KİK Kararı: 2013/UY.II-4946

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/083
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 26.12.2013
Karar No : 2013/UY.II-4946
BAŞVURU SAHİBİ:
Yapı End. İnş. Haf. Nak. A.Ş. (13.11.2013 Tarih ve 2013/MK-356 Sayılı Kurul Kararı), 79092 SOK. TEMUR UMUT APT. ZEMİN KAT ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adana İl Özel İdaresi İnşaat Ve Yapı Kontrol Daire Başkanlığı, Atakent Mahallesı Yaşar Doğu Caddesğ No: 1 01330 ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/197886 İhale Kayıt Numaralı "Adana İli Yüreğir İlçesi Otistik Çocuklar Eğitim Merkezi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adana İl Özel İdaresi İnşaat ve Yapı Kontrol Daire Başkanlığıtarafından 01.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Adana İli Yüreğir İlçesi Otistik Çocuklar Eğitim MerkeziYapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yapı End. İnş. Haf. Nak. A.Ş.nin 21.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.03.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.04.2013tarih ve 11262sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu,18.04.2013 tarih ve 2013/UY.II-1827 sayılı Kurul kararı ile söz konusu başvurunun sonuçlandırıldığı, Ankara 1. İdare Mahkemesinin 13.09.2013 tarih ve E:2013/1007 sayılı kararı ile anılan Kurul kararının yürütmesinin durdurulmasına karar verildiğinden, mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, incelemenin yeniden yapılmasına karar verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1298-01sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, yaklaşık maliyete göre %35 tenzilatlı teklif veren ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılamayacağı kanaatine varıldığı, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük açıklamalarında idarece belirlenen metraj miktarlarının azaltılmış olabileceğinin veya piyasadan alınan fiyatların gerçeğe uygun olarak düzenlenmemiş olabileceğinin veya eski tarihli proforma faturalar sunulmuş olabileceğinin düşünülmekte olduğu, idareye yaptıkları şikayet başvurusunun reddedilme gerekçelerinin yetersiz olduğu ve ihale üzerinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden incelenerek yetersiz bulunması halinde sınır değerin üzerinde kalan ilk teklifin kendilerine ait olması nedeniyle ihalenin üzerlerinde bırakılabileceği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

2012/192886 İKN’ li inceleme konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Adana İli Yüreğir İlçesi Otistik Çocuklar Eğitim Merkezi

b) Yatırım proje no'su/kodu:--

c) Miktarı ve türü:

3559,65 m² (Bodrum + Zemin + 1.Kat) Bina Yapım İşi

3559,65 m² (Bodrum + Zemin + 1.Kat) Bina Yapım İşi

ç) Yapılacağı yer: Adana Yüreğir” düzenlemesi yer almaktadır.

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye ait 14.03.2013 tarihli ihale komisyon kararına göre, 01.02.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 10 isteklinin katıldığı, teklif zarfları ve belgelerin eksik olup olmadığı ve teklif mektupları ile geçici teminatların uygun olup olmadığı ile ilgili yapılan ilk inceleme neticesinde 2 isteklinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece yapılan sınır değer hesabında sınır değerin 2.235.091,24 TL olarak hesaplandığı ve bu tutarın altında teklif veren 3 istekliden (Ender Birsen, Mehmet Birsen ve Işık İnşaat Taahüt Tic. Ltd. Şti.- Can Örs Ortak Girişimi) 20.02.2013 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, yazı ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri listesi ile analiz girdileri listesine ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği, Ender Birsen ve Mehmet Birsen’e ait tekliflerin aşırı düşük teklif açıklaması sunmamaları sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin açıklaması uygun bulunan Işık İnşaat Taahüt Tic. Ltd. Şti.- Can Örs Ortak Girişimi üzerine bırakıldığı ve başvuru sahibi Yapı Endüstri İnşaat Harfiyat Turizm Petrol Ürünleri Nakliyat San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)(Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a)Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır .

İhale üzerinde bırakılan Işık İnşaat Taahüt Tic. Ltd. Şti.- Can Örs Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tüm iş kalemlerinin miktar ve birim fiyatlarının yer aldığı listenin, tüm iş kalemlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının ilan edilen birim fiyatların yer aldığı listenin, liste ekinde birim fiyat analizlerinin ve çeşitli imalatlara ilişkin olarak proforma faturaların sunulduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, idare tarafından yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde tüm iş kalemlerine ait birim, miktar, birim fiyat ve tutarların gösterildiği listenin sunulduğu, bu listede yer alan ve açıklanması istenilen iş kalemine ait miktarlar ile isteklinin sunduğu miktarlar karşılaştırıldığında bazı iş kalemleri arasında aşağıdaki tabloda örneklendiği şekilde miktar farklılıkları olduğu,

İş kaleminin adı

İstekli miktar

Y.M. miktar

Fark(%)

17.155/MK

1.585

1.800

11,9

21.017/1

860,00

956,188

10,05

28.097

221,5

257,491

13,97

tablodan da anlaşılacağı üzere bu iş kalemlerindeki metraj farklılıklarının %10’un üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemektedir. İsteklilerin ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu hesaplamalar sonucunda idare ile isteklilerin metrajları arasında bazı farklılıklar bulunması mümkün olup, metraj hesaplamalarındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir oranlarda olması gerekmektedir.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklanması istenilen bazı iş kalemlerindeki metraj farklılıklarının ilgili iş kalemi içerisindeki oranının %10’un üzerinde olduğu, metraj hesaplamasındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir ölçüde olmadığı ve dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının anılan Tebliğ’in 45.1.14’üncü maddesine aykırı olduğu anlaşıldığından ihale üzerinde bırakılan istekli tarafında sunulan teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin, piyasadan alınan fiyatların gerçeğe uygun olarak düzenlenmemiş olabileceğinin veya eski tarihli proforma faturalar sunulmuş olabileceğinin düşünülmekte olduğu iddiasına ilişkin olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesinde “Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir. ” açıklamalarının yer aldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen şekil şartlarını haiz olduğu, diğer yandan anılan Tebliğ’in yukarıda yer verilen açıklamalarında, itirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebileceğinin düzenlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma faturalarda yer alan birim fiyatların da, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olduğu, (Örn. 04.749/10 19 cm kalınlığında g2 sınıfı gaz beton blok= 18,50TL, kamelya yapılması=4.000 TL) bu nedenle, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensuplarından istenilmesine gerek bulunmadığı, bunun yanısıra sunulan proforma fatura/fiyat tekliflerinin 2013 yılına ait olduğu ve düzenlenme tarihi itibarıyle Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen kriterlere uygun olduğu tespit edilmiş olup başvuru sahibinin iddiası yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ yaklaşık maliyete göre %35 tenzilatlı teklif veren ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesine uygun olarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılamayacağı kanaatine varıldığı, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük açıklamalarında idarece belirlenen metraj miktarlarının azaltılmış olabileceğinin veya piyasadan alınan fiyatların gerçeğe uygun olarak düzenlenmemiş olabileceğinin veya eski tarihli proforma faturalar sunulmuş olabileceğinin düşünülmekte olduğu, idareye yaptıkları şikayet başvurusunun reddedilme gerekçelerinin yetersiz olduğu ve ihale üzerinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden incelenerek yetersiz bulunması halinde sınır değerin üzerinde kalan ilk teklifin kendilerine ait olması nedeniyle ihalenin üzerlerinde bırakılabileceği” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklanması istenilen bazı iş kalemlerindeki metraj farklılıklarının ilgili iş kalemi içerisindeki oranının %10’un üzerinde olduğu, metraj hesaplamasındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir ölçüde olmadığı, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile reddedilmesi gerektiği hususlarında“** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

Işık İnşaat Taahüt Tic. Ltd. Şti.- Can Örs Ortak Girişimitarafından sunulanaşırı düşük teklif açıklamanın uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakılmasına yönelikidare işlemlerinin yerinde olmadığına ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen kararda“ metraj farklılıklarının ilgili iş kalemi içerisindeki oranının %10’un üzerinde olduğu, metraj hesaplamasındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir ölçüde olmadığı ” şeklinde belirtilen gerekçeyeaşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyorum.

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80 ini oluşturan iş kalemlerinden, inşaat işlerine ilişkin 39 ve tesisat iş kalemlerine ilişkin 9 iş kalemi olmak üzere toplam 48 iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Işık İnşaat Taahüt Tic. Ltd. Şti.- Can Örs Ortak Girişimitarafından, 48 iş kaleminden 9 iş kalemine ilişkin verilen metrajların idare metrajları ile bire bir aynı olduğu, 3 adet iş kaleminde önerdiği metrajların idare metrajlarından fazla olduğu, geriye kalan 36 iş kaleminde ise verilen metrajların idare metrajından daha düşük olduğu, ancak, isteklinin söz konusu 48 iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin bu iş kalemlerine yönelik birim fiyatları çarpıldığında, isteklinin lehine toplam 83.188,77TL tutarında bir farkın ortaya çıktığı, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, anahtar teslimi götürü bedel teklif bedelinin 83.188,77TL daha yüksek olacağı, metraj değerlendirmesi sonucunda isteklinin lehine çıkan bufarkın isteklinin teklif tutarına eklenmesi halinde 2.220.110,77 TL’ye ulaşıldığı, metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 3,89 una tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, açıklama istenen iş kalemleri açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesi uygun değildir.

Açıklanan nedenlerle, aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Işık İnşaat Taahüt Tic. Ltd. Şti.- Can Örs Ortak Girişiminin,aşırı düşük teklif açıklamasında önerdiği metrajlardaki miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine, sorgulamaya konu iş kalemlerinin tümüne ilişkin metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 3,89 una tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi