KİK Kararı: 2013/UY.III-2722 (3 Temmuz 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/045
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 03.07.2013
Karar No : 2013/UY.III-2722 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Arıkan İnş.Taah.Tic.Ve San.A.Ş., TURAN GÜNEŞ BULVARI 596. SOK. NO : 57/3 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Antalya Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğü Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı Müsteşarlık, Meltem Mah. Dumlupınar Bulv. No: 135 07030 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/196413 İhale Kayıt Numaralı "Antalya Sahil Güvenlik Eğitim Öğretim Komutanlığı Okul Ve İlave Tesis İnşaatı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 15.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Antalya Sahil Güvenlik Eğitim Öğretim Komutanlığı Okul ve İlave Tesis İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Arıkan İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.nin 22.05.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.06.2013 tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 10.06.2013 tarih ve 19742 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.06.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2142 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece sundukları iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı, yapım ruhsatı ve yapı kullanım izin belgesinde yer alan inşaat alanı ile iş deneyim belgesinde yer verilen inşaat alanının farklı olduğu, en fazla % 10 oranında iş artışının kabul edileceği oysa sunulan belgede % 33 oranında iş artışı olduğu, belgeyi onaylayan kişinin yetkisiz ve belgenin mühürsüz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları,

2. Banka referans mektubunun şube müdürlüğü teyidinin bulunmaması nedeniyle Banka Genel Müdürlüğünden teyit istendiği ancak Genel Müdürlükçe teyit edilmediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları oysa bankanın teyit etmemiş olmadığı, idarenin yazısına cevap vermediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhaleye ait İdari Şartname’nin “ihale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,

“ _2.1._İhale konusu işin

a) Adı:Antalya Sahil Güvenlik Eğitim Öğretim Komutanlığı Okul ve İlave Tesis İnşaatı İşi” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’ nci maddesinde,

_“7.5._Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

_7.5.1._İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 60'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80?ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20?sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

_7.6._Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

17/06/2011 tarih ve 27967 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği'nin Üst Yapı (Bina İşleri) B.III grubu işler benzer işlere denk sayılacaktır.

_7.6.1._Mezuniyet belgeleri/diplomalar: Bu işte iş deneyim belgesi olarak diplomalarının sunmak suretiyle ihaleye katılacak olan isteklilerden yalnızca İnşaat Mühendisi veya Mimar olanlar benzer işlere denk sayılacaktır. düzenlemesi yer almıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43’üncü maddesinde,

“ (1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.

(2) Gerçek kişilere veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenir. Belediyenin ilgili birimi tarafından düzenlenen iş deneyim belgeleri belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından, bayındırlık ve iskan il müdürlüğünce düzenlenenler ise, valilik tarafından onaylanır.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Belge düzenleme koşulları” başlıklı 44’üncü maddesinde “ (1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak taahhüt edilen;

a) Geçici kabulü yapılmış işlerde, “yüklenici iş bitirme belgesi”,

b) Devam eden işlerde; işin, ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi halinde, “yüklenici iş durum belgesi”,

c) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yükleniciye karşı bedel içeren bir sözleşme ile taahhüt edilen iş bölümünün tamamen bitirilmesi ve söz konusu iş kısmının idare tarafından kısmı kabulünün yapılması veya asıl sözleşmeye ilişkin işin geçici kabulünün yapılması şartıyla “alt yüklenici iş bitirme belgesi”,

ç) Geçici kabulü yapılmış işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetleme ve yönetme görevinde bulunan mimar veya mühendislere “iş denetleme belgesi” veya “iş yönetme belgesi”,

d) Devam eden işlerde; işin, ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi halinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetleme ve yönetme görevinde bulunan mimar veya mühendislere “iş denetleme belgesi” veya “iş yönetme belgesi”,

olarak düzenlenir.

(2) İlk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranındaki işin bir kısmında denetleme, diğer kısmında yönetme görevinde bulunan mimar veya mühendislere, bu görevlerde bulundukları sürede gerçekleştirilen toplam iş tutarı esas alınarak, daha fazla tutardaki iş kısmına göre düzenlenen tek bir iş denetleme veya iş yönetme belgesi düzenlenir.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Belge için başvuru” başlıklı 45’inci maddesinde “ (1) İş deneyim belgesi talebinde bulunanlar, yaptıkları işi veya görevi tevsik amacıyla, dilekçelerine aşağıda sayılan belgeleri ekleyerek, belge vermeye yetkili kurum veya kuruluşa başvururlar:

a) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yükleniciler için; sözleşme, hakediş raporları, biten işlerde geçici kabul tutanağı, varsa; tasfiye tutanağı, kesin hakediş raporu, keşif artış olurları ve devir sözleşmesi.

b) Özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için; yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri.

c) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarda mühendis veya mimar olarak görev alanlar için; hizmet cetveli, görevlendirme yazısı.

ç) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhüt edilen işlerin kontrollük hizmetini yapan danışmanın bünyesinde mühendis veya mimar olarak görev alanlar için; mezuniyet belgesi, (Ek ibare:RG-30/7/2011-28010) ilgili meslek odası üye kayıt belgesi, danışmanın teknik personel bildirimi, sosyal güvenlik prim ödemelerini gösteren belgeler.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı maddesinde, “ (1) İş deneyim belgelerine, fiilen gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerin tutarı olarak, devam eden işlerde ara hakediş raporlarındaki, geçici kabulü yapılmış işlerde ise hakediş raporları ve varsa kesin hakediş raporundaki iş veya görevle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.

…

(4) Özel sektöre gerçekleştirilen işlerde iş deneyim tutarının tespitinde; diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla, işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme bedelinin % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “İş deneyim belgelerinin verilmesi” başlıklı 47’nci maddesinde, “ (1) İş deneyim belgeleri, ilgilinin iş ve/veya mesleki tecrübesini tevsik amacıyla; yüklenicilere, yükleniciye karşı bir sözleşme ile taahhüt ettiği iş bölümünü bitiren alt yüklenicilere, mimar veya mühendis olmak şartıyla denetleme veya yönetme görevlerinde bulunanlara, talepleri halinde, aşağıdaki hükümlere göre talep tarihini izleyen 30 gün içinde belge düzenlemeye yetkili mercilerce düzenlenir ve verilir. Düzenleme koşullarını taşımayan taleplerde, aynı süre içinde başvuru sahibine bu husus gerekçeleriyle yazılı olarak bildirilir.

(2) Yüklenicilere;

a) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara tek sözleşme ile taahhüt ettikleri işler için, geçici kabulün yapılmış olması durumunda “iş bitirme belgesi”, işin ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi durumunda “iş durum belgesi”, sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından,

b) Yurtiçinde özel sektöre, yapılacak iş karşılığı bedel içeren bir sözleşme ile taahhüt ettikleri işler için, işi bitirmeleri durumunda “iş bitirme belgesi”, işin ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi durumunda “iş durum belgesi”, belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından,

düzenlenir ve verilir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2’nci maddesinde,

“Yapım işlerinde benzer işlerin belirlenmesinde ve değerlendirilmesinde aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

2.9. BII grubu bina işlerinde belirtilen yapı inşaat alanları; yapı kullanma izin belgesi alınan binalarda “yapı kullanma izin belgesi”nde belirtilen yapı inşaat alanı, henüz yapı kullanma izin belgesi alınmayan binalarda ise “yapı ruhsatı”nda belirtilen yapı inşaat alanıdır.

…

2.11. BII grubu işlerin benzer iş olarak belirlendiği ihalelerde, sunulacak iş deneyim belgesinden yapım işinin BII grubunda belirtilen fiziki kriterleri sağlayıp sağlamadığının anlaşılamaması durumunda, bu hususa ilişkin tevsik edici belgenin teklif kapsamında sunulması zorunludur. Bu kapsamda yapı inşaat alanını tevsik etmek üzere, yapı kullanma izin belgesi veya yapı ruhsatının başvuru veya teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından teklif dosyası kapsamında iş deneyiminin tevsiki amacıyla, Edremit İlçesi Güre Belediye Başkanlığı tarafından başvuru sahibi adına düzenlenen 11.08.2009 tarih ve 2009/03/583 sayılı iş deneyim yüklenici-iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede işin adının “TES-İş Sendikası Akçay- Güre Üst Donanımlı Otel, Kaplıca ve Sosyal Tesisleri İnşaatı” olarak tanımlandığı, uygulanan yapı tekniğinin; betonarme olarak belirtildiği, belgeye konu işin sözleşme tarihinin 13.12.2006, sözleşme bedelinin 42.793.614,05 TL, kabul (iskan tarihi) tarihinin 17.02.2009 ve belge tutarının ise 57.120.796,99 TL olduğu görülmüştür.

İdarece yapılan değerlendirme sonucunda 07.05.2013 tarihli ihale komisyon kararında “ Arıkan İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.’nin sunmuş olduğu Güre Belediye Başkanlığınca verilmiş olan 11.08.2009 tarih ve 2009/03/583 sayılı iş deneyim belgesi ile ilgili tevsik edici bilgi ve belgeleri 21.02.2013 tarih ve 5710 sayılı yazımız ile Güre Belediye Başkanlığından talep edilmiş olup, Güre Belediye Başkanlığının 01.03.2013 tarih ve 171 sayılı yazıları ve eki belgelerin incelenmesi sonucu, istekli T.C. TES-İŞ Sendika Genel Başkanlığı ile 13.12.2006 tarihinde 42.793.614,05 TL sözleşme bedeli üzerinden sözleşme imzalanmıştır. Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 43’üncü maddesi İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar bölümünün 1. Bendi “İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumlan hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.” hükmü gereğince Güre Belediyesince değil, kanun kapsamı dışındaki bir kamu kuruluşu olan T.C. TES-İŞ Sendika Başkanlığınca düzenlenmesi ve onanması gerekmektedir. Bu nedenle Güre Belediyesince verilmiş belge geçersiz ve hangi dayanakla verildiği tespit edilememiştir. Oysa ki özel sektöre taahhütte bulunan yüklenicilere verilecek belge için olsa dahi (Gerçek kişilere veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için) söz konusu işin sözleşmesinin 19’uncu maddesinde sendikanın ihale kanununa tabi olmadığından sendika işi onay almak şartı ile dilediği kadar fiyat artışı yakabilecektir denilmektedir. Ancak % 33 civarındaki iş artışı ile ilgili sunulan belgeler içerisin de her hangi bir onay veya ek söyleşme bulunmamaktadır. Olsa dahi, Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 46’ncı maddesi iş deneyim tutarının tespiti bölümünün 4.Bendin de “Özel sektöre gerçekleştirilen işlerde iş deneyim tutarının tespitinde; diğer belgelerin de bu tutarları doğrulaması şartıyla, işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme bedelinin % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.” hükmü gereğince verilen 57.120.796,99 TL tutarındaki belge tutarının da hatalı olduğu görülmektedir. Belediyesince düzenlenen yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinde yapının inşaat maliyet bedelleri bölümünde sözleşme bedeli belirtilmemiş boş bırakılmıştır. Yine yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinde 22.451 m2 olan inşaat alanı iş deneyim belgesinde 56.446 m2 olarak belirlenmiş, ilave veya ek yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi bulunmamaktadır. Söz konusu işe ait yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi Belediye Başkanı tarafından onaylanmamış, onaylayan kişinin onaylamaya yetkili olup olmadığı bilinmemekle birlikte mühürsüz olduğu da tespit edilmiştir.” gerekçesiyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarece yapılan değerlendirmede yer alan “belgenin onaysız ve mühürsüz olması ve yetkili olmayan kişi tarafından imzalandığı” hususu ile ilgili olarak belgeyi düzenleyen Güre Belediye Başkanlığından 20.06.2013 tarih ve 1176 sayı yazı ile bilgi istenilmiştir.

Güre Belediye Başkanlığının 26.06.2013 tarih ve 526 sayılı cevabi yazılarında “.. TES-İŞ Sendikası’na ait otel binası ile ilgili Belediyemizce düzenlenen 27.12.2006 tarih ve 5/15 c7s sayılı yapı ruhsatı ( Ek-1) ile 17.02.2009 tarih ve 1/11 c/s sayılı yapı kullanma izin belgeleri (Ek-2) 1987-2009 yılları arasında Belediyemiz Fen İşleri servisinde çalışan İnşaat Mühendisi Fatma ÖZGİRGİN tarafından imzalanmıştır.

1-Söz konusu yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerini imzalayan İnş. Müh. Fatma ÖZGİRGİN ekte sunulan evraklardan (Ek-3) da anlaşılacağı üzere Fen İşleri servisinin imza atmaya yetkili elemanıdır.

2-Yapı kullanma izin belgeleri Belediyemiz Fen İşleri servisince 1 asıl toplam 4 nüsha olarak hazırlanıp, asıl imzalanıp mühürlenip mal sahibine verilmekte, kalan 3 nüsha Belediyemiz arşivinde saklanmaktadır. Belediyemizde kalan bu 3 nüshaya mühür vurulmadığından ilgili kişilerce fotokopi talep edildiğinde mühürsüz bir şekilde fotokopi çekilip aslı gibidir yapılarak sunulmuş olunabilir. Ancak bu ruhsatın hükümsüz olduğu anlamını taşımamalıdır.

Sonuç olarak bahse konu yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgeleri İmar Kanununa uygun olarak düzenlenmiş ve o dönem yetkilisi İnş. Müh. Fatma ÖZGİRGİN tarafından onaylanmıştır.” şeklinde açıklamanın yer aldığı görülmüştür.

TES-İŞ Sendikası’nın iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkisi olmadığı, işin yapıldığı yerin bağlı bulunduğu Belediyece düzenlenmesinin zorunlu olduğu ve şikâyete konu iş deneyim belgesinin de Güre Belediye Başkanlığınca düzenlendiği görüldüğünden idarece yapılan değerlendirmenin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca söz konusu iş deneyim belgesinde % 33 civarındaki iş artışı olduğu anlaşılmıştır. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “iş deneyim tutarının tespiti bölümü” başlıklı 46’ncı maddesinde “Özel sektöre gerçekleştirilen işlerde iş deneyim tutarının tespitinde; diğer belgelerin de bu tutarları doğrulaması şartıyla, işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme bedelinin % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.” hükmü gereğince ilk sözleşme bedeli olan 42.793.614,05 TL üzerinden %10 artış göz önüne alınarak bulunan 47.072.975,54 TL tutarındaki belge tutarının dikkate alınması gerektiği bu durumda güncellenmiş belge tutarının 72.102.995,84 TL olduğu, başvuru sahibinin 39.450.000,00 TL’lik teklifi ile ilgili olarak sağlaması gereken asgari deneyim tutarının 23.670.000,00 TL (39.450.000,00x 0,60=23.670.000,00 TL) olduğu dikkate alındığında,belgeye konu işin güncellenmiş tutarının ihale dokümanında istenilen asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılmıştır.

Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne göre iş deneyim belgesinin verilebilmesi için iş karşılığı bedel içeren sözleşme olması ve taahhüt edilen işler için işi bitirmeleri durumunda iş bitirme belgesi düzenleneceğinin anlaşıldığı, söz konusu sendika ile anılan istekli arasında bedel içeren sözleşmenin bulunduğu ve taahhüt edilen işinde bitirildiği anlaşılmıştır.

İdarece İdari Şartname’de yapılan düzenleme ile B-III Grup Bina İşlerinin benzer iş olarak belirlediği anlaşılmıştır. Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinin 2.9’uncu maddesine göre BII grubu bina işlerinde belirtilen yapı inşaat alanları; yapı kullanma izin belgesi alınan binalarda “yapı kullanma izin belgesi”nde belirtilen yapı inşaat alanı, henüz yapı kullanma izin belgesi alınmayan binalarda ise “yapı ruhsatı”nda belirtilen yapı inşaat alanının dikkate alınacağı oysa söz konusu ihalede benzer işin B-III Grup Bina İşleri olarak belirlendiği, anılan Tebliğ’de yer alan düzenlemelere göre BIII Grup Bina işlerinin B-I.Grup Bina işleri dışındaki tüm bina işlerini kapsadığı ve bu gruptaki işler ile ilgili olarak yapı inşaat alanına göre bir belirleme yapılmadığı bu nedenle asgari iş deneyiminin tevsiki ile ilgili olarak BIII grubu işlerin benzer iş olarak belirlenmiş olduğu ihalelerde teklif ekinde sunulmuş olan iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde belgeye konu işin genel olarak üstyapı (bina) işi olup olmadığı ve belge tutarının asgari şartı sağlayıp sağlamadığına göre değerlendirme yapılması gerektiğinden inşaat alanına göre değerlendirme yapılmasının mevzuat olarak mümkün olmadığı, bu nedenle iş deneyim belgesinde yer alan miktarın (m2), yapı kullanma izin belgesinde yer alan miktardan (m2) farklı olmasının iş deneyim belgesinin uygun olmadığı anlamına gelmeyeceği, iş deneyim belgelerinde belgeye konu iş ve parasal tutarın dikkate alınması gerektiğinden idarece bu gerekçeyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmamıştır.

Söz konusu iş deneyim belgesi eki yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerinin Edremit İlçesi Güre Belediye Başkanlığının 26.06.2013 tarih ve 526 sayılı yazılarına göre yetkili İnş. Müh.Fatma ÖZGİRGİN tarafından onaylandığı ve imzalandığı anlaşıldığındanidarece bu gerekçeyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmamıştır.

Sonuç olarak anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin belgeyi düzenlemeye yetkili idarece düzenlendiği, yetkili kişilerce onaylandığı, iş deneyim belgesinde yer alan m2 miktarının, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerinde m2 miktarından farklı olmasının idarece belirlenen benzer iş tanımı dikkate alındığında önemli olmadığı, güncellenmiş tutarının ihale dokümanında istenilen oranı karşıladığı anlaşıldığından idarece iş deneyim belgesinin uygun olmadığı gerekçesiyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bankalardan temin edilecek belgeler” başlıklı 34’üncü maddesinde,

“(1) Mali durumu göstermek üzere bankalardan temin edilecek yeterlik belgesi, banka referans mektubudur. Banka referans mektubu, Türkiye’de veya yurt dışında faaliyet gösteren bankalardan temin edilebilir. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

(2) Banka referans mektubuna ilişkin yeterlik kriterleri aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatı, teklif edilen bedelin % 10’undan az olamaz.

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde; aday veya isteklinin bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatı, yaklaşık maliyetin % 5’i ile % 15’i aralığında idare tarafından belirlenecek parasal tutardan az olamaz.

c) Yukarıdaki bentlerde belirtilen kriterler, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

(3) İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.

(4) Gerek görüldüğünde, banka referans mektubunun teyidi ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden idarelerce yapılır. Yapılan teyitlerin bankanın en az iki yetkilisinin imzasını taşıması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4’üncü maddesinde,

“7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.__.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin “İhale dokümanı kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan düzenleme ile “Standart Form-KİK024.0/Y: Banka Referans Mektubu” şeklindeki standart formun adaylara ihale dokümanı kapsamında verildiği belirlenmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından teklif mektubu ekinde ING Bank Köroğlu Şubesi tarafından 13.02.2013 tarih ve 62 sayılı banka referans mektubunun sunulduğu görülmüştür.

Sunulan banka referans mektubunda; kullanılmamış nakdi kredisinin 7.520.000,00 TL, kullanılmamış gayri nakdi kredisinin ise 9.939.000,00 TL olduğu bilgisinin yer aldığı ve “ İş bu belge bilgi mahiyetinde ve müşterimizin talebi üzerine verilmiş olup, bankamızı hiçbir şekilde taahhüt altına sokmamaktadır.” ibaresinin bulunduğu anlaşılmıştır.

İdarece mevzuat uyarınca söz konusu banka referans mektubuna ilişkin olarak 22.02.2013 tarih ve 5795 sayılı yazı ile İNG Bank A.Ş. Genel Müdürlüğünden teyidin istenildiği anlaşılmıştır.

Arıkan İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. tarafından sunulan banka referans mektubuna ilişkin olarak, idarece ilgili banka genel müdürlüğüne gönderilen teyit talep yazısında, mektupta geçen “İşbu belge bilgi mahiyetinde ve müşterimizin talebi üzerine verilmiş olup, Bankamızı hiçbir şekilde taahhüt altına sokmamaktadır.” ibaresinin kendilerini tereddüte düşürdüğü belirtilerek, bu çerçevede müşterinin söz konusu nakdi ve gayrinakdi kredileri kullanıp kullanamayacağı hususunun sorulduğu, ayrıca banka referans mektubunun teyidinin talep edildiği, ancak ilgili bankanın genel müdürlüğünce idareye herhangi bir yanıt verilmediği, bu durumun idarece söz konusu banka referans mektubunun teyit edilmediği şeklinde mütalaa edilerek anılan isteklinin teklifinin bu nedenle de değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, banka referans mektubunun teyit edilmemesi ile teyit talebine yanıt verilmemesinin birbirinden farklı iki durum olup farklı hukuki sonuçlar doğurduğu, banka referans mektubunun teyit edilmemesinin, banka referans mektubunu düzenleyen olarak görünen kişinin/makamın bu mektubu kendilerinin düzenlemediğini beyan etmesi anlamına geleceği, böyle bir fiilin ise Türk Ceza Kanunu’nun ilgili maddeleri kapsamında değerlendirileceği anlaşılmaktadır. İnceleme konusu ihalede söz konusu olan ise idarenin teyit talebine yanıt verilmemesidir.

Bu çerçevede, idarece, söz konusu banka referans mektubunun teyidinin ilgili Genel Müdürlük ve/veya Şubesinden talep edilerek alınacak olumlu ya da olumsuz bir yanıt çerçevesinde işlem tesis edilmesi gerekirken, salt teyit talebine ilgili genel müdürlükçe yanıt verilmediğinden bahisle bu durumun mektubu sunan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinden biri olarak görülmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İdarece Emt İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin “… şirket ortaklarından % 53 hissesine sahip Erdoğan KARABACAK’ın Tunus Sivil Havacılık ve Hava Limanları Dairesinden almış olduğu Enfidha Hammamet Uluslararası Havalimanı inşaatına ait iş denetleme belgesinin incelenmesinde; Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31. Maddesi belgelerin sunuluş şeklinde 4.3 bendi (a) fıkrasında “Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur.” h ükmü gereğince sunulan belge yerli istekli tarafından yabancı ülkeden temin edilen belge olması nedeniyle tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Yeminli tercüman tercümesi ve noter onayı bulunmamaktadır. Belge sahibi Erdoğan KARABACAK’ın çalıştığı işveren TAV /Tepe Akfen Yatırım İnşaat ve İşletme A.Ş. firmasından belgeyi tevsik edici bilgi ve belgeler 19.03.2013 tarih ve 8666 sayılı yazımız ile istenilmiş olup, ilgili firma tarafından 27.03.2013 tarihli ve 05.04.2013 tarih ve 14505 evrak giriş nolu yazı ve eklerinde adı geçen kişinin bahse konu işte Alt Yapı Müdürü ve Yapım Müdürü (Şantiye şefi) olarak çalıştığı belirtilerek SGK belgeleri gönderilmiştir. TAV şirketinin ilgi yazısında söz konusu işin adının sözleşmede “Zine El Abidine Ben Ali Uluslararası Havaalanı inşaatı” olduğunu belirtmekte ve 2009 yılında biten taahhüdün 2011 yılında isminin “Enfidha Hammamet Uluslararası Havalimanı” olarak değiştiğini belirtmektedir. Söz konusu iş deneyim belgesinin sözleşmedeki adına göre düzenlenmesi gerekmektedir. Buna göre belge hatalı düzenlenmiş ve geçerli olmadığı kanaatine varılmıştır. Belgede Erdoğan KARABACAK 27.11.2007-11.03.2008 tarihleri arasında alt yapı ve PAT sahaları inşaat müdürü, 11.03.2008-19.10.2009 tarihleri arasında yapım müdürü (şantiye şefi) olarak görev yaptığı ve Türkiye’de şirket tarafından topluluk sigortası kapsamında sigortalı olduğu belirtilmekte olup, yaptığı görevlerle ilgili iş denetleme belgesi değil, iş yönetme belgesi alması gerektiği gibi adı geçen kişinin firmanın yurt içinde ve dışında diğer işlerde de görev yapması muhtemeldir. Ayrıca belgede yaptığı görevlerde başka görevlilerinde bulunup bulunmadığı belirtilmemiştir. Erdoğan KARABACAK ile ilgili Antalya İl Emniyet Müdürlüğüne (Pasaport Şube) çalıştığı süre içerisinde Tunus ülkesine giriş çıkış tarihinin belirlenmesi 04.03.2013 tarih ve 6842 sayılı yazımız ile sorulmuş olup, İl Emniyet Müdürlüğünce Erdoğan KARABACAK’ın yurt dışına giriş ve çıkış döküm listesinin Müdürlüğümüze fakslanması sonucunda yapılan tetkikte 109 gün Türkiye de bulunduğu tespit edilmiştir. Halbuki iş veren firma yazısında İş Kanunundan kaynaklanan yasal izinlerini peyder pey kullandığını belirtmekte ise de, yaklaşık 2 yıllık çalışma süresinde 109 günlük iş başında bulunmama süresi Kanuna uygun olmadığı kanaatini oluşturmuştur. Belgedeki 28711635329 T.C. kimlik numarası hatalı olduğundan bu kimlik numarası ile Erdoğan KARABACAK bulunamamaktadır. İlgilinin yurt dışına hangi ülkelere çıkış yaptığı ile ilgili olarak Türk Hava Yollan A.O.’dan 19.03.2013 tarih ve 8667 sayılı yazımız ile belgeyi tevsik edici bilgi ve belgeler talep edilmiş olup, Türk Hava Yolları A.O.’nın 27.03.2013 tarih ve 580 sayılı yazıları ile Kurumumuzun yetkili kurum olmaması nedeniyle cevap veremeyeceklerini bildirmişlerdir. Belgenin yurt dışından temin edilmesi nedeniyle Dış İşleri Bakanlığı’na (İkili Ekonomik İşler Genel Müdürlüğü) 28.02.2013 tarih ve 6553 sayılı yazımız ile belgenin teyidi ile ilgili sorulmuş ancak cevap gelmemiştir. Bu nedenle yukarıda belirtilen hususlar nedeniyle istekli firma Emt İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş.’nin sunmuş olduğu iş deneyim belcesi uygun görülmeyerek isteklinin teklifi değerlendirmeye alınmamıştır.” gerekçesiyle uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde,

“(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.

(3) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

b) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

c) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

ç) “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.

f) İdare, tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.

(4) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

b) Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

1) Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

2) Belgelerin tercümelerinin, düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

3) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, belgelerin

tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

4) Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, o ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olmakla birlikte, “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise; söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gereklidir.

(5) Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.” hükmü yer almaktadır.

İncelemeye konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7’nci maddesinde,

“ 7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilir.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler.

7.7.4. Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi:

7.7.4.1. Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

7.7.4.2. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhı” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

7.7.4.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

7.7.4.4. "Apostil tasdik şerhi" taşımayan veya tasdik işlemine ilişkin özel hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin üzerindeki imzanın, mührün veya damganın alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.7.4.5. Yabancı ülkenin Türkiye'deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.7.4.6. Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilmez.

7.7.4.7. Tasdik işleminden muaf tutulan resmi niteliği bulunmayan belgeler:

7.7.4.7.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.7.5. Teklif kapsamında sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin yapılması ve bu tercümelerin tasdik işlemi:

7.7.5.1. Yerli istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

7.7.5.1.1. Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

7.7.5.2. Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

7.7.5.2.1. Tercümelerin tasdik işleminden tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

7.7.5.2.2. Belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde "apostil tasdik şerhi" taşıması halinde bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza, ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.7.5.2.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

7.7.5.2.4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümenin de "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.7.5.2.5. Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 31’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işleminin anlaşılması gerektiği,

Sunulan belgelerden Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin ise “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olduğu,

Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işleminin, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabileceği,

Yukarıda aktarılan her iki durumda olunmaması halinde yani “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği,

Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği,

Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgelerin ise Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği,

Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemeyeceği,

İdarenin tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeler belirlemesi durumunda bu belgelerin neler olduğunu ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtmesi gerektiği açıklanmıştır.

Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetin Kaldırılması Sözleşmesinin 1'inci maddesinin (a) bendinde savcı, zabıt kâtibi veya adliye memuru tarafından verilmiş olan belgeler de dahil olmak üzere, devletin bir yargı organına veya mahkemesine bağlı bir makam veya görevli memur tarafından düzenlenmiş olan belgelerin, (b) bendinde idari belgelerin, (c) bendinde noter senetlerinin, (d) bendinde kişilerce özel sıfatlarla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup, belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmî makam ve noterlerce tasdiki gibi resmî beyanların, “resmî belge” olarak nitelendirildiği belirtilmiştir.

EMT İnşaat Tur. San. ve Tic. A.Ş.tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla, yarıdan fazla hissesine sahip ortağına ait iş denetleme belgesi ile SMMM tarafından 07.02.2013 tarihinde düzenlenen ortaklık durum belgesinin sunulduğu, “The Tunisian Civil Avation And Airports Authority (OACA) –L’office De L’aviation Civile Et Des Aeroports (OACA)- Tunus Sivil Havacılık ve Havalimanları Dairesi” tarafından (üç ayrı dilde) düzenlenen 10.09.2012 tarihli iş denetleme belgesinde işin adının“Enfidha Hammamet Uluslararası Havalimanı”olarak tanımlandığı, ilk ve toplam sözleşme bedelinin 436.631.652,00 €, gerçekleştirilen iş bedelinin (30.11.2009) 436.631.652,00 €, ilgilinin görevi sırasında işin ilk sözleşme bedeline göre nakdi/fiziki gerçekleşme oranını % 88,43, ilgilinin mesleği ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarının 386.126.400,00 € olduğu, üç ayrı dilde düzenlenen belgede ayrıca tamamlanan bazı iş kalemlerine ait miktarların belirtildiği görülmüştür.

İdarenin anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekçelerinden olan belgenin düzenlenme şekliyle ilgili yapılan incelemede;

EMT İnşaat Tur. San. ve Tic. A.Ş.tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan 10.09.2012 tarihli söz konusu iş denetleme belgesinin arka sayfasında “ T.C. Tunus Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi Sayı 521/2012 İş bu belgenin, üst tarafındaki imza ve mührün Tunus Dışişleri Bakanlığına ait olduğu tasdik olunur. T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Genel Müdürlüğü Konsolosluk Prensipleri Dairesi Başkanlığı No: 13338 Evraktaki mühür ve imzanın T.C. TUNUS BE ait olduğu tasdik olunur. İş bu tasdik metne şamil değildir. ” şerhi ve 28.11.2012 tarihi ile mühür bulunduğu görülmüştür.

Mevzuatımızda birden fazla dilde düzenlenmiş belgenin nasıl değerlendirileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, bu haliyle sunulan belgenin “Apostil tasdik şerhi” taşımadığı yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği hükmü uyarınca düzenlenen belgeninT.C. Tunus Büyükelçiliği Konsolosluğu ve T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Genel Müdürlüğü Konsolosluk Prensipleri Dairesi Başkanlığı tarafından onaylandığı göz önüne alındığında sunulan belgenin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Türkiye’de 109 gün bulunması hususu ile ilgili yapılan incelemede;

Adına iş denetleme belgesi düzenlenen kişinin yaklaşık 2 yıl boyunca ( 27.11.2007-19.10.2009 ) görev yaptığı, bu süre içerisinde 99 hafta ve 108 gün hafta sonu tatili (resmi ve dini bayramlar hariç) bulunduğu, çalışma gününde 7,5 saat çalışması halinde haftada 1 gün, 9 saat çalışması halinde 2 gün izin kullanacağı, İş Kanunu gereği 5 yıla kadar çalışma süresi bulunan işçilerin 14 iş günü izin hakkı bulunduğu, adına prim yatırıldığı da göz önüne alındığında Erdoğan KARABACAK’ın109 gün Türkiye’de bulunduğu gerekçesiyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sunulan iş deneyim belgesinin “Zine El Abidine Ben Ali Uluslararası Havaalanı İnşaatı”olduğunun belirtildiği ve 2009 yılında biten taahhüdün 2011 yılında isminin “Enfidha Hammamet Uluslararası Havalimanı”olarak değişmesi nedeniyle söz konusu iş deneyim belgesinin sözleşmedeki adına göre düzenlenmediği gerekçesiyle geçersiz olduğu hususu ile ilgili yapılan incelemede;

Sunulan iş deneyim belgesinin isminin 2011 yılında “Enfidha Hammamet Uluslararası Havalimanı”olarak değişmesinden dolayı yapılan işin yapılmadığı anlamına gelmediği, işin miktarını, sözleşme ve bitiş tarihini, gerçekleşme oranını, anılan kişinin payına düşen tutarı değiştirmediğinden havaalanının isminin değişmesinin esasa etkili olmadığı ayrıca başvuru sahibi istekli tarafından şikâyet dilekçesi ekinde yapılan işin adının değiştiğine dair Ankara 13 Noterliği tarafından 21.05.2013 tarih ve 11062 nolu yevmiye numarası ile onaylanan ve yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilen belgede Zine El Abidine Ben Ali Uluslararası Havaalanı İnşaatı”isminin “Enfidha Hammamet Uluslararası Havalimanı” olarak değiştiğine dair belgenin sunulduğu anlaşıldığından idarece bu gerekçe ile teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sunulan iş deneyim belgesinde Erdoğan KARABACAK’ın T.C. kimlik numarasının hatalı olduğu, bu kimlik numarası ile Erdoğan KARABACAK bulunamadığı hususu ile ilgili yapılan incelemede;

Teklif mektubu ekinde sunulan Ticaret Sicili Gazetesinde Erdoğan KARABACAK’ın T.C. kimlik numarasının son rakamının 8 olması gerekirken hatalı olarak 9 yazılmasının yapılan işin yapılmadığı anlamına gelmediği, bu hususun işin miktarını, sözleşme ve bitiş tarihini, gerçekleşme oranını, anılan kişinin payına düşen tutarı etkilemeyeceği aşikardır. Zaten T.C. kimlik numaralarının son rakamının her zaman çift sayı olduğu, kaldı ki idarece yapılan yazışmalarda yurt dışına giriş ve çıkış tarihlerinin sorgulandığı ve iş deneyim belgesinde yazılan kişinin aynı kişi olduğu, SSK bildirimlerinde yer alan T.C. kimlik numarasından da anlaşıldığından idarece bu gerekçe ile teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Erdoğan KARABACAK’ın yaptığı görevlerle ilgili iş denetleme belgesi değil, iş yönetme belgesi alması gerektiği gibi adı geçen kişinin firmanın yurt içinde ve dışında diğer işlerinde de görev yapmasının muhtemel olduğu, ayrıca belgede yaptığı görevlerde başka görevlilerinde bulunup bulunmadığı hususu ile ilgili yapılan incelemede;

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belge düzenlenme koşulları” başlıklı 44’üncü maddesinin “ç” ve “d” bentlerinde iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesinin düzenlenme koşullarının düzenlendiği buna göre mevzuatta aranan şartları taşıması halinde iş denetleme belgesi veya iş yönetme belgesinin düzenleneceğine yer verildiği, idarece iş denetleme belgesi düzenlenen kişinin görev unvanının şantiye şefi olmasının mevzuata aykırı olmadığı, ayrıca sunulan iş denetleme belgesinde aynı görev unvanında başka çalışan olmadığına dair bilginin de yer aldığı, idarece anılan kişinin başka işlerde de çalışmasının muhtemel olduğunun belirtildiği ancak buna ilişkin herhangi bir tespitinin bulunmadığı, olasılık üzerine işlem tesis edilmesinin idarenin işleyişi ve hukuk kuralları yönünden uygun olmayacağı anlaşıldığından idarece anılan isteklinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Tüm bu değerlendirmeler ışığında EMT İnşaat Tur. San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik etmek için sunulan iş denetleme belgesinin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Arıkan İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. ve EMT İnşaat Tur. San. ve Tic. A.Ş.nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Ayrıca ihale sürecinde idarece gerçekleştirilen iş ve işlemlerle ilgili olarak idarenin bağlı bulunduğu Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca gerekli değerlendirmenin yapılması için bildirimde bulunulması gerekmekle birlikte; bu hususa ilişkin olarak 03.07.2013 tarih ve 2013/UY.III-2720 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında bildirim yapıldığından tekrar bildirim yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi