KİK Kararı: 2013/UY.III-1248

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/019
Gündem No : 64
Karar Tarihi : 04.03.2013
Karar No : 2013/UY.III-1248
BAŞVURU SAHİBİ:
Haskaya İnşaat San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti., ERZURUM YOLU ÜZERİ YENİ SAN. SİTESİ KARŞISI CİHAN APT. NO:57 AĞRI

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Merzifon Sosyal Yardımlaşma Ve Dayanışma Vakfı, Sofular Mah. Atatürk Caddesi Hükümet Konağı Kat:1 05300 AMASYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/174346 İhale Kayıt Numaralı "Merzifon İlçesi 288 Kişilik Öğrenci Yurdu Yapımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Merzifon Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfıtarafından 20.12.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Merzifon İlçesi 288 Kişilik Öğrenci Yurdu Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Haskaya İnşaat San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 18.01.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.01.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.01.2013tarih ve 3599sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.01.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/528sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenen Havza Yapı İnş. Turz. Elk. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından Kamu İhale Genel Tebliğine uygun aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının mümkün olmadığı, istekli tarafından öngörülen metrajların yaklaşık maliyetteki metrajlardan çok düşük olduğu, işçilik saat ücretlerinin 4,18 TL’nin altında olduğu, sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin incelenerek meslek mensubu tarafından imzalanıp imzalanmadığının, maliyet/satış tutarı tespit tutanakları istenerek son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin düzenlenip düzenlenmediğinin kontrol edilmesi, belgelerdeki beyanların karşılaştırılması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihalede; idarece tespit edilen sınır değerin altında teklif veren M.C.A. İnşaat Limited Şirketi, Havza Yapı Taş. İnş. Turz. Elk. San ve Tic. Ltd. Şti., Abdulmecit Cankat, Aşama Dekorasyon Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve İlksen İnşaat Temizlik Gıda Nakliyat Tekstil Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinden 21.12.2012 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamalarının yazının tebliğinden itibaren 7 gün içinde sunulmasının istendiği, yazı ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi ile açıklama istenilecek analiz girdileri listesinin yer aldığı, isteklilerden sadece Havza Yapı Taş. İnş. Turz. Elk. San ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulaması sunduğu, idarece anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görüldüğü,08.01.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak başvuru sahibinin belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

…

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) (Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.11…. (45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Havza Yapı Taş. İnş. Turz. Elk. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; açıklama istenen iş kalemleri listesi, açıklama istenmeyen iş kalemleri listesi, açıklama istenen iş kalemleri ile açıklama istenmeyen iş kalemlerinin toplam tutarının yer aldığı teklif bedelini gösteren hesap cetveli, kamu kurumları tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı tesisat pozlarına ilişkin liste, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanılmadığı iş kalemleri/grupları için düzenlenen analizler, alt analizler ve proforma faturaların sunulduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında proforma fatura ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmadığı, sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1’inci maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.11’inci maddesinde yer alan açıklamalara göre 45.1.13.1’inci maddeye göre düzenlenen tutanakların meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından imzalanarak kaşeleneceği, bu tutanakların proforma fatura ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare ve/veya Kurum tarafından, proforma faturalara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan istenebileceği, meslek mensubunun, proforma fatura üzerindeki beyanı ile tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumlu olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, istekliler tarafından sunulan proforma fatura ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile ilgili, gerekli görülen durumlar hariç olmak üzere, ayrıca bir araştırma yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, idare tarafından da ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgeler ile ilgili araştırma yapılmasına gerek görülmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin incelenerek meslek mensubu tarafından imzalanıp imzalanmadığının, maliyet/satış tutarı tespit tutanakları istenerek son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin düzenlenip düzenlenmediğinin kontrol edilmesi, belgelerdeki beyanların karşılaştırılması gerektiği yönündeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Kaldı ki söz konusu iddiaların somut bir hukuka aykırılık iddiası da içermediği anlaşılmıştır.

Ayrıca analizlerde yer alan işçilik ücretlerinin 4,18 TL/saat olarak asgari ücretten hesaplandığı, dolayısıyla açıklamanın bu haliyle de Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olduğu tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından öngörülen metrajlar ile yaklaşık maliyette öngörülen metrajlar kıyaslandığında, fahiş bir farkın bulunmadığı anlaşılmıştır. Anahtar teslimi götürü bedel teklif türünün uygulanması halinde, isteklilerin proje ve mahal listesi üzerinden çıkardıkları iş kalemlerine ait miktarları kendilerinin belirlemesi ve buna göre tekliflerini hazırlamaları söz konusu olmaktadır. Anahtar teslimi götürü bedel ihalelerde ihale dokümanı içerisinde isteklilere metrajlar verilmediğinden, metrajların istekliler tarafından hesaplandığı, dolayısıyla istekliler tarafından hesaplanan metrajlar ile idarece yaklaşık maliyetin bulunması için hazırlanan metrajların birebir aynı olmamasının olağan bir durum olduğu, isteklilerin söz konusu işin tamamını, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile teknik şartnamelerine uygun olarak, teklif edilen anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapmayı kabul ve taahhüt ettikleri birlikte değerlendirildiğinde, metrajlarda fahiş olmayan bir fark oluşmasında herhangi bir aykırılık bulunmamıştır.

Ancak ÖBF-5 poz numaralı “Paslanmaz Çelik Merdiven Korkuluğu ve Küpeştesi Yapılması” iş kalemi için sunulan analizin iş kaleminin adı belirtilmek suretiyle tek kalem olarak düzenlendiği, bu haliyle malzeme ve işçilik gibi girdilerin ayrı ayrı belirtildiği bir analiz niteliğinde olmadığı, analizde öngörülen fiyatları tevsik etmek üzere sunulan proforma faturanın da tek kalem olarak düzenlendiği, malzeme ve işçilik girdilerini ayrıca göstermediği anlaşılmış olup, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen açıklamasına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Aynı şekilde ÖBF-4 poz numaralı “yangın kapısı” için sunulan analizde malzeme+montaj bedelinin tek satır olarak gösterildiği, analizde öngörülen fiyatı tevsik etmek üzere sunulan proforma faturanın da tek kalem olarak düzenlendiği tespit edilmiştir. Bu çerçevede söz konusu iş kalemine ilişkin olarak malzeme ve montaj bedeli ayrı ayrı gösterilecek şekilde açıklama yapılmamış olması sebebiyle açıklamanın kabul edilmemesi gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda Havza Yapı Taş. İnş. Turz. Elk. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken ihale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenmesi yönünde tesis edilen işlemin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Havza Yapı Taş. İnş. Turz. Elk. San ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi