KİK Kararı: 2013/UY.III-2587

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/043
Gündem No : 78
Karar Tarihi : 19.06.2013
Karar No : 2013/UY.III-2587 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Akgün İnşaat Taah. Tic. Ve San. Ltd. Şti.- Fors Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. Ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, MURATPAŞA MAH. İSMETPAŞA CAD. AKGÜN APT. NO:3/1 ERZURUM

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı (Yapı İşleri Genel Müdürlüğü), Çetin Emeç Bulvarı No:5 06460 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/195245 İhale Kayıt Numaralı "Samsun 2000 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğütarafından 21.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Samsun 2000 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Akgün İnşaat Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.- Fors Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 14.05.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.05.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.05.2013 tarih ve 17933 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1937 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyonu tarafından, aşırı düşük teklif açıklamalarının, sunmuş olduğu analizlerde kâr tutarı yer almadığından örnek analiz formatında açıklama yapılmadığı gerekçesiyle reddedildiği, ihalenin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapıldığı, işe ait toplam giderler hesaplandıktan sonra toplam bedel üzerinden kâr öngördükleri ve bu tutarı açıklama kapsamında sunmuş oldukları icmal tablosunda ayrıca gösterdikleri, dolayısıyla açıklamalarının kabul edilerek ihalenin uhdelerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 21.02.2013 tarihinde açık ihale usulüyle anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapılan “Samsun 2000 kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı” işine ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Samsun 2000 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı

b) Yatırım proje no'su/kodu:2005H032940

c) Miktarı ve türü:

4 Yurt Blogu-Sosyal Tesis-Nizamiye Binasi-Trafo Toplam Insaat Alani : 58.066,86 m2

ç) Yapılacağı yer:SAMSUN İLİ” düzenlemesi

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’ncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’ncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

33.2. İhale komisyonu tarafından;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterler çerçevesinde aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

33.3. İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalara ilişkin olarak Kamu İhale Kurum tarafından belirlenen kriterler esas alınacaktır.” düzenlemesi,

İnceleme konusu ihaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’ncu maddesinde “9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 (On ) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 850 (Sekizyüzelli) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde, işin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edildiğini, isteklilerin her bir imalat kalemi için yapmış oldukları teklifin öneminin bulunmadığı, işin ödemelerinin toplam teklif bedeli esas alınarak, ihale dokümanında öngörülen ilerleme yüzdeleri üzerinden yapılacağını, işe ait toplam giderleri hesapladıktan sonra bu toplam bedel üzerine belli bir kâr öngörmelerinin olağan ve mevzuata uygun olduğu belirtilmektedir.

Başvuru konusu ihalede, ihale komisyonu tarafından, geçerli tekliflere göre sınır değerin 53.599.435,97 TL olarak hesaplandığıve bu tutarın altında geçerli teklif veren altı istekliden (Erhan Özhan, Ömürlü İnş. Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Epsilon İnşaat A.Ş., Zek-San İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Özge Nakl. Petr. ve Petr. Ür. Mad. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Çakır İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Fors Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Güryapı Taah. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi) 20.03.2013 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve 01.04.2013 tarihine kadar süre verildiği, anılan isteklilerden üçü (Erhan Özhan, Ömürlü İnş. Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Epsilon İnşaat A.Ş. Ortak Girişimi ve Zek-San İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Özge Nakl. Petr. ve Petr. Ür. Mad. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi) tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı, açıklama sunan ve başvuru sahibinin de aralarında bulunduğu üç isteklinin sunmuş olduğu açıklamaların ise uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği, ihalenin sınır değerin hemen üzerinde teklif veren Veron Dış Tic. İnş. A.Ş. & Vera İnş. Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından 24.04.2013 tarihinde alınan ve ihale yetkilisince 26.04.2013 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararında, başvuru sahibi Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Fors Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerekçesi olarak; “…açıklama yapılması istenilen inşaat iş kalemlerine ait sunulan tüm analizlerde proforma fatura alınarak üzerine malzeme ve işçilik giderleri dahil edilerek kârsız toplam birim fiyat olarak hesaplandığı, bu analizlerin alt kısmında ise yapım koşulları belirtilerek ‘her türlü malzeme ve zaiyatı, işçilik, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, müteahhit genel giderleri ve karı dahil’ ibaresi yazılarak tanzim edilmiştir.

İstekli firmanın vermiş olduğu savunma dosyasında oluşturduğu analiz formatı, aşırı düşük sorgulamasına giren tüm istekli firmalara gönderilen örnek analiz formatına göre düzenlenmediğinden, istekli firma değerlendirme dışı bırakılmıştır” ifadelerine yer verilmiştir.

İhale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede, idare tarafından sıralı iş kalemleri listesinin hazırlandığı, yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemlerinin belirlendiği,

İdare tarafından istekliye tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının ekinde, açıklama istenilecek 63 adet iş kalemini içeren listeye ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği, ihale dokümanında yer alan analiz formatı örneğinin de anılan yazının ekinde isteklilere tebliğ edildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’nci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 01.04.2013 tarihinde sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; genel ve grup icmal tablolarına, iş kalemlerine ait analizlere ve alt analizlere, nakliye analizlerine, sigorta poliçesi teklifine, ocaktan temin edilecek malzemeler için gerekli belgelere, personele ilişkin ücret bordrolarına ve proforma faturalar ve eklerine yer verildiği görülmüştür.

İstekli tarafından sunulan açıklama yazısında “… İstenilen iş kalemlerine ait ilgili kurumların birim fiyat kitaplarındaki tariflerindeki analiz formatına uygun olarak hazırlanmış olup dosyamızda sunulmuştur. Analizlerin karsız fiyatları oluşturulmuş olup yüklenici karı ve genel gideler ana icmalde gösterilmiştir.

…

Genel icmalimizde ise, tüm inşaat, tesisat ve elektrik karsız fiyatlarına, Damga vergisi, Karar Pulu, KİK payı bedeli, All Risk Sigorta bedeli, kesin teminat mektubu masrafı, teknik personel giderleri, SGK ve muhtasar giderler, ihale dokümanı ve kırtasiye masrafları ile şantiye kurulumu ve mobilizasyon kalemleri ayrı ayrı belirtilerek genel icmale dahil edilmiştir. Ayrıca öngörülemeyen giderleri de içeren yüklenici kârı ve genel giderler ilave edilerek KDV hariç toplam teklif tutarı tarafınıza sunulmuştur.” ifadelerine yer verilmiştir.

Sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, 52 adet inşaat iş kalemi analizinin, 11 adet tesisat iş kalemi analizinin sunulduğu, sunulan analiz tablolarında elde edilen toplamların “karsız toplam” olarak belirtildiği ve herhangi bir kâr ve genel gider öngörülmeden oluşturulduğu, idarece belirlenen özel pozların detaylı analizlerine yer verildiği, sunulan analizlerde yer alan girdilere ilişkin proforma faturaların ve eklerinin sunulduğu, bazı analizlerin altında standart tarifler yer aldığı, bu tariflerde “her türlü malzeme ve zaiyatı, işçilik, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dahil…” ibaresi yer alsa da analizlerin kâr ve genel gider öngörülmeden hazırlandığının anlaşıldığı belirlenmiştir.

İsteklice sunulan icmal tablosunun ise aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür:

Samsun 2000 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı İşi

1

İnşaat İşleri

39.091.378,42

2

Mekanik Tesisat İşleri

3.610.588,32

3

Elektrik Tesisat İşleri

5.459.730,55

4

Sözleşme Karar Pulu (binde 5.69)

296.591,25

5

Sözleşme Damga Verisi (binde 9,48)

494.145,00

6

KİK Bedeli (onbinde
5 )

26.062,50

7

İnşaat All Risk Sigortası

33.618,64

8

Kesin Teminat Mektubu Masrafı

17.826,75

9

(Müh-Mimar) Teknik Personel Gideri (29x4x2700)

313.200,00

10

(Tekniker) Teknik Personel Gideri (29x3x2000)

174.000,00

11

(Teknisyen) Teknik Personel Gideri (29x3x1500)

130.500,00

12

SGK ve Muhtasar Giderler

1.202.784,38

13

İhale Doküman Bedeli

1.000,00

14

Kırtasiye Masrafları

1.000,00

15

Şantiye Kurulumu ve Mobilizasyon

100.000,00

16

Öngörülen Müteahhitlik Karı ve Diğer Giderler

1.172.574,18

Genel Toplam

52.125.000,00

İstekli tarafından, genel giderlere dahil edilebilecek gider kalemlerinin, sözleşme karar pulu, damga vergisi, KİK payı, sigorta gideri, SGK ve muhtasar giderler, kırtasiye masrafları, şantiye kurulum masrafları ve ihale doküman bedeli olarak ayrı ayrı gösterildiği, müteahhitlik kârı ve diğer giderlerin ayrıca öngörüldüğü ve sunulan icmal tablosunda gösterildiği tespit edilmiştir. İsteklinin öngördüğü genel gider kalemleri haricinde % 2,3 oranında müteahhitlik kârı ve diğer giderler karşılığı öngördüğü belirlenmiştir.

İnceleme konusu işin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınan bir ihale olduğu hususu da göz önüne alındığında, isteklilerin idareye mevzuata uygun olarak sunacakları iş kalemlerine ait analizlerde kâr ve genel gider karşılığı öngörmeleri gerektiği şeklinde bir şart olmadığı gibi pratikte de bu şekilde açıklama yapılmasında bir gereklilik bulunmamaktadır. İnceleme konusu ihalede, başvuru sahibinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında olduğu gibi, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak, ayrıntılı analizlerin kâr ve genel gider öngörülmeden maliyeti gösterecek şekilde sunulması, işin tamamına ilişkin olarak sunulan genel icmal tablosunda, hesaplanan maliyetin üzerine kâr öngörülerek açıklama yapılmasında gerek aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesini de içeren ihale süreci açısından, gerekse sözleşmenin uygulanması aşamasına ilişkin olarak herhangi bir sakınca bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen analiz formatında kâr ve genel giderlerin ayrıca belirtilmesi istenmekte olup, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde kâr ve genel giderlere ilişkin bir bedel yer almamakla birlikte sunulan genel icmal tablosunda kâr ve genel giderlere ayrıntılı olarak yer verildiği anlaşıldığından, analizlerde kâr ve genel giderlerin belirtilmemiş olmasının açıklamanın reddedilmesi için gerekçe olmadığı, idarenin istekliyi değerlendirme dışı bırakması işleminin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Akgün İnşaat Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.- Fors Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. Ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi