KİK Kararı: 2013/UY.III-3625 (18 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/060
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 18.09.2013
Karar No : 2013/UY.III-3625
BAŞVURU SAHİBİ:
Miroğulları İnş. Ve Pet.Ürün.Paz.San. Ve Tic.Ltd.Şti., HİLAL MAH. 674. SOK. NİSA APT NO : 7/6 YILDIZ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları Yıldız Teknik Üniversitesi, Barbaros Bulvarı 34349 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/57632 İhale Kayıt Numaralı "Ytü Davutpaşa Kampusu İktisadi Ve İdari Bilimler Fakülte Binası Yapım İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yıldız Teknik Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 05.06.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “YTÜ Davutpaşa Kampusu İktisadi ve İdari Bilimler Fakülte Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Miroğulları İnş. ve Pet. Ürün. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 19.07.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.07.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.07.2013tarih ve 24989sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.07.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2753sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde kalan istekli olan Prosan Müh. Proje ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. nin sunduğu teklifin yaklaşık maliyete göre %34 düşük olduğu ve teklif edilen miktarla işin bir bütün olarak tamamlanamayacağı, adı geçen isteklinin teklifini pursantaj oranlarını dikkate alarak hesapladığı, bazı iş kalemleri ve analiz içindeki girdi miktarlarını kabul edilemeyecek şekilde %10 oranından da fazla düşürdüğü, bazı iş kalemlerini ise %20 oranında düşürdüğü, ayrıca saatlik işçi ücretlerini 2013 yılı için belirlenen asgari işçilik saat tutarının altında hesapladığı,

2. Ek Özel İdari ve Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde yapılacağı belirtilen 60 m2 idari binanın maliyetinin göz ardı edildiği, 2’nci madde de belirtilen yapım ve iskân ruhsatlarının alınma giderinin (yaklaşık 18.000 m2 için 180.000 TL) hesaplara dâhil edilmediği, personel ve şantiye giderlerinin hesap cetvelinde gerçekçi gösterilmediği, resmî kurum ve özel imalat kalemlerine yüklenici kârının eşit olarak yansıtılmadığı,

3)21.011 pozu, 21.054 pozu, 21.057 pozu, 25.116/A10 pozu, MSB 672/A pozu, Y.23.014 pozu, Y.23.015 pozu vb. iş kalemleri için oluşturulan analiz içeriklerinin mevzuata uygun olmadığı, bu itirazın idarece incelenmediği,

4)Açıklama istenen bir kısım özel poz imalatlarında; ÖZEL1 Pozu, ÖZEL1/A Pozu, ÖZEL5 Pozu, ÖZEL7 Pozu, ÖZEL8 Pozu, ÖZEL11/A Pozu, ÖZEL14 Pozu gibi poz analizlerinin ve varsa eki proforma faturalarının da incelenmesi gerektiği, zira bu özel pozların da analizlerinde her ne kadar kamu kuruluşlarınca belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılması mecburi olmasa da malzeme, işçilik ve nakliye bedellerinin ayrı ayrı olarak belirtilmesinin zorunlu olduğu, malzeme ve montaj birim fiyatlarının ayrı ayrı belirtilmediği yönündeki itirazlarının da idarece incelenmediği,

5)Proforma fatura düzenleyen firmaların malzeme ve işçilik dâhil proforma düzenleyebilmesi için iş kalemini oluşturan tüm girdilerini satış faturası (veya alış faturası) ile belgelendirmesinin yeterli olmadığı, yapıya sonradan monte edilecek imalatın birim miktarı için gerekli tüm girdileri bir analiz içerisinde toplayıp maliyet satış tutarını tespit etmesi gerektiği, örnek olarak, silikon giydirme cepheyapılması işinin, 1 m2 si için gerekli tüm malzeme, nakliye girdileri ile işçilik birim saat miktar ve tutarlarının belirtilmesinin mecburi olduğu, proforma faturaların dayanakları olan maliyet satış tespit tutanaklarının (EK.O-5, EK.O-6, EK.O-7 vb.) istenmesi durumunda bu alt analizlerinin olup olmadığı hususunun tespit edilmiş olacağı, ancak idarece bu yöndeki taleplerinin de değerlendirilmediği,

6. Kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının güncel birim fiyatlar olması gerektiği, 105-628 poz nolu, 239-401 poz nolu, 074-105 poz nolu, 075-107 poz nolu, 091-600 poz nolu, 092-­400poz nolu, 094-301 poz nolu, 095-301 poz nolu, tesisat pozlarının metrajlarının proje metrajları ile farkları ve açıklamaya esas alınan birim fiyat yılının kontrol edilmesi gerektiği, belirtilen iş kalemlerinden bir kısmının 2013 yılı birim fiyatının yayınlanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin “ Davutpaşa Kampusu İktisadi ve İdari Bilimler Fakülte Binası Yapım İşi ” olduğu, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalede “ İnşaat İmalatları, Makine Tesisatı ile Elektrik Tesisatı” işlerinden oluşan yaklaşık maliyetin birim fiyatları ile piyasa fiyatları esas alınarak toplam 17.155.783,73 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38‘inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler vb.dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğ’in 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. İtirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır…” açıklaması yer almaktadır.

05.06.2013 tarihinde yapılan ihaleye 17 isteklinin katıldığı, geçerli 17 teklif üzerinden aşırı düşük teklif sınır değerinin 13.726.184,00 TL olarak hesaplandığı, söz konusu değerin altında teklif sunan Prosan Müh. Proje ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve sunulan açıklamanın yeterli kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı ekinde, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan açıklama yapılması istenilen toplam 67 iş kaleminin belirtildiği sıralı iş kalemleri listesinin, açıklanması istenmeyen analiz girdileri listesinin ve örnek analiz formatının anılan istekliye verildiği görülmüştür.

Açıklama istenilen iş kalemleri için idare tarafından yaklaşık maliyetin hesabında esas alınan miktarlar ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen miktarlardan metraj eksikliği yüzde 10’un üzerinde olanlar aşağıdaki tabloya aktarılmıştır.

Açıklama istenilen
iş kalemleri

İdarenin metrajı

İsteklinin metrajı

Metraj farkı (%)

1

Y.19.059/003

11.096

5.550

-50

2

SNBF.15

3.107

2.670

-14

3

SNBF.27

66.581

58.500

-12

4

21.057

33.600

30.000

-11

5

ÖZEL1/A

2.132

730

-66

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde, idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesinin beklenmediği, ancak yukarıda yer verilen tablo incelendiğinde, bazı pozlarda miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyet hesaplarında yer alan miktarlar arasındaki %10 u geçen orandaki farklılığın işin niteliği itibariyle teklifi etkileyecek boyutta olduğu anlaşılmıştır.

Saatlik işçilik ücretlerinin 01.01.2013 – 30.06.2013 tarihleri arasında yürürlükte olan asgari ücret esas alınarak (978,60/225=4,35.-TL) 4,35.-TL olarak belirlenmiş olduğu, adı geçen isteklinin sunduğu açıklama ve eklerinde de bu ücret tutarının altında bir ücrete rastlanılmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin işçilik ücretlerinin mevzuata uygun olarak öngörülmediği iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Belediye Gelirleri Kanunu’nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un

Ek 2’nci maddesinde yer alan “ (2589 sayılı Kanunun 1. maddesiyle eklenen madde) Aşağıdaki bina inşaatları Bina İnşaat Harcından müstesnadır. a) İnşaat giderleri genel ve katma bütçeler ile il özel idareleri ve belediye bütçelerinden karşılanan her türlü binalar b) Hastane, prevantoryum, sanatoryum, dispanser ve benzeri sağlık kuruluşları “ hükmü gereğince ihale konusu işin inşaat harcından muaf olduğu, teklifinde bu hususa ilişkin gider öngörmesi gerekmediği anlaşıldığından, iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İdari bina ile ilgili olarak ise gerek dokümanda, gerek yaklaşık maliyet eki cetvelde yer alan iş kalemleri arasında “60 m2 idari bina yapılması işi” ne rastlanılmadığı, dolayısıyla söz konusu iş için bedel öngörülmemesinin doğal olduğu, herhangi bir bilgi ve/veya belge ile desteklenmeyen iddianın illetten mücerret olarak ortaya atıldığı sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinden;

21.011 poz numaralı “Düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı yapılması” iş kalemi, 21.054 poz nolu “ahşap kalıp iskelesi” iş kalemi, 21.057 poz nolu “kalıp iskelesi” iş kalemine ilişkin olarak analiz olarak sunulan belgelerde, Gülsa İnş. Müh. Turz. Ltd. Şti. nden alınan fiyat teklifinde yer alan fiyatlara kâr ve genel gider ilave edilerek oluşturulan fiyatların gösterildiği, Gülsa İnş. Müh. Turz. Ltd. Şti.nden alınan fiyat teklifinde söz konusu iş kalemleri için tüm sarf malzemeleri, montaj ve işçilik dahil m2 fiyatlarının yer aldığı, bu haliyle alınan fiyat teklifi ve düzenlenen proforma faturanın tüm malzeme ve işçilik girdilerinin gösterildiği formata uygun olmadığı, bu haliyle alınan teklifin ihale konusu işin içerisindeki kalıp, iskele ve demir işleri için bir alt yüklenici teklifi gibi olduğu ve söz konusu iş kalemlerine ilişkin sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı anlaşılmıştır. Diğer yandan Gülsa İnş. Müh. Turz. Ltd. Şti.nden alınan fiyat teklifinin TÜRMOB kaşesi altında SMMM tarafından imzalanmış olduğu ve üzerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresi ile iletişim bilgilerinin bulunduğu görülmüştür.

25.116/A10 poz numaralı “yer döşeme kaplaması yapılması” iş kalemine ilişkin olarak fiyat analizi olarak sunulan belgede, Kom Yapı Ltd. Şti.nden alınan proforma faturadaki malzeme bedeli ile işçilik ücretine kâr ve genel gider eklenerek birim fiyatın oluşturulduğunun gösterildiği, Kom Yapı Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturada, 1 m2 için malzeme, tesviye şapı, PVC yapıştırıcı, işçilik ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği, ancak söz konusu girdilerin miktarlarına yer verilmediği, bu haliyle söz konusu iş kalemine ilişkin sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalara uygun olmadığı anlaşılmıştır. Diğer yandan Kom Yapı Ltd. Şti. tarafında düzenlenen proforma faturanın TÜRMOB kaşesi altında SMMM tarafından imzalanmış olduğu ve üzerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresi ile iletişim bilgilerinin bulunduğu görülmüştür.

MSB 672/A poz numaralı “Aksaray yaylak granit plak ile süpürgelik yapılması” iş kalemine ilişkin olarak sunulan fiyat analizinde, 26.251/C1’den yararlanıldığı belirtilerek, bir analiz oluşturulduğu, analiz içerisine Aksaray yaylak granit plak için Granitaş A.Ş.den alınan proforma faturada yer alan fiyatın aynen aktarıldığı görülmüştür. Söz konusu proforma faturada Aksaray yaylak granit plak için verilen 52,000 TL’lik fiyatın “Fabrika kamyon üzeri teslim” olduğu ancak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından düzenlenen analize aktarılırken söz konusu malzeme için nakliye bedeli öngörülmediği ve bu haliyle MSB 672/A poz numaralı iş kalemi için sunulan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı anlaşılmıştır. Diğer yandan Granitaş A.Ş.den alınan proforma faturanın TÜRMOB kaşesi altında SMMM tarafından imzalanmış olduğu ve üzerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresi ile iletişim bilgilerinin bulunduğu görülmüştür.

Y.23.014 ve Y.23.015 poz numaralı “beton çelik çubuğunun (nervürlü) bükülmesi, yerine konulması” iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan fiyat analizinde, Arslan Demir Çelik İnş. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen proforma faturadaki, çap:8mm-28 mm nervürlü çelik çubuk için nakliye dahil 1.084,75 TL tutarındaki fiyatın aynen aktarıldığı, işçilik ve montaj için ise Gülsa İnş. Müh. Turz. Ltd. Şti.nden alınan fiyat teklifinde yer alan 250,00 TL’lik inşaat demiri işçiliğinin aktarıldığı ve söz konusu iş kalemine ilişkin birim fiyatın bu şekilde açıklandığı, ancak söz konusu iş kalemine ilişkin sunulan bu açıklamaların analiz formatına ve Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle iddianın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde kalan isteklinin sunduğu açıklama dosyasında ÖZEL8 Poz numaralı“konferans salonu koltuğu” na ilişkin olarak sunulan fiyat analizinde, 28.06.2013 tarihli İlker Orman Ürünleri tarafından düzenlenen “malzeme, montaj ve nakliye dâhildir” şeklinde açıklama bilgisi içeren KDV hâriç 85,00 TL’ lik fiyatın aynen aktarıldığı, söz konusu fiyata kâr ve genel gider eklenerek birim fiyatın oluşturulduğu görülmektedir. Proforma faturada ise konferans salonu koltuğu için verilen fiyatın malzeme, montaj ve nakliye dâhil fiyat olduğunun belirtildiği, söz konusu konferans salonu koltuğunun, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinin son paragrafında yer alan yüklenici dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edildiği ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen bir imalat olarak değerlendirilmekle birlikte anılan Tebliğ hükmü gereği koltuk için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği bir proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi gerektiği, proformada montaj ve işçiliğe yer verilmediğinden, yapılan açıklama ve belgelendirmeninmevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

ÖZEL1 ve ÖZEL1/A Poz numaralı fiber katkılı beton cephe ve harpuşta imalatları için sunulan fiyat analizlerinde 28.06.2013 tarihli Grand Precast Yapı Elemanları tarafından düzenlenen proforma faturalarda gösterilen malzeme bedeli ve işçilik, montaj ve nakliye bedellerinin toplamından oluşan fiyatların aynen aktarılarak üzerine kendi kâr ve genel giderinin eklenmesi suretiyle birim fiyatını oluşturduğu, Grand Precast Yapı Elemanları tarafından düzenlenen proforma faturalarda malzeme ve işçilik bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği, bu haliyle söz konusu imalat, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinin son paragrafında yer alan yüklenici dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen bir imalat niteliğinde olduğu değerlendirildiğinde, bu iş kalemine ilişkin açıklamaların anılan Tebliğ açıklamalarına uygun olduğu, ayrıca sunulan proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak düzenlendiği ve SMMM onayını haiz olduğu anlaşılmıştır.

Özel 11/A poz numaralı “Aksaray yaylak granit plak ile merdiven rıhtı yapılması” iş kalemine ilişkin olarak sunulan fiyat analizinde Aksaray yaylak granit plak için Granitaş A.Ş.den alınan proforma faturada yer alan fiyatın aynen aktarıldığı görülmüştür. Söz konusu proforma faturada Aksaray yaylak granit plak için verilen 52,000 TL’lik fiyatın “Fabrika kamyon üzeri teslim” olduğu ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından düzenlenen analize aktarılırken söz konusu malzeme için nakliye bedeli öngörülmediği ve bu haliyle MSB 672/A poz numaralı iş kalemi için sunulan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı anlaşılmıştır. Diğer yandan, Granitaş A.Ş.den alınan proforma faturanın TÜRMOB kaşesi altında SMMM tarafından imzalanmış olduğu ve üzerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresi ile iletişim bilgilerinin bulunduğu görülmüştür.

Özel 5 poz numaralı “Bina cephesine silikon imalat ve montajının yapılması” iş kalemine ilişkin olarak sunulan fiyat analizinde, Vitro Cephe Sistemleri tarafından düzenlenen proforma faturadaki malzeme ve işçilik fiyatının toplamına kendi kâr ve genel giderini ekleyerek birim fiyatını oluşturduğunun gösterildiği, Vitro Cephe Sistemleri tarafından düzenlenen 26.06.2013 tarihli proforma faturada, işçilik ve malzeme bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği, bu haliyle söz konusu imalât, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinin son paragrafında yer alan yüklenici dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen bir imalat niteliğinde olduğu, bu iş kalemine ilişkin açıklamaların anılan Tebliğ açıklamalarına uygun olduğu, ayrıca sunulan proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak düzenlendiği ve SMMM onayına havi olduğu anlaşılmıştır.

İddia içeriğinde yer alan Özel 14 ve Özel 7 poz numaralı iş kalemleri sorgulanan iş kalemleri arasında sayılmadığından, bu kalemlere ilişkin açıklama ve belgelendirme bulunmamaktadır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan “(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” şeklindeki açıklama gereğinceidarece kendilerine tanınan takdir hakkı kullanılarak, gerekli görülmediğinden proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını ilgili meslek mensuplarından istememiştir. İdarece gerçekleştirilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İddia konusu edilen pozlardan bazılarının açıklama istenilen iş gruplarından olmadığı, iddia konusu edilen 105-628 poz numaralı su deposu iş kaleminin poz numarasının 105-600 olarak değiştirildiği, söz konusu su deposunun 2011 yılı kâr ve genel gider dâhil birim fiyatının 57.229,00 TL, kâr ve genel gider hâriç fiyatının 45.783,20 TL olduğu, isteklinin ise bu iş kalemi için 52.103,65 TL bedel öngördüğü, idarece istenilen 1 adet su deposunun istekli tarafından teklif edildiği dolayısıyla miktar farkının olmadığı anlaşılmıştır.

İdarenin söz konusu kaleme kâr ve genel gider dâhil 58.905,68 TL öngördüğü, fiyatın birim fiyatlardan alınıp alınmadığı anlaşılmamakla beraber %25 oranında indirim yapılarak kâr ve genel gider hâriç 47.124,54 TL olan fiyattan daha yüksek bedelin istekli tarafından teklif edildiği, şikâyete konu diğer pozlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın resmî internet sitesinde yapılan araştırmada 2013 yılı birim fiyatının yayınlanmadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması suretiyle ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN GEREKÇEDE KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ İhale üzerinde kalan istekli olan Prosan Müh. Proje ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu teklifin yaklaşık maliyete göre % 34 düşük olduğu ve teklif edilen miktarla işin bir bütün olarak tamamlanamayacağı, adı geçen isteklinin teklifini pursantaj oranlarını dikkate alarak hesapladığı, bazı iş kalemleri ve analiz içindeki girdi miktarlarını kabul edilemeyecek şekilde %10 oranından da fazla düşürdüğü, bazı iş kalemlerini ise %20 oranında düşürdüğü, ayrıca saatlik işçi ücretlerini 2013 yılı için belirlenen asgari işçilik saat tutarının altında hesapladığı,” şeklinde yer alan birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde, idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesinin beklenmediği, yukarıda metrajlara ilişkin olarak yer verilen tablo incelendiğinde, bazı pozlarda miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyet hesaplarında yer alan miktarlar arasındaki %10 u geçen orandaki farklılığın işin niteliği itibariyle teklifi etkileyecek boyutta olduğu anlaşılmış olduğundan,açıklamanın bu açıdan uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde “** Düzeltici işlem belirlenmesine** ” karar verilmiş olup,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği üçüncü iddiası kapsamında Kurulca verilen karar ile “ Y.23.014 ve Y.23.015 poz numaralı “beton çelik çubuğunun (nervürlü) bükülmesi, yerine konulması” iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan fiyat analizinde, Arslan Demir Çelik İnş. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen proforma faturadaki, çap:8mm-28 mm nervürlü çelik çubuk için nakliye dahil 1.084,75 TL tutarındaki fiyatın aynen aktarıldığı, işçilik ve montaj için ise Gülsa İnş. Müh. Turz. Ltd. Şti.’den alınan fiyat teklifinde yer alan 250,00 TL’lik inşaat demiri işçiliğinin aktarıldığı ve söz konusu iş kalemine ilişkin birim fiyatın bu şekilde açıklandığı, ancak söz konusu iş kalemine ilişkin sunulan bu açıklamaların analiz formatına ve Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, ” gerekçesine dayanılarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu açıdan uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde “** Düzeltici işlem belirlenmesine** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasında “ saatlik işçi ücretlerini 2013 yılı için belirlenen asgari işçilik saat tutarının altında hesapladığı,” şeklinde belirtilen gerekçe hakkında ve başvuru sahibinin üçüncü iddiası kapsamında Kurulca alınan karar yerinde bulunmakla birlikte, başvuru sahibinin birinci iddiasının “ saatlik işçi ücretlerini 2013 yılı için belirlenen asgari işçilik saat tutarının altında hesapladığı,” dışında kalan iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

Kurul çoğunluğunun, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında idarece belirlenen metrajlardan farklı metraj önerdikleri gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin kararına aşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyoruz;

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan67 adet iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan Prosan Müh. Proje ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.tarafından, 8 adet iş kalemlerine ilişkin verilen metrajların idare metrajlarına göre fazla verildiği, 12 adet iş kalemine ilişkin metrajın idare metrajı ile bire bir aynı olduğu, geriye kalan 47 iş kalemine ilişkin verilen metrajların idare metrajına oranla daha düşük olduğu, ancak, isteklinin söz konusu 67 iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin lehine toplam 74.709,32TL tutarında bir fazlalığın ortaya çıktığı, bu tutar fazlalığının isteklinin teklifine olumsuz etki yapmadığının değerlendirildiği bu durumda, açıklama istenen iş kalemleri açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifindeki metrajların düşüklüğü yönünden açıklamasının kabul edilmemesi uygun değildir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin birinci iddiasında “ saatlik işçi ücretlerini 2013 yılı için belirlenen asgari işçilik saat tutarının altında hesapladığı,” şeklinde belirtilen gerekçe hakkında ve başvuru sahibinin üçüncü iddiası kapsamında Kurulca alınan karar yerinde bulunmakla birlikte, başvuru sahibinin birinci iddiasının “ saatlik işçi ücretlerini 2013 yılı için belirlenen asgari işçilik saat tutarının altında hesapladığı,” dışında kalan iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre; aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyen ihale üzerinde bırakılan isteklinin, açıklamasında önerdiği metrajlardaki miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin birim fiyatları çarpıldığında, isteklinin lehine toplam 74.709,32TL tutarında fazlalığın ortaya çıktığı, bu tutar fazlalığının sonucu değiştirecek bir etki yapmadığı değerlendirildiğinden, buna ilişkin olarak birinci iddia kapsamında “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu husus dışında üçüncü iddia kapsamında Kurulca alınan “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılıyorum.

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi