KİK Kararı: 2013/UY.II-793

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/011
Gündem No : 70
Karar Tarihi : 04.02.2013
Karar No : 2013/UY.II-793
BAŞVURU SAHİBİ:
Çağlayan Uz, ATAKENT MAH. 231.SOK. NO:1/L D:38 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Özel İdaresi (İmar Yatırım Ve İnşaat Daire Başkanlığı), Hırka-İ Şerif Mah. Adnan Menderes (Vatan) Bulvarı No:64 34091 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/137939 İhale Kayıt Numaralı "Çatalca Spor Sahası Modernizasyonu İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Özel İdaresi İmar Yatırım ve İnşaat Daire Başkanlığıtarafından 31.10.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Çatalca Spor Sahası Modernizasyonu İşi” ihalesine ilişkin olarak Çağlayan Uz’un13.12.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.12.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.12.2012tarih ve 43353sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/5157sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif savunması verdikleri, savunması istenen imalatlara ait hesap cetvelinde vermiş oldukları fiyatların bakanlık fiyatlarının %25 altında olduğu, idare tarafından fiyatlarının bakanlık fiyatlarının çok altında olduğunun iddia edildiği, durumun incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde,

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde,

“45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.”

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.” açıklamasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu “Çatalca Spor Sahası Modernizasyonu İşi” ihalesinde Özübir Metal İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin güncellenmiş iş deneyim belge tutarının teklif ettiği bedelin %100’ünden az olduğu gerekçesiyle, Lokman Canbolat’ın mezuniyet belgesinin güncellenmiş tutarının teklif ettiği bedelin %100’ünden az olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer tekliflerin geçerli teklif olarak değerlendirildiği, sınır değerin idarece 525.033,14 TL olarak hesaplandığı, ihalenin 15 iş kaleminden oluştuğu, idarece, “sıralı iş kalemleri listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemlerinin belirlendiği, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlendiği, bu kapsamda Y.23.081 poz nolu “profil demirlerinden çatı makası yapılması ve yerine konulması” , 25.014/MK poz nolu “demir imalatın kumlanarak boyaya hazır hale getirilmesi” , 25.017/İB-1 poz nolu “demir imalatın 400 mikron kalınlıkta epoxy coaltar boya ile iki kat boyanması” ve 18.257 poz nolu “çelik, önyapımlı b.a. kirişe 0.50 mm. galvanizli oluklu saçla çatı örtüsü” iş kalemlerinin açıklama yapılacak iş kalemleri olarak belirlendiği, teklif fiyatı sınır değer altında kalan 5 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, sadece Uz Yapı Müh. Çağlayan Uz’un aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu,

İdarenin 06.11.2012 tarihli ve 58591 sayılı yazı ile Uz Yapı Müh. Çağlayan Uz’dan aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunmasının istendiği, anılan isteklinin 16.11.2012 tarihinde idare kayıtlarına alınan aynı tarihli dilekçe ekinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu, Uz Yapı Müh. Çağlayan Uz’un açıklama istenmeyen bazı iş kalemlerine teklif etmiş olduğu birim fiyatların bakanlık birim fiyatlarının çok altında olduğu, piyasa fiyatlarını yansıtmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

Uz Yapı Müh. Çağlayan Uz’un aşırı düşük teklif açıklamaları üzerinde yapılan incelemeden; açıklama istenilen Y.23.081 poz nolu “profil demirlerinden çatı makası yapılması ve yerine konulması” , 25.014/MK poz nolu “demir imalatın kumlanarak boyaya hazır hale getirilmesi” ve 18.257 poz nolu “çelik, önyapımlı b.a. kirişe 0.50 mm. galvanizli oluklu saçla çatı örtüsü” iş kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının, 25.017/İB-1 poz nolu “demir imalatın 400 mikron kalınlıkta epoxy coaltar boya ile iki kat boyanması” iş kalemi için İller Bankasının kar ve genel gider içermeyen birim fiyatları üzerine, kendi belirlediği “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturduğu, kendi belirlediği “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek hesap cetveli ile birlikte açıklamaları kapsamında sunduğu,

Uz Yapı Müh. Çağlayan Uz tarafından açıklama istenen iş kalemlerine aşağıdaki listede yer alan teklif fiyatlarının verildiği,

Poz no

İş kalemi

Birimi

Birim fiyatı alınan kurum

Kâr ve genel gider dâhil birim fiyat

Kâr ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kâr ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

Y.23.081

Profil demirlerinden çatı makası yapılması ve yerine konulması

Ton

Çevre ve şehircilik bakanlığı

3.197,65

2.558,12

1,00

2.559,12

25.014/MK

Demir imalatın kumlanarak boyaya hazır hale getirilmesi

Ton

Çevre ve şehircilik bakanlığı

1.007,15

805,72

1,00

806,72

25.017/İB-1

Demir imalatın 400 mikron kalınlıkta epoxy coaltar boya ile iki kat boyanması

M2

İller Bankası

38,99

31,19

1,00

32,19

18.257

Çelik, önyapımlı b.a. Kirişe 0.50 mm. Galvanizli oluklu saçla çatı örtüsü

M2

Çevre ve şehircilik bakanlığı

25,86

20,69

1,00

21,69

Uz Yapı Müh. Çağlayan Uz tarafından açıklama istenmeyen iş kalemlerine aşağıdaki listede yer alan teklif fiyatlarının verildiği,

POZ NO

İŞ KALEMLERİ

Bakanlık Birim Fiyatı (TL.)

Kâr ve Genel Giderler Hariç Birim Fiyatı (TL.)

Teklif Edilen Birim Fiyat (TL)

18.246/3

EĞİMLİ ÇAT. KRMT. VE MET. ÇATI ÖRT. ALT. SU BUHARI GEÇİŞİNE AÇIK SU YLTM. İLE

5,90

4,72

1,00

21.011

DÜZ YÜZEYLİ BETON VE BETONARME KALIBI

18,53

14,82

1,00

25.016/1

DEMİR İMALATIN 2 KAT ANTİPAS 2 KAT YAĞLI BOYAYLA BOYANMASI

12,64

10,11

1,00

Y.16.059/1A

BETON SANTRALİNDE ÜRETİLEN VEYA SATIN ALINAN VE BETON POMPASIYLA BASILAN, C 30/37 BASINÇ DAYANIM SINIFINDA BETON DÖKÜLMESİ (BETON NAKLİ DAHİL)

116,86

93,49

1,11

Y.23.014

Ø 8 - Ø 12 MM NERVÜRLÜ BETON ÇELİK ÇUBUĞU, ÇUBUKLARIN KESİLMESİ, BÜKÜLMESİ VE YERİNE KONULMASI

1935,00

1548,00

28,96

Y.23.015

Ø 14 - Ø 28 MM NERVÜRLÜ BETON ÇELİK ÇUBUĞU, ÇUBUKLARIN KESİLMESİ, BÜKÜLMESİ VE YERİNE KONULMASI

1920,00

1536,00

24,06

Y.23.176

LAMA VE PROFİL DEMİRLERDEN ÇEŞİTLİ DEMİR İŞLERİ YAPILMASI VE YERİNE KONULMASI

4,85

3,88

0,50

SNBF. 15

KUM ÇAKIL (BEDELİ HARİÇ) NAKLİ

27,40

21,92

1,00

SNBF. 20/B

HERÇEŞİT B.A. DÜZ VE NERVÜRLÜ VE PROFİL DEMİR NAKLİ (KARABÜK, RUMELİ)

112,63

90,10

1,01

SNBF. 23/B

HER ÇEŞİT SAÇ NAKLİ (EREĞLİ) (RUMELİ YAKASI)

85,68

68,54

1,01

Anılan isteklinin idareye yaptığı şikâyet başvurusunun idarece, tablodakikmuku açıklama istenmeyen ve toplam teklif fiyatının %20’sini oluşturan imalat kalemleri için verilen birim fiyatların yapılacak işin ederinin çok altında olduğu, teklif edilen bu birim fiyatlarla tarif edilen iş kalemlerinin yapılmasının mümkün olmadığı, isteklinin vermiş olduğu birim fiyatların yapılacak imalat kalemlerinin gerçek fiyatlarını yansıtmadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde yer alan “ihale komisyonunun belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunun aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alacağı, Kurumun bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu” hükmü ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’inci maddesinde yer alan “ihale komisyonunca, yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemlerinin belirleneceği, bunların dışında kalan iş kalemleri için sorgulama yapılmayacağı” açıklaması dikkate alındığında, yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri dışında kalan iş kalemleri için sorgulama yapılmayacağı, sorgulama yapılan iş kalemlerine ilişkin olarak yapılan açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak ise bu kalemler sorgulanmadığı için hiç teklif verilmemesi hali hariç ihale komisyonunca bir değerlendirme yapılamayacağı anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede ihale komisyonunun açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak yaptığı değerlendirme ile Uz Yapı Müh. Çağlayan Uz’un teklifinin, açıklama istenmeyen bazı iş kalemlerine teklif etmiş olduğu birim fiyatların bakanlık birim fiyatlarının çok altında olduğu, açıklama istenmeyen ve toplam teklif fiyatının %20’sini oluşturan imalat kalemleri için verilen birim fiyatların yapılacak işin ederinin çok altında olduğu, teklif edilen bu birim fiyatlarla tarif edilen iş kalemlerinin yapılmasının mümkün olmadığı, isteklinin vermiş olduğu birim fiyatların yapılacak imalat kalemlerinin gerçek fiyatlarını yansıtmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Uz Yapı Müh. Çağlayan Uz’un teklifi değerlendirmeye alınarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “ Aşırı düşük teklif savunması verdikleri, savunması istenen imalatlara ait hesap cetvelinde vermiş oldukları fiyatların bakanlık fiyatlarının %25 altında olduğu, idare tarafından fiyatlarının bakanlık fiyatlarının çok altında olduğunun iddia edildiği, durumun incelenmesi gerektiği ” şeklinde yer alan iddiaları hakkında Kurulca, Uz Yapı Müh. Çağlayan Uz’un teklifi değerlendirmeye alınarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususunda “ düzeltici işlem belirlenmesine ”ilişkin karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

İstanbul Özel İdaresi İmar Yatırım ve İnşaat Daire Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Çatalca Spor Sahası Modernizasyonu Yapım İşi ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin toplam 769.682,92 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede, 27 adet ihale dokümanı satın alındığı, 31.10.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 20 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece yapılan teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ güncellenmiş iş deneyim belge tutarının teklif ettiği bedelin %100’ünden az olduğu ” gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin de “ mezuniyet belgesinin güncellenmiş tutarının teklif ettiği bedelin %100’ünden az olduğu ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 18 teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, geçerli teklif bedelleri üzerinden idarece aşırı düşük sınır değerin 525.033,14 TL olarak hesaplandığı, bu bedeli altında kalan beş istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği**,** aşırı düşük teklif açıklaması istenilen en düşük bedelli dört isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadıkları gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklama istenilen diğer isteklinin teklifinin de “ açıklama istenmeyen bazı iş kalemlerine teklif etmiş olduğu birim fiyatların bakanlık birim fiyatlarının çok altında olduğu , piyasa fiyatlarını yansıtmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin sınır değerin üzerindeki teklif üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalenin 15 iş kaleminden oluştuğu, idarece, “sıralı iş kalemleri listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemlerinin belirlendiği, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlendiği, bu kapsamda; Y.23.081 poz nolu “profil demirlerinden çatı makası yapılması ve yerine konulması” , 25.014/MK poz nolu “demir imalatın kumlanarak boyaya hazır hale getirilmesi” , 25.017/İB-1 poz nolu “demir imalatın 400 mikron kalınlıkta epoxy coaltar boya ile iki kat boyanması” ve 18.257 poz nolu “çelik, önyapımlı b.a. kirişe 0.50 mm. galvanizli oluklu saçla çatı örtüsü” iş kalemlerinin açıklama yapılacak iş kalemleri olarak belirlendiği,açıklama yapması istenilen isteklilerden sadece Uz Yapı Müh. Çağlayan Uz’un aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu ve Uz Yapı Müh. Çağlayan Uz’un açıklama istenmeyen bazı iş kalemlerine teklif etmiş olduğu birim fiyatların bakanlık birim fiyatlarının çok altında olduğu, piyasa fiyatlarını yansıtmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

Uz Yapı Müh. Çağlayan Uztarafından açıklama istenmeyen iş kalemlerine aşağıdaki listede yer alan teklif fiyatlarının verildiği,

POZ NO

İŞ KALEMLERİ

Bakanlık Kâr ve Genel Giderler Hariç Birim Fiyatı (TL)

Teklif Edilen Birim Fiyat (TL)

18.246/3

EĞİMLİ ÇAT. KRMT. VE MET. ÇATI ÖRT. ALT. SU BUHARI GEÇİŞİNE AÇIK SU YLTM. İLE

4,72

1,00

21.011

DÜZ YÜZEYLİ BETON VE BETONARME KALIBI

14,82

1,00

25.016/1

DEMİR İMALATIN 2 KAT ANTİPAS 2 KAT YAĞLI BOYAYLA BOYANMASI

10,11

1,00

Y.16.059/1A

BETON SANTRALİNDE ÜRETİLEN VEYA SATIN ALINAN VE BETON POMPASIYLA BASILAN, C 30/37 BASINÇ DAYANIM SINIFINDA BETON DÖKÜLMESİ (BETON NAKLİ DAHİL)

93,49

1,11

Y.23.014

Ø 8 - Ø 12 MM NERVÜRLÜ BETON ÇELİK ÇUBUĞU, ÇUBUKLARIN KESİLMESİ, BÜKÜLMESİ VE YERİNE KONULMASI

1548,00

28,96

Y.23.015

Ø 14 - Ø 28 MM NERVÜRLÜ BETON ÇELİK ÇUBUĞU, ÇUBUKLARIN KESİLMESİ, BÜKÜLMESİ VE YERİNE KONULMASI

1536,00

24,06

Y.23.176

LAMA VE PROFİL DEMİRLERDEN ÇEŞİTLİ DEMİR İŞLERİ YAPILMASI VE YERİNE KONULMASI

3,88

0,50

SNBF. 15

KUM ÇAKIL (BEDELİ HARİÇ) NAKLİ

21,92

1,00

SNBF. 20/B

HERÇEŞİT B.A. DÜZ VE NERVÜRLÜ VE PROFİL DEMİR NAKLİ (KARABÜK, RUMELİ)

90,10

1,01

SNBF. 23/B

HER ÇEŞİT SAÇ NAKLİ (EREĞLİ) (RUMELİ YAKASI)

68,54

1,01

Yukarıda tabloda verilen açıklama istenilmeyen 10 adet iş kalemlerine anılan istekli tarafından Bakanlığın kârsız birim fiyatlarının bile çok çok altında bedel öngördüğügörülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38’inci maddesinin son fıkrasında,

“İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasında,

“İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.” hükmüne yer verilmiş;

Anılan Yönetmeliğin aynı maddesinin üçüncü fıkrasında ise, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonunun bu düzenlemeyi esas alacağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi ” başlıklı 45’inci maddesi, yapım işi ihalelerine ilişkin olup, söz konusu maddede; aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin sınır değerin belirlenmesine, idarenin yaklaşık maliyeti hazırlama aşamasında yapması gereken iş ve işlemlerin neler olduğuna, teklifi belirlenen sınır değerin altında kaldığı için aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen isteklilerden idarece ne çerçevede açıklama isteneceğine ve isteklilerin tekliflerine ilişkin yazılı açıklama kapsamında sunması gereken belgelerin neler olduğu ve nasıl sunulması gerektiğine ilişkin ayrıntılı düzenlemelere ve açıklamalara yer verilmiştir.

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen bir yapım işi ihalesinde, aşırı düşük teklif olarak belirlenen teklif sahibi isteklilerin idareye sunacakları açıklama kapsamında hesap cetveline de yer vermeleri gerekmektedir.

Anılan Tebliğ’in “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi ” başlıklı 45.1.2’nci maddesinde,

“Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.” açıklamasına,

45.1.2.1’inci maddesinde,

“İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.” açıklamasına yer verilmiş,

Anılan Tebliğ’in 45.1.3’üncü maddesinde de sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulmasının istenmeyeceği açıkça belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yapılan düzenlemeler, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin olarak isteklilere açıklama yapma ve belgelendirme zorunluluğu getirmekte, geriye kalan % 20’lik kısmın ise sorgulamaya konu edilmesini ve bu kapsamda yer alan kalemlere ilişkin analiz ve belgelendirme yapılmasını engellemektedir.

Ancak, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinde sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemlerine yer verilmesi gerektiği açıktır.

Dolayısıyla, açıklamalar kapsamında hesap cetvelinin sunulmasının istenilmesinden teklifin, açıklama istenilen iş kalemleri ile açıklama istenilmeyen kalemler ile birlikte bir bütün olarak değerlendirileceği ve isteklilerce açıklama istenilecek kalemler ile açıklama istenilmeyecek benzer nitelikli kalemlere verilen tekliflerin birbiriyle uyumlu olması gerektiği, aksi halde tekliflerin sağlıklı ve gerçekçi hazırlandığından ve sağlıklı bir rekabet ortamından bahsedilemeyecektir.

Başvuruya konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan ve idarece kendisine bildirilen iş kalemleri için 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatına uygun olacak şekilde açıklama yapılmıştır.

Ancak, sorgulamaya konu edilmeyen 10 iş kalemine, Bakanlığın birim fiyatlara ilişkin yayınlanmış kârsız cari fiyatlarının bile çok çok altında düşük birim fiyatlar teklif etmiştir.

Her ne kadar açıklama yapılması istenilmeyen kalemler olsa da, söz konusu bu kalemlerin birim fiyat tarifi olarak belirlenen poz numarasına, yapım şartlarına, fen ve sanat kurallarına aykırı yapılamayacağı hususu, teklifin bir bütün olarak ve birbiriyle uyumlu olması gerektiği hususu ile bir arada ele alındığında:

İsteklilerce, açıklama istenilecek iş kalemlerine makul ve kabul edilebilir teklifler verilirken; açıklama istenilmeyecek iş kalemleri için, teklifi manipüle ederek, kendi beyanlarına, işin Teknik Şartnamesine, fen ve sanat kurallarına uygun olmayacak bir imalatın yapılmasını gündeme getirebilecek fiyat tekliflerinin kabulü mümkün görünmemektedir.

Kaldı ki, 4734 sayılı Kanun ve bu Kanuna göre Kurumca hazırlanan ikincil mevzuatta, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin yaklaşık maliyetin % 20’sini oluşturan iş kalemleri için isteklilerce belgeye dayalı açıklama yapılmayacağı düzenlenmiştir.

Bu düzenleme, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin, belgelendirme yapmayacakları iş kalemleri için gayri ciddi fiyatlar teklif edebilecekleri anlamı taşımamaktadır.

Yaklaşık maliyetin % 20’sine tekabül eden imalatlar için isteklilerce açıklama sunulması gerekmediğinden, bu kısım için teklif edilen fiyatların incelenmemesi gerektiği şeklinde Kamu İhale Kurulu kararları mevcut olmakla birlikte; somut olayda isteklinin hesap cetvelindeki uyumsuzlukların göz ardı edilemeyeceği, 4734 sayılı Kanun, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin, aşırı düşük tekliflere ilişkin hüküm ve açıklamalarının, gerçekçi olmayan bir teklifin kabulünü sağlamayı amaçlamadığı, aksine bir yaklaşımın 4734 sayılı Kanun'un temel ilkelerine aykırılık oluşturacağı açıktır.

Yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu açıklamaların uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, incelemeye konu ihalede, başvuru sahibi tarafından, sorgulamaya konu edilmeyen 10 iş kalemine, Bakanlığın birim fiyatlara ilişkin yayınlanmış kârsız cari fiyatlarının bile çok çok altında düşük birim fiyatlar teklif etmesinin yukarıda açıklanan nedenlerle mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğu hususunda “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi