KİK Kararı: 2013/UY.III-4190

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/073
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 13.11.2013
Karar No : 2013/UY.III-4190 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Muammer Bülbüloğlu - Ayhan Topçu Ortak Girişimi, GAZİPAŞA CAD. KÜÇÜK SOK. NO : 19/1 TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları Karadeniz Teknik Üniversitesi, Kanunı Kampüsü 61080 TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/92340 İhale Kayıt Numaralı "Ktü Edebiyat Fakültesi İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 13.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “KTÜ Edebiyat Fakültesi İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Muammer Bülbüloğlu - Ayhan Topçu Ortak Girişimi’nin 20.09.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.09.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.10.2013tarih ve 31147sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3547sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğuiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak idarenin cevabında “… Sunulan genel gider ve kâr hesabı genel icmalindeki teknik personel, SGK giderleri, damga vergisi ve karar pulu giderleri, all-risk sigorta gideri ve genel giderlerin idaremizce yeterli görüldüğü,

Sunulan metrajlar ile idare tarafından hazırlanan metrajlar arasında işin yapımını engelleyecek düzeyde bir farkın olmadığı,

Sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun olduğu,

Sunulan proforma fatura ve fiyat teklifleri (Yapısun İnş. San. Tic. A.Ş., Numan Elektrik Müh. Hiz. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., Proje Mimarlık, Akın İnşaat, Üçgen Dekorasyon Alüminyum PVC Cam Ahşap San. İnş. Tic. Ltd. Şti., Mincanlar Taş Ocağı Maden İşletmeleri Nak. ve Tic. Ltd. Şti., Birinciler Mermer ve Plastik San. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., Ermet İzolasyon Mustafa AYDIN, Akyüzler Hırdavat İnş. Tic. Ltd. Şti.) KİK Genel Tebliğinin 45.1.13.1 ve 45.1.13.2 maddelerine göre değerlendirilmiş ve Tebliğe uygun olarak hazırlandığı (her sayfanın ilgililerce kaşelenip imzalandığı, ilgili meslek mensubunun beyanının ve iletişim bilgilerinin bulunduğu),

… açıklamalarını desteklemek üzere sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin idaremizce yeterli görülmesi nedeniyle ayrıca maliyet(satış tutarı tespit tutanaklarının istenmesine gerek olmadığı,

… 21 ve 41 nolu ‘diesel jeneratör’ imalatları ile ilgili (‘projeden farklı olduğu ve sunulan proforma faturanın şartnamedeki özellikleri taşımadığı’) yapılan incelemede; söz konusu imalatların işin teknik şartnamesine ve projesine aykırı olmadığı, imalatları açıklamak için kamu kurum ve kuruluşlarınca (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) yayımlanan birim fiyatları kullandığından proforma fatura ve fiyat teklifi sunmasına gerek olmadığı,

KİK Genel Tebliği 45.1.5 maddesinde ‘…’ denilmektedir. İsteklinin aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada söz konusu Tebliğe aykırı bir duruma rastlanmadığı tespit edilmiştir.” denilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

…

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

…

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

…

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir. …” açıklamaları bulunmaktadır.

İdarece 14.983.415,49 TL olarak tespit edilen sınır değerden daha düşük fiyat teklif eden istekliler Özdoğan İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi - Orhan Cihan İş Ortaklığı, Ali Türen Öztürk - Bahtiyar İskender İş Ortaklığı ve Soner İnşaat Müşavirlik Mühendislik Müteahhitlik Makina Sanayi İthalat ve İhracat Ticaret Limited Şirketi - Bilal Aydın İş Ortaklığı’ndan 15.08.2013 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif fiyatları hakkında açıklama istenmiştir.

İdarenin talebini karşılayan tek istekli olan Özdoğan İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi - Orhan Cihan İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasına ilişkin 26.08.2013 tarihli yazısı ve ekleri incelendiğinde;

14.750.000,00 TL anahtar teslimi götürü bedel fiyatı ile ilgili olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3 numaralı maddesinin (a) bendi uyarınca, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, sunulan hesap cetvelinde toplam 747.994,53 TL genel giderler (SGK payı, damga vergisi, karar pulu, all-risk sigorta, KİK payı, teknik personel gideri inşaat şirket müdürü, teknik personel gideri iş programı, mobilizasyon, demobilizasyon) ve 50.000,00 TL kâr öngörüldüğü,

Diğer taraftan açıklama istenen ve yaklaşık maliyetin %80,13’ünü oluşturan 55 inşaat, 23 elektrik tesisatı ve 3 mekanik tesisatı olmak üzere toplam 81 iş kalemi ile ilgili olarak;

80 iş kalemi için istekli tarafından öngörülen iş miktarlarından en düşüğünün, idarenin yaklaşık maliyetine esas miktarının %99,22’si olduğu anlaşılmakla birlikte; bir iş kaleminin [(özel poz) akustik ahşap panel yapılması inşaat iş kalemi] miktarının idarenin yaklaşık maliyete esas miktarının %54,66’sı olacak şekilde düşük öngörüldüğü, bu hususun toplam fiyatın belirlenmesinde istekliye haksız avantaj sağladığı,

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde ihale dokümanı içerisinde isteklilere imalat miktarları verilmediğinden, imalat miktarlarının istekliler tarafından ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler esas alınarak hesaplandığı, dolayısıyla istekliler tarafından hesaplanan imalat miktarları ile idarece yaklaşık maliyetin bulunması için hazırlanan imalat miktarlarının birebir aynı olması beklenmese de farklılığın makul bir düzeyde olması gerektiğinde hareketle, açıklama istenen 1 iş kalemine ilişkin olarak istekli tarafından belirlenen imalat miktarının, yaklaşık maliyette idarece belirlenen miktara göre makul ölçüler dışında düşük hesaplandığı,

Ayrıca açıklama kapsamında esas alınan birim fiyatların belgelendirilmesinde;

3 mekanik tesisat ve 11 elektrik tesisatı iş kalemleri (950-118 poz numaralı “Diesel jeneratör-625 kVA, diesel motoru su veya hava ile soğuyan cinsten, 1500 d/min” ve poz numaralı 950-121 “Diesel jeneratör-1000 kVA, diesel motoru su veya hava ile soğuyan cinsten, 1500 d/min” iş kalemleri de dahil olmak üzere) ile ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine uygun olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2013 yılı birim fiyatlarının kârsız tutarlarının esas alındığı, kâr ve genel gider tutarının ayrıca belirtildiği,

12 adet (özel poz) elektrik tesisatı iş kalemi ile ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen meslek mensubu beyanı ile onayı olan Numan Elektrik Müh. Hiz. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nden alınmış ve anılan Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesine uygun olarak malzeme ve montaj (ve nakliye) fiyatlarını gösterir proforma faturanın,isteklinin öngördüğü genel gider ve kar tutarını gösterir analiz tablolarıile birlikte,satışlar üzerinden açıklama kapsamında sunulduğu,

Poz numaraları belirtilen 34 adet inşaat iş kalemi ile ilgili olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı) yayımlanmış analiz örneklerine (işçilik dâhil olmak üzere analiz girdileri ve miktarları ile), açıklama istenmeyen girdiler arasında yer almayan girdiler bakımından da, 2013 yılı rayiçlerine uygun olarak hazırlanmış analizlerin sunulduğu, (ayrıca söz konusu analizlerde belirlenen birim fiyatların kâr ve genel gider hariç tutarlarının kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış 2013 yılı birim fiyatlarının kâr ve genel gider hariç tutarlarına eşit olduğu),

17.136 poz numaralı “ocak taşı ile blokaj yapılması” inşaat iş kalemi ile ilgili olarak da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 15.1.6’ncı maddesi uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yayımlanmış analiz örneğine (işçilik dâhil olmak üzere analiz girdileri ve miktarları ile) ve 2013 yılı rayiçlerine uygun olarak hazırlanmış analizin sunulduğu, söz konusu analizde esas alınan nakliye dahil malzeme (ocak taşı) fiyatının ise Mincanlar Taş Ocağı Maden İşletmeleri Nak. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınmış ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine uygun olarak düzenlenmiş proforma fatura ile satışlar üzerinden tevsik edildiği,

Doğal granit ile basamak kaplaması yapılması, denizlik yapılması ve parapet duvarı üzerine harpuşta yapılması iş kalemleri ile ilgili olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının [Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (26.622/C, 26.702/C1) ve Milli Savunma Bakanlığı (MSB.676)] yayımlanmış analiz örneklerine, 2013 yılı rayiçleri ile rayiçlerin kullanıldığı alt analizlere uygun olarak hazırlanmış analizlerin sunulduğu, söz konusu analizlerde esas alınan malzeme (3 cm kalınlığında doğal granit plak) fiyatının ise Birinciler Mermer ve Plastik San. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nden alınmış ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine uygun olarak düzenlenmiş proforma faturaile satışlar üzerinden tevsik edildiği,

Özel poz olarak belirtilen ve idarenin yaklaşık maliyet hesabında piyasadan alınan proforma faturalara veya fiyat tekliflerine göre tutarları belirlenen 17 adet inşaat iş kalemi ile ilgili olarak, idarece açıklama isteme yazısı ekinde yer alan genel analiz formatına uygun olarak hazırlanmış analizler ile bu analizlerde yer alan malzeme, işçilik ve nakliye girdi bedellerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 ve 45.1.13.2’nci maddelerine uygun olarak düzenlenmiş ve ilgili alanlarda faaliyet gösterdiği anlaşılan (Yapısun İnş. San. Tic. A.Ş., Proje Mimarlık Akın İnşaat, Üçgen Dekorasyon Alüminyum PVC Cam Ahşap San. İnş. Tic. Ltd. Şti., Ermet İzolasyon Mustafa Aydın, Akyüzler Hırdavat İnş. Tic. Ltd. Şti.) şirketlerden alınmış proforma fatura ve fiyat tekliflerinin sunulduğu tespit edilmiştir.

Bu durumda açıklamaya konu 1 iş kalemi ile ilgili olarak yaklaşık maliyette esas alınan miktarlara göre makul ölçüler dışında düşük imalat miktarı öngören ve bu şekilde haksız olarak kendisine fiyat avantajı sağlayan isteklinin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının kabul edilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesine aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Özdoğan İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi - Orhan Cihan İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının reddedilmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, açıklama istenen 1 iş kalemine ilişkin olarak istekli tarafından belirlenen imalat miktarının, yaklaşık maliyette idarece belirlenen miktara göre makul ölçüler dışında düşük hesaplandığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.8 maddesindeki açıklamasına aykırı olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, bu nedenle de ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması huşularında “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

Başvuru sahibinin iddiası kapsamında Özdoğan İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi-Orhan Cihan İş Ortaklığı tarafından sunulanaşırı düşük teklif açıklamaların uygun görülerek ihalenin aynı isteklinin üzerinde bırakılmasınayönelik idare gerekçelerinin yerinde olmadığına ilişkin Kurul kararının gerekçesini oluşturan “ idarece belirlenen metrajlardan farklı metraj önerdikleri ” gerekçeyeaşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyorum.

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80,13 ünü oluşturan 55 inşaat, 23 elektrik tesisatı ve 3 mekanik tesisatı olmak üzere toplam 81 iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Özdoğan İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi-Orhan Cihan İş Ortaklığı tarafından, 81 iş kaleminden 27 iş kalemine ilişkin metrajların idare metrajları ile bire bir aynı olduğu, 18 iş kalemine ilişkin verilen metrajların idarenin metrajlarından fazla olduğu, geriye kalan 26 iş kaleminde ise verilen metrajların idare metrajından daha düşük olduğu, özellikle bir iş kaleminin [(özel poz) akustik ahşap panel yapılması inşaat iş kalemi] miktarının idarenin yaklaşık maliyete esas miktarının % 54,66’sı olacak şekilde düşük öngörüldüğü, ancak, isteklinin söz konusu 81 iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin bu iş kalemlerine yönelik birim fiyatları çarpıldığında, isteklinin lehine toplam 11.040,66TL tutarında bir farkın ortaya çıktığı, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, anahtar teslimi götürü bedel teklif bedelinin 11.040,66TL daha yüksek olacağı, metraj değerlendirmesi sonucunda isteklinin lehine çıkan bufarkın isteklinin teklif tutarına eklenmesi halinde 14.761.040,66 TL’ye ulaşıldığı, metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 0,08 ine tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, açıklama istenen iş kalemleri açısından başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesi uygun değildir.

Açıklanan nedenlerle, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan teklifi değerlendirme dışı bırakılan Özdoğan İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi-Orhan Cihan İş Ortaklığının,aşırı düşük teklif açıklamasında önerdiği metrajlardaki miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine, sorgulamaya konu iş kalemlerinin tümüne ilişkin metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 0,08 ine tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi