KİK Kararı: 2013/UY.III-1981

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/035
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 06.05.2013
Karar No : 2013/UY.III-1981
BAŞVURU SAHİBİ:
Levent Oğuz İlhan, ALTINKUM MAH. GÜLSU CAD. MENEKŞE APT. NO:13 AKÇAY/ BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Balıkesir İl Özel İdaresi Yatırım Ve İnşaat Müdürlüğü, Eski Kuyumcular Mah. Mekik Sk. (Özmerkez) Kat:1 10100 BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/188425 İhale Kayıt Numaralı "Ayvalık Altınova 17 Derslikli İlköğretim Okulu Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Balıkesir İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğütarafından 07.01.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ayvalık Altınova 17 Derslikli İlköğretim Okulu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Levent Oğuz İlhan’ın 28.02.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.03.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.03.2013 tarih ve 9642 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.03.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1112 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuru konusu ihaleye verdikleri teklifin aşırı düşük olduğu gerekçesiyle sorgulandığı, "Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.5'inci maddesi gereğince bazı pozlara kendi belirledikleri kâr ve genel gider tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirtmedikleri, birim fiyatta bulunan müteahhit kârı yüzdesini açık bir şekilde çizelge oluşturmadıkları" gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli kabul edilmediği ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan Tebliğ hükmünde "kâr ve genel gider yazmak suretiyle" ifadesinin bulunduğu, bu nedenle de müteahhit kârını yüzde olarak belirtmedikleri, aynı Tebliğin 45.1.8'inci maddesinde yer alan "hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re'sen düzeltilir." açıklamasına binaen kârın yüzde oranının komisyonca bulunabileceği, dolayısıyla teklifleri hakkında verilen idare kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu işe ait İdari Şartname’nin 2’nci maddesinden işin Ayvalık Altınova 17 derslikli ilköğretim okulu yapım işi olduğu, 19’uncu maddesinden isteklilerin tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verecekleri, ihale sonucu ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağı hususları anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif değerlendirilmesine ilişkin 45’inci maddesinde,

“45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir." açıklamaları yer almaktadır.

İhale komisyonunca 1.664.829,40 TL olarak belirlenen sınır değerin altında kalan isteklilerden 28.01.2013 tarihli yazılar ile,

-Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli,

- Ekli “açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin listesi”nde yer alanlar hâriç olmak üzere; açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler istenilmiştir.

Açıklama sunması istenilen 5 istekliden sadece başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması yapılmıştır.

İdarece açıklanması istenen inşaat (23 iş kalemi) ve tesisat (1 iş kalemi) iş kalemlerinden,

-21.011 poz. No’lu “düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı” iş kaleminde yer alan maliyet girdilerinden çivi, dülger ustası ve düz işçi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2012 yılı birim fiyatlarının dikkate alındığı, çam kerestesinin ise piyasada o alanda faaliyet gösteren Akçay Kereste Hafriyat-Önder Akçay tarafından düzenlenen 05.02.2013 tarihli proforma fatura ile tevsik edildiği, analiz formatında ilgili bölüme kâr ve genel gider tutarının (0,26 TL) yazılmış olduğu, söz konusu proforma faturanın nakliye dâhil, KDV hâriç fiyat içerdiği, proforma faturaların üzerindeki TÜRMOB kaşesinin SMMM tarafından imzalanmış olduğu ve üzerlerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin bulunduğu,

-Nervürlü beton çeliği çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine koyulması (Y.23.014) ) iş kaleminde yer alan maliyet girdilerinden demir kesme ve bükme makinasının, soğuk demirci ustasının, soğuk demirci usta yardımcısının ve düz işçinin 1 saatlik ücreti için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2012 yılı birim fiyatlarının dikkate alındığı, nervürlü demirin fiyatının ise Canyapı Paz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 05.02.2013 tarihli proforma fatura ile tevsik edildiği, analiz formatında ilgili bölüme kâr ve genel gider tutarının (28,03 TL) yazılmış olduğu, söz konusu proforma faturanın nakliye dâhil, KDV hâriç fiyat içerdiği, proforma faturaların üzerindeki TÜRMOB kaşesinin SMMM tarafından imzalanmış olduğu ve üzerlerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin bulunduğu,

-Silikon giydirme cam cephe yapılması (Özel KS 15) iş kaleminde maliyet girdisinin Öztürk Pen- Fırat Pen Üretici Bayiinden alınan 05.02.2013 tarihli proforma fatura ile tevsik edildiği, analiz formatında ilgili bölüme kâr ve genel gider tutarının (7,60 TL) yazılmış olduğu, söz konusu proforma faturanın malzeme, nakliye ve işçilik dâhil fiyat içerdiği, proforma faturaların üzerindeki TÜRMOB kaşesinin SMMM tarafından imzalanmış olduğu ve üzerlerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin bulunduğu,

-Kompozit panel giydirme cephe kaplaması (özel KS 16) iş kaleminde maliyet girdisinin Öztürk Pen- Fırat Pen Üretici Bayiinden alınan 05.02.2013 tarihli proforma fatura ile tevsik edildiği, analiz formatında ilgili bölüme kâr ve genel gider tutarının (5,84 TL) yazılmış olduğu, söz konusu proforma faturanın malzeme, nakliye ve işçilik dâhil fiyat içerdiği, proforma faturaların üzerindeki TÜRMOB kaşesinin SMMM tarafından imzalanmış olduğu ve üzerlerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin bulunduğu,

-Y.16.059/1A poz. No’lu “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan C 30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dâhil)” iş kaleminde birim fiyatını Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2012 yılı birim fiyatlarının kâr ve genel gider hâriç tutarına kendi kâr (1,87 TL-%2) ve genel giderini ekleyerek oluşturduğu,

-16.072/1 poz. No’lu “Her uzunlukta ve her açıda 60 cm çapında Jet Grouting kolonu imalatı yapılması (SPT değeri ve 10 ve 10’dan küçük zeminler için)” iş kaleminde su için 2012 yılı birim fiyatının alındığı, Jet Grouting için alınan fiyat teklifine işçilik bedeli de dâhil olduğu için analizde formen ve düz işçinin saat ücretinin detaylandırılmadığı,

-Y.23.015 poz. No’lu “Nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi yerine konulması” iş kaleminde yer alan maliyet girdilerinden demir kesme ve bükme makinasının, soğuk demirci ustasının, soğuk demirci usta yardımcısının ve düz işçinin 1 saatlik ücreti için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2012 yılı birim fiyatlarının dikkate alındığı, usta için 5,85 TL, usta yardımcısı için 4,40 TL, düz işçi için ise 4,25 TL öngörüldüğü,

Nervürlü demirin ise Canyapı Paz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 05.02.2013 tarihli proforma fatura ile tevsik edildiği, analiz formatında ilgili bölüme kâr ve genel gider tutarının (27,73 TL ) yazılmış olduğu, söz konusu proforma faturanın nakliye dâhil, KDV hâriç fiyat içerdiği, proforma faturaların üzerindeki TÜRMOB kaşesinin SMMM tarafından imzalanmış olduğu ve üzerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin bulunduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatlarının teklif edildiği ancak kendi kâr ve genel gider tutarının istekli tarafından belirlendiği iş kalemlerinde sunulan analiz formatına ilaveten bu fiyatların aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında liste halinde sunulmadığı, idarece söz konusu listenin sunulmamasının başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınmamasına gerekçe olarak belirtildiği, istekli tarafından listenin sunulmamış olması anılan Tebliğ hükmüne uygun olmamakla beraber idarece verilen analiz formatında yer alan girdilerin doldurulduğu, kâr ve genel giderlerin miktar olarak belirlendiği, söz konusu miktarın toplam tutara oranının da hesaplanabilir bir veri olduğu hususları dikkate alındığında “bazı pozlara kendi belirledikleri kâr ve genel gider tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirtmedikleri, birim fiyatta bulunan müteahhit kârı yüzdesini kendilerine göre açık bir şekilde çizelge oluşturmadıkları” gerekçesinin anılan mevzuat ile amaçlanan nihai hedefe hizmet etmediği anlaşıldığından, “söz konusu gerekçe” ile sunulan açıklamanın mevzuata uygun bulunmaması kararının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibine ait teklifin değerlendirmeye alınması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi