KİK Kararı: 2013/UY.III-3745 (23 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/062
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 23.09.2013
Karar No : 2013/UY.III-3745
BAŞVURU SAHİBİ:
Yol Yap Yol Yapım Hafriyat Ve İnşaat Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi., ULUS MAH. ÇATALCA YOLU CAD. NO : 88 TEPECİK İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Beylikdüzü Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü, Büyüksehır Mah. Enver Adakan Cad. No:1 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/78625 İhale Kayıt Numaralı "Beylikdüzü Belediyesi İlçe Geneli İmar Yollarının Açılması Ve Mevcut Yolların Islahı ” İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Beylikdüzü Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğütarafından 12.07.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Beylikdüzü Belediyesi İlçe Geneli İmar Yollarının Açılması ve Mevcut Yolların Islahı” işi ihalesine ilişkin olarak Yol Yap Yol Yapım Hafriyat ve İnşaat Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 19.08.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.08.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.08.2013 tarih ve 27767 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.08.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3106 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında “ince kırmataş temini (mekanik malzeme) ve iri kırmataş temini (balast malzeme)” için verilen fiyat teklifi ve proforma fatura konusu malzemenin ihale Teknik Şartname'sinde aranılan özellikte malzeme olmadığı, sunulan fiyat teklifi ve proforma faturayı veren firma olan Öysa Otom. İnş. Nak. Haf. Tur. ve Tic. San. Ltd. Şti.nin 19.08.2013 tarihli ve 18604 sayılı dilekçe ile idareye “proformaya konu malzemelerin Şartname'ye uygun olmadığı, Teknik Şartname incelenmeden sehven verildiği” hususunun bildirildiği, ayrıca Tebliğin 45.1.13.10 maddesinde göre analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınıp alınmadığının yeniden incelenmesi gerektiği,

2. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 67’nci maddesine aykırı olarak “kesinleşen ihale kararının ihale komisyon kararı ile birlikte” bildirilmediği, yapılan bu işlemin de mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihalenin “Beylikdüzü Belediyesi İlçe Geneli İmar Yollarının Açılması ve Mevcut Yolların Islahı” işi olduğu, isteklilerin birim fiyat teklif verdikleri anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin “BBİMYAÇ06 - İnce Kırmataş Temini (Mekanik Malzeme) (M3)” başlıklı4.6’ncı maddesinde “ Karışık agrega (agrega; kırmataş, mıcır) sınıfına girer. % 45 oranında 0-0,4 mm, %30 oranında 0,4-11,2mm, % 15 oranında 11,2-22,4 mm, %10 oranında 22,4-38 malzeme karıştırılması sonucu elde edilen içerisinde toz, toprak, organik madde, yassı ve uzun parçalar ihtiva etmeyen basınca ve aşınmaya karşı dayanıklı yıkanmış siyah renk malzemenin ocaktan veya üretim sahasından temin edilmesi için gerekli her türlü yükleme ve boşaltma giderleri dahil olarak nakli, genel giderler ve müteahhit kârı dahil 1 m3 fiyatıdır.”

“ BBİMYAÇ07-İri Kırmataş Temini (Balast Malzeme) (M3)” başlıklı 4.7’nci maddesinde “ 1 m3 için tamamı 0-50 mm arası kırmataş malzemenin karıştırılması sonucu elde edilen içerisinde toz, toprak, organik madde, yassı ve uzun parçalar ihtiva etmeyen basınca ve aşınmaya karşı dayanıklı yıkanmış siyah renk malzemenin ocaktan veya üretim sahasından temin edilmesi için gerekli her türlü yükleme ve boşaltma giderleri dahil olarak nakli,genel giderler ve müteahhit karı dahil 1 m3 fiyatıdır.” düzenlemeleri bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38‘inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler vb.dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğ’in 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. İtirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır…” açıklaması yer almaktadır.

12.07.2013 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, geçerli 2 teklif üzerinden aşırı düşük teklif sınır değerinin 2.500.600,30 TL olarak hesaplandığı, söz konusu değerin altında teklif sunan Ahmed Sami Ünal-Pusula Yapı Mühendislik’in aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve sunulan açıklamanın yeterli kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İtirazen şikâyet dilekçesi ekinde Öysa Otom. İnş. Haf. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye hitaben yazılan imzalı ancak, tarihsiz ve isimsiz bir dilekçenin eklendiği, idare kayıtlarına 19.08.2013 tarihinde giren ve 18604 sayısı verilen dilekçede idareye “proformaya konu malzemelerin Şartname’ye uygun olmadığı, Teknik Şartname incelenmeden sehven verildiği” hususunun bildirildiği, söz konusu dilekçedeki şirket kaşesi ile sunulan fiyat teklifi ve proforma faturadaki şirket kaşesinin ve kayıtlı olunan vergi dairesinin aynı olmadığı, ayrıca idarece aslına uygunluğu onaylanarak Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde söz konusu dilekçenin bulunmadığı hususları tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde, proforma fatura ve fiyat teklifinin Çatalca Vergi Dairesi’ne kayıtlı, proforma konusu alanda faaliyet gösteren Öysa Otomotiv İnş. Nakl. Hafr. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti**.** nden alındığı, ek olarak firmaya ait 2013 yılı 1. Dönem Geçici Vergi Beyannamesi, Gelir tablosu, Tahakkuk fişi, firma yetkililerine ait imza sirküleri, proforma fatura ve fiyat teklifini imzalayan SMMM ye ait oda ruhsatı, imza beyannamesinin de sunulduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca açıklama ekinde toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin 3 adet analiz, söz konusu analizlerde yer alan malzeme bedellerine dair şikâyete konu proforma fatura ve fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu belgelerde malzemenin (iri ve ince kırmataş) yukarıda aktarılan Teknik Şartname düzenlemesine uygun olduğuna ve bahsedilen nitelikleri taşıdığına ilişkin bir beyana rastlanılmamakla beraber, belgelerin anılan Tebliğ hükmü gereğince taşıması gereken asli şekil unsurlarını taşıdığı, kaldı ki Tebliğ’in 45.1.8. ve 45.1.14. hükümleri gereğince idareye aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya Teknik Şartname’ye aykırı hususlar içeren isteklilerin tekliflerini gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddetme yetkisi verilmiş olup, sunulan belgelere konu malzemelerin Teknik Şartname’ye uygunluğunun ayrıca araştırılması şeklinde bir sorumluluğu açıkça yüklemediği değerlendirildiğinden , idarece söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının ve dolayısıyla teklifin geçerli kabul edilerek ihale kararı verilmesinin mevzuata aykırılık içermediği kanaatine varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 67'nci maddesinde “ Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil, ihaleye teklif veren bütün isteklilere, 66 ncı maddenin birinci fıkrası uyarınca alınan ihale komisyonu kararı ile birlikte bildirilir.

(2) İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

(3) İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü yer almaktadır. Hükümde kesinleşen ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dâhil, ihaleye teklif veren bütün isteklilere ihale komisyonu kararı ile birlikte bildirileceği açıkça ifade edilmiş ise de, tebellüğ edilen belgeden başvuru sahibinin teklifinin geçerli kabul edildiği ve hatta ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif olarak belirlendiği, ihalenin geçerli diğer teklif üzerinde bırakıldığı hususlarının anlaşıldığı, kesinleşen ihale kararı ile birlikte ihale komisyonu kararının bildirilmemesinin esasa etkili bir aykırılık olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

İncelemeye konu ihalede; başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirttiği birinci ve ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca alınan karar ile, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin, itirazen şikâyet dilekçesinde dile getirdiği birinci iddiası kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin itirazen şikâyet dilekçesinde dile getirdiği ikinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

Beylikdüzü Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Beylikdüzü Belediyesi İlçe Geneli İmar Yollarının Açılması ve Mevcut Yolların Islahı Yapım İşi ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin toplam 4.413.443,70TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (9) adet ihale dokümanı satın alındığı, 12.07.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 2 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, iki isteklinin teklifinin de idarece geçerli teklif olarak belirlendiği, geçerli teklifler üzerinden aşırı düşük sınır değerin 2.500.608,30 TL olarak belirlendiği, bu bedelin altında kalan Ahmed Sami Ünal-Pusula Yapı Mühendislik’ten aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamaların idarece uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakılmasına ve başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası içerisinde gönderilen belgelerin incelenmesinde, başvuru sahibine gönderilen kesinleşen ihale kararı ekinde “ KİK019.1Y ” standart formda belirtildiği gibi “ İhale Yetkilisince Onaylanan İhale Komisyon Kararının ” bir örneğinin eklenmediği tespit edilmiştir.

Bu durumda, söz konusu ihaleye ilişkin tekliflerin denetimini gerçekleştirerek ihaleyi sonuca bağlayan süreç ile ilgili ihale komisyonu tarafından alınarak başvuru sahibine gönderilen kesinleşen ihale kararının hukuki niteliğinin 4734 sayılı Kanunun “ Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi ” başlıklı 41 inci maddesindeki “ İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz. ” hükmüne açık aykırılık teşkil ettiği,

Bu hüküm uyarınca, isteklilere gönderilen kesinleşen ihale kararının ihalenin sonucunu ve teklifleri değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin ayrıntılı olarak, ayrıca ihalenin iptal edilmesi durumunda bile, iptal gerekçelerinin ayrıntılı olarak belirtildiği bir şekilde verilmesi gerektiği, bu şekilde ayrıntılı gerekçe taşımayan kesinleşen ihale kararının anılan Kanunun 41 inci maddesinde tanımlanan kesinleşen ihale kararı açısından hukuken aynı nitelik taşımadığı ve bu aykırı şekilde verilen kesinleşen ihale kararı sonrasında da, sözleşme imzalanması için idarece beklenmesi gereken süreler beklenerek sözleşme imzalanması durumunda da imzalanmış sözleşmenin 4734 sayılı Kanunda belirtilen sürelere uygun olarak usulüne uygun olarak imzalanmış sözleşme olarak adlandırılamayacağı ve bu şekilde imzalanan sözleşmenin hukuken geçersiz sayılacağı ve nitekim bu unsurların kesinleşen ihale kararı üzerinde sağlanmasına yönelik olarak “ KİK019.1Y ” standart formda da belirtildiği gibi, “ İhale Yetkilisince Onaylanan İhale Komisyon Kararının ” bir örneğinin eklenmesi gerektiğinin açık düzenlendiği hususları ile,

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, aynı Kanunun 56 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca, idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına olunmuş olduğu ve bu kapsamda İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi hükmü uyarınca da, isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği hüküm altına alınmış olduğu hususları birlikte ele alındığında,

İhale sonucuna ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılan istekliye gönderilecek kesinleşen ihale kararının Kanunun 41 inci maddesinde tanımlandığı gibi değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin ayrıntılı olarak belirtildiği ve bu durumun da açıkça Kamu İhale Tebliğinin 45.1.16 ncı maddesindeki “ Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” şeklindeki açıklamaya ve “ KİK019.1Y ” standart forma uygun olmadığı ve isteklinin şikayet konusunun sınırlandırılması veya bilinemeyeceği nedenlerinden dolayı şikayet hakkının elinden alınacağının değerlendirildiği bu durumda, ihale komisyonu tarafından ihalenin sonucunun bildirimine ilişkin gerçekleştirilen idari işlemlerin, 4734 sayılı kanun ve ilgili mevzuatı ile uyum sağlamadığı ve bu işlemlerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden “ güvenirlik ” ilkesi başta olmak üzere aynı maddede belirtilen diğer ilkelerin de bir arada çalışmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin, itirazen şikâyet dilekçesinde dile getirdiği birinci iddiası kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin itirazen şikâyet dilekçesinde dile getirdiği ikinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre; başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde dile getirdiği iddiaları açısından somut ihale bağlamında yukarıda açıkça mevzuata aykırılık taşıyan bu durum karşısında, tekliflerin alınması ve tekliflerin açıklaması aşamasına yönelik ihalenin isteklilere yönelik açık oturumunda ihale komisyonunca gerçekleştirilen işlemler bakımdan istekli/istekli olabileceklerin tereddüde düşürüldüğü, bu aşamada komisyonca gerçekleştirilen idari işlemlerinin mevzuata aykırılık taşıdığı hususlarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden “ güvenirlik ” ilkesinin açıkça çalıştırılmadığının değerlendirildiği, bu durumda, şikayete konu ihaleyi gerçekleştiren idarenin bu yöndeki idari işlemleri hakkındagerekli inceleme ve değerlendirmeyi yaparak sonuçlandırmak ve de gerekiyorsa soruşturulmak üzere, idarenin bağlı bulunduğu T. C. İçişleri Bakanlığına bildirimde bulunulması gerektiği ve bu gerekçenin de Kurul karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurulca alınankararakatılıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi