KİK Kararı: 2013/UY.III-2148

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/037
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 15.05.2013
Karar No : 2013/UY.III-2148
BAŞVURU SAHİBİ:
Mert İnş. Tem. Hizm. Oto. Ve Mad. Yağ . San. Tic. Ltd. Şti., EVREN MAH. İSTİKLAL CAD. 1. SOK. NO : 56 K: 4 GÜNEŞLİ İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sultangazi Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Cumhurıyet Mah. Dersaadet Cad. No:21-23 34265 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/3371 İhale Kayıt Numaralı "Sultangazi İlçesi Uğur Mumcu Mahallesinde Parketaşı,Bordür,Tretuar Kaplaması İle Muhtelif Alt Yapı Tamiratı Yapılması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sultangazi Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğütarafından 08.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Sultangazi İlçesi Uğur Mumcu Mahallesinde Parketaşı, Bordür, Tretuar Kaplaması ile Muhtelif Alt Yapı Tamiratı Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Mert İnş. Tem. Hizm. Oto. ve Mad. Yağ. San. Tic. Ltd. Şti.nin 21.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.03.2013tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 12.04.2013tarih ve 12919sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1445sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idareye sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak hazırlandığı, idare tarafından yeterince detaylı incelenmeden ve kamu menfaati gözetilmeksizin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Sultangazi Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 08.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sultangazi İlçesi Uğur Mumcu Mahallesinde Parketaşı, Bordür, Tretuar Kaplaması İle Muhtelif Alt Yapı Tamiratı Yapılması İşi”ne ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde, “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Sultangazi İlçesi Uğur Mumcu Mahallesinde Parketaşı, Bordür, Tretuar Kaplaması İle Muhtelif Alt Yapı Tamiratı Yapılması İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü: Yapım işinin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Sultangazi Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü” düzenlemesi,

Aynı Şartnamenin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde, “33.1. İhale komisyonu, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

33.2. İhale komisyonu tarafından;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterler çerçevesinde aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

33.3. İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalara ilişkin olarak Kamu İhale Kurum tarafından belirlenen kriterler esas alınacaktır.” düzenlemesi ,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’uncu maddesinde, “9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (BEŞ ) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 180 (YÜZ SEKSEN) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.” düzenlemesi yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalede, ihale komisyonu tarafından sınır değer 1.956.363,68 TL olarak hesaplanmış, söz konusu tutarın altında teklif veren tek istekli olan Mert İnş. Tem. Hiz. Oto. ve Mad. Yağ. San. Tic. Ltd. Şti.den 21.02.2013 tarihli yazı ile 26.02.2013 tarihine kadar sunulmak üzere aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine karar verilmiş, 26.02.2013 tarihinde sunulan aşırı düşük teklif açıklaması ihale komisyonu tarafından uygun görülmeyerek 01.03.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin sınır değerin üstünde teklif veren Ser Gün İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde, “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

….

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

….

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

…” açıklamaları yer almaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan başvuru sahibi istekliye 06.03.2013 tarihli karar ile aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçeleri tebliğ edilmiştir.

Anılan gerekçeler incelendiğinde, isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilme gerekçelerinin, aşağıda özetlenen üç başlık altında toplandığı görülmüştür:

a) SGB.082 poz numaralı “Parke Kaba Yonu Taşı (ocaktan) Nakli” iş kalemi, SGB.083 poz numaralı “Kırmataş (ocaktan) Nakli ve SGB.084 poz nolu “Kum Çakıl (bedel hariç) Nakli” iş kalemi birim fiyat analizlerindeki nakliye formülünde yer alan K taşıma katsayısının istekli tarafından 60 olarak alınmış olduğu,

b) 17.155/MK poz numaralı “8 cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Bet. Par. Aşı ile Döş. Kap. Yapılması”, 5006/1 poz nolu “Stabilize Hazırlanması ve Makine ile Serilmesi”, ÖZEL 3 poz numaralı “Mevcut Parke Taşları ile Kaldırım Yapılması” ve SGB.070 poz numaralı “Muhtelif Ebatlarda Kumlu Granit Döşenmesi” iş kalemlerinde sunulan proforma faturaların ekinde bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek sunulmadığı gerekçesiyle yetersiz olduğu,

c) Alt analizlerde yer alan 04.002/2A poz numaralı “Kum (ince agrega), 04.109 poz numaralı “Mazot”, 04.002/2B poz numaralı “Kum (Tuvenan elenmiş, yıkanmış) alt analiz girdilerindeki fiyatların düşük öngörüldüğü ve belgelendirilmediği, SGB 025 poz numaralı Düz Yüzeyli Beton ve Betonarme Kalıbı” iş kalemi için öngörülen fiyatın iş kaleminde yer alan işçilik maliyetini dahi karşılamadığı, yukarıda sayılanlar ve bunun gibi bir çok açıklama istenilmeyen iş kalemlerinde öngörülen fiyatların yapım şartlarına ve piyasa koşullarına uygun olmadığı, teklifin bir bütün olarak birbiriyle uyumlu olmadığı,

tespitleri yapılmıştır.

İdarenin yaptığı tespitler ışığında istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde aşağıda yer alan hususlar tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istekli tarafından, sorgulama kapsamındaki iş kalemlerine ilişkin analizlerin, iki adet proforma faturanın, harita çıktılarının ve işte kullanılacak araçlara ait ruhsat örneklerinin sunulduğu görülmüştür.

İsteklinin SGB.082 poz numaralı “Parke Kaba Yonu Taşı (ocaktan) Nakli” iş kalemi, SGB.083 poz numaralı “Kırmataş (ocaktan) Nakli ve SGB.084 poz nolu “Kum Çakıl (bedel hariç) Nakli” iş kalemlerine ilişkin olarak sunmuş olduğu Özel 4, Özel 5 ve Özel 6 poz numaralı analizler ile yaptığı açıklamalar incelendiğinde, idare tarafından verilen analizlerde taşıma formülünün F = A x K x (0.0007 x M + 0,01) x G olarak verildiği, formülde yer alan K: Taşıt Katsayısının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatı olan 176 olarak öngörüldüğü, M: Taşıma Mesafesinin ise sırasıyla 40, 45 ve 40 km olarak örnek analizlerde belirtildiği görülmüş, istekli tarafından ise, her üç analizde de K: Taşıma Katsayısının “60” olarak alındığı, mesafelerin ise her üç analizde de 10 km olarak yansıtıldığı tespit edilmiştir.

İsteklinin anılan iş kalemlerine ilişkin olarak sunmuş olduğu analizlerin açıklama kısmında, “…oluşturduğumuz birim fiyat Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerince Çevre ve Şehircilik Bakanlığının SNBF.11 poz numarası ile yayınladığı analiz girdilerinden faydalanılarak oluşturulmuştur.

Bütün iş kalemleri analizlerinde bulunan nakliye esas formüllerinde kullanılan (K) her nevi motorlu araç katsayısı; kullanılacak araçların yaşı, teknik verileri, taşıma kapasitesi, harcadığı yakıt miktarı, amortisman payı, çalışma şartları ve karına bağlı olarak değişen bir parametre olması (Öz Malımız olan yüksek taşıma kapasiteli, yüksek modelli, yeni teknoloji, düşük yakıt tüketimli, düşük amortisman paylı düşük tamir bakım giderli, düşük finansman giderli damperli kamyonlar ve çekiciler ile yapılacağından) sebebiyle K = 60 olarak alınmıştır.

İş yapımında kullanacağımız bütün araçlar tamamen kendi öz malımız olup bununla ilgili noter onaylı demirbaş listemiz ve ilgili evraklar ekte sunulmuştur.” İfadelerine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan nakliye kalemlerine ilişkin analizlerde, nakliye giderleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanan analizlerde yer alan ve 10 Km’den uzun mesafeli taşıma işlerinde kullanılan ve idare tarafından örnek analiz formatlarında yer verilen F = K x (0,0007 x M + 0,01) formülü kullanılarak hesaplanmıştır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 02.017 numaralı “Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı” pozuna ilişkin rayiçte ise 2012 yılı için K katsayısı 176 olarak belirlenmiştir.

Dolayısıyla isteklilerin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yayınladığı analizlerde yer alan ve taşıma işlerinde kullanılan taşıma formülünü kullanarak nakliye giderini hesaplayacak ise, K taşıma katsayısını, o yıl için belirlenen ve ilgili kurum tarafından ilan edilen düzeyde hesaba katması gerekmektedir.

İstekli tarafından, nakliye giderleri yukarıda yer verilen formül ile hesaplanmış, nitekim K katsayısı 60 olarak alınarak katsayı değiştirilmiş, bunun yanı sıra, idare tarafından belirlenen 40 ve 45 km’lik mesafeler 10 km olarak alınmış, bu mesafelere ilişkin olarak güzergâhların gösterildiği haritalar sunulmuştur. Sunulan haritalar incelendiğinde, taşıma güzergahı olarak öngörülen mesafelerin başlangıç ve bitiş noktalarının nasıl belirlendiği, mesafelerin hangi kriterlere göre öngörüldüğü bilgilerinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, istekli tarafından idarece öngörülen mesafelerin kısaltılma gerekçelerinin de belgelendirilmediği görülmüştür. İstekli tarafından formülde yer alan sabit ve her yıl güncellenen K taşıma katsayısının değiştirildiği, mesafelerin kısaltıldığı ve bu yolla nakliye maliyetlerinin düşürüldüğü, ancak sağlanan bu avantaja ilişkin anılan analiz ve hesaplamalar dışında herhangi bir tevsik edici belge sunulmadığı belirlenmiştir.

Dolayısıyla, idare tarafından, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının nakliye giderlerine ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olmaması gerekçesiyle reddedilmesi işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

İstekli tarafından, SGB.016 poz numaralı “8 cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Bet. Par. Aşı ile Döş. Kap. Yapılması” iş kaleminin alt analizinde yer alan ÖZEL.1 poz numaralı “8 Cm Yüks. Her Renk ve Ebatta Normal Çim. Beton Parke Taşları” alt analiz girdisine, SGB.070 poz numaralı “Muhtelif Ebatlarda Kumlu Granit Döşenmesi” iş kaleminin alt analizinde yer alan ÖZEL.1 poz numaralı “Kumlu Granit Taşı” alt analiz girdisine ve SGB.061 poz numaralı “Stabilize Hazırlanması ve Makine ile Serilmesi” iş kaleminin alt analizinde yer alan ÖZEL.1 poz numaralı “Kırmataş” alt analiz girdisine ilişkin olarak, ÖZPA-TAŞ Beton Elemanları Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nden alınan proforma faturanın sunulduğu, anılan proforma faturanın Tebliğ açıklamalarına uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, istekli tarafından SGB.016 poz numaralı “8 cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Bet. Par. Aşı ile Döş. Kap. Yapılması” iş kaleminin alt analizinde yer alan 04.002/2A poz numaralı “Kum (İnce Agrega)” alt iş kalemine ilişkin olarak ise Yılmaz Madencilik Hafriyat ve Tic. A.Ş.den alınan proforma faturanın sunulduğu, anılan proforma faturanın da Tebliğ açıklamalarına uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarından da anlaşılacağı üzere, istekli tarafından proforma faturaların ekinde herhangi bir alış yahut satış faturasına yer verilme zorunluluğu olmadığı gibi, idare tarafından gerekli görülmesi durumunda proforma faturaların düzenlenmesine esas teşkil eden maliyet / satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensubundan istenmesi imkanı bulunmaktadır. İnceleme konusu ihalede, idare tarafından, söz konusu tutanaklar istenmeksizin, proforma fatura ekinde belge ve fatura sunulmaması nedeniyle proforma faturaların yetersiz olduğu gerekçe gösterilerek açıklamanın reddedilmesi işleminin mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir.

İhale komisyonu tarafından alınan kararda üçüncü gerekçe olarak gösterilen ve bazı iş kalemlerine ilişkin açıklamada yer alan fiyat öngörülerinin fen ve sanat kurallarına aykırı olamayacağı ve teklifin bir bütün olarak birbiriyle uyumlu olması gerektiğine ilişkin görüşü çerçevesinde yapılan incelemede, idarenin anılan gerekçesine esas teşkil eden alt analiz girdilerinden 04.002/2A poz nolu “Kum (İnce Agrega)” ve 04.002/2B poz nolu “Kum (Tuvenan elenmiş, yıkanmış)” alt analiz girdilerine ilişkin öngörülen fiyatların belgelendirilmediği tespit edilmiş, ancak anılan alt analiz girdilerinin idare tarafından istekliye tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde açıklama istenilmeyecek iş kalemleri arasında sayıldığı için, verilen teklifin istekli tarafından açıklanması zorunluluğu bulunmadığı göz önüne alındığında, idare tarafından bu gerekçelerle isteklinin açıklamasının reddedilmesi mevzuata aykırıdır.

Bununla birlikte, aynı gerekçede yer alan SGB.061 poz numaralı “Stabilize Hazırlanması ve Makine ile Serilmesi” iş kaleminin ve SGB.064 poz numaralı “Mevcut Parke Taşları İle Kaldırım Yapılması” iş kaleminin alt analizinde yer alan 04.109 nolu “Mazot” girdisine ilişkin olarak, istekli tarafından birim fiyat olarak 0,10 TL’nin öngörüldüğü ancak bu tutara ilişkin tevsik edici bir belgenin sunulmadığı görülmüştür. Diğer yandan, söz konusu kalem idare tarafından istekliye tebliğ edilen açıklama istenilmeyecek kalemler arasında da yer almadığı ve istekli tarafından SGB.064 poz numarasına ilişkin düzenlenen analizin idarenin istekliye tebliğ ettiği analiz formatına uygun olmadığı hususu da göz önüne alındığında, istekli tarafından belgelendirilmeden söz konusu tutarın analize yansıtılması hususunun aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmama gerekçesi olarak idarece belirlenmesi işleminin yerinde olduğu tespit edilmiştir.

Diğer yandan, aynı gerekçede yer alan SGB.025 poz numaralı “Düz Yüzeyli Beton ve Betonarme Kalıbı” iş kalemine verilen teklifin sadece işçilik girdisini dahi karşılamadığı şeklindeki tespit, anılan iş kaleminin yaklaşık maliyetin yalnızca % 0,2’sini oluşturduğu ve sorgulama kapsamındaki iş kalemleri arasında bulunmadığı göz önüne alındığında istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesine bir gerekçe oluşturmamaktadır.

Netice olarak, istekli tarafından sunulan aşırı düşük açıklaması, yukarıda açıklanan sebeplerle mevzuata uygun olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiası yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi