KİK Kararı: 2013/UY.III-1504

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/025
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 25.03.2013
Karar No : 2013/UY.III-1504
BAŞVURU SAHİBİ:
Seçkin İnşaat Elektrik Malzemeleri Doğalgaz Proje Yapım Ve Tesisat Taah. Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti., DEMİRCİLER SİTESİ 6.YOL GALAKSİ 1 İŞ MERKEZİ NO:5/92 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Teknik Üniversitesi Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı, Ayazağa Yerleşkesi 34469 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/147100 İhale Kayıt Numaralı "Maçka Yerleşkesi Konservatuar H Blok İle Yabancı Diller Yüksekokulu Kule Çatı Aktarma Onarımı, Tadilat, Yenileme, İnşaatı (2012) İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Teknik Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 02.11.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Maçka Yerleşkesi Konservatuar H Blok ile Yabancı Diller Yüksekokulu Kule Çatı Aktarma Onarımı, Tadilat, Yenileme, İnşaatı (2012) İşi” ihalesine ilişkin olarak Seçkin İnş. Elek. Malz. Doğalgaz Proje Yapım ve Tes. Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 31.01.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.02.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.02.2013tarih ve 5559sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.02.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/726sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu proforma fatura, fiyat teklifi veya imalat fiyatı gibi belgeler üzerinde söz konusu belgeleri onaylayan kişinin iletişim bilgilerinin yer almadığının idarenin almış olduğu kararda görüldüğü, mevzuata aykırı bu durum sebebiyle bahse konu belgelerin geçerliliğinin olmadığı, bununla birlikte anılan belgelerin içeriğinde yer alan malzemelerin Teknik Şartname ile birim fiyat tarif ve analizlerine uygun olmasının son derece önemli olduğu ve bu durumun net olarak tevsik edilmesinin gerektiği, ayrıca aynı belgelerde nakliye, işçilik, montaj ve malzeme ile resmi döküm sahalarına götürülecek olan moloz döküm bedellerinin ayrı ayrı belirtilmesinin ve aynı hususlara aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan hesap cetvelinde de yer verilmesinin gerekli olduğu, öte yandan ihale konusu işi oluşturan her iki iş grubu kapsamında ortak olarak yer alan iş kalemlerinin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan söz konusu iki iş grubuna ait hesap cetvellerinin her birinde aynı birim fiyata sahip olacak şekilde gösterilmesinin teklifin tutarlı olup olmadığını göstereceği, bir diğer husus olarak ise aşırı düşük teklif açıklamalarında istekli tarafından öngörülen metrajların, idarece yaklaşık maliyet hesaplanırken tespit edilen metrajlarla uyumlu olmasının ve bahse konu isteklinin açıklamalarında öngördüğü kâr ve genel giderlerin gerçekçi olmasının gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelenen ihalede, 159.924,84 TL olarak hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında fiyat teklif etmiş olan iki istekliden tekliflerine ilişkin açıklama istenilmesine karar verildiği ve 02.11.2012 tarihli yazılarla söz konusu açıklamaların istenildiği, gerekli süre içinde açıklama sunmayan Arder İnşaat Peyzaj Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, ihalenin açıklamaları uygun görülen Mehmet Cihangir Yücel üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

Sonrasında, başvuru sahibi tarafından 27.11.2012 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve başvuruya ilişkin olarak alınan 27.12.2012 tarihli ve 2012/UY.III-5011 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemlerin mevzuata uygun bir şekilde tekrarlanması” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği görülmüştür.

Söz konusu Kurul kararı üzerine, idarece kararda belirtilen hususlar yerine getirilerek 16.01.2013 tarihli yazılarlaaynı iki istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve 29.01.2013 tarihinde onaylanan ikinci ihale komisyonu kararı ile bu defa da açıklama sunmayan Arder İnşaat Peyzaj Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, ihalenin açıklamaları uygun görülen Mehmet Cihangir Yücel üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Mehmet Cihangir Yücel’in aşırı düşük teklifine ilişkin açıklamaları incelendiğinde, idarece yaklaşık maliyette miktarı 1.138,42 öngörülen“19.023/2Ö” poz numaralı iş kalemi için metrajın 940 ve yaklaşık maliyette miktarları 381,35 - 381,35 öngörülen “özel. 02”, “özel. 03” ve “özel. 06” poz numaralı iş kalemleri için metrajların 315,60 - 315,60 olarak öngörüldüğü, bunların haricindeki iş kalemlerinde belirlenen metrajların ise bazısının yaklaşık maliyette öngörülene eşit bazısının yaklaşık maliyette öngörülenin makul düzeyde altında olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, söz konusu aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan hesap cetvelindeki çarpım ve toplamların hatalı olduğu, şöyle ki, “18.183/Ö” poz numaralı iş kalemi için toplam tutar 243,86 olması gerekirken 243,85 olarak hesaplandığı, benzer şekilde diğer bazı iş kalemlerine ilişkin olarak da hata yapılarak ilgili toplam tutarların, “19.022/17Ö” poz numaralı iş kalemi için 2.271,20 yerine 2.270,50, “19.023/2Ö” poz numaralı iş kalemi için 18.630,80 yerine 18.626,48, “özel. 01” poz numaralı iş kalemi için 16,44 yerine 16,41, “özel. 02” poz numaralı iş kalemi için 6.166,82 yerine 6.166,60, “özel. 04” poz numaralı iş kalemi için 13.621,50 yerine 13.620,86, “özel. 06” poz numaralı iş kalemi için 4.304,78 yerine 4.303,95, “özel. 07” poz numaralı iş kalemi için 4.287,70 yerine 4.287,69, “18.196/1Ö” poz numaralı iş kalemi için 3.769,14 yerine 3.764,04, “19.022/17Ö” poz numaralı iş kalemi için 3.052,88 yerine 3.051,95, “21.210/Ö” poz numaralı iş kalemi için 18.876,96 yerine 18.873,57, “27.583/Ö” poz numaralı iş kalemi için 2.390,40 yerine 2.389,48, “27.587/Ö” poz numaralı iş kalemi için 1.708,80 yerine 1.707,94, “özel. 01” poz numaralı iş kalemi için 1.907,04 yerine 1.903,73 ve “özel. 08” poz numaralı iş kalemi için 19.876,51 yerine 19.875,88 olarak gösterildiği, bununla birlikte ikinci iş grubuna ilişkin hesap cetvelinde yer alan bütün iş kalemlerinin toplam tutarlarının toplamı 85.052,71 olduğu halde, bu tutarın 83.680,90 olarak hesaplandığı görülmüştür.

Ayrıca, aynı açıklamalar kapsamında açıklanması istenilen iş kalemlerinin bir kısmına ilişkin olarak sunulan analizlerde toplama hatalarının bulunduğu, “19.022/17Ö” poz numaralı iş kalemi için sunulan analizin kâr ve genel giderler hariç toplam tutarı 11,20 olduğu halde, analizde 11,19 tutarına yer verildiği, aynı tutarın, “19.023/2Ö” için 18,02 olduğu halde 18,01, “19.045/2Ö” için 19,06 olduğu halde 19,05, “24.062/Ö” için 24,39 olduğu halde 24,38, “özel. 02” için 17,77 olduğu halde 17,76 ve “özel. 04” için 82,56 olduğu halde 82,55 olarak gösterildiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde, aşırı düşük teklif açıklamalarında, dört iş kalemi için idarece yaklaşık maliyette öngörülen metrajların makul olmayan düzeyde altında miktar (yaklaşık maliyetteki metrajın % 83’ü oranında) öngören, sunmuş olduğu hesap cetvelinde, 15 iş kaleminde ilgili iş kalemi için toplam tutarı olması gerekenden düşük çıkartacak şekilde çarpımlarda ve bir iş grubunda toplam tutarı olması gerekenden düşük çıkartacak şekilde toplamalarda hata bulunan, altı iş kalemi için sunulan analizlerde toplamalarda hata bulunan ve bu hataların düzeltilmesi halinde analiz fiyatı teklif edilen fiyatın üzerinde olan ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli Mehmet Cihangir Yücel’in söz konusu açıklamalarının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu proforma fatura, fiyat teklifi veya imalat fiyatı gibi belgeler üzerinde söz konusu belgeleri onaylayan kişinin iletişim bilgilerinin yer almadığının idarenin almış olduğu kararda görüldüğü, mevzuata aykırı bu durum sebebiyle bahse konu belgelerin geçerliliğinin olmadığı” yönündeki iddiasına yönelik yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklanması gereken beş adet analiz girdisine ilişkin fiyatları belgelendirmek amacıyla bir adet proforma fatura sunduğu, proforma fatura üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu ve anılan faturanın ilgili SMMM tarafından iletişim bilgilerine yer verilerek kaşelendiği ve imzalandığı görüldüğünden, söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Mehmet Cihangir Yücel’in teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi