KİK Kararı: 2013/UY.II-344

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/006
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 17.01.2013
Karar No : 2013/UY.II-344
BAŞVURU SAHİBİ:
Nedim Yıldırım - Özsim İnşaat Haf. Madencilik Aky. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, EFELER MAH. 2262 SOK. NO:3/4 AYDIN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
DSİ 21. Bölge Müdürlüğü 211. Şube Müdürlüğü , Cumhuriyet Mahallesi İzmir Bulvarı No: 22 09020 AYDIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/113964 İhale Kayıt Numaralı "Karpuzlu Ovası Sulaması Değirmendere Ve Kocaçay Ana Tahliye Kanallarına Taş Tahkimat Yapılması İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ 21. Bölge Müdürlüğü 211. Şube Müdürlüğütarafından 03.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Karpuzlu Ovası Sulaması Değirmendere ve Kocaçay Ana Tahliye Kanallarına Taş Tahkimat Yapılması İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Nedim Yıldırım - Özsim İnş. Haf. Mad. Aky. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin 22.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.12.2012 tarih ve 41531 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4796 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak bu kararın yerinde olmadığı, ayrıca, Poz No1 iş grubu içerisinde yapılacak olan kazı işinde küskülük ve yumuşak olmak üzere iki tür zeminin bulunduğu, ancak, ihale dokümanında kazı cinslerine ait oranların belirtilmediği, idarece şikâyete verilen cevapta istekliler tarafından bu oranın belirleneceğinin ifade edildiği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, teknik zorluklardan dolayı istekliler tarafından bu oranın belirlenmesinin mümkün olmadığı, taraflarınca tüm zeminin küskülük zemin olarak kabul edilerek tekliflerini hazırladıkları, idarece de bu durumun kabul edildiği, aynı hesaplama yöntemini başka kalemlerde de yaptıkları, ancak diğer kalemlerdeki açıklamanın idarece kabul edilmediği,

2. İdarenin 30.11.2012 tarihli şikâyete cevap yazısında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin 8’inci fıkrası uyarınca ortak girişim beyannamesinin veya sözleşmesinin, özel ortak tarafından yapılan başvurularda ayrıca özel ortağa temsil yetkisi verildiğine dair belgenin şikâyet başvurularına eklenmesi gerekmekte iken başvuru sahibince eklenmediği, anılan Yönetmeliğin 9’uncu maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca başvuru dosyasına eklenen bütün belgelerin iki nüsha dizi pusulasıyla birlikte sunulması, 3’üncü fıkrası uyarınca ise başvuru dosyasındaki eklerin dizi pusulasında belirtildiği şekilde olduğuna dair bir şerh düşülerek teslim alınması gerekmekte iken başvuru sahibince belirtilen şekilde sunulmadığı belirtilerek şikâyet başvurusunun reddedildiği, ancak, idarenin ret kararının yerinde olmadığı,

3. İhale konusu işte idarece iki farklı sınır değerin hesaplandığı, bunun mevzuata aykırı olduğu,

4. Kendi istekleri dışında geçici teminatlarının iade edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

07.11.2012 tarihinde yapılan ihaleye 35 isteklinin katıldığı, teklifi geçerli olarak değerlendirilen 31 isteklinin teklifi üzerinden hesaplanan sınır değerin altında kalan 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmasının istenildiği, bu isteklilerden 3’ünün aşırı düşük teklif açıklamasını sunmadığı ve bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını sunduğu, ancak açıklamasının yetersiz bulunduğu ve bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin sınır değerin üzerinde teklif veren Atak İnşaat Ticaret Turizm San. İth. İhr. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Barankaya İnşaat Hafriyat Taahhüt Akaryakıt San. Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarece aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında, “…komisyonumuzca aşırı düşük teklif değerlendirmesi yapılmış olup, teklifinizin bulunan sınır değer olan 4 112 096,59 TL nın altında kaldığı görülerek vermiş olduğunuz teklif fiyatının analizleri ve buna mesnet yardımcı analizleri )malzeme temin yerleri, taşıma mesafeleri, işçilik giderleri vb dahil), teklifinizin uygun teklif olabileceğini kanıtlayacak bilgi ve belgelerin” sunulması gerektiğinin ifade edildiği belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istemesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45’inci ve (kısmen) 38’inci maddelerinde bir takım açıklamalara yer verilmiş olup, söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylar yer almaktadır.

Bu doğrultuda, idareler tarafından aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” oluşturulmasının zorunlu kılındığı, oluşturulan bu tablolar yardımıyla aşırı düşük teklif açıklamalarında, isteklilerin hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri tablosu” kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım kriterlerin getirildiği, aynı zamanda tespit edilen bu sorgulamaya tabi bileşen ve/veya bileşen maliyetlerinin tevsikinde başvurulabilecek belgelendirilme usul ve esaslarının neler olduğuna yönelik ayrıntılı açıklamalara yer verildiği anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyet icmali incelendiğinde, yaklaşık maliyetin Poz No:1 “Ana Tahliye Kanalı Kazısının Yapılması, Sedde Oluşturulması ve Düzenlemenin Yapılması”, Poz no:2 “Ocak Taşı ile Makinalı İstifli Tahkimat Yapılması” ve Poz No:3 “Depodan veya kazılardan getirilen malzeme ile sıkıştırılmış veya sıkıştırılmamış kum-çakıl dolgusu yapılması” kalemlerinden oluştuğu, idarece hazırlanan sıralı iş kalemleri listesinden Poz No:1 iş grubunun yaklaşık maliyete oranının 0,6639, Poz No:2 iş kaleminin yaklaşık maliyete oranının 0,2387, Poz No:3 iş grubunun 0,0974 olduğu, dolayısıyla Poz No:1 iş grubu ile Poz No:2 iş kaleminin yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturduğu ve bu kalemlere ilişkin olarak açıklama istenmesi gerekirken açıklama isteme yazısında herhangi bir belirlemenin yapılmadığı görülmüştür. Ancak, ihale dokümanı kapsamında Poz No:1 iş grubu ile Poz No:2 iş kalemine ilişkin analiz formatlarının verilmesi, ihale konusu işin birim fiyatlı iş olması, aşırı düşük teklif açıklaması sunan başvuru sahibinin söz konusu iki iş kalemine ilişkin açıklama yapması karşısında, istekliler tarafından yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmını oluşturan iş kalemleri/gruplarının tespit edilebileceği anlaşıldığından, idare tarafından açıklama yapılması istenilen iş kalemlerinin aşırı düşük teklif sahibi isteklilere bildirilmemiş olmasında esasa etkili bir aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde; “45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir…

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir…” açıklamaları bulunmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda;

Poz No:1 “Ana Tahliye Kanalı Kazısının Yapılması, Sedde Oluşturulması ve Düzenlemenin Yapılması” iş grubuna ilişkin olarak idarece ihale dokümanında verilen analiz formatının ve bu iş grubuna ilişkin olarak anılan istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan analizin,

Poz No.1

Ana Tahliye Kanalı Kazısının Yapılması,
Sedde Oluşturulması ve Düzenlemenin Yapılması ( TL/m³ )

Poz No.

Cinsi

Birimi

Poz No1/A

Makine ile her cins küskülük zeminde
kanal açılması, dere yatağı temizlenmesi ve kazının depo veya dolguya konulması

m³

Poz No1/B

Makine ile patlayıcı madde kullanılmadan
yumuşak kaya zeminde kanal açılması, dere yatağı temizlenmesi ve kazının depo veya dolguya konulması

m³

Temizlik ve ağaç kesimi, şev düzeltilmesi,
temelde basit stabilizasyon işleri karşılığı ( toplam üzerinde % 5 )

m³

Poz No1/C

Su boşaltma ve iş zorlukları

sa

Yükleme, boşaltma, düzenleme,
figüre karşılığı ( toplam üzerinden % 10 )

m³

Poz No1/D

Titreşimli silindirle sıkıştırma

sa

Poz No1/E

Kazı Malzemesinin Her türlü Nakli ve
taşınması

ton

Şeklinde olduğu, anılan istekli tarafından Poz No 1/B iş kaleminin altında yer alan “Temizlik ve ağaç kesimi, şev düzeltilmesi, temelde basit stabilizasyon işleri karşılığı (toplam üzerinde %
5 )” satırının boş bırakıldığı, ayrıca Poz No 1/C iş kaleminin altında yer alan “Yükleme, boşaltma, düzenleme, figüre karşılığı (toplam üzerinden % 10)” satırının boş bırakıldığı, dolayısıyla anılan istekli tarafından idarece verilen analiz formatına uygun açıklamanın yapılmadığı, başvuru sahibince şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçesinde toplam üzerinden % 5 ve % 10 oranındaki karşılıkların ilgili iş kalemleri içerisine dahil edilerek tekliflerinin hazırlandığı belirtilmiş, ancak, ilgili iş kalemlerine ilişkin olarak başvuru sahibince sunulan analizler incelendiğinde söz konusu karşılıkların iş kalemleri içerisinde de maliyete eklenmediği görülmüştür.

Poz No 1/A iş grubu içerisinde yer alan “Makine ile her cins küskülük zeminde kanal açılması, dere yatağı temizlenmesi ve kazının depo veya dolguya konulması” iş kalemine ilişkin olarak anılan istekli tarafından sunulan analiz incelendiğinde, iş kalemi içerisinde yer alan 03.507 poz no’lu ripper için herhangi bir bedel öngörülmediği, açıklamada ripperin kendi malları olan ekskavatöre takılarak kullanılacağı için ek bir harcama yapılmayacağının ifade edildiği görülmüştür. Anılan istekli tarafından sunulan analiz incelendiğinde 1 m3 iş için 0,003 saat ripper kullanılacağının belirtildiği, söz konusu ripper kendi ekskavatörlerine takılarak kullanılacak olsa dahi, kullanıldığı süre boyunca bir maliyete yol açacağı anlaşıldığından, söz konusu ripperin maliyetinin iş kaleminin birim fiyatına eklenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yine Poz No 1/A iş grubu içerisinde yer alan “Makine ile her cins küskülük zeminde kanal açılması, dere yatağı temizlenmesi ve kazının depo veya dolguya konulması” iş kalemine ilişkin olarak anılan istekli tarafından sunulan analizin içerisinde yer alan ekskavatöre ilişkin sunulan alt analiz incelendiğinde, ekskavatör, mazot, operatör ve yağcı girdilerinin bulunduğu, gerek Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, gerekse Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün analizinde söz konusu iş kalemi içerisinde bu girdilere ilaveten formenin bulunduğu, ancak başvuru sahibince yapılan analizin içerisinde formenin bulunmadığı görülmüştür. Başvuru sahibince şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçesinde söz konusu iş kaleminin içerisinde formenin eş anlamlısı olan ustabaşının yer aldığı belirtilmiş, ancak analizde ustabaşının da yer almadığı görülmüş, dolayısıyla sunulan analizin uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Benzer şekilde, “Makine ile her cins küskülük zeminde kanal açılması, dere yatağı temizlenmesi ve kazının depo veya dolguya konulması” iş kalemine ilişkin olarak anılan istekli tarafından sunulan analizin içerisinde yer alan dozere ilişkin sunulan alt analiz incelendiğinde, alt analizin içerisinde dozer, mazot, operatör ve yağcı girdilerinin bulunduğu, formen girdisinin bulunmadığı görülmüş, ekskavatöre ilişkin olarak yukarıda yapılan değerlendirmenin bu kalem için de geçerli olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan, Poz No1 iş grubu içerisinde yapılacak olan kazı işinde küskülük ve yumuşak olmak üzere iki tür zeminin bulunduğu, ancak, ihale dokümanında kazı cinslerine ait oranların belirtilmediği, idarece şikâyete verilen cevapta istekliler tarafından bu oranın belirleneceğinin ifade edildiği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, teknik zorluklardan dolayı istekliler tarafından bu oranın belirlenmesinin mümkün olmadığı iddialarının ise ihale dokümanına yönelik olduğu, istekli sıfatına haiz başvuru sahibinin ise İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in beşinci maddesi uyarınca ihale dokümanına yönelik şikâyet ehliyetinin bulunmadığı, ayrıca anılan Yönetmeliğin 6’ncı maddesi uyarınca ihale dokümanına yönelik başvuruların şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ve en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerektiğinden başvurunun süresinde de yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, isteklilerin ihale dokümanındaki mevcut düzenlemelere göre tekliflerini hazırlamaları gerekmekte olup, idarece Poz No:1 “Ana Tahliye Kanalı Kazısının Yapılması, Sedde Oluşturulması ve Düzenlemenin Yapılması” iş grubuna ilişkin olarak idarece ihale dokümanında verilen analiz formatında iş grubu içerisinde hem küskülük zeminde hem de yumuşak zeminde kanal açılması, dere yatağı temizlenmesi ve kazının depo veya dolguya konulması işlerinin olduğunun belirtildiği, başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde ise % 100 oranında küskülük zeminde iş yapılacağı değerlendirilerek teklif fiyatının oluşturulduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar, ihale dokümanı kapsamında küskülük zeminde yapılacak iş miktarı ile yumuşak zeminde yapılacak iş miktarı oranlarının belirlenmediği görülmüş olsa da, her iki zemin cinsinde kazı yapılacağının açık olduğu, dolayısıyla, istekliler tarafından zemin cinslerinin oranının belirlenerek tekliflerin hazırlanması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibi tarafından % 100 oranında küskülük zeminde iş yapılacağı değerlendirilerek analizde yumuşak zeminde yapılacak iş kalemi satırının boş bırakılmasının idarece verilen analiz formatına uygun analizin düzenlenmemesi olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece şikâyete verilen cevapta, geçerli aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadıklarının tespit edildiği, İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 8’inci maddesinin 8’inci fıkrası, 9’uncu maddesinin 2’nci ve 3’üncü fıkrasında belirtildiği şekilde başvuruda bulunulmaması nedeniyle aynı Yönetmeliğin 10’uncu maddesinin 2’nci fıkrası gereğince başvurunun reddedildiğine karar verildiği belirtilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin 8’inci maddesinin 8’inci fıkrasında; “Ortak girişim adına yapılacak şikayet veya itirazen şikayet başvurularının, pilot ortak/koordinatör ortak veya temsil yetkisi verilen özel ortak ya da ortakların tamamı tarafından yapılması zorunludur. Bu başvurulara, ortak girişim beyannamesinin veya sözleşmesinin, özel ortak tarafından yapılan başvurularda ayrıca özel ortağa temsil yetkisi verildiğine ilişkin belgenin eklenmesi gerekir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuru sahibi ortak girişim tarafından yapılan şikâyet başvurusunun her iki ortak tarafından yapıldığı, başvuruda ortak girişim beyannamesine yer verilmediği görülmüştür.

Aynı Yönetmelik maddesinin 4’üncü fıkrasında, şikâyet dilekçelerine başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin eklenmesinin zorunlu olduğu, ancak isteklinin teklif zarfı içerisinde bu belgelerin bulunması durumunda dilekçe ekinde söz konusu belgelerin aranmayacağı belirtilmektedir.

Bu itibarla, ortak girişim beyannamesinin de başvuruda bulunmaya yetkili olduğunu gösteren bir belge olarak değerlendirilmesi ve teklif dosyasında bu beyannamenin olması durumunda şikâyet dilekçesinin ekinde aranmaması gerektiği anlaşılmaktadır. İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Tebliğ’in 5’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında bu doğrultuda “Ortak girişim adına yapılacak şikayet veya itirazen şikayet başvurularının, pilot ortak/koordinatör ortak veya temsil yetkisi verilen özel ortak ya da ortakların tamamı tarafından yapılması zorunludur… Şikayet başvurularının pilot ortak/koordinatör ortak tarafından yapılması halinde ortak girişim beyannamesinin veya sözleşmesinin, temsil yetkisi verilen özel ortak tarafından yapılması halinde ise ortak girişim beyannamesi veya sözleşmesi ile temsile yetkili olunduğuna dair belgenin şikayet dilekçesine eklenmesi zorunludur... Ancak aday veya isteklinin başvuru belgeleri veya teklif zarfı içerisinde bu belgelerinin bulunması durumunda, dilekçe ekinde söz konusu belgeler sunulmamış olsa da başvuru usulüne uygun olarak yapılmış bir başvuru olarak kabul edilir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin teklif dosyasında ortak girişim beyannamesinin yer aldığı, şikâyet başvurusunun da her iki ortak tarafından yapıldığı görüldüğünden, ortak girişim beyannamesinin şikâyet dilekçesiyle birlikte sunulmamasının eksiklik olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, anılan Yönetmeliğin 9’uncu maddesinin 2’nci fıkrasında “Dilekçeye eklenen bütün belgeler; belgelerin adları, sayfa sayıları, asıl/tasdikli/fotokopi vb. olduklarını gösteren iki nüsha dizi pusulası ile birlikte sunulur.” düzenlemesi, 3’üncü fıkrasında ise “İdare tarafından dizi pusulası ekindeki bilgi ve belgelerin dizi pusulasında belirtilen şekilde olup olmadığı kontrol edilerek, belirtilen şekilde olması halinde dizi pusulalarına; “ekler dizi pusulasında belirtilen şekildedir” şerhi düşülerek teslim alan idare görevlisi tarafından imzalanır ve bir nüshası başvuru sahibine geri verilir. Posta yoluyla yapılan başvurularda dizi pusulasına eklerin dizi pusulasında belirtilen şekilde olup olmadığına ilişkin şerh düşülür.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik maddesinin dilekçelerde aranması gereken şekil şartlarını düzenlemediği, dolayısıyla, bu madde düzenlemelerine aykırı bir şekilde dilekçe sunulmasının şekil eksikliği olarak değerlendirilemeyeceği, kaldı ki 3’üncü fıkradaki düzenlemenin idarece yapılması gereken işlemlere yönelik olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak anılan Yönetmeliğin 10’uncu maddesinin 2’nci fıkrasında “8 inci maddede belirtilen ve dilekçe ile ekinde yer alması zorunlu olan bilgi ve belgeleri içermeyen şikayet başvurularında, söz konusu eksiklikler başvuru süresinin sonuna kadar başvuru sahibi tarafından giderilebilir. Eksikliklerin başvuru süresi içerisinde tamamlanmaması halinde idare tarafından başvurunun reddine karar verilir.” düzenlemesinin bulunduğu, başvuru sahibi tarafından şikâyet dilekçesi ekinde ortak girişim beyannamesi sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu düzenlemeye dayanılarak şikâyet başvurusunun reddedilmesinde mevzuata uyarlık olmadığı sonucuna varılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 3 ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan 3 ve 4’üncü iddialarınaidareye sunduğu şikâyet dilekçesinde yer vermediği görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların Şekil Unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında _; “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.”_ hükmü ve

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 12’nci maddesinin;

“…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” şeklindeki düzenlemesi karşısında başvuru sahibi tarafından Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusunda iddia konusu edilen bu hususlara ilişkin inceleme yapılmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 1. iddiasına ilişkin olarak; aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak bu kararın yerinde olmadığı, ayrıca, Poz No1 iş grubu içerisinde yapılacak olan kazı işinde küskülük ve yumuşak olmak üzere iki tür zeminin bulunduğu, ancak, ihale dokümanında kazı cinslerine ait oranların belirtilmediği, idarece şikâyete verilen cevapta istekliler tarafından, bu oranın belirleneceğinin ifade edildiği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, teknik zorluklardan dolayı istekliler tarafından bu oranın belirlenmesinin mümkün olmadığı, taraflarınca tüm zeminin küskülük zemin olarak kabul edilerek tekliflerini hazırladıkları, idarece de bu durumun kabul edildiği, aynı hesaplama yöntemini başka kalemlerde de yaptıkları, ancak diğer kalemlerdeki açıklamanın idarece kabul edilmediği iddia edilmektedir.

Yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme:

07.11.2012 tarihinde yapılan ihaleye 35 isteklinin katıldığı, teklifi geçerli olarak değerlendirilen, 31 isteklinin teklifi üzerinden hesaplanan sınır değerin altında kalan, 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmasının istenildiği, bu isteklilerden 3'ünün aşırı düşük teklif açıklamasını sunmadığı ve bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını sunduğu, ancak açıklamasının yetersiz bulunduğu ve bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin sınır değerin üzerinde teklif veren Atak İnşaat Ticaret Turizm San. İth. İhr. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, Barankaya İnşaat Hafriyat Taahhüt Akaryakıt San. Tic. A.Ş.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yaklaşık maliyet icmali incelendiğinde, yaklaşık maliyetin Poz No:1 “Ana Tahliye Kanalı Kazısının Yapılması, Şedde Oluşturulması ve Düzenlemenin Yapılması”, Poz no:2 "Ocak Taşı ile Makinalı İstifli Tahkimat Yapılması” ve Poz No:3 “Depodan veya kazılardan getirilen malzeme ile sıkıştırılmış veya sıkıştırılmamış kum-çakıl dolgusu yapılması” kalemlerinden oluştuğu, idarece hazırlanan sıralı iş kalemleri listesinden Poz No:1 iş grubunun yaklaşık maliyete oranının 0,6639, Poz No:2 iş kaleminin yaklaşık maliyete oranının 0,2387, Poz No:3 iş grubunun 0,0974 olduğu, dolayısıyla Poz No:1 iş grubu ile Poz No:2 iş kaleminin yaklaşık maliyetin % 80'lik bölümünü oluşturduğu ve bu kalemlere ilişkin olarak açıklama istenmesi gerekirken, açıklama isteme yazısında herhangi bir belirlemenin yapılmadığı görülmüştür.

İdarece Poz No:1 "Ana Tahliye Kanalı Kazıs nın Yapılması, Şedde Oluşturulması ve Düzenlemenin Yapılması” iş grubuna ilişkin olarak, idarece ihale dokümanında verilen analiz formatında, iş grubu içerisinde hem küskülük zeminde hem de yumuşak zeminde kanal açılması, dere yatağı temizlenmesi ve kazının depo veya dolguya konulması işlerinin olduğunun belirtildiği, ancak, ihale dokümanı kapsamında küskülük zeminde yapılacak iş miktarı ile yumuşak zeminde yapılacak iş miktarının belirlenmediği, idarece şikâyete verilen cevapta kazı cinslerinin istekliler tarafından belirlenerek, teklif fiyatlarının oluşturulması gerektiğinin ifade edildiği görülmüştür. İdarece, yapılan yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde, % 85 oranında küskülük zeminde, % 15 oranında yumuşak zeminde iş yapılacağı değerlendirilerek, yaklaşık maliyetin belirlendiği, başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde ise % 100 oranında küskülük zeminde iş yapılacağı değerlendirilerek teklif fiyatının oluşturulduğu anlaşılmıştır.

İdarece, ihale dokümanında küskülük zemin ve yumuşak zemine ilişkin olarak oranların belirlenmemesinin, istekliler tarafından söz konusu oranların tespit edilerek tekliflerini hazırlamaları sonucuna yol açtığı, ancak istekliler tarafından zemin cinslerinin ve miktarlarının doğru bir şekilde tespit edilmesine imkan bulunmadığı değerlendirildiğinden, ayrıca, yaklaşık maliyet hesabından "Makine ile patlayıcı madde kullanılmadan yumuşak kaya zeminde kanal açılması, dere yatağı temizlenmesi ve kazının depo veya dolguya konulması” iş kaleminin birim fiyatının “Makine ile her cins küskülük zeminde kanal açılması, dere yatağı temizlenmesi ve kazının depo veya dolguya konulması” iş kaleminin birim fiyatının neredeyse iki katı olması karşısında, idarece zemin oranlarının ihale dokümanı kapsamında belirlenmemesinin sağlıklı bir şekilde teklif verilmesini ve tekliflerin sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesini engelleyici nitelikte olduğundan, ihale dokümanındaki bu eksiklikten dolayı ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede “ ihalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” ilişkin karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi