KİK Kararı: 2013/UY.III-3792 (2 Ekim 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/063
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 02.10.2013
Karar No : 2013/UY.III-3792
BAŞVURU SAHİBİ:
Enk Yapı İnş. Tic. Ltd. Şti. - Serkan İnşaat Taah. Tic. San. A.Ş., MUHSİN YAZICIOĞLU CAD. ASMALI BAHÇE SİTESİ NO:7/2 ÇUKURAMBAR/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara İl Özel İdaresi, Tanzimat Cd. No:67 06070 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/52250 İhale Kayıt Numaralı "Akyurt Polis Meslek Yüksek Okulu İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara İl Özel İdaresi tarafından 14.06.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Akyurt Polis Meslek Yüksek Okulu İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak ENK Yapı İnş. Tic. Ltd. Şti. - Serkan İnşaat Taah. Tic. San. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 02.08.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.08.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.08.2013 tarih ve 26886 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.08.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2994 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Güryapı Taah. İnş. Ltd. Şti. - Vit Varol İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı'nın sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasına imalatlarda işçilik ücret ve saatlerinin olması gerekenden düşük hesaplandığı, kamu kurumlarının birim fiyatlarıyla izah edilen kısımlarda metrajlarda değişikliğe gidildiği, sigorta giderleri ile sözleşme giderlerinin hiçbir yerde izah edilmediği, sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinde SMMM onayının eksik olduğu, mevzuat gereğince taşıması gereken ibareleri taşımadığı, proforma fatura ve fiyat teklifi verenlerin söz konusu belgelere konu alanda iştigal etmediği, ilgili EK-O.5 veya EK-O.6 belgelerinin istenilmesi gerektiği, teklif cetvelinin ve analizlerinin aritmetik hata içerip içermediği açısından da incelenmesi gerektiği, açıklamaya konu iş kalemlerinde piyasanın altında fiyat verildiği, açıklama istenilmeyen iş kalemlerinde de aynı iş için açıklama istenilenlerle uyumlu olmayan fiyatların verildiği, açıklama istenilen ve istenilmeyen tüm iş kalemlerini gösteren hesap cetvelinin sunulmadığı, ayrıca hesap cetvelinde tüm iş kalemlerine ilişkin miktar, birim fiyat ve toplam tutarın gösterilmediğiiddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin “Akyurt Polis Meslek Yüksek Okulu İnşaatı Yapım İşi” olduğu, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalede “ İnşaat İmalatları, Makine Tesisatı ile Elektrik Tesisatı” işlerinden oluşan yaklaşık maliyetin birim fiyatları ile piyasa fiyatları esas alınarak toplam 125.351.443,56 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

14.06.2013 tarihinde yapılan ihaleye 20 isteklinin katıldığı, geçerli 17 teklif üzerinden aşırı düşük teklif sınır değerinin 86.416.868,06 TL olarak hesaplandığı, söz konusu sınır değerin altında teklif sunan 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Sigma İnş. ve Turz. Tic. A.Ş. nin süresinde açıklama sunmadığı, Bablılar İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve BSK Yol İnş. Nak. Mad. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı, Güryapı Taah. İnş. Ltd. Şti. Vit Varol İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı'nın sunduğu açıklamanın yeterli kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı ekinde yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan açıklama yapılması istenilen toplam 77 iş kaleminin belirtildiği sıralı iş kalemleri listesinin, açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak düzenlenen sıralı analiz girdileri listesi ve örnek analiz formatının anılan isteklilere verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesinde de benzer hükümler yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’ inci maddesinde “ İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır .” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde,

“45.1.2**.** Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

_45.1.2.2**.** İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. _

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

…

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9.__(Değişik: 20 /8 _/_2011 _-28031 R.G./ 16 md.)_İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

….

45.1.13.2**.** İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.6**.** İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin, altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7**.** İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8**.** İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

…

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.…”__ açıklaması bulunmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Güryapı Taah. İnş. Ltd. Şti.- Vit Varol İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından açıklama istenilen ve istenilmeyen iş kalemlerini kapsayan hesap cetvelinin sunulduğu, hesap cetvelinde aritmetik hataya rastlanılmadığı, açıklama istenilmeyen iş kalemlerini kapsayan hesap cetvelinde tüm kalemlere 1,00 TL fiyat öngörüldüğünün tespit edildiği, mevzuat gereğince söz konusu iş kalemleri için bedel öngörülmesinin yeterli olduğu,

Açıklama istenilen 58 adet inşaat iş kaleminden 33 iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının kullanıldığı, yayınlanan birim fiyattan % 25 kâr ve genel gider mahsup edildikten sonra kâr ve genel gider hâriç birim fiyata kendi kârı ilave edilerek oluşturulan fiyatın kullanıldığı, anılan Tebliğ hükmü gereğince herhangi bir belgelendirme yapılmasına gerek olmadığı,

25 adet iş kalemi için analiz oluşturulduğu, birim fiyatların yanısıra bazı analizlerde malzemeler ve imalatlar için piyasadan fiyat teklifleri veya proforma faturalar alındığı, söz konusu proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer verilen şekil şartlarına uygun olarak tevsik edildiği, ayrıca bu iş kalemlerine ilişkin olarak istekli tarafından düzenlenen analiz girdileri içerisinde işçilik giderinin öngörüldüğü, işçilik ücretinin 2013 yılı için belirlenen saatlik asgari ücretin ve miktarın altında olmadığı, açıklama kapsamında yer alan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin anılan mevzuat hükmünde aranılan şartları haiz olduğu,

Başvuru sahibi tarafından “sigorta giderleri ile sözleşme giderlerinin hiçbir yerde izah edilmediği” iddia edilmiş ise de idarece bu hususun açıklanmasının istenilmediği, buna rağmen 4 sayfadan ibaret yazılı açıklamada söz konusu giderlerin hesaplanarak teklif bedeline dâhil edildiğinin beyan edildiği anlaşılmıştır.

Açıklama istenilen 9 adet makine tesisat iş kaleminden, 6 iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının, 3 adet iş kalemi için analiz oluşturulduğu,

Açıklama istenilen 10 adet elektrik tesisat iş kaleminden, 7 iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının, 3 adet iş kalemi için oluşturulan analizlerin kullanıldığı görülmüştür.

Sunulan proforma faturalar ve fiyat teklifleri ile ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alanaçıklama gereğinceidarece kendilerine tanınan takdir hakkı kullanılarak, gerekli görülmediğinden proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensuplarından istenilmediği, idarece gerçekleştirilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde ihale dokümanı içerisinde isteklilere imalat miktarları verilmediğinden, imalat miktarlarının istekliler tarafından ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler esas alınarak hesaplandığı, dolayısıyla istekliler tarafından hesaplanan imalat miktarları ile idarece yaklaşık maliyetin bulunması için hazırlanan imalat miktarlarının birebir aynı olmasının beklenmediği, istekli tarafından oluşturulan miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyet hesaplarında yer alan miktarlar arasındaki farkın (eksiklik) % 0,02 ile % 5,58 arasında değişen oranlarda olduğu, söz konusu farklılığın işin niteliği itibariyle teklifi etkileyecek boyutta olmadığı,

Saatlik işçilik ücretlerinin 01.01.2013 – 30.06.2013 tarihleri arasında yürürlükte olan asgari ücret esas alınarak (978,60/225=4,35.-TL) 4,35.-TL olarak belirlenmiş olduğu, adı geçen isteklinin sunduğu açıklama ve eklerinde de bu ücret tutarının altında bir ücrete rastlanılmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin işçilik ücretlerinin mevzuata uygun olarak öngörülmediği iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan teklife ilişkin olarak sunulan açıklamaların mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Bablılar İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve BSK Yol İnş. Nak. Mad. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının idarece “ Peteksan Büro Mob. ve Dek. Tic. Ltd. Şti. den alınan proforma faturanın Çalışkan Muhasebe-Mustafa Çalışkan tarafından kaşelenerek imzalandığı, Türkoğlu Mühendislik’ten alınmış olan fiyat teklifinin Hayri Duran tarafından kaşelenip imzalandığı, ancak bu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi gereğince taşıması gereken şartları taşımadığı” gerekçesiyle geçerli kabul edilmediği ve teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, adı geçen istekli tarafından açıklama istenilen ve istenilmeyen iş kalemlerini kapsayan hesap cetvelinin sunulduğu, açıklama yazısından istenilen 77 adet iş kaleminden 46 iş kalemi için kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının kullanıldığı, yayınlanan birim fiyattan % 25 kâr ve genel gider mahsup edildikten sonra kâr ve genel gider hâriç birim fiyata kendi kârı ilave edilerek oluşturulan fiyatın kullanıldığı, anılan Tebliğ hükmü gereğince herhangi bir belgelendirme yapılmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklama istenilen iş kalemleri için idare tarafından yaklaşık maliyetin hesabında esas alınan miktarlar ile adı geçen istekli tarafından teklif edilen miktarlar arasındaki fark ile oran aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Sıra no

Açıklama istenilen
iş kalemleri

İdarenin metrajı

İsteklinin metrajı

Metraj farkı (%)

7

Y.23.101

1056

885

-16,19

8

27.525/1

155.633

109.700

-29,51

9

Y 23 176

525.284

438.925

-16,44

26

İNŞ ÖZEL 31

18.009

12.992

-27,86

34

Y. 15.006/2b

141.444

87.674

-38,02

İstekli tarafından oluşturulan miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyet hesaplarında yer alan miktarlar arasındaki farkın (eksiklik) sonucunda 5 iş kaleminde yüzde 16,9 ile yüzde 38,2 oran aralığında değişen metraj eksikliği olduğu, söz konusu farklılığın işin niteliği itibariyle teklifi etkileyecek boyutta olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, Bablılar İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve BSK Yol İnş. Nak. Mad. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde konferans salonu koltuğuna ilişkin olarak Peteksan Büro Mob. ve Dek. Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma faturanın Çalışkan Muhasebe-Mustafa Çalışkan (Serbest Muhasebeci) tarafından kaşelenerek imzalandığı, merkezi otomasyon tesisatı ile merkezi split klima tesisatına ilişkin olarak Türkoğlu Mühendislik’ten alınmış olan fiyat teklifinin Serbest Muhasebeci Hayri Duran tarafından kaşelenip imzalandığı görülmüştür .

13.06.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3568 sayılı “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu” incelendiğinde; Kanun metinlerinde geçen “serbest muhasebeci” ibarelerinin 10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi uyarınca metinlerden çıkarıldığı, ayrıca Kanuna eklenen geçici 11’inci maddesinde bir takım geçiş hükümlerine yer verildiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, geçici 11’inci maddenin 1’inci fıkrasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest muhasebeci unvanını almış olanlar ile serbest muhasebecilik stajına devam edenlerden başarılı olanların altı ayı geçmemek üzere TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum eğitimine katılarak bu eğitimi tamamladıkları tarihten itibaren 5 yıl içinde yapılacak özel serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavlarına beş defa girebilecekleri ve bu sınavlarda başarılı olanların serbest muhasebeci mali müşavir unvanını almaya hak kazanacakları hükme bağlanmış, 2’nci fıkrasında da, bu sınavlarda başarılı olamayanların veya sınava katılmayanların serbest muhasebeci mali müşavir unvanını kullanamayacakları, sadece serbest muhasebeci unvanı ile çalışacakları ve 2’nci maddenin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapamayacakları hükme bağlanmıştır.

3568 sayılı Kanun’un “Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Mesleğinin Konusu” başlığı altında düzenlenen 2’nci maddesinin (A) fıkrasında ise; “Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;

a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak.

b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak.

c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.

Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest muhasebeci mali müşavir denir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun maddeleri uyarınca söz konusu belgelerin serbest muhasebeci tarafından düzenlenebileceği, bu haliyle Bablılar İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve BSK Yol İnş. Nak. Mad. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının anılan Tebliğ hükümlerine uygun olduğu ve dolayısıyla teklifin idarece “Peteksan Büro Mob. ve Dek. Tic. Ltd. Şti. den alınan proforma faturanın Çalışkan Muhasebe-Mustafa Çalışkan tarafından kaşelenerek imzalandığı, Türkoğlu Mühendislik’ten alınmış olan fiyat teklifinin Hayri Duran tarafından kaşelenip imzalandığı, ancak bu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi gereğince taşıması gereken şartları taşımadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmakla beraber, yukarıda izah edildiği üzere istekli ile idarenin metrajlarının karşılaştırılması sonucunda 5 iş kaleminde yüzde 16,9 ile yüzde 38,2 oran aralığında değişen metraj eksikliği olduğu tespit edildiğinden, teklifin geçerli kabul edilmemesinin sonuç olarak mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde özetle; “ ihale üzerinde bırakılan Güryapı Taah. İnş. Ltd. Şti.-Vit Varol İnş. Ltd. Şti. iş ortaklığının sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasına imalatlarda işçilik ücret ve saatlerinin olması gerekenden düşük hesaplandığı, kamu kurumlarının birim fiyatlarıyla izah edilen kısımlarda metrajlarda değişikliğe gidildiği, sigorta giderleri ile sözleşme giderlerinin hiç bir yerde izah edilmediği, sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinde SMMM onayının eksik olduğu, mevzuat gereğince taşıması gereken ibareleri taşımadığı, proforma fatura ve fiyat teklifi verenlerin söz konusu belgelere konu alanda iştigal etmediği, ilgili EK-0.5 veya EK-0.6 belgelerinin istenilmesi gerektiği, teklif cetvelinin ve analizlerinin aritmetik hata içerip içermediği açısından da incelenmesi gerektiği, açıklamaya konu iş kalemlerinde piyasanın altında fiyat verildiği, açıklama istenilmeyen iş kalemlerinde de aynı iş için açıklama istenilenlerle uyumlu olmayan fiyatların verildiği, açıklama istenilen ve istenilmeyen tüm iş kalemlerini gösteren hesap cetvelinin sunulmadığı, ayrıca hesap cetvelinde tüm iş kalemlerine ilişkin miktar, birim fiyat ve toplam tutarın gösterilmediği ” şeklinde ifade ettiği iddialarına yönelik Kurul çoğunluğunca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası hakkında Kurulca verilen karar gerekçelerine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden yapılan incelemeye göre;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyerek teklifi değerlendirme dışı bırakılan Bablılar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-BSK-Yol İnş. Nak. Mad. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığınınaşırı düşük teklif açıklaması Kurul çoğunluğunca “açıklama yaptığı 5 iş kalemindeki metrajların idare metrajlarına göre yüzde 16,9 ile yüzde 38,2 oran aralığında değişen metraj eksikliği olduğu ” gerekçesine dayandırılarak uygun bulunmamıştır. Bu gerekçe yerinde bulunmakla birlikte, anılan iş ortaklığınınaşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Bablılar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-BSK-Yol İnş. Nak. Mad. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, konferans salonu koltuğunun açıklamasına yönelik Peteksan Büro Mob. ve Dek. Tic. Ltd. Şti.’den alınmış proforma faturanın sunulduğu, anılan proforma faturanın Serbest Muhasebeci Mustafa ÇALIŞKAN tarafından serbest muhasebeci kaşesinin basılarak ıslak imzası ile onaylandığı,

Diğer yandan, merkezi otomasyon tesisatı ile merkezi split klima tesisatına ilişkin açıklamanın Türkoğlu Mühendislik’ten alınmış olan fiyat teklifi ile yapıldığı ve sunulan fiyat teklifinin de Serbest Muhasebeci Hayrı DURAN tarafından serbest muhasebeci kaşesinin basılarak ıslak imzası ile onaylandığı,

Tespit edilmiştir.

3568 sayılı Kanunun “ Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Mesleğinin Konusu ” başlığı altında düzenlenen 2. maddesinin (A) fıkrasında;

“Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;

a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak.

b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak.

c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.

Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest muhasebeci mali müşavir denir.” hükmü yer almaktadır.

13.06.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3568 sayılı “ Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ” incelendiğinde; Kanun metinlerinde geçen “ serbest muhasebeci ” ibarelerinin 10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi uyarınca metinden çıkarıldığı, Kanuna eklenen geçici 11 inci maddede de geçiş hükümlerine yer verildiği görülmektedir.

3568 sayılı Kanunun geçici 11 inci maddesinin 1 nci fıkrasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest muhasebeci unvanını almış olanlar ile serbest muhasebecilik stajına devam edenlerden başarılı olanların; altı ayı geçmemek üzere, TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum eğitimine katılarak bu eğitimi tamamladıkları tarihten itibaren 5 yıl içinde yapılacak, özel serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavlarına beş defa girebilecekleri ve bu sınavlarda başarılı olanların, serbest muhasebeci mali müşavir unvanını almaya hak kazanacakları hükme bağlanmıştır.

Söz konusu maddenin 2 nci fıkrasında ise, bahse konu sınavlarda başarılı olamayanların veya sınava katılmayanların, sadece serbest muhasebeci unvanı ile çalışabileceği, serbest muhasebeci mali müşavir unvanını kullanamayacakları, ayrıca bu durumda olanların Kanunun 2. maddesinin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapamayacakları hükmüne yer verilmiştir.

Anılan hükümlerin birlikte incelenmesinden, serbest muhasebeci unvanını taşıyan bir meslek mensubunun, yukarıda maddeler halinde sayılmış işlerden sadece (a) bendinde ifade edilen muhasebe prensipleri doğrultusunda defter tutma, bilanço, kâr-zarar tablosu ve beyannameleri düzenleme ve buna benzer işleri yapmaya yetkili kılındığı, ancak bu belgelere dayanarak inceleme, tahlil, denetim yapma, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş verme, rapor ve benzerlerini düzenleme, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapma yetkisinin bulunmadığı, Kanunda belirtilen mesleki uyum eğitimini tamamlayıp, sınavda da başarılı olanların “ serbest muhasebeci mali müşavir ” unvanını almaya hak kazanacağı ve bu tarihten sonra Kanunun 2. maddesinin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapabilecekleri, bu nedenle de geçiş dönemi içerisinde de serbest muhasebeci olanların, serbest muhasebeci mali müşavirlerin yetkilerini kullanamayacağı anlaşılmaktadır.

Bir başka ifadeyle, Kanun değişikliğinin serbest muhasebecilerin şuanda sahip olduğu yetkiyi kısıtlamadığı, zaten sahip olmadıkları yetkiyi, sınavı kazanmaları halinde unvan değişikliği ile birlikte tanıdığı görülmektedir.

Kamu ihale mevzuatı gereği, aşırı düşük teklif açıklamalarında, teklif edilen fiyatları tevsik etmek amacıyla hazırlanan belgelerin ve üzerinde bulanan beyanların, mükellefin yasal defter ve belgelerinin tahlilini ve incelemesini yapma ve sonucunda, kimi zaman rapor düzenlenmesini gerekli kılması nedeniyle, “ serbest muhasebeci ” tarafından bu belgelerin hazırlanmasının ve onaylanmasının mümkün olmadığı, bu yetkiyi sadece SMMM veya YMM sıfatını taşıyan meslek mensuplarının kullanabileceği değerlendirildiğinden, serbest muhasebecinin beyanı ile imzalanarak ve kaşelenerek sunulan araç fiyat teklifi ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve tamirata ilişkin faturaların sunulma şeklinin, mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası hakkında Kurulca verilen karar gerekçelerine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden yapılan incelemeye göre; aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyerek teklifi değerlendirme dışı bırakılan Bablılar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-BSK-Yol İnş. Nak. Mad. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığınınaşırı düşük teklif açıklaması Kurul çoğunluğunca “ açıklama yaptığı 5 iş kalemindeki metrajların idare metrajlarına göre yüzde 16,9 ile yüzde 38,2 oran aralığında değişen metraj eksikliği olduğu ” gerekçesine dayandırılarak uygun bulunmamıştır. Bu gerekçe yerinde bulunmakla birlikte, anılan iş ortaklığınınaşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında konferans salonu koltuğu ile merkezi split klima tesisatına ilişkin sunulan proforma fatura ile fiyat tekliflerinin Serbest Muhasebeci Mustafa ÇALIŞKAN ile Serbest Muhasebeci Hayrı DURAN tarafından serbest muhasebeci kaşesinin basılarak ıslak imzaları ile onaylanarak sunulması işlemlerinin, mevzuata uyarlık taşımadığı, bu nedenle, anılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının bu gerekçe üzerinden de uygun olmadığı ve bu gerekçenin de anılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına ilişkin Kurulun çoğunluk karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunun “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” niteliğindeki kararına katılıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. BAŞKAN

Ali Kemal AKKOÇ Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddialarına yönelik olarak Kurul çoğunluğunca, “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyerek teklifi değerlendirme dışı bırakılan Bablılar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-BSK-Yol İnş. Nak. Mad. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının,aşırı düşük teklif açıklamasında idarece belirlenen metrajlardan farklı metraj önerdikleri gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin Kurul çoğunluğu kararına aşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyorum.

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan 77 adet iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülmeyerek teklifi değerlendirme dışı bırakılan Bablılar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-BSK-Yol İnş. Nak. Mad. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından, 77 adet iş kaleminden 41 adet iş kalemine ilişkin verilen metrajların idare metrajlarına göre fazla verildiği, 16 adet iş kalemine ilişkin metrajın idare metrajı ile bire bir aynı olduğu, geriye kalan 20 iş kaleminde ise verilen metrajların idare metrajından daha düşük olduğu, ancak, isteklinin söz konusu 77 iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin birim fiyatları çarpıldığında, isteklinin aleyhine toplam 570.547,53TL tutarında bir farkın ortaya çıktığı, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, teklif bedelinin 570.547,53TLdaha yüksek olacağı, metraj değerlendirmesi sonucunda isteklinin lehine çıkan bufarkın isteklinin teklif tutarına eklenmesi halinde 80.310.547,53 TL’ye ulaşıldığı, metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 0,71 ine tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, açıklama istenen iş kalemleri açısından Bablılar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-BSK-Yol İnş. Nak. Mad. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesi uygun değildir.

Açıklanan nedenlerle, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyerek teklifi değerlendirme dışı bırakılan isteklinin, açıklamasında önerdiği metrajlardaki miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine, sorgulamaya konu iş kalemlerinin tümüne ilişkin metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 0,71 ine tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen idarei işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen kararın yerinde olmadığı hakkında “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi