KİK Kararı: 2013/UY.II-803

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/011
Gündem No : 81
Karar Tarihi : 04.02.2013
Karar No : 2013/UY.II-803
BAŞVURU SAHİBİ:
Cihan - Er Müh. Nak. İnş. Taah. Harf. Temz. San. Ve Tic. Ltd. Şti., DİYARBAKIR CAD. ASYA İŞ MERKEZİ KAT:5 NO:18 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Batman Belediye Başkanlığı (Fen İşleri Müdürlüğü), Şirinevler Mah. Atatürk Bulv. No:2 BATMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/124792 İhale Kayıt Numaralı "Batman Belediyesi Kültür Merkezi Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Batman Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğütarafından 03.10.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Batman Belediyesi Kültür Merkezi Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Cihan - Er Müh. Nak. İnş. Taah. Harf. Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.11.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.11.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.12.2012tarih ve 40425sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.12.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4590sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı bu nedenle de anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İhale üzerinde kalan isteklinin ihaleye katılım yeterliğine haiz olmadığı, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İ hale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38 inci maddesinde “ 38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır… ” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Batman Belediyesi Kültür Merkezi Yapımı

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı ve türü:

Teknik şartname ile Birim fiyat teklif cetvelinde miktarı ve türü bilgileri verilmiştir

İHALE DÖKÜMANINDA VERİLMİŞTİR.

ç) Yapılacağı yer: BATMAN MERKEZ

d) Bu bent boş bırakılmıştır.__” düzenlemesi,

Yine İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,00” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede 9 adet ihale dokümanını satın alındığı, 8 isteklinin ihaleye katıldığı, sunulan tekliflerden 3 isteklinin teklifinin farklı gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli 5 teklif üzerinden yapılan sınır değer hesaplamasında aşırı düşük teklif sınır değerinin 3.209.955,33 TL olarak belirlendiği, yapılan hesaplamada söz konusu değerin hatalı hesaplandığı, ulaşılması gereken tutarın 3.210.046,65 TL olduğu, anılan hesaplama farklılığının idarece yapılan hesaplamada Hasan ASLAN/ Demiriş Kardeşler Petrol ve Zirai Ür. Ün. Nak. Taah. İth. tarafından sunulan 3.349.400,00 TL tutarındaki teklifin sehven 3.349.000,00 TL olarak kabul edilmesinden kaynaklandığı, ancak söz konusu hatanın aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak istekliler açısından herhangi bir farklılığa neden olmadığı görüldüğünden, hatalı belirlenen aşırı düşük teklif sınır değerinin esasa etkili bir sonuç doğurmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, ihalede yalnızca 1 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan açıklamanın idarece kabul edildiği ve ihalenin neticelendirildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak ihtiyaç duyulan bazı bilgi ve belgeler 02.01.2013 tarih ve 60 sayılı yazı ile idareden istenilmiş olup, idarenin 09.01.2013 tarih ve 86 sayılı cevabi yazısı ve eklerinde yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde, idarece sıralı iş kalemleri ve sıralı analiz girdileri tablolarının isteklilere ihale dokümanı kapsamında sunulduğunun belirtildiği görülmüştür.

İdarenin 08.10.2012 tarihli ve M.72.0.BAT. sayılı yazı ile ihale üzerinde kalan istekliyi aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tuttuğu, ihale dokümanı kapsamında isteklilere verildiği ifade edilen sıralı iş kalemleri listesinde; yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturduğu belirtilen 41 iş kaleminin yer aldığı, söz konusu iş kalemlerinden 15 iş kaleminin idarece birden fazla iş kaleminin bir araya getirilmesiyle oluşmuş paçal pozlar olduğu, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan 16.10.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, toplam teklif bedelinin 3.027.000,00 TL olduğu, açıklamada yer alan teklif icmalinde inşaat imalatları için 1.668.048,20 TL, çevre düzenlemesi için 50.719,05 TL, elektrik tesisatı imalatları için 394.267,34 TL, mekanik tesisat imalatları için 274.875,00 TL, sahne bölümü için 165.562,50 TL ve akustik panel için 323.857,30 TL bedel öngörüldüğü, ihale konusu işe ilişkin genel bir hesap icmali sunulduğu, inşaat imalatları arasında yer alan 29 iş kalemine ilişkin olarak analiz sunulduğu, tesisata ilişkin 8 iş kalemi için malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği analizlerin sunulduğu, geriye kalan 4 iş kalemi için ise Kamu kurum kuruluşları tarafından ilan edilen birim fiyatların kullanıldığına ilişkin olarak liste sunulduğu, analizlerde yer alan girdilerin büyük bir kısmının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ilan edilen rayiçler kullanılarak açıklandığı, diğer analiz girdilerine ilişkin olarak ise proforma faturaların sunulduğu, proforma faturaların üzerinde mevzuatta öngörülen ilgili beyan ifadesine yer verildiği, özetle açıklanması istenilen iş kalemleri ve iş kalemlerini oluşturan analiz girdilerine ilişkin olarak mevzuata uygun şekilde açıklama yapıldığı görülmüştür.

Öte yandan, ihalede teklif türünün anahtar teslimi götürü bedel olduğu, bu durumda, ihale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların hesaplanması, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmekte olup, bundan dolayı iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplamasının çoğu zaman birbiri ile örtüşmeyeceği görülmekle birlikte, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında ilgili iş kalemleri için öngörülen miktarların idarece belirlenmiş miktarlara göre genel olarak daha düşük olduğu, bu durumun istekliye avantaj sağladığı tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasının toplam 41 iş kaleminden oluştuğu, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu işe ilişkin genel bir hesap icmali sunulduğu, inşaat imalatları arasında yer alan 29 iş kalemine ilişkin olarak analiz sunulduğu, tesisata ilişkin 8 iş kalemi için malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği analizlerin sunulduğu, geriye kalan 4 iş kalemi için ise Kamu kurum kuruluşları tarafından ilan edilen birim fiyatların kullanıldığına ilişkin olarak liste sunulduğu, analizlerde yer alan girdilerin büyük bir kısmının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ilan edilen rayiçler kullanılarak açıklandığı, diğer analiz girdilerine ilişkin olarak ise proforma faturaların sunulduğu, açıklamada belirtilen birim fiyatların tevsikinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde yapıldığı, öte yandan açıklamaya konu iş kalemleri için teklif açıklamasında öngörülen miktarların idarece aynı iş kalemleri için belirlenmiş miktarlara göre bariz oranda daha düşük olduğu, söz konusu miktar ve metraj eksikliklerinin makul ve kabul edilebilir ölçüde olmadığı, bu durumun da aşırı düşük teklif açıklamasında istekliye avantaj sağladığı görüldüğünden anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşıldığından başvuru sahibinin 1’inci iddiası yerinde bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in başvuruların şekil unsurlarını düzenleyen 8 inci maddesinde; dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillere yer verilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında da “... başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Anılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, itirazen şikâyet başvurusunun ve bu başvuru kapsamında ileri sürülen iddiaların, bir aykırılık savı taşıması gerekmektedir. Zira Kanun, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edenlere başvuru hakkı tanımaktadır. Dolayısıyla başvurularda, şikâyete konu işlemin taşıdığı iddia edilen hukuka aykırılığın gerekçesi veya gerekçeleri ile söz konusu konulara ilişkin delillere yer verilmesi gerekmektedir. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasında ise sadece ihale üzerinde kalan isteklinin ihaleye katılım yeterliğine haiz olmadığının belirtildiği, anılan isteklinin hangi katılım yeterliği kriterine hangi gerekçe ile haiz olmadığı hususunda ise herhangi bir iddiada bulunmadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin 2’nci iddiasının konusu bakımından, soyut ve mesnetsiz olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde kalan istekli olan Martı Konut Gıda Tekstil Petrol Ürünleri İnşaat Elektrik Mühendisliği Hayvancılık Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu teklifin, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun şekilde yapılamaması nedeniyle, değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi aşaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi