KİK Kararı: 2013/UY.III-1767

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/030
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 11.04.2013
Karar No : 2013/UY.III-1767
BAŞVURU SAHİBİ:
Metin Oruç, GAZİKENT MAH. 41.CAD. 11.SOK. BEYZA APT. ALTI GAZİANTEP

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gaziantep Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, İncilipınar Mah. 4 Nolu Cad. 27090 GAZİANTEP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/198565 İhale Kayıt Numaralı "Kuşaklama Kanalları Ve Arıtma Tesisleri Beton Duvar Yükseltilmesi Ve Himaye Amaçlı Korkuluk İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğütarafından 30.01.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kuşaklama Kanalları ve Arıtma Tesisleri Beton Duvar Yükseltilmesi ve Himaye Amaçlı Korkuluk İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 22.03.2013 tarih ve 10432 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.03.2013 tarihli dilekçe ile doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1202 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin yaklaşık maliyetinin 550.396,59 TL, kendi tekliflerinin ise 463.430,98 TL olduğu, idarenin değerlendirme dışı bırakılan teklifler ile en düşük teklif arasındaki ciddi fiyat farkının idare zararına ve kamu kaynaklarının israfına yol açacağı kanaatiyle ihaleyi iptal etmesi işleminin mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “ İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. (Değişik son cümle: 30/7/2003-4964/24 md.) Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almaktadır.

İhalenin iptali konusunda 4734 sayılı Kanun’da “şekli” olarak idarelere çok geniş bir takdir hakkı tanınmıştır. Kanun’un 39 uncu maddesi çerçevesinde; ihale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olup iptal kararını bütün isteklilere derhal bildirmelidir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. İdari işlemin gerekçeli olması prensibine paralel olarak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirmek durumundadır.

4734 sayılı Kanun, 39’uncu maddesiyle idarelere ihalenin iptali konusunda “serbestlik” tanırken, kararın öncesinde ve sonrasında olmak üzere bir takım yükümlülükler getirmektedir.

İdare iptal kararını gerekçeli olarak almalıdır. Kanun’un 39’uncu maddesinde açıkça iptal kararının gerekçeli olacağı belirtilmemekle beraber; idari işlemin gerekçeli olması prensibi çerçevesinde ihalenin iptal kararları da bir idari işlem olduğundan gerekçeli olmak durumundadır. Ayrıca Kanun’un aynı maddesinde yer alan “idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” ifadesinden de ihalenin iptal kararlarının gerekçeli olması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Kanun koyucu her ne kadar idarenin ihaleyi iptal etmekte serbest olduğunu belirtse de uygulamada bu yetkinin “sınırsız” olmadığı, 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde sayılan rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri ve kamu yararı ile sınırlı olduğu kabul edilmektedir.

Yukarıda aktarılan yasa hükümlerine göre idareye ihalede verilen bütün tekliflerin reddedilerek ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış ise de; bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp kamu ihalelerinde kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması, şeffaflığın, rekabetin, eşit incelemenin, güvenirliğin sağlanması ilkelerinin ihlal edildiğinin belirlenmesi, diğer bir ifade ile kamu yararına uygun davranılmadığı sonucuna varılması halinde ihalenin iptal edilebileceğinin kabulü gerekmektedir.

Diğer taraftan, söz konusu maddenin metninde iptal gerekçeleri belirtilmemiş ancak madde gerekçesinde; “ Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslar arası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.” açıklaması yapılmıştır. Bu madde gerekçesi ile idareye yol gösterilmiş olup, belirtilen iptal gerekçeleri veya bu iptal gerekçeleri ile benzer gerekçelerle idarenin ihaleyi iptal edebilme yetkisine sahip olduğu açıklığa kavuşturulmuştur.

İhale komisyon kararı incelendiğinde ihalenin, “Değerlendirme dışı bırakılan teklifler ile en düşük teklif arasındaki ciddi fiyat farkının idarenin zararına ve kamu kaynaklarının israfına yol açacağı kanaatiyle ihale iptal edilmiştir.” denilerek iptal edildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, idarece iki isteklinin teklifi aşırı düşük bulunarak açıklama istendiği, Ali Erkan Çopur’un aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı ve Sani Parmaksız’ın ise aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı, başvuru sahibi istekli Metin Oruç’un teklifinin ise sınır değerin üstündeki ilk istekli olduğu, teklif fiyatının 463.430,98 TL ve bu teklifin idarece belirlenen yaklaşık maliyetin (550.396,59) altında olduğu anlaşılmış olup, yukarıda yer alan tespit ve değerlendirmelerden ihalenin iptali işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, ihalenin iptali işleminin iptali ile bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelenen ihalede, ihale komisyonunun, ihalenin iptaline ilişkin kararının gerekçesinin, değerlendirme dışı bırakılan teklifler ile en düşük teklif arasındaki ciddi fiyat farkının idarenin zararına ve kamu kaynaklarının israfına yol açacağı şeklinde olduğu görülmüştür.

İhalenin iptali konusunda idarelerin takdir yetkisi bulunmakta ise de, bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “ Temel ilkeler ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Söz konusu ihalede, 334.500,19 TL ve 413.314,38 TL olmak üzere en düşük teklifi veren iki isteklinin teklifi aşırı düşük teklif bulunarak açıklama istenildiği, bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı ve diğer isteklinin ise aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi istekli Metin Oruç’un teklifinin ise sınır değerin üstündeki ilk istekli olduğu, teklif fiyatının 463.430,98 TL olduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede, her ne kadar başvuru sahibinin teklifi yaklaşık maliyetin altında olsa da, başvuru sahibinin teklif bedeli ile en düşük fiyatı teklif eden isteklinin teklif bedeli arasındaki oransal farkın %38,5, en düşük ikinci fiyatı teklif eden isteklinin teklif bedeli arasındaki oransal farkın ise %12,1 olduğu görülmektedir. Bu itibarla, söz konusu oransal farklılıklar dikkate alındığında idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının gerekçesi, anılan Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan temel ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, ihalenin iptal işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının yerinde olduğu, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncemle, “ İdarenin ihalenin iptaline ilişkin kararın iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi