KİK Kararı: 2013/UY.III-2644

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/044
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 26.06.2013
Karar No : 2013/UY.III-2644
BAŞVURU SAHİBİ:
Tuncay Bakan, 1411 SOK. NO:17/A KAHRAMANLAR/ İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bornova Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Fevzi Çakmak Caddesi No:38 35040 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/22373 İhale Kayıt Numaralı "Bornova Belediyesine Ait Muhtelif Binalarda, Pazaryerlerinde Ve 3 Adet Okulda Tadilat Yapılması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bornova Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 22.03.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bornova Belediyesine Ait Muhtelif Binalarda, Pazaryerlerinde ve 3 Adet Okulda Tadilat Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Tuncay Bakan’ın 30.04.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.05.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.05.2013 tarih ve 17252 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1878 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli olmadığı, şöyle ki;

- Proforma faturalardaki matematiksel işlemlerin kontrol edilmesinin gerektiği,

- Analizlerdeki işçilik ücretlerinin gerçeği yansıtmadığını, usta, yardımcı usta, çırak ücretleri arasında gerekli farkların bulunmadığını düşündükleri,

- 2012 yılı birim fiyatlarının kullanılmış olması halinde bu fiyatların 01.01.2013 tarihinden ihale tarihine güncellenmesinin gerektiği,

- Teknik personellere ödenmesi gereken toplam net ücretin 28.953,90 TL, bunlara ilişkin noter masraflarının toplam 660 TL olduğu, söz konusu isteklinin karar pulu için 6.006,36 TL, damga vergisi için 10.007,09 TL, SSK giderleri için 42.158,03 TL, stopaj vergisi için 21.390,15 TL harcayacağı, bu bedellere all risk sigorta, teminat mektubu giderleri ve şantiye genel giderlerinin ilave edilmesinin gerektiği,

- İmalat kalemlerine göre nakliye bedellerinin öngörülmesi ve nasıl hesaplandığının gösterilmesinin gerektiği,

- Açıklama yapılması istenilmeyen iş kalemleri için öngörülen birim fiyatların hayatın olağan akışına uygun olmadığını düşündükleri,

- İdarece tespit edilen metrajlarla isteklinin dikkate aldığı metrajlar arasında uyuşmazlık olup olmadığının tespit edilmesinin gerektiği,

- Harici led aydınlatma armatürü 90 W, led projektör 120 W, led armatür 30 W, ekran, harici tip gece görüşlü renkli kamera, dijital kayıt cihazı, multiplexer, 8 kanal ses mikseri, harici tip gece görüşlü kamera 1/3” CCD 3,5-8 mm V.L., CCTV kayıt ve görüntüleme cihazı 16 kanal DVR, 165 KVA dizel jeneratör (ses izolasyon kabini ve transfer panosu dahil) adlı elektrik iş kalemlerinin satışı yaygın olmayan teknolojik ürünler olduğu, led aydınlatma armatürleri özel imalat olduğundan, kameralara ilişkin olarak ise gelişen teknoloji ile yeni ürünlerin piyasaya sunulduğu, bu nedenlerle bunlara ait güncel bedellerin proforma fatura ile verilebileceğini düşünmedikleri, bu ürünlerin Ek-O-6-7-8 tutanaklarıyla fiyatlandırılabileceğini düşündükleri,

Bahse konu isteklinin teklif bedelinin yaklaşık maliyete oranı dikkate alınırsa, teklifin kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak hazırlanmış olma ihtimalinin bulunmadığı, sonuç olarak idarenin kararının belirtilen hususlar çerçevesinde tekrar değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelenen ihalede, aşırı düşük teklif sınır değerinin 1.064.925,67 TL olarak tespit edildiği ve 10.04.2013 tarihli yazılarla iki istekliden tekliflerine ilişkin açıklama istenildiği, söz konusu isteklilerden açıklama sunmayan Nopa İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, sunmuş olduğu açıklamalar yeterli görülen Hakan Tatar’ın ise ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak tespit edildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

_45.1.1.4. …Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (_www.kik.gov.tr ) internet sayfasından erişilebilir.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir...

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

…

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

…

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır…” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamaları çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan istekli Hakan Tatar’ın aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

Anahtar teslimi götürü bedel teklife ilişkin olarak toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, hesap cetvelinde açıklama istenilen iş kalemleri için yer verilen miktarların, idarece yaklaşık maliyette öngörülen miktarlardan fazla, bu miktarlara eşit veya bu miktarların makul düzeyde altında (beş iş kalemi için yaklaşık maliyetteki miktarlara kıyasen % 98 - % 95 - % 98 - % 97 - % 94 oranında) olduğu, ilgili iş kalemlerinin altında nakliye bedellerine ilişkin giderlerin ayrıca öngörüldüğü,

Açıklama istenilen 791-613 poz numaralı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen 2012 yılı birim fiyatının üzerine, istekli tarafından belirlenen % 10 kâr ve genel gider ilave edilerek birim fiyatın oluşturulduğu ve buna ilişkin tablonun sunulduğu,

Açıklama istenilen 833-530 poz numaralı ve “led armatür 90 W”, “led projektör 120 W”, “led armatür 30 W”, “harici tip gece görüşlü kamera”, “harici tip gece görüşlü renkli kamera 1/3” Ccd”, “DVR cihazı 16 kanal”, “165 KVA diesel jeneratör” adlı iş kalemlerine ilişkin olarak malzeme ve montaj bedellerini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapıldığı, adı geçen iş kalemleri kapsamındaki malzemelere ilişkin olarak mevzuat gereği bulunması gereken ibareyi ve SMMM onayını taşıyan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin sunulduğu,

Açıklama istenilen “kauçuk yer kaplaması yapılması”, “polikarbon çatı kaplama yapılması”, “solid polikarbon temin ve montajı (10 mm)” iş kalemleri için analiz sunulduğu ve bu iş kalemlerinin analiz girdileri arasında yer alan kauçuk yer kaplaması, polikarbon levha çatı kaplama ile solid polikarbon levha kaplama malzemelere ilişkin olarak mevzuat gereği bulunması gereken ibareyi ve SMMM onayını taşıyan proforma faturaların sunulduğu,

Açıklama istenilen “kutu profil karkaslı alçıpan asma tavan ve duvar yapılması”, “yüzeyi temizlenmiş çelik malzemelerin elektrostatik fırın boya ile boyanması” adlı iş kalemleri ile 23.081, 23.176 poz numaralı iş kalemleri için analiz sunulduğu, söz konusu analizlerin bazı girdilerine ait fiyatları açıklayıcı yardımcı/alt analizlere yer verildiği, analizler kapsamındaki yardımcı/alt analizi bulunmayan diğer girdilere ve yardımcı/alt analizlerin kapsamındaki girdilere ilişkin olarak ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2012 yılı için yayımlanmış fiyatların kullanıldığı ve liste halinde sunulduğu, açıklama istenilen bütün iş kalemlerine teklif edilen fiyatlara % 10 oranında kâr ve genel giderlerin dahil edildiği,

Analizler ile yardımcı/alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücrete eşit olduğu,

Anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddia ettiği hususlar bakımından Hakan Tatar’ın aşırı düşük teklif açıklamalarında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibinin, dilekçesinde yer verdiği proforma faturalardaki matematiksel işlemlerin kontrol edilmesi gerektiği hususu açısından, söz konusu işlemlerde herhangi bir hata bulunmadığı, analizlerdeki işçilik ücretlerinin usta, çırak vs. bakımından aynı olmaması gerektiği iddiasına ilişkin olarak, yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarında yalnızca işçilik ücretlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı şartının yer aldığı,

2012 yılı birim fiyatlarının güncellenmesi gerektiği iddiası açısından, yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamaları gereği ilan tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda önceki yılın yayımlanmış birim fiyatlarının kullanılabileceği,

Bazı maliyet bileşenlerine yer vererek isteklinin teklifinin söz konusu giderleri karşılayamayacağına yönelik belirttiği hususlara ilişkin olarak, yapım işlerinde muhtelif ve öngörülemeyen birçok maliyet bileşeni bulunması sebebiyle her türlü giderin öngörülmesinin mümkün olamayacağı, kaldı ki mevzuat çerçevesinde yalnızca yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları için açıklama istenildiği ve bu tür giderlerin iş kalemleri kapsamında öngörülen genel giderler içerisinde değerlendirildiği,

İmalat kalemlerine göre nakliye bedellerinin öngörülmesi ve nasıl hesaplandığının gösterilmesi gerektiği iddiası açısından, ilgili iş kalemlerinde istekli tarafından nakliye bedellerinin gösterildiği, açıklanması istenmeyen iş kalemleri için öngörülen birim fiyatların hayatın olağan akışına uygun olmadığı iddiası bakımından mevzuat çerçevesinde yalnızca yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları için teklif fiyatlarının açıklanmasının yeterli olduğu,

Bazı iş kalemleri için proforma fatura ile belgelendirme yapılamayacağına yönelik iddiasına ilişkin olarak ise yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde proforma faturaların aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulabilecek belgeler arasında sayıldığı göz önüne alınarak, bahse konu iddiaların da yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi