KİK Kararı: 2013/UY.II-2166

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/037
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 15.05.2013
Karar No : 2013/UY.II-2166
BAŞVURU SAHİBİ:
Doğan Karataş İnş. Taah. Teknoloji Araştırma Geliştirme Madencilik Enerji Üretim Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti., ÇOBAN YILDIZI SOK. NO:9/10 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Muğla İl Sağlık Müdürlüğü , Orhanıye Mah. İsmet Çatak Cad. No: 22 48000 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/2025 İhale Kayıt Numaralı "20 Ünitlik Fethiye Ağız Ve Diş Sağlığı Merkezi Binası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muğla İl Sağlık Müdürlüğütarafından 12.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “20 Ünitlik Fethiye Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Binası” ihalesine ilişkin olarak Doğan Karataş İnş. Taah. Teknoloji Araştırma Geliştirme Madencilik Enerji Üretim Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.04.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.04.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.04.2013tarih ve 13959sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1535sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan miktarlar ile idare tarafından belirlenen miktarlar arasında kabul edilemeyecek farklılıkların bulunduğu, açıklama istenilen iş kalemleri işçilik fiyatlarının ve birim fiyatlarının kamu kurum ve kuruluşları tarafından açıklanan birim fiyatlardan aşağı olduğu, açıklama istenilen özel pozlara ilişkin sunulan proforma faturalar ile Ek-O5, Ek-O6, Ek-O7 ve Ek-O8 formlarının usulüne uygun hazırlanmadığı, özel pozlara ait bazı analizlerde işçilik ücretlerinin yer almadığı, açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlere montaj bedelinin dahil edilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde ihale konusu yapım işinin adının “20 Ünitlik Fethiye Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Binası” olarak düzenlendiği tespit edilmiştir.

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 16 isteklinin teklif verdiği, yeterlik kriterlerini karşıladığı anlaşılan 15 isteklinin teklif fiyatları üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 4.397.514,58 TL olarak hesaplandığı, bu değerin altında teklif verdiği tespit edilen ve teklifi geçerli olan Kontrat Yapı Tesisat Mühendislik Müşavirlik Danışmanlık Turizm Reklam Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Hürel Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, Ay-di İnşaat Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Yıldız Teknik İnş. Tic. ve San. Ltd Şti. Ortak Girişimi, Dem-Ba İnşaat Taahhüt Turizm Reklam Gıda İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Hazmer Yapı Maden Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ve Metse İnşaat Taahhüt Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bahse konu isteklilerden sadece Metse İnşaat Taahhüt Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunduğu ve ihalenin Metse İnşaat Taahhüt Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde;

“ 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

… 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9.__(Değişik: 20 /8 _/_2011 _-28031 R.G./ 16 md.)_İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir….” açıklaması bulunmaktadır.

İdarece, ihale üzerinde bırakılan istekliye 22.04.2013 tarihinde tebliğ edilen 397-1834 sayılı yazı ile tekliflerinin aşırı düşük bulunduğu ifade edilerek açıklamada bulunulması gerektiği belirtilmiş ve bahse konu yazı ekinde 1 adet CD sunulmuş olup söz konusu CD içerisinde açıklama istenilen iş kalemleri, açıklama istenilmeyen analiz girdileri ve analiz formatının bulunduğu ve açıklama istenilen iş kalemlerinin 86 adet olduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

İsteklinin 66 adet iş kalemine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine, kendi belirlediği “kâr ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturduğu, kamu kurum ve kuruluşunun kâr ve genel gider hariç birim fiyatı ile kendi belirlediği kâr ve genel gider tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklama kapsamında sunduğu, bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Ancak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyat analizleri incelendiğinde, 16.072/1 poz numaralı iş kaleminin 1 m2'lik imalatı için toplam 0,6 saatlik işçilik gerektiği, dolayısıyla 1 m2'lik imalat için işçilere ödenebilecek asgari ücretin 2,61 TL (4,350,6) olduğu, söz konusu istekli tarafından sunulan fiyat analizinde 1 m2'lik imalat için belirlenen işçilik ücretinin 2,00 TL olduğu ve ödenmesi gereken asgari işçilik tutarının altında fiyat teklif edildiği; 19.053/2A poz numaralı iş kaleminin 1 m2'lik imalatı için toplam 0,13 saatlik işçilik gerektiği, dolayısıyla 1 m2'lik imalat için işçilere ödenebilecek asgari ücretin 0,57 TL (4,350,13) olduğu, söz konusu istekli tarafından sunulan fiyat analizinde 1 m2'lik imalat için belirlenen işçilik ücretinin 1,00 TL olduğu ve ödenebilecek asgari işçilik tutarının karşılandığı; 21.011 poz numaralı iş kaleminin 1 m2'lik imalatı için toplam 1,5 saatlik işçilik gerektiği, dolayısıyla 1 m2'lik imalat için işçilere ödenebilecek asgari ücretin 6,53 TL (4,351,5) olduğu, söz konusu istekli tarafından sunulan fiyat analizinde 1 m2'lik imalat için belirlenen işçilik ücretinin 2,00 TL olduğu ve ödenmesi gereken asgari işçilik tutarının altında fiyat teklif edildiği; MSB.801 poz numaralı iş kalemi için Milli Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyat analizi incelendiğinde söz konusu iş kaleminin 1 kg imalatı için toplam 2,11 saatlik işçilik gerektiği, dolayısıyla 1 kg'lık imalat için işçilere ödenebilecek asgari ücretin 9,18 TL (4,352,11) olduğu, söz konusu istekli tarafından sunulan fiyat analizinde 1 kg imalat için belirlenen işçilik ücretinin 1,00 TL olduğu ve ödenmesi gereken asgari işçilik tutarının altında fiyat teklif edildiği tespit edilmiş olup bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Aynı şekilde MSB.805/A poz numaralı iş kalemi için Milli Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyat analizi incelendiğinde söz konusu iş kaleminin 1 kg imalatı için toplam 4,85 saatlik işçilik gerektiği, dolayısıyla 1 kg'lık imalat için işçilere ödenmesi gereken ücretin 21,10 TL (4,35*4,85) olduğu, söz konusu istekli tarafından sunulan fiyat analizinde ise imalat cinsinin mt olarak gösterildiği, anılan sebeple belirlenen işçilik ücretinin ödenmesi gereken asgari işçilik tutarının altında olup olmadığı tespit edilememiştir. Ayrıca Özel-İnş.3, Özel-İnş.7, Özel-B.01, Özel-1h, Özel-1hst, Özel-2h, Özel33, Özel-3h, Özel-6h, Özel-7h, Özel-8h, Öz10-6f, Öz1-1a, Öz16-1j, Öz1-7a poz numaralı iş kalemlerini tevsiken analizlerin ve farklı firmalardan alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifleri üzerinde Serbest Muhasebeci Mali Müşavir’e ait ibarenin, imzanın ve iletişim bilgilerinin yer aldığı, ayrıca malzeme, işçilik ve nakliye tutarlarının ayrı ayrı gösterildiği tespit edilmiştir. Ancak birim imalat için gereken işçilik miktarına ilişkin bilgi bulunmadığı için fiyat teklifinde yer alan işçilik ücretinin, ödenebilecek asgari işçilik tutarının altında olup olmadığı tespit edilememiştir.

Öte yandan ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama kapsamında sunduğu hesap cetvelinde belirtilen metrajlar ile idarece yaklaşık maliyet hesabında öngörülen metrajlar karşılaştırmalı olarak incelenmiş olup açıklama istenen 86 iş kaleminin 49’unda isteklinin metrajının idarenin metrajından yüksek olduğu, 5 tanesinde isteklinin metrajının idarenin metrajından düşük olduğu bunlardan 4’ünde metraj farkının % 10’un üzerinde olduğu saptanmıştır.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemektedir. Bununla birlikte isteklilerin ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu hesaplamalar sonucunda herkesin aynı miktarları bulması beklenemez ise de metraj hesaplamalarındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, düşük metrajlar kullanılarak oluşturulan teklif tutarının işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir.

Yukarıda yer verilen tespitler ve mevzuat hükümleri çerçevesinde, açıklama istenilen iş kalemlerinin 5’inde istekli lehine metraj farkının oluştuğu, söz konusu 5 iş kaleminin 4’ünde metraj farkının % 10’un üzerinde olduğu, dolayısıyla öngörülen imalat miktarlarının yaklaşık maliyetteki miktarlara göre kendisine avantaj sağlayacak şekilde düşük alındığı anlaşıldığından, metraj hesaplamalarındaki bu farklılığın makul ve kabul edilebilir mertebelerde olmadığı, 16.072/1, 19.053/2A, 21.011 ve MSB.801 poz numaralı iş kalemlerinde öngörülen işçilik tutarlarının ödenmesi gereken asgari işçilik tutarının altında olduğu, bu şekilde yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan açıklamalara aykırı olduğu anlaşıldığından Metse İnşaat Taahhüt Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Metse İnşaat Taahhüt Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi