KİK Kararı: 2013/UY.II-2468

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/041
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 12.06.2013
Karar No : 2013/UY.II-2468
BAŞVURU SAHİBİ:
Göker Erdağı - Çakan Grup Müh. Müş. Taah. İnşaat Enerji Mad. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. , NASUH AKAR MAH. 1400 SOK. NO:32/5 BALGAT/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C. Kütahya İl Özel İdaresi, Ali Paşa Mah. Lise Cad. No:2 43100 KÜTAHYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/14224 İhale Kayıt Numaralı "Kütahya İli, Merkez Zafer İ.Ö.O. Ek Bina Yapım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Kütahya İl Özel İdaresitarafından 05.03.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kütahya İli, Merkez Zafer İ.Ö.O. Ek Bina Yapım” ihalesine ilişkin olarak Göker Erdağı - Çakan Grup Müh. Müş. Taah. İnşaat Enerji Mad. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 29.04.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.05.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.05.2013 tarih ve 17213 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1862 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerinin tamamına ait miktar ve fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulmadığı ve sadece açıklama istenilen iş kalemlerine hesap cetvelinde yer verildiği, hesap cetvelinde bulunan iş kalemlerine ait miktarlar ile yaklaşık maliyete esas oluşturan miktarlar arasında aşırı derecede farklılıkların olduğu, hesap cetvellerinde nakliye bedellerine yer verilmediği, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlarla bu iş kalemlerine ait fiyatların çarpımlarında aritmetik hatalar yapıldığı, sunulan proforma faturaların mevzuata aykırı olduğu, stok tespit tutanaklarının gerçekçi ve mevzuata uygun olmadığı, açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer alan prizmatik modüller P, 905-223 ve 950-102 pozlarında teknik şartnameye aykırı malzemeye ait fiyat teklifi alındığı, söz konusu iş kalemlerine ilişkin malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı belirtilmediği ve asgari işçilik ücreti altında fiyat teklif edildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde ihale konusu yapım işinin adının “Kütahya İli, Merkez Zafer İ.Ö.O. Ek Bina Yapım İşi” olarak düzenlendiği tespit edilmiştir.

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 10 isteklinin teklif verdiği, yeterlik kriterlerini karşıladığı anlaşılan 10 isteklinin teklif fiyatları üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 1.090.936,38 TL olarak hesaplandığı, bu değerin altında teklif verdiği tespit edilen ve teklifi geçerli olan Hüseyin Orhan ve Hsc İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bahse konu isteklilerden sadece Hsc İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük açıklaması sunduğu, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunduğu ve ihalenin Hsc İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde,

“ 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

… 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9.__(Değişik: 20 /8 _/_2011 _-28031 R.G./ 16 md.)_İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)__(Ek: 20/8 /2011 -28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir….” açıklaması bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama kapsamında sunduğu hesap cetvelinde belirtilen metrajlar ile idarece yaklaşık maliyet hesabında öngörülen metrajlar karşılaştırmalı olarak incelenmiş olup açıklama istenen 35 iş kaleminin 29’unda isteklinin metrajının idarenin metrajından düşük olduğu, 1 tanesinde isteklinin metrajının idarenin metrajından yüksek olduğu, açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamında metraj farkının % 10’un altında ve kabul edilebilir mertebelerde olduğu saptanmıştır.

Açıklama istenilen bazı iş kalemlerine ilişkin öngörülen fiyat tekliflerinin tevsiki için tedarikçi veya imalatçıdan alınan ve birim fiyatları gösteren 10 adet proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturaların, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından üzerine ilgili ibare yazılarak onaylandığı, bu haliyle sunulan proforma faturaların mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, teklif bedelini oluşturan 8 farklı iş grubuna ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile sözleşme masrafları, genel giderler, %3 stopaj ve yüklenici kârının gösterildiği hesap cetvelinin istekli tarafından sunulduğu, söz konusu hesap cetveline dayanak teşkil eden 8 farklı iş grubuna ilişkin hesaplamalar üzerinde yapılan incelemelerde 56 adet iş kaleminde teklif edilen birim fiyatla iş miktarının çarpımında hesap hatasının bulunduğu, örneğin 921-100 poz numaralı “insan duraklarında ilave durak kapısı” iş kaleminde miktarın “-4”, birim fiyatın 200 TL olarak alındığı ve söz konusu sayıların çarpımı sonucu -800 TL tutarına ulaşıldığı, dolayısıyla bahse konu iş kaleminin hesaba dahil edilmemiş olduğu ve teklif edilen tutarın daha düşük çıkmasına sebep olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu 8 iş grubuna ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan miktarlar ve birim fiyatlar esas alınarak yapılan hesaplamalar sonucu analiz toplam tutarının 1.091.653,00 TL olması gerektiği, ancak istekli tarafından yapılan hesaplama sonucunda 1.090.000,00 TL’ye ulaşıldığı, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde yer alan analiz fiyat tutarları teklif fiyatlarının üzerinde olan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği açıklaması çerçevesinde bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, 905-223 poz numaralı iş kalemine ilişkin 38.120,00 TL teklif öngörüldüğü, sunulan analizde malzeme ve montaj giderlerinin ayrı ayrı gösterildiği anlaşılmış olup bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu, aynı şekilde 950-102 poz numaralı iş kalemine ilişkin 8.704,00 TL teklif öngörüldüğü, sunulan analizde malzeme ve montaj giderlerinin ayrı ayrı gösterildiği anlaşılmış olup bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır. Ancak, 105-609 poz numaralı iş kalemine ilişkin 5.750,00 TL teklif öngörüldüğü, söz konusu tutarın tevsiki için proforma fatura sunulduğu ve proforma fatura üzerinde “Fiyatlarımıza nakliye ve montaj dahildir.” ibaresinin bulunduğu, dolayısıyla malzeme ve montaj giderlerinin ayrı ayrı gösterilmediği anlaşılmış olup bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama kapsamında sunmuş olduğu analiz fiyat tutarları toplamının teklif tutarının üzerinde olduğu, ayrıca 105-609 poz numaralı iş kalemine ilişkin sunulan proforma faturada malzeme ve montaj giderlerinin ayrı ayrı gösterilmediği, bahse konu aykırılıklar nedeniyle bu şekilde yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu, dolayısıyla Hsc İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Hsc İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi