KİK Kararı: 2013/UY.III-1704

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/029
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 08.04.2013
Karar No : 2013/UY.III-1704
BAŞVURU SAHİBİ:
Cengiz Bingöllü , HÜSEYİN RAHMİ SOK. NO : 3/2 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Antalya İl Özel İdaresi, Bayındır Mah. Gazi Bulvarı 07030 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/173545 İhale Kayıt Numaralı "Antalya Alanya Anaokulu İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antalya İl Özel İdaresitarafından 18.12.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Antalya Alanya Anaokulu İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Cengiz Bingöllü’nün 25.02.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 14.03.2013tarih ve 9348sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1077sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, analizlerde kullanılan kalifiye işçilik ücretinin asgari ücret alt limitinden alınmasının uygun olmaması ve açıklama istenen iş kalemlerinin metrajlarında %10’dan fazla kabul edilemeyecek miktarda sapmalar olması nedeniyle açıklamalarının yeterli görülmemesinin uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca ihaleye verilen geçerli teklifler üzerinden aşırı düşük teklif sınır değerinin 470.793,27 TL olarak hesaplanması üzerine teklifi sınır değerin altında kalan başvuru sahibi Cengiz Bingöllü ile Aksa Grup Mühendislik Proje İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Aksa Grup Mühendislik Proje İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklama vermemesi nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi Cengiz Bingöllü tarafından açıklama verilmekle birlikte, ihale komisyonu kararında belirtilen “ Savunmada istenen kalemlere ait (BBF 21.011, 27.531/MK, Y.23.241, 25.116/A10, Zemin Kap., 25.020/1 vs.) metrajlarda %10’dan fazla kabul edilemeyecek miktarda sapma vardır….analizlerde kalifiye işçilere ait SGK yıpranma primleri yüksek olduğu halde asgari ücret alt limitinden alınmıştır. ” gerekçesiyle açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı belirlenmiştir.

İdarenin 21.12.2012 tarih ve 28004 sayılı yazısı ile başvuru sahibi Cengiz Bingöllü’den aşırı düşük olduğu tespit edilen teklifine ilişkin olarak yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan 39 iş kalemine ilişkin açıklama istenilmiştir. İdarenin açıklama isteme yazısının 16 sayfalık ekinde açıklama istenecek iş kalemleri ve analizler ile örnek analiz formunun gönderildiği, 193 adet iş kaleminden oluşan 6 sayfalık sıralı iş kalemleri listesinin sonunda ise koyu olarak işaretlenen iş kalemlerinin aşırı düşük sorgulamasında açıklama istenilecek iş kalemleri olduğu, nakliye ve boru montaj bedellerinin fiyatlara dâhil olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde,

“….

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

…..

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…..

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

….

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

….

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

….

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) (Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…. ” açıklamaları yer almaktadır.

Cengiz Bingöllü’nün aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde,

Teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ile bunların birim fiyatlarının gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, 436.900,00 TL olan teklif bedeli içerisinde 72 adet iş kaleminden oluşan inşaat işleri için 349.778,91 TL, 24 adet iş kaleminden oluşan makine tesisatı işleri için 45.305,59 TL ve 107 adet iş kaleminden oluşan elektrik tesisatı işleri için ise 41.815,50 TL bedel öngörüldüğü, teklif bedelinin %9,5’inin yüklenici kârı ve genel giderlerden oluştuğu, açıklama istenilen 39 adet iş kaleminin toplam tutarının teklif bedelinin %89,47’sini oluşturduğu,

Açıklama istenilen 39 adet iş kaleminden 29 adedine liste sunularak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış 2012 yılı kârsız birim fiyatların üzerinde fiyatlar verildiği, kalan 10 adet iş kalemi için ise analiz düzenlendiği, söz konusu analizlerde birim imalat içerisindeki malzeme, işçilik vb. giderlerin tutarlarına genel giderler ile yüklenici kârının eklenmiş olduğu, analizlerde belirtilen malzeme ve işçilik fiyatlarının kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış rayiç fiyatlar veya proforma faturalar ile tevsik edildiği, proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca yazılması gereken ibare yazılarak ilgili meslek mensubunca imzalandığı, 10 adet analizin 8’inde kullanılan işçilik fiyatının saatlik asgari işçilik ücretine eşit olduğu, işçilikle ilgili işveren payının genel giderlere dahil edildiğinin belirtildiği, teklif bedelinin %9,5’ini oluşturan genel giderler içerisinde 11.286,00 TL teknik personel gideri öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Anahtar teslimi götürü bedel ihalelerde ihale dokümanı içerisinde isteklilere imalat miktarları verilmediğinden, imalat miktarları aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan istekliler tarafından hesaplanmaktadır. Dolayısıyla istekliler tarafından hesaplanan imalat miktarları ile idarece yaklaşık maliyetin bulunması için hazırlanan imalat miktarlarının birebir aynı olmaması olağan bir durum olmakla birlikte, tekliflerin aşırı düşük olmasının imalat miktarlarının eksik hesaplanmasından kaynaklanmaması gerekmektedir.

Başvuru sahibi Cengiz Bingöllü tarafından sunulan hesap cetvelindeki açıklama istenen iş kalemlerine ait imalat miktarlarının bütünü göz önüne alındığında, bazı iş kalemlerinin imalat miktarları fazla hesaplanmakla birlikte genel olarak iş kalemlerinin imalat miktarlarının eksik hesaplanması nedeniyle toplamda maliyet avantajı elde ettiği, dolayısıyla teklifinin aşırı düşük olmasının açıklama istenen iş kalemlerine ait imalat miktarlarının eksik hesaplanmasından kaynaklandığı anlaşıldığından, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmemesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Öte yandan, başvuru sahibi tarafından sunulan analizlerde işçilik fiyatları olarak ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin kullanılmasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine uygun olması nedeniyle idarenin işçilik maliyeti ile ilgili gerekçesi yerinde görülmemiştir.

Bu itibarla başvuru sahibinin iddiası kısmen uygun bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi