KİK Kararı: 2013/UY.III-2579

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/043
Gündem No : 70
Karar Tarihi : 19.06.2013
Karar No : 2013/UY.III-2579
BAŞVURU SAHİBİ:
Gültek Elk. Yapı San. Ve Tic. Ltd. Şti., CUMHURİYET CAD. PINAR İŞ MERKEZİ KAT:1 NO:4 BİTLİS

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü 11.Bölge Müdürlüğü, Selimbey Mahallesi Iskele Caddesi 65090 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/29692 İhale Kayıt Numaralı "Esndere-Yüksekova Devlet Yolu Zerrin Köprüsü (Km:8+100) Ve Büyükçay Köprüsü (8+900) Yaklaşım Yolları Yapımı İle (Km:10+000-19+900) Toprak İşleri Sanat Yapıları İkmal İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 12.04.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Esendere - Yüksekova Devlet Yolu Zerrin Köprüsü (Km: 8+100) ve Büyükçay Köprüsü (8+900) Yaklaşım Yolları Yapımı ile (Km: 10+000 - 19+900) Toprak İşleri Sanat Yapıları İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Gültek Elk. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.05.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.05.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.05.2013 tarih ve 18312 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1975 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklaması sunmadıkları gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak isteklilerden Ege Kardeşler Cam Gıda İnş. Nak. Eğt. Reh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin, birim fiyat teklif cetvelinin her sayfasının imzalı olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığını öğrendikleri, halbuki Kamu İhale Kurulunun emsal kararlarında bu türden bir eksikliğin esasa etkili bir aykırılık olarak görülmediği, bu itibarla adı geçenin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı, söz konusu isteklinin teklifi değerlendirmeye alındığında ortaya çıkacak aşırı düşük teklif sınır değerinin ise kendi teklif bedellerinden düşük olacağı ve bu durumda aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmalarına gerek kalmayacağı,

2. İhale komisyonunun ilk oturumunda, isteklilerden Hakkar Mad. Yapı Malz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu faturalarla cirosunun yeterli sayıldığı, ancak kesinleşen ihale kararından adı geçenin cirosunun yetersiz kaldığını öğrendikleri, bu durumun tereddütlere yol açtığı,

3. İdarece yapılan incelemelerin özensiz bir biçimde yapıldığı kanaatinin hâsıl olduğu, bu nedenlerle bütün isteklilerin sunmuş olduğu bilgi ve belgelerin ayrıntılı bir biçimde yeniden incelenmesinin gerekli olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İncelenen ihalede, istekli Ege Kardeşler Cam Gıda İnş. Nak. Eğt. Reh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi, birim fiyat teklif cetvelinin her sayfasının imzalı olması gerektiği halde yalnızca son sayfasının imzalı olması gerekçe gösterilerek, değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Sonrasında aşırı düşük teklif sınır değeri 2.573.163,22 TL olarak hesaplanmış ve bu tutarın altında teklif vermiş olan başvuru sahibi Gültek Elk. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. ile dört istekliden 22.04.2013 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir. Söz konusu beş isteklinin de gerekli sürede açıklama sunmaması üzerine teklifleri değerlendirme dışı bırakılmış ve ihale bu şekilde sonuçlandırılmıştır.

Ege Kardeşler Cam Gıda İnş. Nak. Eğt. Reh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, teklif mektubunun kaşeli ve imzalı olduğu, birim fiyat teklif cetvelinin ise 12 adet iş kalemini barındıran birinci sayfasının imzalanmaksızın sadece kaşelendiği, diğer dört iş kalemini içeren ikinci ve son sayfasının kaşeli ve imzalı olduğu görülmüştür.

İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinin üç sayfadan oluştuğu, imza ve kaşe yerinin bulunduğu üçüncü sayfanın sonundaki dipnotun üçüncü maddesinde “ Teklif vermeye yetkili kişi tarafından her sayfası ad soyad/ticaret unvanı yazılarak imzalanacaktır. Ortak girişim olarak teklif verilmesi halinde, her sayfası ad soyad/ticaret unvanı yazılarak bütün ortaklar veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanacaktır.” ifadesine yer verildiği görülmüş olup, KİK015.5/Y standart form numaralı birim fiyat teklif cetvelinin dipnotunda da aynı ifadenin yer aldığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinde “ (1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

(3) Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir.

(4) Konsorsiyumlarda, konsorsiyum ortakları teklif mektubunu işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedeli ayrı ayrı yazmak suretiyle imzalarlar. Konsorsiyum ortaklarının işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedellerin toplamı, konsorsiyumun toplam teklif bedelini oluşturur.

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmüyer almaktadır.

Netice itibariyle, Ege Kardeşler Cam Gıda İnş. Nak. Eğt. Reh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif mektubu ekinde sunmuş olduğu ve iki sayfadan ibaret olan birim fiyat teklif cetvelinde, her sayfada sıralı bir şekilde devam eden iş kalemlerinin birimi, miktarı, birim fiyatı ve tutarlarına yer verildiği, KDV hariç toplam tutarın yer aldığı son sayfanın imzalı ve kaşeli olduğu ve buradaki toplam tutar ile birim fiyat teklif mektubundaki tutarın aynı olduğu, bu durumda imzalı olmayan sayfa dahil bütün iş kalemlerinde teklif edilen fiyatların toplam tutarla uyumlu olduğu anlaşıldığından, birim fiyat teklif cetvelinin ilk sayfasının imzalanmamış olması hususunun esasa etkili bir aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.17. İhale süreci devam ederken çeşitli nedenlerle teklif geçerlik süresinin bitmesi ve 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca teklif geçerlik sürelerinin uzatılması yönündeki idare talebini kabul etmeyen isteklilerin bulunması durumunda; yeniden bir sınır değer tespit edilmeyecek ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması, tespit edilen ilk sınır değer dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Ancak; gerek idarece gerek Kurum veya mahkemeler tarafından alınan kararlar çerçevesinde, ihale tarihi itibari ile geçerli olan teklif sayısında değişiklik olması halinde aşırı düşük teklif sınır değerinin geçerli teklifler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ve Tebliğ açıklamaları çerçevesinde, Ege Kardeşler Cam Gıda İnş. Nak. Eğt. Reh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olmadığının tespitiyle, adı geçenin teklifinin değerlendirmeye alınması halinde, aşırı düşük sınır değerin 2.563.006,63 TL hesaplanacağı, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak açıklama sunmadığından teklifi değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibi Gültek Elk. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif ettiği bedelin bu yeni sınır değerin üzerinde olacağı ve teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin dayanağının ortadan kalkacağı görülmektedir.

Bununla birlikte, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 37’nci maddesi çerçevesinde, belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının ardından, belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilmektedir.Bu itibarla, ihale komisyonu tarafından Ege Kardeşler Cam Gıda İnş. Nak. Eğt. Reh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvelindeki bahse konu eksikliğin tespit edilmesi nedeniyle teklifinin ayrıntılı değerlendirilmesi yapılmadığından, söz konusu isteklinin teklifinin ayrıntılı değerlendirilmesinin yapılması suretiyle ihale sürecine devam edilmesi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İncelenen ihalede, Hakkar Mad. Yapı Malz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak cirosunun yetersiz olmasının gösterildiği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde isteklilerden iş hacmini gösteren belgeler kapsamında, teklif ettiği bedelin, en az % 25’i oranında olması gereken toplam cirosunu gösteren gelir tablosunun ya da en az % 15’i oranında olması gereken devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarlarını gösteren faturaların istenildiği görülmüştür.

Hakkar Mad. Yapı Malz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idarece gönderilen teklif dosyası incelendiğinde, söz konusu isteklinin iş hacmini gösteren belge olarak 2011 ve 2012 yıllarına ait bilgileri gösteren SMMM onaylı gelir tablosu sunduğu görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından 12.04.2013 tarihinde düzenlenmiş teklif zarfı açma ve belge kontrol tutanağı incelendiğinde, Hakkar Mad. Yapı Malz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. için açılmış olan satırda, “ciro” adlı sütunda “var” yazıldığı görülmektedir. Dolayısıyla, Hakkar Mad. Yapı Malz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş hacmine ilişkin olarak gelir tabloları sunulduğundan, ihale komisyonunca ilk oturumda söz konusu belgelere ilişkin herhangi bir eksiklik tespit edilmediği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “ İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında ise “ Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan Kanun hükümlerinden ihale komisyonu tarafından ilk oturumda yalnızca ihaleye katılımda sunulan belgelerin nicelik olarak eksik olup olmadığının kontrol edileceği, sadece teklif mektubu ve geçici teminatlar açısından var/yok değerlendirmesinin ötesine geçilerek usule uygun olup olmadıklarının kontrol edileceği ve sunulan belgelere ilişkin ayrıntılı değerlendirmelerin daha sonraki oturumlarda yapılacağı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, ihale komisyonu tarafından, Hakkar Mad. Yapı Malz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olan gelir tabloları dikkate alınarak, ilk oturumda iş hacmine ilişkin belgelerinin var olduğuna dair tutanak tutulması ve iş hacmi yeterlik kriterine ilişkin olarak bahse konu teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin tekliflerin ayrıntılı şekilde değerlendirildiği daha sonraki oturumlarda tespit edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in sekizinci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de aynı hükme yer verilmiştir. Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde bir açıklama yapılmıştır.

Dolayısıyla, şikâyete konu işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin, sadece “…ihaleye katılan tüm firmaların belge ve bilgilerin sayın kurumunuzca ayrıntılı bir biçimde incelenmesi ve eksikliklerin tespitinin yapılması gerekmektedir.” şeklinde iddia niteliğinde olmayan taleplere yer verildiği görülen başvuru sahibinin üçüncü iddiasının, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde istenilen şekil şartlarını taşımadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde, başvuru sahibinin üçüncü iddiasında, somut bir iddiada bulunmaksızın ihalede sunulan bütün belgelerin Kurumumuzca incelenmesini talep ettiği anlaşıldığından, bu iddia bakımından, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesi gereği ayrıntılı değerlendirilmesi yapılmak kaydıyla Ege Kardeşler Cam Gıda İnş. Nak. Eğt. Reh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi