KİK Kararı: 2013/UY.II-3591 (11 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/058
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 11.09.2013
Karar No : 2013/UY.II-3591 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Evotek Grup İnşaat Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi, TEPE PRİME İŞ MERKEZİ C/94 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Orman Ve Su İşleri Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 10. Bölge Müdürlüğü 102. Şube Müdürlüğü, Yenısehır Mah. Dsı Cad. 1 47300 MARDİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/51399 İhale Kayıt Numaralı "Mardin İli Nusaybin İlçe Merkez Çağ-Çağ Deresi Taşkından Koruma 2. Kısım İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Orman ve Su İşleri Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 10. Bölge Müdürlüğü 102. Şube Müdürlüğütarafından 06.06.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Mardin İli Nusaybin İlçe Merkez Çağ-Çağ Deresi Taşkından Koruma 2. Kısım İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Evotek Grup İnşaat Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 01.08.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.08.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.08.2013tarih ve 26651sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.08.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2968sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece yapmış oldukları şikâyet başvurusuna verilen cevabi yazıda, itiraz dilekçesindeki imza ile dilekçe ekindeki imza sirkülerinde yer alan imzanın uyuşmadığının belirtildiği ancak söz konusu imzanın şirket yetkilisi İrfan İbiş’e ait olduğu, idarece bilimsel bir inceleme yapılmadan ve sübjektif görüşlere dayalı olarak yapılan değerlendirmenin Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğu, öte yandan ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında 14.012/1 poz numaralı iş kalemi yerine 15.140/4 poz numaralı, 17.091 poz numaralı iş kalemi yerine KGM/17.084/K poz numaralı, 07.006/27 poz numaralı iş kalemi yerine NYF.29 poz numaralı, 17.103 poz numaralı iş kalemi yerine KGM/17.103/K poz numaralı, 23.176 poz numaralı iş kalemi yerine Y.23.176 poz numaralı iş kalemlerinin kullanıldığı, söz konusu iş kalemlerinin birbirileri yerine de ikame edilemeyeceğinden anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İ hale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklaması ,

İdari Şartname’nin “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Mardin İli Nusaybin İlçe Merkez Çağ-Çağ Deresi Taşkından Koruma 2. Kısım İnşaatı yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:

_c) Miktarı ve türü:_Projesinde öngörülen dört bin üç yüz (4300) metrelik kısımda iki taraflı istifli ve istifsiz taş tahkimatı, dokuz (9) adet menfez, on iki (12) adet alt geçit, dört bin üç yüz (4300) metrelik kısımda iki taraflı korkuluk, beton duvar (Midyat taşı kaplamalı) ve drenaj boruları döşenmesi, dere tabanı dört bin üç yüz (4300) metre taş pere kaplama yapılması, kırk (40) adet seki yapım işidir.

ç) Yapılacağı yer: Mardin- Nusaybin İlçesi Merkezindedir.

d) Bu bent boş bırakılmıştır.__” düzenlemesi,

Yine İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,2” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede 27 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 10 isteklinin katıldığı ve 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklifler üzerinden yapılan incelemede aşırı düşük teklif sınır değerinin 4.780.333,33 TL olarak belirlendiği, söz konusu tutarın doğru hesaplandığı ve bu tutardan daha düşük tutarda bir teklif sunan 2 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, yalnızca ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu, idarenin yapılan açıklamayı kabul ederek ihaleyi neticelendirdiği tespit edilmiştir.

İdarenin şikâyet başvurusuna vermiş olduğu cevabi yazıda, şikâyet dilekçesindeki imza ile imza sirkülerindeki imzaların birbiriyle uyuşmadığı ancak yine de başvurunun değerlendirmeye alındığı, bu nedenle de anılan hususa ilişkin bir uyuşmazlığın mevcut olmadığı görülmüştür.

İdarece ihale üzerinde kalan isteklinin 14.06.2013 tarihli ve 347874 sayılı yazıyla aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sorgulama yazısının ekinde yer alan açıklanması istenilen iş kalemleri listesinde, aşağıdaki tabloda belirtilen 5 iş kalemine yer verildiği görülmüştür.

S. No

Poz No

İş kalemi

Birim

2

14.012/1

Dolgu yapılması

m3

3

17.091/0

Ocak taşı ile istifli taş tahkimatı

m3

15

07.006/27

Toprak nakli (15 km)

Ton

5

17.103

Ocak taşı ile dere tabanına 30 cm kuru pere yapılması

m3

10

23.176

40402 mm kutu profil ile korkuluk yapılması

Kg

İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan 26.06.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; isteklinin açıklamasında, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında ek olarak sunulan iş kalemleri listesindeki iş kalemleri yerine, aşağıdaki tabloda belirtilen 5 iş kalemine yer verildiği görülmüştür.

Poz No

İş kalemi

Birim

15.140/4

Makine ile tuvenan kum çakıl temin edilerek, makine ile serme, sulama, sıkıştırma yapılması

m3

KGM.17.103/K

30 cm kalınlıkta ocak taşı ile kuru pere

m2

KGM.17.084/K

Ocak taşı ile istifli taş dolgu

m3

N.Y.F.29

Yumuşak ve sert toprak nakli

m3

Y.23.176

Lama ve profil demirden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması

Kg

Açıklamada herhangi bir proforma fatura veya fiyat teklifinin sunulmadığı yalnızca iş kalemlerinin poz numaralarının kullanıldığı, idarece istenen iş kalemleri yerine kullanılan iş kalemlerinin tanımlarının ve ölçü birimlerinin farklı olduğu, örneğin 14.012/1 poz numaralı “Dolgu yapılması” iş kaleminde yalnızca 3,75 saat işçilik girdisi yer almasına rağmen bu iş kaleminin yerine kullanılan 15.140/4 poz numaralı “Makine ile tuvenan kum çakıl temin edilerek, makine ile serme, sulama, sıkıştırma yapılması” iş kaleminde işçilik girdisinin yer almadığı, öngörülen birim fiyatların tevsiki amacıyla sadece poz numaralarının belirtildiği, aşırı düşük teklif sorgulamasına konu 14.012/1 poz numaralı iş kaleminin 2013 yılı kârlı birim fiyatı 21,80 TL iken 15.140/4 poz numaralı iş kaleminin 2013 yılı kârlı birim fiyatının 5,59 TL olduğu, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan açıklamada anılan iş kaleminin 4,77 TL birim fiyat ile açıklandığı tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında teklif sorgulamasına konu iş kalemleri yerine farklı nitelikte ve farklı birim fiyatlara sahip iş kalemlerinin açıklandığı, bu usulde yapılan bir teklif açıklamasının ise idarece tanımlanan yapım şartlarına ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.14’üncü maddesi gereğince anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde kalan istekli olan Beyaz Su İnşaat Gıda Tarım ve Hayvan San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi aşaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi