KİK Kararı: 2013/UY.II-4485

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/075
Gündem No : 85
Karar Tarihi : 27.11.2013
Karar No : 2013/UY.II-4485
BAŞVURU SAHİBİ:
Ramazan Genç, GAP MAH. 2504. SOK. NO:51/3 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Batman İl Özel İdaresi, Gültepe Mahallesı Sılvan Yolu 7.Km Mevkii 72060 BATMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/91825 İhale Kayıt Numaralı "Batman Merkez Ziya Gökalp 18 Derslikli Ortaokulu İnşaatı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Batman İl Özel İdaresitarafından 13.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Batman Merkez Ziya Gökalp 18 Derslikli Ortaokulu İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Ramazan Genç’in 11.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.10.2013tarih ve 32605sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3776sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı,

Nakliye dahil proforma fatura alınan malzemeler için, malzeme nakliye ve işçilik giderlerinin ayrı ayrı gösterilmediği ve analiz yapılmadığı, nakliye hesabında kullanılması için mesafe miktarlarının belgelendirilmesi gerektiği halde, açıklamada herhangi bir belge sunulmadığı,

Y.16.050/05, Y.16.050/04, Y.16050/01, Y.18.001/C05, Y.18.201/A02, Y.23.014 ve Y.23.015 poz numaralı iş kalemlerindeki rayiçlerin nakliyesine ilişkin herhangi bir hesaplama yapılmadığı,

105-610, 905-224, 950-108 ve 750-310 poz numaralı iş kalemleri için yapılan açıklamada malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği, montaj bedelini tevsik etmek üzere başkaca bir belgenin de sunulmadığı,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu proforma faturalara eklenmesi gereken maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenmediği, maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının hangi geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşılamadığı,

Özel001, Özel0002, ELK-ÖBF09, ÖBF3 ve ÖBF4 poz numaralı iş kalemleri için yapılan açıklamada malzeme, işçilik ve nakliye bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği, nakliye ile ilgili herhangi bir hesaplama yapılmadığı, bu pozlara ait analizlerin örnek analiz formatına uygun olmadığı, ayrıca MSB.604 ile MSB.608 poz numaralı iş kalemleri için analiz düzenlenmediği, sunulan proforma faturanın tek kalem olarak düzenlendiği, anahtar teslimi götürü bedel teklifine esas olmak üzere hesap cetveli düzenlenmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihalenin, Batman İl Özel İdaresi tarafından anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “Batman Merkez Ziya Gökalp 18 Derslikli Ortaokulu İnşaatı İşi”ne ilişkinolduğu, ihaleye 35 isteklinin katıldığı, 2 isteklinin İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda değerlendirme dışı bırakıldığı, Kamu İhale Kurumunun internet sitesinde yer alan sınır değer hesaplama aracı kullanılarak 1.714.048,54.-TL olarak belirlenen sınır değerin altında teklif sunan 6 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 4 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının süresi içerisinde idareye ulaştırılmadığı, Sür-Ka Sanayi Tesisleri Makine İnşaat Nakliyat Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan açıklamaların bazı pozlarda sistematik olarak miktar azalmasına gidildiği ve bazı pozlarda ise fiyatların aşırı düşük olarak gösterildiği gerekçeleriyle uygun görülmediği ve ihalenin açıklamaları uygun görülen Hasan Aslan - Demiriş Kardeşler Petrol ve Zirai Ürün. Nak. Taah. İth. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Sınır değerin altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı ekinde, sıralı iş kalemleri/grupları listesi, açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi, açıklama istenilmeyecek iş kalemleri/grupları listesi, analiz formatı ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin gönderildiği, buna göre, 46 iş kalemi için açıklama istenildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu,

Y.18.001/C05, Y.18.201/A02, Y.23.014 ve Y.23.015 poz numaralı iş kalemlerinin de aralarında yer aldığı 12 iş kalemine ait birim fiyatın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 2 iş kalemine ait birim fiyatın Tedaş 3. Bölge tarafından yayımlanmış 2013 yılı kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine, istekli tarafından belirlenmiş kâr ve genel gider tutarı ilave edilerek oluşturulduğu ve bu hususun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde uygun olarakbir liste halinde gösterildiği, dolayısıyla söz konusu iş kalemleri için analiz düzenlenmesine veya başkaca tevsik edici bir belge sunulmasına gerek bulunmadığı,

Ayrıca MSB.604 ve MSB.608 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin açıklamanın da söz konusu listede yapıldığı, 2 iş kalemine ait birim fiyatın Milli Savunma Bakanlığınca yayımlanmış 2012 yılı birim fiyatlarının esas alınarak oluşturulduğu, ilan tarihi itibarıyla 2013 yılı birim fiyatları yayımlanmış olduğundan 2012 yılına ait birim fiyatlarının aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, ancak MSB.604 poz numaralı iş kalemine ait 9,59.-TL olan 2013 yılı birim fiyattan kâr ve genel giderler düşüldükten sonra kalan tutarın 7,67.-TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 2012 yılı kâr ve genel gider hariç birim fiyatın üzerine kâr eklenerek teklif edilen fiyatın ise, 7,80.-TL olduğu görülmüş olup, bu iş kalemi yönünden aykırılığın esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Y.16.050/05, Y.16.050/04 ve Y.16050/01 poz numaralı iş kalemleri için analiz düzenlendiği, söz konusu imalatlar içerisinde yer alan 04.042/01 poz numaralı C8/10, 04.042/04 poz numaralı C20/25, 04.042/05 poz numaralı C25/30 beton harcı analiz girdilerine ait fiyatın proforma fatura sunularak tevsik edildiği, ,Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan birim fiyat tarifi ve analizlerde söz konusu girdiye ait rayicin nakliye dahil olarak belirlendiği, proforma faturada analiz girdilerinin poz numaraları da belirtilerek fiyat öngörüldüğü ve faturanın üzerinde fiyatın (nakliye dâhil) şantiye teslim fiyatı olduğunun belirtildiği görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının Y.16.050/05, Y.16.050/04 ve Y.16050/01 poz numaralı iş kalemleri yönünden yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

105-610 (Prizmatik Modüller Paslanmaz Çelik Su Deposu 20,0 m³), 905-224 (Sınıf I-II insan asansörü, 5 duraklı, 800 kg, 1/0,25 m/sn), 950-108 (Diesel Jeneratör- 100 kVA, Diesel motoru su veya hava ile soğuyan cinsten, 1500 d/min) ve 750-310 (3 Faz giriş 3 faz çıkışlı kesintisiz güç kaynağı, 45 kVA, 20 dakikaya kadar akü besleme süreli) poz numaralı iş kalemine ait fiyatı tevsik etmek üzere proforma fatura alındığı ve analiz düzenlendiği, gerek faturada gerekse analizde malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği, dolayısıyla söz konusu iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesinde yer alan “İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” açıklamasına uygun olduğu tespit edilmiştir.

Özel001 poz numaralı “Ahşap görünümlü alüminyum kompozit cephe imalatı yapılması (çelik karkası dahil)” iş kalemine ait tarifin Teknik Şartnamede “Teknik Tarifi: Metal taşıyıcısı kutu profilden olup metal aksam iki kat antipasla boyanacaktır. yerinde yapılacak kaynak yerleri antipasla boyanacaktır. İşçilik, yatay ve düşey taşımalar ile her türlü zaiyat ve müteahhit karı dahil 1 m2.fiyatı.(detay projesine bakılacaktır.)” olarak düzenlendiği,

Özel0002 poz numaralı “Ahşaptan projesine uygun pergole yapılması ( ahşap karakasve çatı dahil)” iş kalemine ait tarifin Teknik Şartnamede “Teknik Tarifi: 2,75 2,75 Oturma alanı 55 mt çatı alanı ebatlarında ahşap oturaklı projesine uygun olarak yerleştirilmiş, emprenye edilmiş, ahşap taşıyıcılı, çift fırınlanmış olup, işçilik, yatay ve düşey taşımalar ile her türlü zaiyat ve müteahhit karı dahil 1 Ad.fiyatı.” olarak düzenlendiği,

ÖBF3 poz numaralı “Doğal Granit Basamak Yapılması” iş kalemine ait tarifin Teknik Şartnamede “ Proje ve Tekniğine Göre merdivenlerde 2,10*0,30 ebatlarında Çin malı beta doğal granitten merdiven basamağı yapılması, projesine göre montajı, işçilik dahil olmak üzere ,her türlü malzeme ve kayıpları, iş yerinde yükleme, yatay, düşey, taşıma, boşaltma, araç ve gereç giderleri, %25 müteahhit karı ve genel giderler dahil 1 m2 fiyatı:” olarak düzenlendiği,

ÖBF4 poz numaralı “Doğal Granit Döşeme Yapılması” iş kalemine ait tarifin Teknik Şartnamede “Teknik Tarifi: Proje ve tekniğine göre merdiven sahanlıklarında Çin malı beta doğal granitten sahanlık döşeme yapılması projesine göre montajı, işçilik dahil olmak üzere , her türlü malzeme kayıpları ,iş yerinde yükleme, yatay düşey taşıma, boşaltma, araç ve gereç giderleri ,%25 müteahhit karı ve genel giderler dahil 1 m2 fiyatı.” olarak düzenlendiği,

Yaklaşık maliyetin tespitine yönelik olarak düzenlenen belgeler incelendiğinde, yukarıya teknik tarifleri aktarılan iş kalemlerine ait birim fiyatların proforma fatura alınarak tespit edildiği, sıralı analiz girdileri tablosunda imalatlara ilişkin olarak analiz girdilerinin yalnızca malzeme ve montaj olarak ayrıştırıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde “Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.” açıklaması yer almaktadır. Ancak, Özel001, Özel0002, ÖBF3 ve ÖBF4 poz numaralı imalatların “inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları” olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. İnşaat mahallinde gerçekleştirilecek anılan imalatlara ilişkin analiz düzenlenmesi gerekmekte olup, analiz girdilerine ait fiyatların tevsiki için proforma fatura alınması mümkün ise de, imalatın bütünüyle proforma faturaya konu edilmesi uygun bir açıklama olarak kabul edilemez. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma faturalarda, malzeme ve işçilik bedelleri ayrı ayrı gösterilmiştir. Örneğin, ÖBF-3 poz numaralı iş kalemi için analiz ve proforma faturanın,

Poz no

Girdiler

Ölçü birimi

Miktar

Birim fiyatı

Tutarı

ÖBF-3

Doğal Granit Basamak Yapılması

Malzeme

m2

1,00

68,00

68,00

İşçilik

m2

1,00

6,00

6,00

Şeklinde düzenlendiği ve faturanın üzerinde nakliye bedelinin fiyata dâhil olduğunun belirtildiği görülmüştür. Dolayısıyla malzeme ve işçilik kalemlerinin nelerden oluştuğu ayrıntılı olarak gösterilmeksizin düzenlenen belgelerin kamu ihale mevzuatında uygun bir analiz niteliğinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibince ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu proforma faturalara eklenmesi gereken maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenmediği, maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının hangi geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşılamadığı iddia edilmektedir.

Aşırı düşük teklif açıklamalarının proforma fatura veya fiyat teklifine dayandırılması haline ilişkin olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesinde “Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

…

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.” açıklaması yer almaktadır. Buna göre, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının isteklilerce açıklama kapsamında sunulması zorunluluğu bulunmamakta olup, ihaleyi gerçekleştiren idare gerekli gördüğü takdirde bu belgeleri muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilecektir. İhale işlem dosyası incelendiğinde, idarece maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensubundan istenilmediği görülmüştür. Yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, söz konusu tutanakların inceleme kapsamında istenilmesine gerek bulunmamaktadır.

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde MSB.608 poz numaralı iş kalemi için 2012 yılı birim fiyatlarının esas alınması ve yukarıda belirtilen bazı iş kalemlerine ilişkin olarak mevzuata uygun olarak analiz düzenlenmediği gerekçelerine dayalı olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı ve anılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Hasan Aslan - Demiriş Kardeşler Petrol ve Zirai Ürün. Nak. Taah. İth. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi