KİK Kararı: 2013/UY.III-2953 (17 Temmuz 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/048
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 17.07.2013
Karar No : 2013/UY.III-2953
BAŞVURU SAHİBİ:
Doğan Mühendislik Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti., A.ÖVEÇLER MAH. 1322. CAD. NO:51/3 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çanakkale Özel İdaresi Yatırım Ve İnşaat Müdürlüğü, Barbaros Mah. Atatürk Cad.Bölge Trafık Yanı 215 ÇANAKKALE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/49664 İhale Kayıt Numaralı "Çanakkale Karasal - Sayısal Yayın Kulesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çanakkale Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğütarafından 15.05.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çanakkale Karasal - Sayısal Yayın Kulesi” ihalesine ilişkin olarak Doğan Mühendislik Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti.tarafından 02.07.2013 tarih ve 22078 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.07.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2436 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyonu tarafından ihalenin Çanakkale Valiliği’nce verilen emir doğrultusunda iptal edildiği, iptal gerekçesinin yasal olmadığı, Valilik Makamının ihale komisyonuna emir ve talimat verme yetkisinin bulunmadığı, idarelerin ihale komisyonu kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi hususunda takdir yetkilerinin kamu yararı ve kamu hizmetinin gerekleri ile sınırlı olduğu, ihalenin iptali kararının kaldırılarak Kuruma daha önceden yapılan 20.06.2013 tarihli ve 20857 sayılı başvuru doğrultusunda düzeltici işlem tesis edilmesi ve ihalenin firmaları uhdesinde bırakılması, ayrıca kendilerinin yaklaşık maliyete göre % 17 daha düşük teklif vermelerine rağmen ihalenin yaklaşık maliyete göre % 1 daha düşük teklif veren istekli üzerinde bırakılmasının 4734 sayılı Kanun’un 61’inci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adının “Çanakkale Karasal - Sayısal Yayın Kulesi” olarak belirlendiği görülmüştür. 15.05.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 isteklinin teklif sunduğu, Doğan Mühendislik Elektrik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile Raşit CANBAZ’a ait tekliflerin “Teknik Dokümanlar”ın sunulmaması sebebiyle, Cemal Şengel İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. – Gate Elekt. San. Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’ne ait teklifin ise sunulan belgelerde meslek mensubu ve TÜRMOB kaşesinin olmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak Yeni Fidan İnş. Nak. Gıda Pet. Doğ. İş Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür. Doğan Mühendislik Elektrik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile Raşit CANBAZ tarafından kesinleşen ihale kararına karşı idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarece başvuruların reddedilmesi üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusu yapıldığı anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, adı geçen isteklilerin şikâyet başvurularının reddedilmesinden sonra 19.06.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.Söz konusu komisyon kararında “ Çanakkale Valiliği tarafından yazılan 18.06.2013 tarih ve 8349 sayı ile kayıtlarımıza alınan yazı doğrultusunda ihale komisyonumuz toplanmış olup; ilgi yazı ile verilen emir doğrultusunda ihalenin iptaline karar verilmiştir.” ifadesine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde, idarenin ihaleyi iptal etme işleminin mevzuata aykırı olduğu dile getirilmekte ve Kuruma daha önceden yapmış olduğu başvuru kapsamında düzeltici işlem tesis edilmesi, ayrıca teklif değerlendirilmesine ilişkin komisyon kararında ihalenin kendilerinden daha yüksek teklif veren istekli üzerinde bırakılmasının 4734 sayılı Kanun’un 61’inci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kurum’a itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde, ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınan işlem ve kararların itirazen şikâyete konu edilebileceği, bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulması gerektiği, itirazen şikâyet başvurularının idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı inceleneceği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 2’nci maddesinde “(3) İhalede geçerli teklif kalmaması nedeniyle veya ihalede geçerli teklif olmakla birlikte bazı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle ihalede rekabetin oluşmadığı ve/veya kaynakların etkin kullanımının gerçekleşmediği gerekçesiyle ihalenin idare tarafından iptal edildiği durumlarda, aday veya istekliler tarafından başvuru veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya ihalenin iptali ile birlikte başvuru veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karşı yapılan başvurular, ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılan başvuru olarak değerlendirilmez. Bu başvurular ihalenin iptaline yönelik bir başvuru olarak değerlendirilmediğinden, başvuruların öncelikle idareye yapılması, idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya on günlük süre içerisinde idare tarafından bir karar alınmaması hallerinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekmektedir. Ancak ihalenin iptali işleminden önce bir şikayet başvurusunun olduğu hallerde, başvuru veya teklifi değerlendirme dışı bırakılan aday veya isteklinin, teklifinin geçerli olduğuna ve bu nedenle ihalenin iptal edilmemesi gerektiğine yönelik olarak 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında öngörülen beş günlük süre içerisinde doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması da mümkündür. ” açıklaması yer almaktadır.

Tebliğ’in yukarıda aktarılan maddesinde yer alan açıklamaların Kanun’un 56’ncı maddesinin bir istisnası niteliğinde olduğu, somut olaya ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun Kanun’un 56’ncı maddesinin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilmesi ve başvurunun idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale komisyonu” başlıklı 6’ncı maddesinde,

“ İhale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin ve muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dahil olmak üzere görevlendirir.

İhaleyi yapan idarede yeterli sayı veya nitelikte personel bulunmaması halinde, bu Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabilir.

Gerekli incelemeyi yapmalarını sağlamak amacıyla ihale işlem dosyasının birer örneği, ilân veya daveti izleyen üç gün içinde ihale komisyonu üyelerine verilir.

İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Kararlarda çekimser kalınamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludur. Karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır.

İhale komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve görev unvanları belirtilerek imzalanır.” hükmü, anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde, “ İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. ” hükmü yer almaktadır.

Kanun’un aktarılan hükümlerinden ihale komisyonunun eksiksiz olarak toplanacağı ve karar alacağı, komisyon başkanı ile üyelerinin oy ve kararlarından sorumlu olacağı, İhale komisyonunun kararını ihale yetkilisinin onayına sunacağı, ihale yetkilisinin ihale kararını onaylayacağı veya iptal edeceği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığa konu ihalede her ne kadar ihale yetkilisi konumunda bulunmayan ilgili makam tarafından yazı ile verilen emir doğrultusunda ihalenin iptaline karar verilmiş olsa da, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda aktarılan hükümleri uyarınca karar verme yetkisinin ihale komisyonunda olduğu ve söz konusu kararların ihale yetkilisince onaylanacağı, somut olayda ihale komisyonunun bu yetkisini kullanarak ihalenin iptaline ilişkin karar aldığı ve söz konusu kararın ihale yetkilisince onaylandığı görülmüştür. İhale komisyonu iptal kararında, yazı ile verilen emir konusuna atıf yapsa da, iptal işlemine gerekçe olarak gösterilen yazılı emirin hukuki olarak yetkili makamlarca verilip verilmediğinin tespitinden ziyade iptal işlemine gerekçe olarak gösterilen hususların incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İptal işlemine dayanak olarak gösterilen bahse konu belgede, televizyon yayın kulesinin şehrin genel mimarisine ve turizme katkı sağlayan bir sanat eseri niteliğinde olması gerektiği, bu sebeple kulenin yapımında kullanılacak en doğru yöntemin mesleki açıdan kendini kanıtlamış mimar ve tasarımcılar arasında bir yarışma düzenleyerek eserlerin bir kurul tarafından değerlendirilmesi sonucunda seçilmesinin uygun olduğu, netice itibarıyla ihalenin iptal edilerek yayın kulesinin aktarılan kriterler çerçevesinde seçilmesi gerektiğinin belirtildiği görülmüştür.

İdarelerin ihale usulünün tespiti hususunda yetkisi olduğu, bu sebeple 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde sayılan “kaynakların verimli kullanılması” ilkesi gereğince, mevcut ihalenin iptal edilerek yayın kulesinin yapılacak yarışma sonucu ortaya çıkacak eserler üzerinden seçilmesinin makul ve mevzuata uygun bir gerekçe olduğu anlaşılmıştır.

Netice itibariyle iptal gerekçesi ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ihale komisyonu tarafından karar alınarak ihalenin iptal edildiği ve kararın ihale yetkilisince onaylandığı, iptal işlemine gerekçe olan esasların makul ve mevzuata uygun olduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ ihale komisyonu tarafından ihalenin Çanakkale Valiliği’nce verilen emir doğrultusunda iptal edildiği, iptal gerekçesinin yasal olmadığı, Valilik Makamının ihale komisyonuna emir ve talimat verme yetkisinin bulunmadığı, idarelerin ihale komisyonu kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi hususunda takdir yetkilerinin kamu yararı ve kamu hizmetinin gerekleri ile sınırlı olduğu, ihalenin iptali kararının kaldırılarak Kurum’a daha önceden yapılan 20.06.2013 tarihli ve 20857 sayılı başvuru doğrultusunda düzeltici işlem tesis edilmesi ve ihalenin firmaları uhdesinde bırakılması, ayrıca kendilerinin yaklaşık maliyete göre % 17 daha düşük teklif vermelerine rağmen ihalenin yaklaşık maliyete göre % 1 daha düşük teklif veren istekli üzerinde bırakılmasının 4734 sayılı Kanun’un 61’inci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ”şeklinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, idarelerin ihale usulünün tespiti hususunda yetkili olduğu, bu sebeple 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde sayılan “kaynakların verimli kullanılması” ilkesi gereğince, mevcut ihalenin iptal edilerek yayın kulesinin yapılacak yarışma sonucu ortaya çıkacak eserler üzerinden seçilmesinin makul ve yasal bir dayanak olduğu, iptal gerekçesi ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ihale komisyonu tarafından karar alınarak ihalenin iptal edildiği ve kararın ihale yetkilisince onaylandığı, iptal işlemine gerekçe olan esasların makul ve yasal olduğu gerekçesiyle “itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçelerinde belirttiği iddialarına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kararda da belirtildiği üzere başvuruya konu ihale “Çanakkale Karasal - Sayısal Yayın Kulesi” yapım işidir. 15.05.2013 tarihinde yapılan ihaleye 5 istekli teklif sunmuş, Doğan Mühendislik Elektrik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile Raşit CANBAZ’a ait tekliflerin “Teknik Dokümanlar”ın sunulmaması sebebiyle, Cemal Şengel İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. – Gate Elekt. San. Tic. A.Ş. Ort. Girişimine ait teklifin ise sunulan belgelerde meslek mensubu ve TÜRMOB kaşesi olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış, ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak da Yeni Fidan İnş. Nak. Gıda Pet. Doğ. İş Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi olduğu görülmüştür.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, Doğan Mühendislik Elektrik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile Raşit CANBAZ’ın idareye şikâyet başvurularının reddedilmesinden sonra 19.06.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu dilekçesinde, idarenin ihaleyi iptal etme işleminin mevzuata aykırı olduğu dile getirilmekte ve Kurum’a daha önceden yapmış olduğu başvuru kapsamında düzeltici işlem tesis edilmesi, ayrıca teklif değerlendirilmesine ilişkin komisyon kararında ihalenin kendilerinden daha yüksek teklif veren istekli üzerinde bırakılmasının 4734 sayılı Kanun’un 61’inci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kurum’a itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde, ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınan işlem ve kararların itirazen şikâyete konu edilebileceği, bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulması gerektiği, itirazen şikâyet başvurularının idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı inceleneceği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 2’nci maddesinde “(3) İhalede geçerli teklif kalmaması nedeniyle veya ihalede geçerli teklif olmakla birlikte bazı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle ihalede rekabetin oluşmadığı ve/veya kaynakların etkin kullanımının gerçekleşmediği gerekçesiyle ihalenin idare tarafından iptal edildiği durumlarda, aday veya istekliler tarafından başvuru veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya ihalenin iptali ile birlikte başvuru veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karşı yapılan başvurular, ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılan başvuru olarak değerlendirilmez. Bu başvurular ihalenin iptaline yönelik bir başvuru olarak değerlendirilmediğinden, başvuruların öncelikle idareye yapılması, idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya on günlük süre içerisinde idare tarafından bir karar alınmaması hallerinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekmektedir. Ancak ihalenin iptali işleminden önce bir şikayet başvurusunun olduğu hallerde, başvuru veya teklifi değerlendirme dışı bırakılan aday veya isteklinin, teklifinin geçerli olduğuna ve bu nedenle ihalenin iptal edilmemesi gerektiğine yönelik olarak 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında öngörülen beş günlük süre içerisinde doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması da mümkündür. ” açıklaması yer almaktadır.

Tebliğ’in yukarıda aktarılan maddesinde yer alan açıklamaların Kanun’un 56’ncı maddesinin bir istisnası niteliğinde olduğu, somut olaya ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun Kanun’un 56’ncı maddesinin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilmesi ve başvurunun idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde ihale yetkilisi “ İdarenin, ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi veya kurulları ile usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış görevlilerini ” şeklinde tanımlanmıştır. Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “ İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü, anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “ İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükmü yer almaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (k) bendinde harcama birimi, kamu idaresi bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birim olarak tanımlanmış, anılan Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11 inci maddesinde, il özel idarelerinde valilerin üst yönetici olduğu, aynı Kanun’un “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde ise, bütçe ile ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin amirinin harcama yetkilisi olarak belirlendiği, yine aynı Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde de bütçelerden harcama yapılabilmesinin harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkün olacağı düzenlenmiştir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 46’ncı maddesinde de Kamu Mali Yönetimi Kanunu’nda yer alan düzenlemelere paralel olarak, harcama yetkilisinin İl özel idaresi bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi olarak belirtildiği görülmüştür.

28.04.2006 tarihli ve 26152 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2 seri no’lu Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’in 1’inci maddesinde “ Bilindiği üzere, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 4 üncü maddesinde ihale yetkilisi, "İdarenin ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi veya kurulları ile usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış görevlileri" olarak tanımlanmıştır. Diğer taraftan, 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesinde harcama yetkilisi, "Bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama birimlerinin en üst yöneticisi" olarak tanımlanmış bulunmaktadır. Buna göre, ihale yetkilisinin ilgili mevzuatında özel olarak belirlendiği haller dışında, 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesi uyarınca belirlenmiş bulunan harcama yetkilileri aynı zamanda ihale yetkilisi olacaktır… ” açıklaması, adı geçen Tebliğ’in 2’nci maddesinde de “ İlgili mevzuatı uyarınca, Bakan, üst yönetici, yetkili kurul, komisyon ve benzeri yetkili kişi veya kurulların önceden izin veya onayına tabi tutulmuş olan ve sonucunda mali işlem yapılması gereken hallerde, söz konusu izin veya onaylar harcama süreci başlamadan önce alınacaktır. Diğer taraftan, iç kontrol ve ön mali kontrol alanındaki gözetim görevi çerçevesinde, Bakan ve üst yöneticiler, bazı mali işlemleri, işlem sürecine başlanılmadan önce ön izinlerine tabi tutabilirler. ” açıklaması yer almaktadır.

Aktarılan yasal düzenlemelerden, 5018 sayılı Kanun’da düzenlenen harcama yetkilisi, harcama yetkisi ve harcama talimatı kavramlarının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’ndaki ihale yetkilisi ve yetkisini de kapsadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki işlerde, ihale yetkilisi sıfatının üst yöneticiler tarafından kullanılma imkanının kalmadığı, dolayısıyla ihale yetkilisi sıfatının da harcama yetkilileri tarafından kullanılması gerektiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığa konu ihalede harcama biriminin Çanakkale İl Özel İdaresi İnşaat Müdürlüğü olduğu, dolayısıyla harcama yetkilisi ve aynı zamanda ihale yetkilisinin söz konusu birimin en üst düzey yöneticisi konumundaki Müdürlük makamında yer alan görevlinin olduğu değerlendirilmiştir.

Öte yandan 5018 sayılı Kanun’un genel sistematiğinde üst yöneticilerin harcama sürecinde yer almaması amaçlanmaktadır. İl Özel İdaresi’nin üst yöneticisi olan Vali’nin istemesi halinde İl Özel İdaresi’nin diğer birimlerince yapılacak harcamaları gözetimi altında bulundurabileceği, bu işlemi de 2 seri no’lu Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’in 2’nci maddesinde yer alan açıklamalarda belirtildiği üzere işlem sürecine başlanılmadan evvel “harcama öncesi ön izin” şeklinde gerçekleştirebileceği anlaşılmıştır. İdarece gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında belgelerin incelenmesi neticesinde, ihale onayının alındığı tarihte görevde bulunan Vali tarafından imzalanmış ihale ön onay belgesinin mevcut olduğu, alınan onay üzerine ihale yetkilisi birim Müdürü’nün imzasını içerir ihale onay belgesinin yer aldığı görülmüş olup üst yönetici konumundaki Vali’nin harcama sürecine etkisinin sadece “harcama öncesi ön izin” şeklinde olabileceği, bu işleminde ihale onayından önce yapılması gerektiği, şikâyete konu ihalede Vali’nin onayının yer aldığı ihale ön onay belgesinin bulunduğu tespit edilmiştir.

İhale mevzuatı gereği şikayet başvurusunda bulunulması halinde, idarenin 10 gün içinde 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinde yer alan üç karardan biri doğrultusunda gerekçeli bir karar alarak alınan kararı karar tarihini izleyen üç gün içinde şikayetçi ile diğer isteklilere bildirmesi gerekmektedir. Bu kararlar doğrultusunda yapılan inceleme sonucunda idarece ihalenin iptaline karar verilebilmektedir.

Ancak, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri dikkate alındığında, ihalenin iptali konusunda ihale komisyonunun ve ihale yetkilisinin takdir yetkisi bulunmakla birlikte bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, ihalenin iptali konusundaki idarenin takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu da açıktır.

Yapılan incelemede idareye Doğan Mühendislik Elektrik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile Raşit CANBAZ tarafından yapılan şikayet başvurularının 12.06.2013 tarihli yazı ile idarece reddedildiği anlaşılmıştır. Şikayet başvurusunun idarece (ihale komisyonunca) reddedilmesi ihale komisyonunun almış olduğu ilk kararın yerinde olduğuna inandığına işaret etmektedir. Bu nedenle ihale komisyonunca, ihale mevzuatına uygun bir gerekçe belirtilmeksizin yeniden toplanılarak 19.06.2013 tarihli karar ile ihalenin iptal edilmesinde ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır. Bu nedenle ihalenin iptaline ilişkin ihale komisyonu kararının iptalinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; ihale komisyonunca ihalenin iptal edilmesinde ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığından **“idarenin ihalenin iptali kararının iptaline” **karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle Kurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi