KİK Kararı: 2013/UY.III-3632 (18 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/060
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 18.09.2013
Karar No : 2013/UY.III-3632
BAŞVURU SAHİBİ:
Ilgazlar İnş.Tic.Ve San.A.Ş.+Turhanlar Petrol Karo Ve İnş.Malz.San.Ve Tic.Ltd.Şti.İş Ortaklığı, ALAÇAM SK. NO : 1/9 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İnegöl Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Mesudiye Mahallesi Şibali Köy Yolu 3. Km 16400 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/77346 İhale Kayıt Numaralı "Belediyemiz Sınırları İçinde Muhtelif Cadde Ve Sokaklara Sıcak Asfalt Kaplama Ve Asfalt Yama Yapılması Yapım İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İnegöl Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğütarafından 11.07.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Belediyemiz Sınırları İçinde Muhtelif Cadde ve Sokaklara Sıcak Asfalt Kaplama ve Asfalt Yama Yapılması Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ilgazlar İnş. Tic.ve San. A.Ş.-Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San.ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 05.08.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.08.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.08.2013 tarih ve 27509 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.08.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3083 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; ihaleye İş Ortaklığı olarak teklif verdikleri, özel ortak Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San.ve Tic. Ltd. Şti.nin “kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı”nın 0,50’den küçük olmadığı gerekçe gösterilerek değerlendirme dışı bırakıldıkları, söz konusu bilanço oranının 0,50’den küçük olduğu, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması esas alınarak bulunan rasyonun 0,45 olduğu, idarece gerçekleştirilen değerlendirme dışı bırakma işleminin mevzuata aykırı olduğu,

2. İhaleye ait Özel Teknik Şartname’nin “İşyeri formülüne göre karıştırma” başlıklı 6.1.5’inci maddesinde yer alan belgelerin sunulmaması gerekçe gösterilerek değerlendirme dışı bırakıldıkları, söz konusu belgelerin İdari Şartname’de yer almadığı, dolayısıyla yeterlik kriteri olarak değerlendirilemeyeceği, ayrıca anılan Şartname’de taahhütname istenildiği, bu hususun mevzuata aykırı olduğu, idarece gerçekleştirilen değerlendirme dışı bırakma işleminin yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler”başlıklı 35’inci maddesinde “ (1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.” hükümleri yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Bilanço ve eşdeğer belgeler ile iş hacmini gösteren belgeler” başlığı altında “ 10.1. Bilanço ve eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yayımlanması zorunlu yıl sonu bilançosunun veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin yoksa bunlara eşdeğer belgelerin sunulması gereklidir.

_10.1.1._Aday veya isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince bilançolarını yayımlatmaları zorunlu ise başvuru veya tekliflerinde bilançolarını veya bilançonun ilgili uygulama yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı maddesinde düzenlenen yeterlik kriterlerinin sağlandığını gösteren bölümlerini sunmaları zorunludur.

_10.1.2._İlgili mevzuatı gereğince bilançolarını yayımlatma zorunluluğu bulunmayan aday ve istekliler, eşdeğer belge kapsamında; bilançolarını veya bilançonun yukarıda belirtilen bölümlerini sunabilecekleri gibi, bunların yerine bilançoda aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi de sunabileceklerdir. Bu belgeler dışında, bilançoda aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere sunulan hiçbir belge, eşdeğer belge olarak kabul edilmeyecektir.

_10.1.3._Aday veya isteklilerce sunulan Bilanço Bilgileri Tablosu’nun, ilgili uygulama yönetmeliğinin ekinde yer alan “Bilanço Bilgileri Tablosu Standard Formu” na uygun olarak ve anılan formda yapılan açıklamalar dikkate alınmak suretiyle düzenlenmesi gerekmektedir. Bu Tablonun, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden önce de düzenlenmesi mümkündür…” açıklaması bulunmaktadır.

Şikâyete konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4’üncü maddesinde “7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50?den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin teklif dosyası kapsamında; özel ortak Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San.ve Tic. Ltd. Şti.ne ilişkin olarak, serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma (KİK024.1/Y) uygun olarak düzenlenen 2011 ve 2012 yılına ait bilanço bilgileri tablosunun ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanan 2011 ve 2012 yılına ait bilançonun sunulduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu bilanço bilgileri tablosu ve bilançolar incelendiğinde; özel ortak Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San.ve Tic. Ltd. Şti.nin “kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı”nın 2011 yılında 0,35, 2012 yılında 0,53 olduğu görülmüştür. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden bilanço veya eşdeğer belgelerde aranan kriterleri bir önceki yılda sağlayamayan isteklilerin, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilecekleri, bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı anlaşılmaktadır.

Özel ortak Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San.ve Tic. Ltd. Şti.ne ait bilanço bilgileri tablosu ve bilançolardan, anılan isteklinin 2011 ve 2012 yılı kısa vadeli banka borçlarının sırasıyla 441.790,00 TL ve 821.775,61 TL, 2011 ve 2012 yılı öz kaynaklarının ise sırasıyla 1.254.949,69 TL ve 1.540.406,30 TL olduğu, ihale tarihinden önceki son iki yılın parasal tutarları esas alınarak hesaplanması gereken “kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı”nın ise 0,45 olduğu, bu itibarla söz konusu oranın kamu ihale mevzuatı ve İdari Şartname’de aranan 0,50 oranından küçük olma şartını karşıladığı tespit edilmiş olup başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Ayrıca, anılan iş ortaklığı tarafından pilot ortak Ilgazlar İnş. Tic.ve San. A.Ş.ne ilişkin olarak, serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma (KİK024.1/Y) uygun olarak düzenlenen 2012 yılına ilişkin bilanço bilgileri tablosunun ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanan 2011 ve 2012 yılına ait bilançonun sunulduğu, 2012 yılı kısa vadeli banka borçlarının sıfır (0), 2012 yılı öz kaynaklarının ise 9.736.728,11 TL olduğu, söz konusu ortağın da kamu ihale mevzuatı ve İdari Şartname’de aranan şartı karşıladığı tespit edilmiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4737 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “ İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. ” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “ İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur…

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri …” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler….” hükmü,

Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir… ” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntıları ve şartları ile projesini de kapsayan teknik şartnameler hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(3) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartname Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.” düzenlemesi,

İhaleye ait Özel Teknik Şartname’nin “İşyeri formülüne göre karıştırma” başlıklı 6.1.5’inci maddesinde “Belediye çalışmalarında yıl boyunca çalışma zorunluluğu olduğundan Y.F.Ş.’ne göre çalışılmayan günlerde dâhil olmak üzere yağmur, kar olmadığı sürece çalışmaların devamlılığı gerektiğinden kolay ulaşılabilirlik açısından fenni şartname koşullarının da sağlanabilmesinde güçlük çekilmemesi için bu işin gerçekleştirilmesinde kullanılacak asfalt plent ve tesislerinin İlçe Merkezi İnegöl Kaymakamlığı alınmak üzere en fazla

50 km uzaklıkta kurulu olması öngörülmektedir. Belirtilen mesafeyi geçmeyeceğini kurulu asfalt tesisinde sözleşmenin imzalanacağı gün itibariyle asfalt üretebileceğini belirtir noter onaylı taahhütnameyi müracaat dosyası ile birlikte vermeleri gerekmektedir. Komisyonca yapılacak tespit sonucunda sözleşme imzalanacaktır.

---İsteklinin bu işte kullanacağı ruhsatlı taş ocağının (ÇED raporu alınmış veya taş ocağı yok ise BSK yapılmasına uygun taş ocağı sahibinden taş ocağını (Çed raporu alınmış) iş süresince kullanacağına dair noterden alacağı kira sözleşme ve ocak belgelerini müracaat dosyası ile birlikte vermeleri zorunludur. (Aslı ibraz edilecektir.)

---Bir başka kurum veya kamu kurumunun taahhüdünü yerine getirmek üzere o kurumun tahsis etmiş olduğu sahadan ve taş ocağından istifade etmek üzere kurulu bulunan tesislerin ihalemiz için iş süresinde muhtemel süre uzatımı ve keşif artışları da dahil olmak üzere intikasız olarak kullanabileceğine dair ilgili Kurumun koşulsuz yazılı muvaffaka tının müracaat dosyası ile birlikte verilmesi zorunludur.

---İsteklinin sıcak asfalt ve agrega üretimi ile ilgili tarihi itibarı ile geçerlilik süresini doldurmamış TSE Kalite Uygunluk Belgesinin aslını veya noter tasdikli suretini müracaat dosyası ile birlikte vermeleri zorunludur.

---Yüklenici işlem sonucunda oluşan atıkların bertaraf edilmesi yada geri kazanımı için yürürlükteki çevre mevzuatına uygun hareket etmekle yükümlüdür.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, isteklilerin mesleki ve teknik yeterliklerine ilişkin esasların ve buna ilişkin teklif ekinde sunulması zorunlu belgelerin idari şartnamelerde düzenlenmesinin esas olduğu, teknik şartnamelerde yapım işlerinin teknik kriterlerine yer verilmesinin yanında, idarece gerek görülmesi durumunda sözleşmenin imzalanmasından önce işin yürütülmesi için gerekli görülen belge veya dokümanların ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulmasına yönelik düzenleme yapılabileceği bunların dışında teknik şartnamelerde ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin düzenleme yapılmaması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu bağlamda ihalelerde tekliflerle birlikte sunulması istenilen yeterlik belgelerinin İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde belirtilmesi gerekmekte iken, inceleme konusu ihalede Teknik Şartname’de tekliflerle birlikte sunulması istenilen belgelere İdari Şartnamede bir yeterlik kriteri olarak yer verilmediği, bununla birlikte ihaleye katılan isteklilerin bir kısmının anılan belgeleri teklifleri kapsamında sundukları, bir kısmının ise söz konusu belgeleri teklifleri kapsamında sunmadıkları görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 27’nci maddesinin (e) bendinde isteklilerde aranılacak şartlar, belgeler ve yeterlik kriterlerinin İdari Şartname’de yer alması zorunlu tutulmuştur. Bu durumda inceleme konusu işe ait Teknik Şartname’de yer verilen belgelerin İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak düzenlenmemesi nedeniyle bu belgeler üzerinden yeterlik değerlendirmesi yapılmasının mümkün olmadığı, belgenin muhtevi olduğu bilgilerin ancak muayene kabul aşamasında değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda İdari Şartnamede yer verilmemesi nedeniyle yeterlik belgesi niteliğini haiz olmadığı anlaşılan söz konusu belgelerin sunulmamış olmasının da bir değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olamayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Ilgazlar İnş. Tic.ve San. A.Ş.-Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San.ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde, “ İhaleye ait Özel Teknik Şartnamenin “İşyeri formülüne göre karıştırma” başlıklı 6.1.5 inci maddesinde yer alan belgelerin sunulmaması gerekçe gösterilerek değerlendirme dışı bırakıldıkları, söz konusu belgelerin İdari Şartnamede yer almadığı, dolayısıyla yeterlik kriteri olarak değerlendirilemeyeceği, ayrıca anılan Şartnamede taahhütname istenildiği, bu hususun mevzuata aykırı olduğu, idarece gerçekleştirilen değerlendirme dışı bırakma işleminin yerinde olmadığı ” ş eklinde yer alan iddiası kapsamındaKurul çoğunluğunca alınan kararda “… 4734 sayılı Kanunun 27 nci maddesinin (e) bendinde isteklilerde aranılacak şartlar, belgeler ve yeterlik kriterlerinin İdari Şartname’de yer alması zorunlu tutulmuştur. Bu durumda inceleme konusu işe ait Teknik Şartname’de yer verilen belgelerin İdari Şartnamede yeterlik kriteri olarak düzenlenmemesi nedeniyle bu belgeler üzerinden yeterlik değerlendirmesi yapılmasının mümkün olmadığı, belgenin muhtevi olduğu bilgilerin ancak muayene kabul aşamasında değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda İdari Şartnamede yer verilmemesi nedeniyle yeterlik belgesi niteliğini haiz olmadığı anlaşılan söz konusu belgelerin sunulmamış olmasının da bir değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olamayacağı ” şeklinde belirtilen gerekçeye dayanılarak başvuru sahibi Ilgazlar İnş. Tic.ve San. A. Ş.-Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususunda 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesindeki birinci iddiası kapsamında Kurulca “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine ” niteliğinde verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesindeki ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 nci maddesi çerçevesinde istenilen bilgi ve belgeler ile esas inceleme raporunun incelenmesi sonucu;

Kararda da açıklandığı üzere, 4734 sayılı Kanunun 27 inci maddesinde; İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar, Mal Alımı Uygulama Yönetmeliğinin “ Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler ” başlıklı 26 ncı maddesinde yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

İhale işlem dosyasının incelendiğinde,

İhaleye ait Özel Teknik Şartnamenin “İşyeri formülüne göre karıştırma” başlıklı 6.1.5 inci maddesinde,

“ Belediye çalışmalarında yıl boyunca çalışma zorunluluğu olduğundan Y.F.Ş.’ne göre çalışılmayan günlerde dâhil olmak üzere yağmur, kar olmadığı sürece çalışmaların devamlılığı gerektiğinden kolay ulaşılabilirlik açısından fenni şartname koşullarının da sağlanabilmesinde güçlük çekilmemesi için bu** işin gerçekleştirilmesinde kullanılacak asfalt plent ve tesislerinin İlçe Merkezi İnegöl Kaymakamlığı alınmak üzere en fazla**** 50 km uzaklıkta kurulu olması öngörülmektedir. Belirtilen mesafeyi geçmeyeceğini kurulu asfalt tesisinde sözleşmenin imzalanacağı gün itibariyle asfalt üretebileceğini belirtir noter onaylı taahhütnameyi müracaat dosyası ile birlikte vermeleri gerekmektedir** . Komisyonca yapılacak tespit sonucunda sözleşme imzalanacaktır.

—İsteklinin** bu işte kullanacağı ruhsatlı taş ocağının (ÇED raporu alınmış veya taş ocağı yok ise BSK yapılmasına uygun taş ocağı sahibinden taş ocağını (Çed raporu alınmış) iş süresince kullanacağına dair noterden alacağı kira sözleşme ve ocak belgelerini müracaat dosyası ile birlikte vermeleri zorunludur.**(Aslı ibraz edilecektir.)

—** Bir başka kurum veya kamu kurumunun taahhüdünü yerine getirmek üzere o kurumun tahsis etmiş olduğu sahadan ve taş ocağından istifade etmek üzere kurulu bulunan tesislerin ihalemiz için iş süresinde muhtemel süre uzatımı ve keşif artışları da dahil olmak üzere intikasız olarak kullanabileceğine dair ilgili Kurumun koşulsuz yazılı muvafakatının müracaat dosyası ile birlikte verilmesi zorunludur.**

—İsteklinin sıcak asfalt ve agrega üretimi ile ilgili tarihi itibarı ile geçerlilik süresini doldurmamış TSE Kalite Uygunluk Belgesinin aslını veya noter tasdikli suretini müracaat dosyası ile birlikte vermeleri zorunludur.

….

” düzenlemesi yer almaktadır.

Özel Teknik Şartnamenin “İşyeri formülüne göre karıştırma” başlıklı 6.1.5’inci maddesi uyarınca yukarıda açıklanan belge ve bilgilerinyeterlik olarak istenildiği tespit edilmiştir. Özel Teknik Şartnamenin “İşyeri formülüne göre karıştırma” başlıklı 6.1.5’inci maddesinde yeterlik kriteri olarak düzenlenen bilgi ve belgelere ilişkin olarak idari şartnamede ve ihale ilanında bir düzenleme yapılmamıştır.

Şikayete konu ihalede yeterlik için istenilen Özel Teknik Şartnamenin 6.1.5 inci maddesi uyarınca, yeterlik için teklif ekinde verilmesi gereken,noter onaylı taahhütname, noterden alacağı kira sözleşmesi ve ocak belgeleri ile Kurumun koşulsuz yazılı muvafakatı ve TSE Kalite Uygunluk Belgesi istenilmesi şeklindeki düzenlemenin idari şartnamenin “ İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri ” başlıklı 7 nci maddesinde düzenlenmediğinin anlaşılmasına rağmen , söz konusu belgenin yeterlik olarak verilmesi gerektiği hususunun Özel Teknik Şartnamenin 6.1.5 inci maddesinde düzenlendiği,

İhaleye katılan 6 istekliden başvuru sahibi ile birlikte istekli Alpyol Petrol Asfalt Kimya Taş. İnş. Ot Om. Turz. Ltd. Şti. haricindeki diğer 4 isteklinin Özel Teknik Şartnamenin 6.1.5 inci maddesinde sayılan belgeler ile buna ilişkin bilgileri teklifi ekinde sundukları, başvuru sahibi ve istekli Alpyol Petrol Asfalt Kimya Taş. İnş. Ot. Om. Turz. Ltd. Şti.’nin ise, anılan belgeler ile bunlara ilişkin bilgileri teklif ekinde sunmadıkları gerekçesi ile teklifleri tekliflerin denetiminde idarece değerlendirme dışı bırakıldığıtespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun genel gerekçeleri arasında; “ Saydamlık ilkesinin gereği olarak, ihalelerin isteklilerin yanı sıra hazır bulunan herkes önünde açık olarak yapılması… öngörülmüştür.” denilmiş, anılan Kanunun 36. maddesinin yasama gerekçesinde;“Şeffaflığı sağlamak üzere, ihale saatinde isteklilerin tekliflerini içere zarfların hazır bulunanlar önünde açılarak, içindeki belgelerin tam olarak verilip verilmediği ile teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olup olmadığını kontrol edilmesi düzenlenmiştir. Daha sonra yapılacak değerlendirmeler sırasında herhangi bir itiraz ile karşılaşılmaması için, isteklilerin teklif fiyatlarını açıklanması ve bütün bu işlemlerin tutanakla belgelenmesi öngörülmüştür …” şeklinde belirtilmiştir.

4734 sayılı Yasaya göre gerçekleştirilen ihalelerde, tekliflerin değerlendirilmesi ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. İdari şartname ve teknik şartname ihale dokümanı kapsamında yer alan belgelerden olup, işe ait idari şartnamenin 5.1 maddesinde de, idari şartname ve teknik şartnamenin ihale dokümanını oluşturan belgelerden olduğu belirtilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yeterliğin Belirlenmesinde Uyulacak İlkeler” başlıklı 29 uncu maddesinin 2’nci fıkrasında;“Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur” hükmüne yer verilmiştir.

Yeterlik olarak noter onaylı taahhütname, noterden alacağı kira sözleşmesi ve ocak belgeleri ile Kurumun koşulsuzyazılı muvafakatı ve TSE Kalite Uygunluk Belgelerinin teklif ekinde verilmesi gerektiğinin Özel Teknik Şartnamenin 6.1.5 inci maddesinde düzenlendiği, ihale komisyonunca tekliflerin denetimine ilişkin değerlendirme yapılırken anılan düzenlemeyi göz önünde bulundurarak karar verebileceği, kesinleşmiş olan ihale dokümanı çerçevesinde, isteklilerin dokümanda belirtilen şartlara uygun teklif verip vermediğinin, yeterliği sağlayıp sağlamadığının belirlenmesi gerektiği açıktır. Aksi halde, yeterliği alamamış bir isteklinin sözleşme sonrasında bazı bilgi ve belgeleri sunacağı varsayımından hareketle yeterli bulunarak, üzerine ihale yapılması durumunda, 4734 sayılı Kanun, ilgili mevzuat ve idarece düzenlenen ihale dokümanı hükümlerine aykırı işlem tesis edilmiş olacaktır.

Özel teknik şartnamenin 6.1.5 inci maddesinde düzenlenen yeterlik koşullarının idari şartnamedeki yeterlik koşulları arasında sayılmadığından, bu hükümler ancak bir arada değerlendirilerek sonuca ulaşılabilir.

Başka bir anlatımla, ancak Özel Teknik Şartname’de belirtilen belge ve bilgileri teklifi ekinde verenler idari şartnamedeki “ diğer yeterlik şartlarını ” sağlamaları durumunda yeterlilik şartını yerine getirmiş olacağından, konu Özel Teknik Şartnamedeki düzenlemenin yeterlik kriteri olup olmaması değil, idari şartnamedeki düzenlemenin uygulanabilirliğidir. Kısaca, idari şartname düzenlemesi özel teknik şartnamedeki düzenleme olmaksızın anlamsızlaşmaktadır.

Diğer taraftan, özel teknik şartnamede belirtilen belge ve bilgiler konusunda detaylı düzenleme yapılması, idari şartname ve özel teknik şartname hükümlerinin aranmayacağı anlamına gelmez. Tam tersine isteklilerin bu şartı tevsik için daha fazla imkandan yararlanabileceği anlamına gelir. Öte yandan, yeterlik koşulunun sözleşme uygulamasına bırakılması veya sadece yüklenicinin yükümlülüğünde olduğu yönündeki gerekçede yasal dayanaktan yoksundur.

Bu durumda, idarelerce kesinleşen ihale dokümanına uygun olarak teklif değerlendirmesi yapıldığı dikkate alındığında, özel teknik şartnamenin 6.1.5 inci maddesinde yeterlik yönünde düzenleme yapan idarenin kendi düzenlemesine uygun hareket ederek verilen altı teklifin de, muhteviyatında sayılan belge ve bunlara ilişkin bilgilerin verilip verilmediği yönünden incelenmesi gerekmekte olduğundan, verilen altı tekliften iki isteklinin de bu yeterlik koşulunu sağlamadığı, bu nedenle de, başvuru sahibinin teklifi ile Alpyol Petrol Asfalt Kimya Taş. İnş. Ot Om. Turz. Ltd. Şti.’nin tekliflerinindeğerlendirme dışı bırakan idare uygulamasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesindeki birinci iddiası kapsamında Kurulca “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine ” niteliğinde verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesindeki ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 nci maddesi çerçevesinde istenilen bilgi ve belgeler ile esas inceleme raporunun incelenmesi sonucu; ihalede verilen tekliflerden başvuru sahibinin teklifi ile Alpyol Petrol Asfalt Kimya Taş. İnş. Ot Om. Turz. Ltd. Şti.’nin tekliflerininözel teknik şartnamenin 6.1.5 inci maddesini karşılamadığı, bu nedenle bu iki isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğuna ilişkin “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu iddia dışındaki iddia hakkında Kurulca verilen karara katılıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. BAŞKAN

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi