KİK Kararı: 2013/UY.II-2810 (3 Temmuz 2013)
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
3 Temmuz 2013
Çelikler Taahhüt İnşaat Ve Sanayi A.Ş., NENEHATUN CAD. NO:104 GAZİOSMANPAŞA / ANKARA
T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü, Tcdd İşletmesi Genel Müdürlüğü 06280 ANKARA
2012/170726 İhale Kayıt Numaralı "Bozkurt-Dinar ... Lik Hat Kesiminin Yenilemesi Yapım İşi" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/045
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 03.07.2013
Karar No : 2013/UY.II-2810
BAŞVURU SAHİBİ:
Çelikler Taahhüt İnşaat Ve Sanayi A.Ş., NENEHATUN CAD. NO:104 GAZİOSMANPAŞA / ANKARA
İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü, Tcdd İşletmesi Genel Müdürlüğü 06280 ANKARA
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/170726 İhale Kayıt Numaralı "Bozkurt-Dinar İstasyonları Arasındaki Yaklaşık 75 Km.Lik Hat Kesiminin Yenilemesi Yapım İşi" İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğütarafından 15.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bozkurt-Dinar İstasyonları Arasındaki Yaklaşık 75 Km’lik Hat Kesiminin Yenilemesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Çelikler Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş.’nin 22.04.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.05.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.05.2013 tarih ve 17080 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/1850 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
-
Başvuruya konu ihalede istekli olan şikâyetçi firmanın, 03.09.2010 tarihli iki ayrı sözleşme ile, uhdesinde devam etmekte olan Dazkırı-Bozkurt-Goncalı-Denizli hattı yol yenileme işine ilişkin, sözleşmenin imzalanmasından sonra yapılan onaylı ve revize iş programında birinci keşifte tüm balast ve travers miktarlarına yer verildiği, şikâyetçi firma tarafından bu malzemelerin temin edilip stoklandığı, ayrıca stokta bulunan bu malzemelere ilişkin idarece 7 nolu hakedişte ihzarat bedeli ödemesi yapıldığı, buna göre ihale konusu işte, sözleşmenin 28. maddesi gereği iş artışı yapılması beklenirken, idarenin parasal olarak ihalenin %100 oranında tasfiye edileceğini önceki ihalenin yüklenicisi olan şikâyetçi firmaya bildirmeden ve tasfiye tutanağı düzenlemeksizin yeni bir ihaleye çıktığı, esas itibariyle ihale konusu işin bir ikmal işi olduğunun 05.02.2013 tarihli istekli olabileceklere gönderilen açıklamalar yazısında 2 numaralı cevapta da açıkça belirtildiği, buna göre ihaleye konu edilen yeni kesim ikmal ihalesi olmasına rağmen, yeni bir iş gibi ihaleye çıkıldığı, Bozkurt-Dinar arası yol yenileme işinin şikâyetçi firma uhdesinde zaten devam eden bir iş olduğu, sonuç olarak idarece tesis edilen işlemlerin mevzuata aykırı olduğu,
-
İhale ilanında 75 km olarak belirtilen yenilenecek yol mesafesinin, gerçekte 69,16 km olduğunun taraflarınca tespit edildiği, ihale dokümanı ekinde yer alan projelerdeki işe ait metrajların uyuşmadığı, projede hesap hataları ve teknik hataların olduğu,
-
İhale üzerinde kalan iş ortaklığının, ortakların son durumunu gösterir ticaret sicili gazetelerini teklifi ile birlikte sunmadığı, sadece yöneticilerini gösterir ticaret sicili kaydı sunduğu,
-
İhale üzerinde kalan isteklinin bilançosundaki, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının sağlanması için, kısa vadeli banka borçlarının uzun vadeli banka borcu olarak gösterildiği, zira 2011-2012 yılları için vergi dairesine verilen bilanço bilgilerinde yer alan kısa vadeli banka borçlarına ilişkin değerlerin, ihaleye sunulan bilançoda yer alan kısa vadeli banka borçlarına ilişkin değerlerden farklı olduğu, bu durumun vergi dairesinden ve Merkez Bankası’ndan sorulması halinde dahi anlaşılabileceği,
-
İhale üzerinde kalan iş ortaklığının iş deneyim belgesi ayrıştırılmadan teklif değerlendirmesi yapıldığı, pilot ortak ve özel ortağın sunmuş olduğu iş deneyim belgelerinin birbirini tamamlar nitelikte olduğu, oysa her iki ortağın iş deneyim belgesinin de benzer iş tanımına uygun olacak şekilde ayrıştırılması gerektiği, özel ortak Yapıray Demiryolu İnşaat Sistemleri San. Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı, belgenin sadece ray yapımı işine ilişkin olduğu,
-
Ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci istekli olan Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.- Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının, birim fiyat teklif cetvelinin ilk sayfasında imza olmadığı, ayrıca birim fiyat teklif cetvelinin her sayfasının imzalanıp kaşelenmesi gerektiği, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu, bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması halinde sınır değerin değişeceği ve ihale üzerinde kalan isteklinin sınır değer altında kalacağı, buna bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak sınır değerin yeniden tespit edilmesi ve ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği,
-
17.01.2013 tarih ve 2013/UY.I-320 sayılı Kurul kararına göre, ihaleye teklif veren Gülermak Ağır San. İnş. ve Taah. A.Ş. - Fermak İnş. Taah. A.Ş. - Uzka İnş. San.ve Tic. A.Ş. iş ortaklığı’nın özel ortağı Fermak İnş. Taah. A.Ş. - Uzka İnş. San.ve Tic. A.Ş.’nin teklif mektubunu imzalayan yetkilisi hakkında kamu davası bulunduğu ve yargılama sonuna kadar ihalelere katılmaktan yasaklı olduğu, özel ortak Uzka İnş. San.ve Tic. A.Ş.nin iş deneyim belgesinin ayrıştırılmadan işlem yapıldığı, benzer iş konusu işlerin ayrıştırılması halinde iş deneyim tutarının teklif bedelinin %20’sini karşılamadığı,
iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin 1 ve 2’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun“İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.
Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır… ” hükmü,
Aynı Kanunun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir...” hükmü yer almaktadır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “ (1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
(3) Kuruma itirazen şikâyet süresi; şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü yer almaktadır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikâyet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikâyete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır.
(2) Süreler;
…
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
…
izleyen günden itibaren başlar.” açıklaması yer almaktadır.
Yukarıda da yer verildiği üzere, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55 inci maddesinde; idareye şikâyet süresinin ihale süreci içerisinde şikâyete konu işlem veya işlemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanunun 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, bununla beraber ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
İhale tarihinin 15.02.2013 olduğu ihalede, başvuru sahibi tarafından 04.02.2013 tarihinde ihale dokümanının satın alındığı, buna göre şikâyete konu işlemlerin farkına varıldığı tarihin, ihale dokümanının satın alındığı tarih olan 04.02.2013 tarihi olduğu anlaşılmıştır.
Şikâyetçinin 19.04.2013 ve 22.04.2013 tarihlerinde idareye yapılan şikâyet başvurularında, ihale ilanında 75 km olarak belirtilen yenilenecek yol mesafesinin, gerçekte 69,16 km olduğunun taraflarınca tespit edildiği, ihale dokümanı ekinde yer alan projelerdeki işe ait metrajların uyuşmadığı, projede hesap hataları ve teknik hataların olduğuna ve ihale konusu işin devam eden bir işin yeniden ihale edilmesi niteliğinde olduğuna yönelik söz konusu iddialarına yer verdiği, daha önce dokümana yönelik şikâyet başvurusunda bulunulmadığı, buna göre doküman satın alındıktan sonra süresi içerisinde idareye şikâyet başvurusu yapılmadığı anlaşılmıştır.
Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.
Yapılan inceleme sonucunda, ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının dokümanın satın alındığı tarihi izleyen on gün içerisinde ve en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerektiği, ancak başvuru sahibinin bu süreler geçtikten sonra 19.04.2013 ve 22.04.2013 tarihlerinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu görüldüğünden, bu iddialarının süre yönünden reddi gerekmektedir.
Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde,
“(1) İhalelerde aday veya isteklilerden;
a) (Değişik: 27343 / 1 md.) Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da esnaf ve sânatkar odasından veya ilgili meslek odasından, ilk ilan veya davet tarihinin ya da ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin,
b) Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya davet tarihinin ya da ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin,
c) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,
ç) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,
istenilmesi zorunludur.
… ” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’inci maddesinde,
“ 7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:
a) Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sânatkar odası veya ilgili meslek odası belgesi;
1) Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da esnaf ve sânatkar odasından veya ilgili meslek odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,
2) Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı bulunduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge.
b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;
1) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,
2) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.
c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu.
. … ” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmünden, aday veya isteklilerden mesleki faaliyetlerini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduklarını gösteren belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu, tüzel kişi aday ve isteklilerin mesleki faaliyetlerini sürdürdüğünü ilgili mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından alınmış oda kayıt belgesi ile tevsik edeceği, teklif vermeye yetkili olunması hususunun ise noter tasdikli imza sirküleri ile birlikte ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesinin, tek bir Ticaret Sicili Gazetesinden şirketin ortakları ile yöneticileri belirlenemiyor ise, ilgili gazetelerin tamamının veya madde metninde yer alan hususları gösteren başkaca belgelerin sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Başka bir ifade ile isteklilerin teklif vermeye yetkili olma hususunu tevsik ederken ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları veya üyeleri ya da kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirtmesi gerektiği, bu işlemi de son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi veya bu hususları gösteren belgeler ve tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri ile tevsik edecekleri anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda ihale üzerinde kalan Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş.- Yapıray Demiryolu İnşaat Sistemleri San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’na ait teklif dosyasında sunulan belgelerin incelenmesi neticesinde;
Pilot ortak Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş’nin teklif dosyası kapsamında 18.04.2012 tarih 8051 sayı ve 614, 615 ve 616 sayfa no’lu, 10.05.2012tarih 8065 sayı ve 271 sayfa no’lu, 22.06.2012tarih 8096 sayı ve 383 sayfa no’lu, 08.10.2012 tarih 8169 sayı ve 359 sayfa no’lu, 12.11.2012 tarih 8191 sayı ve 312 sayfa no’lu ve 19.12.2012tarih 8218 sayı ve 494 sayfa no’lu Ticaret Sicil Gazetelerini sunduğu görülmüştür. Ticaret Sicil Gazetesi resmi internet sayfası olan www.ticaretsicil.gov.tr’den ticaret sicil numarasına göre yapılan sorgu sonucunda, Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş.’nin sunmuş olduğu belgelerin, anonim şirketin ortakları ve yönetim kurulu üyelerine ilişkin son durumu gösterir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Özel ortakYapıray Demiryolu İnşaat Sistemleri San. Tic. A.Ş.’ninteklif dosyası kapsamında 27.05.2002 tarih 5556 sayı ve 182, 183 ve 184 sayfa no’lu, 8.04.2009 tarih 7287 sayı ve 644, 645 ve 646 sayfa no’lu ve 11.04.2011 tarih 7791 sayı ve 535 ve 536 sayfa no’lu Ticaret Sicil Gazetelerini sunduğu görülmüştür. Yapıray Demiryolu İnşaat Sistemleri San. Tic. A.Ş.’nin sunmuş olduğu belgelerin, anonim şirketin ortakları ve yönetim kurulu üyelerine ilişkin son durumu gösterir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan inceleme neticesinde, Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş.- Yapıray Demiryolu İnşaat Sistemleri San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından, şirketlerin ortakları ve yönetim kurulu üyelerine ilişkin son durumu gösterir nitelikteki ticaret sicili gazetelerinin teklif dosyasında sunulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 12’nci maddesinde,“Yeminli malî müşavirler gerçek ve tüzelkişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelediğini tasdik ederler.
Yeminli malî müşavirlerin tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları ile tasdike ilişkin usul ve esaslar; gerçek ve tüzelkişilerin mükellefiyet şekilleri, iş kolları ve ciroları, döviz kazandırıcı işlemleri, ithalat ve ihracatları, yatırımın miktarları ve nevileri ile belgelerin ibraz edileceği merciler esas alınmak suretiyle Maliye ve Gümrük Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.
Kanunları gereğince, kamu kurum ve kuruluşlarına verilen tasdik edilmiş malî tablolar, kamu idaresinin yetkili memurlarınca, tasdikin kapsamı ölçüsünde incelenmiş bir belge olarak kabul edilir. Ancak, çeşitli kanunlarla kamu idaresine tanınan teftiş ve inceleme yetkilerinin kullanılmasına ve gerektiğinde tekrarına ait hususlar saklıdır.
Yeminli malî müşavirler yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek ezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Yeminli malî müşavirler yaptıkları tasdikin kapsamını düzenleyecekleri raporda açıkça belirtirler.
Bu Kanun hükümlerine göre meslek icra edenlerin vergi kanunları ve diğer kanunlardaki sorumlulukları saklıdır.” hükmü yer almaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde, “ (Değişik: 27996 / 4 md.) (1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.
(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,
sunar.
(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.
(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.
İhale tarihinin 15.02.2013 olduğu ihalede, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanların, iki önceki yıla ait belgelerini sunabileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede pilot ortak Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş.nin 06.02.2013 tarihinde düzenlenen 2011 yılına ait YMM onaylı bilanço bilgileri ve gelir tablolarını sunduğu, sunulan bilanço bilgileri tablosundan, kısa vadeli banka borçlarının, öz kaynaklara oranının 0,50 değerinin altında olduğu, ihale dokümanında yer alan KİK024.1/Y standart formu olan bilanço bilgileri tablosunda yer verilen tutarların, YMM onaylı olarak sunulan 2011 yılı gelir tablosunda yer alan veriler ile aynı olduğu, yapılan oranlamada hesaplama hatası olmadığı anlaşılmıştır.
Özel ortak Yapıray Demiryolu İnşaat Sistemleri San. Tic. A.Ş.nin 24.01.2013 tarihinde düzenlenen 2011 yılına ait YMM onaylı bilanço bilgileri ve gelir tablolarını sunduğu, sunulan bilanço bilgileri tablosundan, kısa vadeli banka borçlarının, öz kaynaklara oranının 0,50 değerinin altında olduğu, ihale dokümanında yer alan KİK024.1/Y standart formu olan bilanço bilgileri tablosunda yer verilen tutarların, YMM onaylı olarak sunulan 2011 yılı gelir tablosunda yer alan veriler ile aynı olduğu, yapılan oranlamada hesaplama hatası olmadığı anlaşılmıştır.
Diğer yandan başvuru sahibinin, ihale üzerinde kalan iş ortaklığının bilançosundaki, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının sağlanması için, kısa vadeli banka borçlarının uzun vadeli banka borcu olarak gösterildiğine yönelik iddiasına ilişkin olarak, sunulan belgelerin YMM onaylı ve mevzuatta aranılan şartları taşıyor olmasının belgenin geçerliliğinin kabulünü gerektirdiği, belge içeriğinde eğer varsa yapılan değişikliklerin itîrazen şikâyet mercii tarafından tespitinin yapılamayacağı, kaldı ki, başvuru sahibinin ilgili meslek mensubunca tutulan defter üzerinden de inceleme yapılmasını gerektiren iddiası bakımından 3568 sayılı Kanun ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, aksine bilgi, belge, bulgu veya ciddi şüphe durumunda daha detaylı inceleme yapılmasının 3568 sayılı ve 4734 sayılı Kanun’a uygun olacağı, başvuru sahibi tarafından ise iddiayı destekleyici herhangi bir bilgi, belge sunulmadığı hususları göz önüne alınarak, ayrıca inceleme yapılmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde,
“…b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,
… ifade eder.” hükmü yer almaktadır.
Yönetmeliğin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde,
...
(6) (Değişik: 27996 / 6 md.) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.
(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.
(8) Konsorsiyumların katılabileceği ihalelerde, uzmanlık gerektiren kısımlar esas alınarak, konsorsiyum ortağı tarafından birden fazla kısma ya da tek bir aday veya istekli tarafından işin tamamına başvuruda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, iş deneyimini tevsik etmek amacıyla her bir kısım için iş deneyimini gösteren ayrı bir belge sunulabilir.
(9) (Değişik: 27277 / 6 md.) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.
(10) (Değişik: 27277 / 6 md.) Tüzel kişi tarafından tam olarak değerlendirilmek üzere sunulan iş denetleme belgesinin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.
(11) (Değişik: 27277 / 6 md.) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır en az % 51 hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.
...” hükmü yer almaktadır.
Yönetmeliğin “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde
“İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:
…
(3) Türk Lirası üzerinden teklif verilen ihalelerde, yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin tutarları, belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. Bulunan bu tutar, birinci ve ikinci fıkranın (b) bentlerine göre güncellenir.
(4) Yabancı para birimi cinsinden teklif verilmesine izin verilen ihalelerde, yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin tutarları, ilk ilan veya davet tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası çapraz kuru üzerinden teklife esas para birimine çevrilir.
(5) Yabancı para birimi cinsinden teklif verilmesine izin verilen ihalelerde, yabancı para birimi cinsinden teklif veren istekliye ait Türk Lirası üzerinden sözleşmeye bağlanan işe ilişkin iş deneyimini gösteren belge tutarı, birinci ve ikinci fıkranın (b) bentlerine göre güncellenir. Bu tutar, ilk ilan veya davet tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden, teklife esas para birimine çevrilir.” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde,
“…7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,
ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.
İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80?ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20?sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.
…
7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:
İhaleye teklif verecek gerçek ve tüzel kişilerin verecekleri tekliflerde Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan “A/VI (Altyapı + Üstyapı) Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.
7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: Benzer işe denk sayılacak mühendislik bölümleri; iş deneyimi belgesi yerine mezuniyet belgelerini /diplomalarını sunmak suretiyle ihaleye girecek olan mühendisler için İnşaat Mühendisliğidir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği ekinde yer alan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nde “A) ALT YAPI İŞLERİ” altıncı grup işler
“VI. GRUP: DEMİRYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı)
1. Demiryolları
2. Metro inşaatları
3. Raylı sistemler
4. Füniküler raylı taşıma tesisleri” olarak düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede ihale üzerinde kalan iş ortaklığının pilot ortağı Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş.nin, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından konsorsiyum adına ve yabancı para birimi üzerinden düzenlenen, Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş. tarafından gerçekleştirilen iş tutarına ayrıca ve açıkça yer verilen 12.04.2007 tarihli iş bitirme belgesini sunduğu, belgede yer alan işin demiryolu işi olduğu ve benzer iş tanımına uygun olduğu ve Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş. tarafından yapılan işe ilişkin belge tutarının güncellenen karşılığının yeterli olduğu anlaşılmıştır.
Özel ortak Yapıray Demiryolu İnşaat Sistemleri San. Tic. A.Ş.’nin, TCDD tarafından düzenlenen 12.04.2007 tarihli iş bitirme belgesini sunduğu, Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş.’nin yüklenici, Yapıray Demiryolu İnşaat Sistemleri San. Tic. A.Ş.’nin ise alt yüklenici olarak gösterildiği belgede, alt yüklenici tarafından gerçekleştirilen işin hat üst yapısı, ray, makas, travers, balast montajı vb. işler olduğu, iddia edildiği gibi sadece ray yapımı (üretimi) işine ilişkin olmadığı, gerçekleştirilen işin demiryolu işi olduğu ve benzer iş tanımına uygun olduğu, belge tutarının yeterli olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş.- Yapıray Demiryolu İnşaat Sistemleri San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının ortakları tarafından sunulan iş deneyimini gösterir her iki belgenin de benzer iş tanımına uygun olduğu, benzer iş konusu dışındaki işlerin, gerçekleştirilen işler arasında yer almadığı, buna göre belgelerde yer alan tutarların ayrıştırılmasına gerek olmadığı anlaşılmış, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
İhaleye dokümanında yer alan birim fiyat teklif mektubunun 5 nolu dipnotunda “Teklif vermeye yetkili kişi tarafından imzalanacaktır. Ortak girişim olarak teklif verilmesi halinde, teklif mektubu bütün ortaklar veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İdarece gönderilen, ihale dosyasında yer alan belgeler üzerinden yapılan incelemede Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunun ve birim fiyat teklif cetvelinin her sayfasının imzaya yetkili kişilerce imzalandığı ve kaşeli olduğu, teklif cetvelinde aritmetik hata olmadığı görülmüş olup, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve sınır değerin yeniden hesaplanmasını gerektiren bir durum olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
Başvuru sahibinin 7’inci iddiasına ilişkin olarak:
17.01.2013 tarih ve 2013/UY.I-320 sayılı Kurulkararında “Alınan yasaklılık teyit belgesinde pilot ortak Fermak İnş. Taah. A.Ş. adına teklif mektubunu imzalayan Muammer Dülger hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Ankara 8’inci Ağır Ceza Mahkemesinde kamu davası açıldığı ve 01.06.2012 tarihinden itibaren yargılama sonuna kadar tüm ihalelere katılmaktan yasaklı olduğu bilgisinin yer aldığı,
İdarece 21.11.2012 tarihli yazı ile Ankara 8’inci Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığından bahse konu Muammer Dülger aleyhine açılan kamu davasının tebliğ tarihinin bildirilmesinin talep edildiği, ilgili mahkeme başkanlığı tarafından 22.11.2012 tarihli yazı ile 11.06.2012 tarihinde davalıya tebliğ edildiğinin aynı çatı altında Selma Dülger imzalı tebellüğ belgesinden anlaşıldığının bildirildiği,” bilgilerine yer verilmiştir.
Yapılan yasaklılık sorgulaması sonucunda, Muammer DÜLGER’in, İstanbul Büyükşehir Belediyesi İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından yapılan ihalede İçişleri Bakanlığı tarafından, 26.01.2013 tarihinden itibaren bir yıl süre ile yasaklandığı anlaşılmıştır. Şikâyet konusu ihalede ise Fermak İnş. Taah. A.Ş. adına teklif mektubunu ve diğer ihale dokümanlarını imzalayan kişinin “ Hüseyin SİN” olduğu görülmüştür. Yapılan incelemede Hüseyin SİN’in yasaklı olmadığı ve hakkında açılmış bir kamu davasının da tespit edilmediği, şirket adına teklif vermeye yetkili olduğuna dair belgelerin sunulduğu anlaşılmış olup, anılan kişinin Fermak İnş. Taah. A.Ş. adına teklif vermeye yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Gülermak Ağır San. İnş. ve Taah. A.Ş. - Fermak İnş. Taah. A.Ş. - Uzka İnş. San.ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın özel ortağı Uzka İnş. San.ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen 19.07.2011 tarihli iş deneyim belgesinin, demiryolu hat işler tesis ve montajına ilişkin olduğu, benzer iş tanımına uygun olduğu, benzer iş konusu dışındaki işlerin, gerçekleştirilen işler arasında yer almadığı, buna göre belgelerde yer alan tutarların ayrıştırılmasına gerek olmadığı anlaşılmış, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
Yapılan incelme ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı ve reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
Mahmut GÜRSES
Başkan
Ahmet ÖZBAKIR
Kurul Üyesi
Mehmet Zeki ADLI
Kurul Üyesi
Hasan KOCAGÖZ
Kurul Üyesi
Hamdi GÜLEÇ
Kurul Üyesi
Mehmet AKSOY
Kurul Üyesi
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.
Kaynak: karar_kik
Taranan Tarih: 28.01.2026 03:46:05