KİK Kararı: 2013/UY.II-4839

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/080
Gündem No : 80
Karar Tarihi : 18.12.2013
Karar No : 2013/UY.II-4839
BAŞVURU SAHİBİ:
Sırma İnşaat Ve Yapı Malzemeleri San. Tic.Ltd.Şti., AŞAĞI MUMCU MAH. VEREM SAVAŞ DERNEĞİ İŞHANI KAT:1 NO:3 ERZURUM

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Orman Ve Su İşleri 13.Bölge Müdürlüğü, Terminal Mah. Orman Ve Su İşleri 13. Bölge Müd. Kombina Cad. Orman Bölge Müdürlüğü Site İçi 1 25050 ERZURUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/156926 İhale Kayıt Numaralı "Erzurum Nene Hatun Milli Parkı Korkuluk Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Doğa ve Koruma Milli Parklar 13. Bölge Müdürlüğü tarafından 20.11.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Erzurum Nene Hatun Milli Parkı Korkuluk Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Sırma İnşaat ve Yapı Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti.nin 04.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.11.2013tarih ve 36876sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4274sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerinin tamamına ait miktar ve fiyatların gösterildiği hesap cetvelini sunmadığı istekli tarafından hesaplanan iş kalemlerine dair miktarların yaklaşık maliyet hesabındaki miktarlara göre aşırı düşük olduğu iş kalemlerinde nakliyeleri tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı, işçilik dâhil fiyat teklifleri sunulduğu, saatlik işçilik ücretlerinin asgari işçilik ücretinin altında olduğu, hesaplamalarda aritmetik hatalar yapıldığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Orman ve Su İşleri Bakanlığı, 13. Bölge Müdürlüğü tarafından 20.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Erzurum Nene Hatun Milli Parkı Korkuluk Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Sırma İnşaat ve Yapı Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti.nin itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 31.01.2013 tarih ve 2013/UY.IV-701 sayılı Kurul kararına karşı başvuru sahibi tarafından dava açıldığı, Ankara 11. İdare Mahkemesince verilen 04.06.2013 tarih ve E:2013/572 sayılı yürütmenin durdurulması kararı üzerine Kurulun 10.07.2013 tarih ve 2013/MK-220 sayılı kararı ile başvurunun yeniden incelenmesine karar verildiği, başvurunun yeniden incelenmesi neticesinde Kurulun 13.08.2013 tarih ve 2013/UY.II-3251 sayılı kararı ile aşırı düşük teklif sahibi istekliden Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan düzenlemelere uygun olarak yeniden açıklama istenilmesine ve istekli tarafından sunulacak açıklamanın daha önce sunulan açıklama dikkate alınmaksızın değerlendirilmesine karar verildiği, idarenin 03.09.2013 tarihli yazısı ile söz konusu istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının süresi içinde idareye sunulduğu, 07.10.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görüldüğü, başvuru sahibi isteklinin ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı iddiası ile yeniden 04.11.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 14.11.2013 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 19.11.2013 tarihinde şikâyetçiye bildirildiği ve şikâyetçinin 28.11.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Yönetmeliğin zikredilen maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu teklifler reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı; bu kapsamda anahtar teslimi götürü bedel işlerde teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizlerin, ayrıca analiz girdi maliyetlerini tevsik eden belgelerin istenileceği, idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

İdare tarafından 03.09.2013 tarihli ve 163455 sayılı yazı ile ihale uhdesinde kalan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu yazı ekinde açıklama istenilecek 2 iş kalemine, analiz formatına ve “açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi” ve “açıklama istenilecek analiz girdileri listesi” ne yer verildiği;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi ve devamında “45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir.

…

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklamaları bulunmaktadır.

Yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak, ihale uhdesinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Didem ŞAM’ın 04.09.2013 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında teklif ana icmalini, açıklama istenen iş kalemlerine dair hesap cetvellerini, iş kalemlerine ait analizler ile analiz girdi fiyatlarına ilişkin proforma faturaları ve diğer belgeleri sunduğu tespit edilmiştir.

İsteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

1. “Özel Panel Çit” iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın analiz düzenlenmek suretiyle açıklandığı, söz konusu iş kalemiyle ilgili idarece herhangi bir analiz yapılmadığı istekli tarafından yapılan analizde ise bazı malzeme girdilerine (sıcak haddelenmiş profil demirler ve demir doğrama atölyesinin 1 saatlik ücreti) ait birim fiyatlar için resmi rayiçlerin kullanıldığı, diğer malzeme girdileri (işlenerek dekore edilmiş çeşitli demirler) için ise piyasa fiyatları kullanıldığı ve bu fiyatların Tinan Demir Çelik – Enes Laçin’den alınmış proforma fatura ile tevsik edildiği, proforma faturanın usulüne uygun bir şekilde düzenlendiği, bahse konu analizdeki işçilik girdileri (birinci sınıf usta ve düz işçi) için ise aylık brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan saatlik ücretin üzerinde birim fiyat öngörüldüğü, nakliye analizi yapıldığı neticede söz konusu iş kalemine ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir
2. 21.011 poz numaralı iş kalemi (düz yüzeyli beton betonarme kalıbı) için teklif edilen birim fiyatın analiz düzenlenmek suretiyle açıklandığı, söz konusu analizdeki girdi cins ve miktarlarının resmi birim fiyat analizindeki miktarlarla uyumlu olduğu, bazı malzeme girdilerine ait birim fiyatlar için resmi rayiçlerin kullanıldığı, diğer malzeme girdileri (çam kerestesi 2. sınıf) için ise piyasa fiyatları kullanıldığı ve bu fiyatın Büyükdoğu Orman Ürün. Malz. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınmış proforma fatura ile tevsik edildiği, proforma faturanın usulüne uygun bir şekilde düzenlendiği, bahse konu analizdeki işçilik girdileri (dülger ustası ve düz işçi) için ise aylık brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan saatlik ücretin üzerinde birim fiyat öngörüldüğü, nakliye analizi yapıldığı neticede söz konusu iş kalemine ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

Netice itibarıyla, ihale uhdesinde kalan Didem ŞAM’ın aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak başvuru sahibinin ihale uhdesinde kalan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi