KİK Kararı: 2013/UY.II-2159

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/037
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 15.05.2013
Karar No : 2013/UY.II-2159 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Comsa Sa - Açılım İnş. Tic. Ve San. Ltd. Şti. + Seza İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, GAZİ CAD. YENİCE SOK. ERZEN APT. NO:2/3 ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü, Tcdd İşletmesi Genel Müdürlüğü 06280 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/8833 İhale Kayıt Numaralı "Sincan-Ankara-Kayaş Hattının Yeniden İnşaa Edilmesi İşi (Başkent Ray)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğütarafından 25.04.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Sincan-Ankara-Kayaş Hattının Yeniden İnşaa Edilmesi İşi (Başkent Ray)” ihalesine ilişkin olarak Comsa Sa - Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. + Seza İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 15.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.04.2013tarih ve 11792sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1339sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

22.02.2013 tarihli kesinleşen ihale kararıyla tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, hâlbuki Ankara 12. İdare Mahkemesinin 05.02.2013 tarih ve E:2012/1469, K:2013/221 sayılı kararı uyarınca tekliflerinin geçerli teklif olduğu, anılan mahkeme kararı üzerine Kamu İhale Kurulu tarafından 04.03.2013 tarih ve 2013/MK-66 sayılı kararın alındığı, sonuç olarak tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif konumunda olduğu,
İhale üzerinde bırakılan istekli Porr Bau GmbH tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıda belirtilen gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı,

Açıklama yapılan analizlerdeki birim fiyatların teklif aşamasında sunulan birim fiyat teklif cetvelindeki fiyatlarla uyumlu olmadığı,
Yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan altyapı ve üstyapı kalemlerine ilişkin istenen açıklamaların mevzuata uygun yapılmadığı, özellikle altyapı işlerini oluşturan kazı, dolgu, zemin işleri ve beton işlerine ait pozların alt girdilerine ait yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, üstyapı işlerinin büyük kısmını oluşturan hat serilmesi ve balast serilmesi pozlarına ait alt girdiler olan balast, ray ve makas malzemelerine ait sunulan fatura ve tekliflerin mevzuata uygun olarak sunulmadığı,
Teklif kapsamında birim fiyat teklif cetveli ekinde sunulan İhzarat formlarındaki analizler ve alt girdilerin miktar ve fiyatlarıyla aşırı düşük savunmasında sunulan analizler ve alt girdilerin miktar ve fiyatlarının birbirleriyle uyumlu olmadığı, İhzarat formlarında ana kalem malzeme olan balast makas, ray ve demir malzemelerine ilişkin miktar ve fiyatlar arasında farklılık bulunduğu, ayrıca kalemlere ilişkin SMMM onaylı proforma fatura veya teklifinin sunulmadığı,
Açıklama yapılan iş kalemlerinin birim imalat miktarlarının bünyesine giren malzeme, makine ekipman, işçilik, nakliye ve diğer girdi cinsleri (yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.) girdilerinin miktarları ile fiyatlarında azaltma ve eksiltme yapıldığı, bazı ana poz ve alt pozların ise hiç yansıtılmadığı,
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunuluş ve içerik bakımından yeterli olmadığı, ayrıca sorgulamaya konu iş kalemlerine ilişkin analizler ile bu analizlerin bileşenleri ve miktarlarının eksik belirlendiği,
Sunulan analizlerin girdi ve miktarlarının birim fiyat tariflerine, ihale dokümanına (idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnamelere) ve idarece hazırlanan analizlere uygun olmadığı, ayrıca analiz fiyat tutarlarının teklif fiyatların üzerinde olduğu,
İş kalemlerine ait analizlerde yer alan nakliyeler mevzuata uygun olarak açıklanmadığı gibi nakliye mesafelerinin düşürüldüğü ve gizlendiği,
İş kalemlerine ilişkin olarak sunulan proforma faturalar ve fiyat tekliflerindeki açıklama içeriklerinin birim fiyat tariflerinde öngörülen açıklamalara uygun olmadığı, söz konusu açıklama fiyatlarında uyumsuzluklar bulunduğu,
Açıklama yapılan iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde, idarece kullanılan taşıma formülü kullanılmadığı, ayrıca belgeye dayalı tevsik edici olarak açıklama yapıldığı,
İş kalemlerinin açıklanmasına yönelik sunulan ana poz ve alt pozlara ilişkin özel analizlerin Kamu ihale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi uyarınca tevsik edilemediği,
İş kalemlerinin açıklanmasına yönelik sunulan analizlerdeki ana poz ve alt pozlara ait kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun bir şekilde düzenlenmediği, ayrıca girdi miktarları ve fiyatlarının (malzeme, makine ekipman ve bunlara ilişkin amortismanlar, işçilik, nakliye gibi) düşürüldüğü veya hiç gösterilmediği,
Açıklama yapılan iş kalemlerine ilişkin analiz ve bu analizlerdeki girdilere ait alt analiz proforma fatura, fiyat teklifi ve Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı gibi destekleyici belgelerin esas, içerik ve şekil açısından kamu ihale mevzuatına aykırı olarak sunulduğu,
Sunulan analizlerin bileşenleri ile miktarların, idarece yaklaşık maliyette öngörülen bileşenler ve miktarların oldukça altında olduğu, ayrıca malzeme ve işçilik miktarlarının nerdeyse % 50 oranında düşürüldüğü,
Sinyalizasyon ve telekomünikasyon sistemleri için aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunulan fiyat analiz formu (genel iş kalemi) ve fiyat analiz formu eki (alt iş kalemi) listelerinin ve bunlara ilişkin proforma fatura/fiyat tekliflerinin teklif ekinde sunulan “genel iş kalemi ayrıntı listesi” ve “alt iş kalemleri ayrıntı listesi”ne miktar ve fiyat yönünden uyumlu olmadığı,
Maliyete etki eden birimler olan işçilik malzeme, makine ve yakıt giderleri ayrıca bilgi ve belgeye dayalı olarak açıklanmadığından alınan proforma faturalar ve fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi uyarınca birim maliyeti tevsik eder nitelikte olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

25.04.2012 tarihinde yapılan ihaleye 17 isteklinin katıldığı, 23.05.2012 tarihinde alınan ihale komisyonu kararıyla bu isteklilerden 13’ünün değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin Gülermak Ağır San. İnş. ve Taah. A.Ş. – Kolin İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Porr Bau GmbH’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan komisyon kararı üzerine Porr Bau GmbH’nin, ihale üzerinde bırakılan Gülermak Ağır San. İnş. ve Taah. A.Ş. – Kolin İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması istemiyle itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, yapılan başvurunun 25.07.2012 tarih ve 2012/UY.II-3038 sayılı Kurul kararıyla reddedildiği,

Comsa Sa – Açılım İnş. Ltd. Şti. – Seza İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın, ihale üzerinde bırakılan ortaklık ve ikinci en avantajlı teklif sahibi firmaların tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasıyla itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, başvuru üzerine alınan 25.07.2012 tarih ve 2012/UY.II-3037 sayılı Kurul kararıyla, anılan isteklinin 3 iddiasının da yerinde olmadığına, kararın (B) bölümünde ise Makyol İnş. San. Tur. San. ve Tic. A.Ş. – Cengiz İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alınması, Comsa Sa – Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. – Seza İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin ise değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği,

Öz Aras - İntekar Yapı - Uyum Yapı Ortak Girişimi’nin, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının yanlış olduğu iddiasıyla itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, başvuru üzerine alınan 25.07.2012 tarih ve 2012/UY.II-3036 sayılı Kurul kararıyla, anılan isteklinin 1’inci iddiasının yerinde olmadığına, 2’nci iddiası kapsamında yapılan inceleme sonucunda idarenin değerlendirmesinin yerinde olmadığına, kararın (B) bölümünde ise Makyol İnş. San. Tur. San. ve Tic. A.Ş. – Cengiz İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alınması, Comsa Sa – Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. – Seza İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin ise değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği,

Anılan Kurul kararları üzerine alınan ve 10.08.2012 tarihinde onaylanan düzeltici komisyon kararıyla, Comsa Sa – Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. – Seza İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Makyol İnş. San. Tur. San. ve Tic. A.Ş. – Cengiz İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alındığı, teklifleri geçerli olarak değerlendirilen 4 isteklinin (Gülermak Ağır San. İnş. ve Taah. A.Ş. – Kolin İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Porr Bau GmbH, Makyol İnş. San. Tur. San. ve Tic. A.Ş. – Cengiz İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ile Alsim Alarko San. Tesis ve Tic. A.Ş.) teklif fiyatları üzerinden hesaplanan sınır değerin (174.123.865,39 Avro, 408.024.453,77 TL) altında teklif sahibi istekli bulunmaması üzerine ihalenin Gülermak Ağır San. İnş. ve Taah. A.Ş. – Kolin İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Porr Bau GmbH’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

25.07.2012 tarih ve 2012/UY.II-3038 sayılı Kurul kararına karşı davacı Porr Bau GmbH tarafından açılan dava sonucunda, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 28.09.2012 tarihli ve Esas No:2012/1289 sayılı kararı ile “…Bu durumda, her ne kadar davacının ikinci ve üçüncü iddiası işlemi kusurlandıracak nitelikte bulunmamakta ise de, ihale üzerinde kalan isteklinin keşif metraj listesini sunmaması sebebiyle, teklifi değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, aksi yönde alınan kararda bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmamıştır.” şeklinde gerekçe belirtilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş, bunun üzerine alınan 07.11.2012 tarih ve 2012/MK-340 sayılı Kurul kararıyla;

“1-) Kamu İhale Kurulunun 25.07.2012 tarihli ve 2012/UY.II-3038 sayılı kararının ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından İdari Şartname’nin 46.7’nci maddesinde sunulması istenilen listelerin sunulmamasının esasa etkili bir aykırılık olmadığına ilişkin kısmının ve itirazen şikayet başvurusunun reddi şeklindeki hüküm fıkrasının iptaline,

2-) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan Gülermak Ağır San. İnş. ve Taah. A.Ş. – Kolin İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hususunda 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,”

Karar verilmiştir.

25.07.2012 tarih ve 2012/UY.II-3037 sayılı Kurul Kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle davacı Comsa Sa - Açılım İnşaat Tic. ve San . Ltd. Şti. - Seza İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından açılan davada Ankara 12. İdare Mahkemesinin 16.11.2012 tarihli ve E:2012/1469 sayılı kararıyla “…Bu durumda; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; her ne kadar davacı Ortak Girişimin ihaleye yönelik iddiaları dava konusu işlemi kusurlandıracak nitelikte bulunmamakta ise de, davacı Ortak Girişimin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak, bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesinin düzeltici işlem olarak belirlenmesine yönelik dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.” şeklinde gerekçe belirtilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş, Anılan Mahkeme kararı üzerine 18.12.2012 tarih ve 2012/MK-381 sayılı Kurul kararıyla,

“…Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 25.07.2012 tarihli ve 2012/UY.II-3037 sayılı Kararının Comsa Sa - Açılım İnşaat Tic. ve San . Ltd. Şti. - Seza İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin kısmının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Comsa Sa - Açılım İnşaat Tic. ve San . Ltd. Şti. - Seza İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin özel ortağı Seza İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ortaklar faaliyet belgesindeki bilgi eksikliğinin tamamlatılarak ihale işlemlerine devam edilmesi hususunda 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.

Ayrıca, anılan Mahkeme kararının kaldırılması talebiyle Kurum tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulmuş, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 05.12.2012 tarihli ve Y.D. İtiraz No:2012/5499 sayılı kararıyla “…Diğer taraftan, sunulan belgelere göre bu hususun sağlanmış olabileceği varsayımından hareketle, “asli unsur” niteliğindeki bu eksikliğin belgede bilgi eksikliği olarak değerlendirilmesi ve süre verilerek tamamlattırılmasında da olanak bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, davacı ortak girişimin iş deneyimini tevsik amacıyla sunduğu belgelerin yeterli olmadığından bahisle değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine yönelik olarak alınan davaya konu kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle Ankara 12. İdare Mahkemesinin 16.11.2012 tarihli Esas No:2012/1469 sayılı kararının kaldırılmasına, olayda 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27’nci maddesinde öngörülen koşullar oluşmadığından yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiş, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin kararı üzerine alınan 21.01.2013 tarih ve 2013/MK-30 sayılı Kurul kararıyla;

“Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 18.12.2012 tarih ve 2012/MK-381 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Comsa Sa - Açılım İnşaat Tic. ve San . Ltd. Şti. - Seza İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hususunda 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,”

Karar verilmiş, bu defa Ankara 12. İdare Mahkemesinin 05/02/2013 tarih ve E:2012/1469 ve K:2013/221 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması kararında belirtilen gerekçeyle “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiş olup, söz konusu karar gereği alınan 04.03.2013 tarihli ve 2013/MK-66 sayılı Kurul kararıyla Comsa Sa - Açılım İnşaat Tic. ve San . Ltd. Şti. - Seza İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin özel ortağı Seza İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ortaklar faaliyet belgesindeki bilgi eksikliğinin tamamlatılarak ihale işlemlerine devam edilmesine karar verilmiştir.

Başvuru sahibince itirazen şikâyet başvurusuna konu edilen 22.02.2013 tarihinde onaylanan 15.02.2013 tarihli ihale komisyon kararıyla, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 05.12.2012 tarihli ve Y.D. İtiraz No:2012/5499 sayılı kararı üzerine alınan 21.01.2013 tarih ve 2013/MK-30 sayılı Kurul kararı uyarınca başvuru sahibi iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Söz konusu ihale komisyonu kararının onaylandığı tarih itibariyle Ankara 12. İdare Mahkemesinin 05/02/2013 tarih ve E:2012/1469 ve K:2013/221 sayılı kararı gereği alınan ve başvuru sahibi iş ortaklığının özel ortağı Seza İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ortaklar faaliyet belgesindeki bilgi eksikliğinin tamamlatılarak ihale işlemlerine devam edilmesine karar verilen 04.03.2013 tarihli ve 2013/MK-66 sayılı Kurul kararının idarece tebellüğ edilmediği, dolayısıyla, söz konusu ihale komisyonu kararının onaylandığı tarih itibariyle tebliğ edilmiş olan 2013/MK-30 sayılı Kurul kararı doğrultusunda başvuru sahibi iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılığın bulunmadığı anlaşılmıştır.

Kaldı ki, 24.04.2013 tarihinde onaylanan düzeltici ihale komisyonu kararıyla 04.03.2013 tarih ve 2013/MK-66 sayılı Kurul kararı uyarınca başvuru sahibi iş ortaklığının teklifinin değerlendirmeye alınarak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

25.04.2012 tarihinde yapılan ihalede ilk ihale komisyonu kararının 23.05.2012 tarihinde alındığı, bu komisyon kararı uyarınca yapılan değerlendirme sonucunda geçerli teklifler üzerinden hesaplanan sınır değerin altında hiçbir isteklinin bulunmadığı ve dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılmadığı, bu tarihten sonra muhtelif zamanlarda istekliler tarafından tekliflerin değerlendirmesine yönelik iddialarla idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu süreçte alınan Kurul kararlarıyla bazı isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına bazı isteklilerin tekliflerinin ise değerlendirmeye alınmasına karar verildiği, gelinen noktada Porr Bau GmbH’nin teklifinin geçerli teklifler üzerinden hesaplanan sınır değerin altında kaldığı, bu itibarla adı geçen istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece yeterli bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı görülmüş olup, başvuru sahibi tarafından ise Porr Bau GmbH tarafından yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla itirazen şikâyet başvurunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “ Sincan-Ankara-Kayaş Hattının Yeniden İnşaa Edilmesi işi (Başkent Ray)” şeklinde belirtildiği, yapım işi kapsamında 863 iş kaleminin bulunduğu ve 155.615 m. yol yapılmasının öngörüldüğü, 19’uncu maddesinden teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağı, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinden, işe sözleşmenin imzalanmasından itibaren 15 gün içinde yer teslimi yapılarak başlanacağı ve işin süresinin 540 gün olduğu görülmüştür.

Öte yandan, idarece 05.03.2012, 29.03.2012 ve 12.04.2012 tarihlerinde yapılan zeyilnameler ile 20 iş kaleminin birim fiyat teklif cetvelinden çıkartıldığı, 3 yeni iş kalemine anılan cetvelde yer verildiği ve bazı iş kalemlerinin miktarlarında değişiklik yapıldığı tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Yönetmeliğin zikredilen maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı; bu kapsamda Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizlerin, ayrıca analiz girdi maliyetlerini tevsik eden belgelerin istenileceği, idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinin 45.1.1’inci alt maddesinde yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin, yine madde metninde belirtilen hesaplamalar neticesinde bulunacak sınır değere göre tespit edileceği belirtilmektedir.

Bu bağlamda, idarece geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda; aşırı düşük teklif sınır değerin 467.730.839,71 TL olarak hesaplandığı (yapılan incelemede idarece sınırı değer hesabında ilk yaklaşık maliyet tutarının dikkate alındığı tespit edilmiş olup, zeyilnameler sonrasındaki nihai yaklaşık maliyet tutarı üzerinden yapılan hesaplama sonucunda ise sınır değer 476.061.091,62TL olarak hesaplanmıştır), sınır değerin altında teklif vermiş olan Porr Bau GmbH’nin sorgulamaya tabi tutulduğu, bunun üzerine anılan isteklinin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu ve idarece yapılan değerlendirme neticesinde, ihalenin, aşırı düşük teklif açıklaması yeterli bulunan Porr Bau GmbH’nin üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdarenin sorgulama yazısı incelendiğinde; yazı ekinde Açıklama İstenilecek İş Kalemleri / Grupları Listesi ile Açıklama İstenilmeyecek Analiz Girdileri Listesi’nin ve Açıklama İstenilecek Analiz Girdileri Listesi’nin bulunduğu görülmüş olup, istekliden aşağıda yer verilen 53 iş kalemine ilişkin açıklamaların istenildiği anlaşılmıştır.

Sıra No

Poz No

İmalatın Cinsi

202

Hat serilmesi

YOL BOYU SİNYAL EKİPMANLARI

OTOMATİK TREN KONTROL ve KORUMA SİSTEMLERİ

3790/AN

NERVÜRLÜ DEMİR ZATİ BEDELİ

ANKLAŞMAN SİSTEMLERİ

6100/3/AN

Plent-miks temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)

İhata Analiz 1

Manisa Tipi İhata Yapılması

16.134/1/AN

Kutu menfezlerde kuruda veya suda her dozda demirli beton(beton santrali ile)

201

Balast temini ve serilmesi

EÖBF-012

YÜRÜYEN MERDİVEN

23.015/AN

Ø 14- Ø 28 mm nervürlü lik beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması

203

Makas serilmesi-1/9 R=300 Basit Makas(Mangan Göbekli)

2200/AN

Her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyet kazısı yapılması ve kullanılması

6010/AN

Elenmiş çakıllı malzeme ile alttemel yapılması

16.062/2/MK/AN

Ø 80 cm çapında fore kazık yapılması 16-24 m arası (16 m hariç-24 m dahil)

10.1

STANDART KONSOL - HOBAN TAKIMI DONANIMI

16.131/K-1/AN

Her türlü inşaatta (Kirişili ve kutu menfezler, köprüler ve betonarme kazık hariç; plak ve kompozit menfezler dahil) kuruda veya suda her türlü demirli beton(beton santrali ile)

16.059/A

Satın alınan ve beton pompasıyla basılan, basınç dayanım sınıfı C 25/30 (BS 25 B 300) olan hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)

Özel 01

Gürültü Perdesi

16.071/K-1B/AN

Köprülerde 80 cm iç çapında yerinde dökme kazık yapılması (0-16 m (16 m dahil) boydaki kazıklar için)(beton santrali ile)

14.110/AN

Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde, kuruda direnaj, kanalizasyon hendeği ve duvar temelinin kazılması (Heyelan etmiş sahada yapılacak drenaj hendeği ile duvar temelinin kazılması hariç)

23.015/K

Betonarme için 14-32 mm'lik ince nervürlü çelik işçiliği

3000/AN

İnşaat bünyesine giren çimento

23.101/AN

Her çeşit profil, çelik çubuk ve çelik saclarla karkas, (çerçeve) inşaat yapılması, yerine tespiti (yapı karkası, köprülerde profil demirlerinden kirişler, başlıklar, bağlantılar ve benzeri imalatlar)

18.460/ 3/AN

Ø 300 mm çapında spiral sarımlı PVC esaslı borularının temini ve yerine döşenmesi (drenaj, yağmur suyu ve kanalizasyon için) Tip 3

23.176/AN

Çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması (her çeşit merdiven, balkon, köprü, korkuluklar, pencere ve bahçe parmaklıkları, çatıya çıkma, fosseptik ve benzeri yerlere yapılan merdivenler, ızgara ve benzeri işler)

İÖBF-013

6+6 MM TEMPERLİ LAMİNE REFLEKTE CAM + BAĞLANTI SİSTEMİ

7.1

İZOLESİZ PORTÖR TELİ

2202/AN

Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyeti kazısı yapılması ve kullanılması

203.2

Makas Serilmesi-1/24 R=1500 (OYNAR GÖBEKLİ)

TEKERLEK DEDEKTÖR SİSTEMLERİ

23.014/AN

Ø 8- Ø 12 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması

CAB RADIO

2204/AN

Her cins ve klastaki zeminde bitkisel toprak kazılması ve kullanılması

3.2

3 YOLLU PORTAL YAPILAR

2022/ANL

Tünelde su yalıtımı yapılması (Geotekstil ve membran ile)

6.3

SEYİR TELİ (150 mm2)

15.006/2B/AN

Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert küskülük zeminin kazılması (sert kil, yumuşak marn ve tüf, sıkışık gravye, kazı güçlüğü benzerliğinden dolayı çamur, ayrışmış ve çatlaklı kaya, ayrışmış yapıdaki gre, şist, taşlaşmış marn ve kil, 0-0,400 m³ büyükl

26.210/MK/ANL/AN

6 CM ANDEZİT PLAKLARLA DÖŞEME KAPLAMASI YAPILMASI (30 cm x Serbest Boy)

5.0

TEMELLER

6.2

SEYİR TELİ (120 mm2)

26.215/AMK/AN

3 cm kalınlıkta andezit plaklarla duvar kaplaması yapılması (30 cmxserbest boy)

16.132/K-2/AN

Köprülerde (Plak, kompozit ve 1 kirişli köprülerin tabliyeleri hariç)öngerilmeli(önçekim-artçekim)kirişli köprülerin döşeme betonlrı dahil) kuruda veya suda her dozda demirli beton(beton santrali ile)

922-601

2 Duraklı, 1.0 m/sn hızlı makine dairesiz Sınıf I Asansörü, 1000 kg

23.202/AN

İşlenerek dekore edilmiş her çeşit demirden parmaklık, korkuluk v.b. dekoratif (perforje) imalat yapılması ve yerine konulması (her çeşit demirlerden merdiven, balkon, köprü korkulukları çeşitli parmaklıklar, kaplamalar, bölmeler ve benzeri)

204

Mevcut Hattın Kaldırılması

18.468/2

Beton yüzey üzerine 2,00 mm kalınlığında PVC esaslı jeomembran düz tip her renk malzeme ile su yalıtımı yapılması (temel, çatı ve benzeri yerlerde)

18.185/1/AN

Makina ile demirli ve demirsiz beton inşaatın yıkılması

3.3

4 YOLLU PORTALYAPILAR

KABLO DÖŞEME VE İNŞAAT İŞLERİ (Teknolojik nedenlerden dolayı her isteklinin çözüm önerisi, farklı olabileceğinden idare olarak detaylı, sıralı analiz girdileri teknik olarak tespit edilemediğinden, istekliler kendi proje detayını açılma olacak şekilde sunacaklardır)

SİNYAL KABLOLARI VE EKLERİ (Teknolojik nedenlerden dolayı her isteklinin çözüm önerisi, farklı olabileceğinden idare olarak detaylı, sıralı analiz girdileri teknik olarak tespit edilemediğinden, istekliler kendi proje detayını açılma olacak şekilde sunacaklardır)

6100/2/AN

Plent-miks temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile astarlı)

MSB.805/A/AN

Paslanmaz Çelik Merdiven Korkuluğu ve Küpeştesi Yapılması

İdarece gönderilen Sıralı İş Kalemleri Listesi’ne bakıldığında, idarece sorgulamaya tabi tutulan 6100/2/AN ve MSB.805/A/AN poz numaralı iş kalemlerinin yaklaşık maliyet tutarının %80’ini oluşturan iş kalemleri arasında bulunmadığı, dolayısıyla sorgulamaya tabi tutulmamış olması gerektiği, öte yandan, Açıklama İstenilecek İş kalemleri / Grupları listesinde yer almayan Özel 2 poz numaralı “Şeffaf gürültü perdesi” iş kaleminin ise yaklaşık maliyet tutarının %80’ini oluşturan iş kalemleri arasında yer aldığı, bu nedenle anılan iş kaleminin sorgulamaya tabi tutulması gerektiği tespit edilmiştir.

Öte yandan, sorgulama yazısı ekinde bulunan Açıklama İstenilecek İş Kalemleri / Grupları Listesi’nde, Yol Boyu Sinyal Ekipmanları, Otomatik Tren Kontrol ve Koruma Sistemleri, Anklaşman Sistemleri, Tekerlek Dedektör Sistemleri, Cab Radıo, Kablo Döşeme ve İnşaat İşleri ve Sinyal Kabloları ve Ekleri iş kalemlerine ilişkin olarak “Teknolojik nedenlerden dolayı her isteklinin çözüm önerisi, farklı olabileceğinden idare olarak detaylı, sıralı analiz girdileri teknik olarak tespit edilemediğinden, istekliler kendi proje detayını açılma olacak şekilde sunacaklardır.” şeklinde yer verilen ifadeden, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesine aykırı olarak, söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine sorgulama yazısı ekinde yer verilmediği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, idarece sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesine uygun bir şekilde belirlenmediği, aslında sorgulanmaması gereken iş kalemlerinin (6100/2/AN ve MSB.805/A/AN poz numaralı iş kalemleri) sorgulanmış olduğu, sorgulanması gereken Özel 2 poz numaralı “Şeffaf gürültü perdesi” iş kalemi için ise istekliden açıklama istenilmemiş olduğu, son olarak, yukarıda sayılan iş kalemlerine ilişkin olarak açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtilmediği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; sorgulamaya tabi tutulmuş olan iş kalemlerine ait fiyat analizleri ve alt analizler ile analiz/alt analiz girdilerinin fiyatlarını tevsik etmek üzere piyasada faaliyet gösteren kişilerden alınmış proforma fatura/fiyat tekliflerini sunmuştur.

Yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan iş kalemleri arasında bulunan ve istekli tarafından açıklama sunulmuş 51 adet iş kalemine ilişkin olarak, iddia konuları ile sınırlı bir şekilde yapılan inceleme neticesinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

a) 23.101/AN poz numaralı “Her çeşit profil, çelik çubuk ve çelik saclarla karkas, (çerçeve) inşaat yapılması, yerine tespiti (yapı karkası, köprülerde profil demirlerinden kirişler, başlıklar, bağlantılar ve benzeri imalatlar)” iş kalemi, 23.176/AN poz numaralı “Çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması (her çeşit merdiven, balkon, köprü, korkuluklar, pencere ve bahçe parmaklıkları, çatıya çıkma, fosseptik ve benzeri yerlere yapılan merdivenler, ızgara ve benzeri işler)” iş kalemi ve 23.202/AN poz numaralı “İşlenerek dekore edilmiş her çeşit demirden parmaklık, korkuluk v.b. dekoratif (perforje) imalat yapılması ve yerine konulması (her çeşit demirlerden merdiven, balkon, köprü korkulukları çeşitli parmaklıklar, kaplamalar, bölmeler ve benzeri)” iş kalemi için sırasıyla 885,42 €/ton, 0,84 €/kg ve 1,31 €/kg birim fiyat teklif etmiş olan istekli tarafından, bu fiyatların düzenlenmiş olan analizler vasıtasıyla açıklandığı, analizlerdeki malzemelerin (Sıcak haddelenmiş profil demirler (S235 JR) (ı-u-t-omega) (TS 910,911,912, TS 911 EN 10055), Lamalar (TS EN 10058) ve İşlenerek dekore edilmiş çeşitli demirler) maliyeti ile imalat ve montaj işçiliği maliyetlerini (sırasıyla 300 €/ton, 0,38 €/kg ve 0,38 €/kg) tevsik etmek üzere Karataş Çelik Yapı İm. ve Montaj San. Tic. Ltd. Şti.den 3 adet proforma fatura alındığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesine uygun bir şekilde hazırlanmış olan proforma faturalarda teklif edilen malzeme tutarlarının nakliye dahil fiyatlar olduğu, neticede proforma faturalarda yer alan birim malzeme ve işçilik giderlerine kâr ve genel gider eklenerek iş kalemlerinin analizinin oluşturulduğu tespit edilmiştir.

Bununla birlikte,

Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 23.101 numaralı resmi poz analizinde toplam 370 saat işçilik (200 saat sıcak demirci ustası, 170 saat düz işçi) çalışması öngörüldüğü, açıklama kapsamında işçilik miktarının düşürülemeyeceği ve 2012 yılı ilk 6 aylık dönemde geçerli olan brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan saatlik ücretin (1 €=2,3433 TL kabulü halinde 3,94 TL=1,69 €) altında işçilik ücreti öngörülemeyeceği hususları birlikte dikkate alındığında, bahse konu iş kaleminin birim imalatında gerekli olan işçiliğin asgari maliyeti (1,69 x 370 sa=) 625,3 € olarak hesaplanmaktadır. Bu durumda, 23.101AN poz numaralı iş kaleminin imalat ve yerine montaj işçiliği için 300 €/ton gider öngörmüş olan isteklinin almış olduğu proforma faturaya dayanarak iş kalemi analizinde işçilik miktarını düşürdüğü ve/veya işçilik için brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmış saatlik asgari ücretin altında ücret öngördüğü anlaşılmıştır.
Anılan Bakanlığın 23.176 numaralı resmi poz analizinde toplam 0,65 saat işçilik (0,25 saat sıcak demirci ustası, 0,10 saat duvarcı ustası, 0,30 saat düz işçi) çalışması öngörüldüğü, açıklama kapsamında işçilik miktarının düşürülemeyeceği ve 2012 yılı ilk 6 aylık dönemde geçerli olan brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan saatlik ücretin (1 €=2,3433 TL kabulü halinde 3,94 TL=1,69 €) altında işçilik ücreti öngörülemeyeceği hususları birlikte dikkate alındığında, bahse konu iş kaleminin birim imalatında gerekli olan işçiliğin asgari maliyeti (1,69 x 0,65 sa=) 1,10 € olarak hesaplanmaktadır. Bu durumda, 23.176/AN poz numaralı iş kaleminin imalat ve yerine montaj işçiliği için 0,38 €/kg gider öngörmüş olan isteklinin almış olduğu proforma faturaya dayanarak iş kalemi analizinde işçilik miktarını düşürdüğü ve/veya işçilik için brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmış saatlik asgari ücretin altında ücret öngördüğü anlaşılmıştır.
Anılan Bakanlığın 23.202 numaralı resmi poz analizinde toplam 1,15 saat işçilik (0,50 saat sıcak demirci ustası, 0,10 saat duvarcı ustası, 0,55 saat düz işçi) çalışması öngörüldüğü, açıklama kapsamında işçilik miktarının düşürülemeyeceği ve 2012 yılı ilk 6 aylık dönemde geçerli olan brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan saatlik ücretin (1 €=2,3433 TL kabulü halinde 3,94 TL=1,69 €) altında işçilik ücreti öngörülemeyeceği hususları birlikte dikkate alındığında, bahse konu iş kaleminin birim imalatında gerekli olan işçiliğin asgari maliyeti (1,69 x 1,15 sa=) 1,94 € hesaplanmaktadır. Bu durumda, 23.202/AN poz numaralı iş kaleminin imalat ve yerine montaj işçiliği için 0,38 €/kg gider öngörmüş olan isteklinin almış olduğu proforma faturaya dayanarak iş kalemi analizinde işçilik miktarını düşürdüğü ve/veya işçilik için brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmış saatlik asgari ücretin altında ücret öngördüğü anlaşılmıştır.

Neticede, gerçekçi olmayan söz konusu proforma faturalara dayanılarak yapılmış açıklamaların kabulünün mümkün olamayacağı sonucuna varılmıştır.

b) 2022/ANL poz numaralı “Tünelde su yalıtımı yapılması (Geotekstil ve membran ile)” iş kalemi için 6,97 €/kg birim fiyat teklif etmiş olan istekli tarafından, bu fiyatın düzenlenmiş olan analiz vasıtasıyla açıklandığı, analizdeki nakliye dahil malzeme maliyetini tevsik etmek üzere Pandam İnş. San. Tic. Ltd. Şti.den proforma fatura alındığı, proforma faturada teklif edilen malzeme tutarı dikkate alınarak hazırlanan analizdeki malzeme toplam tutarının 4,89 € olduğu, öte yandan, iş kaleminin işçilik gideri (geotekstil ve membran işçiliği) için aynı firmadan bahse konu proforma fatura kapsamında m2 başına toplam 1,71 € işçilik teklifi alındığı, proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesine uygun bir şekilde hazırlanmış olduğu, neticede proforma faturada yer alan birim malzeme ve işçilik giderlerine kâr ve genel gider eklenerek iş kalemi analizinin oluşturulduğu tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, anılan iş kaleminin resmi poz analizinde toplam 6,50 saat işçilik (2’şer saat yalıtımcı ustası, yalıtımcı usta yardımcısı ve düz işçi ile 0,50 saat formen) çalışması öngörüldüğü, açıklama kapsamında işçilik miktarının düşürülemeyeceği ve 2012 yılı ilk 6 aylık dönemde geçerli olan brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan saatlik ücretin (1 €=2,3433 TL kabulü halinde 3,94 TL=1,69 €) altında işçilik ücreti öngörülemeyeceği hususları birlikte dikkate alındığında, bahse konu iş kaleminin birim imalatında gerekli olan işçiliğin asgari maliyeti (1,69 x 6,50 sa=) 10,99 €/ m2 olarak hesaplanmaktadır. Bu durumda, bahse konu iş kalemi için 6,97 €/ m2 fiyat öngörmüş olan isteklinin almış olduğu proforma faturaya dayanarak iş kalemi analizinde işçilik miktarını düşürdüğü ve/veya işçilik için brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmış saatlik asgari ücretin altında ücret öngördüğü anlaşılmıştır.

c) İhata Analiz 1 poz numaralı “Manisa Tipi İhata Yapılması” iş kalemine ilişkin açıklaması tetkik edildiğinde,

Söz konusu iş kaleminin bir bütün halinde piyasadan alınmış bir fiyat teklifi ile açıklanmadığı, bunun yerine kazı, beton harcı, kalıp ve demir imalatları (beton çelik çubuğu ve demir parmaklık/korkuluk imalatları) ile kazı nakli girdilerini içeren bir analiz yapıldığı, beton harcı (hazır beton) ve demir parmaklık/korkuluk imalatları için fiyat teklifi alındığı, diğer imalatlar için ise resmi poz tanımları üzerinden analiz yapıldığı, sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesine uygun düzenlendiği,
1 m imalat için, 0,36 m3 beton harcı, 10,79 kg çelik çubuk, 2,00 m2 kalıp ve 0,69 m3 kazı yapılmasının öngörüldüğü, imalata ait çizimler dikkate alındığında, beton harcı miktarı ile çelik çubuk miktarının eksik hesaplandığı (projeye göre 1 m duvar için 0,48 m3 beton harcı, 20 kg çelik çubuk gerekmekte) diğer imalatların ise projelere uygun belirlendiği,

Tespit edilmiştir. Neticede, isteklinin 1 m ihata duvarı imalatı için gerekli beton harcı ile çelik çubuk miktarını eksik hesapladığı (eksik hesaplanmış beton harcının tutarının iş kalemi için teklif edilen fiyatın yaklaşık %20’sine tekabül etmekte olduğu) anlaşıldığından, bahse konu iş kalemine yönelik açıklamasının yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır.

d) 6100/3/AN poz numaralı “Plent-miks temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)” iş kalemi kapsamındaki malzeme nakline yönelik açıklaması incelendiğinde, istekli tarafından malzemelerin Kırıkkale-Karacaali Mevkii’nde bulunan ocaktan tedarik edileceği ve bahse konu ocağın şantiye mahalline mesafesinin 40 km olduğu hususları belirtilerek, malzemenin 40 km mesafeden naklinin öngörüldüğü ve nakliye giderinin ilgili taşıma formülüne uygun bir şekilde hesaplandığı tespit edilmiştir.

Ancak, nakliye mesafesine yönelik yapılan incelemede, sadece Kırıkkale-Karacaali Mevkii’nin ihale konusu işin doğu yönündeki ucunun bulunduğu Kayaş’a mesafesinin yaklaşık 65 km olduğu, söz konusu imalatların batıda Sincan’dan doğuda Kayaş’a kadar uzanan yaklaşık 35 km’lik bir hatta gerçekleştirileceği hususları birlikte göz önünde bulundurulduğunda, ortalama malzeme nakli mesafesinin (65 + 35 / 2=) 82,5 km olması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durumda, isteklinin hesaplamalarında malzeme nakli mesafesini düşük aldığı anlaşılmaktadır.

Neticede, isteklinin 6100/3/AN poz numaralı iş kalemi kapsamındaki malzeme nakline yönelik açıklamasının yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır.

e) 2202/AN poz numaralı “Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyeti kazısı yapılması ve kullanılması” iş kaleminin birim fiyat tarifinde anılan iş kalemi kapsamında olduğu belirtilen serme işlerinin söz konusu iş kalemine yönelik yapılan açıklama kapsamında bulunan alt analizde dikkate alınmadığı görülmüş, bu durumda, 2202/AN poz numaralı iş kalemine yönelik açıklamanın poz tarifine uygun olmadığı, yani iş kalemi kapsamında bulunan tüm maliyet girdilerini içermediği sonucuna varılmıştır.

f) “Sinyalizasyon ve Telekomünikasyon Sistemleri” içerisinde yer alan “Kablo Döşeme ve İnşaat İşleri” iş kalemine ilişkin olarak teklif dosyasında sunulan Genel İş ve Alt İş Kalemi Ayrıntı Listesiincelendiğinde, Ankara - Sincan arası “Kablo Döşeme ve İnşaat İşleri” için 1.375.470,13 Avro, Ankara – Kayaş arası “Kablo Döşeme ve İnşaat İşleri” için 1.379.549,85 Avro, toplamda ise 2.755.019,98 Avro bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir. Söz konusu iş kalemine ilişkin olarak yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde ise, Ankara - Sincan arası “Kablo Döşeme ve İnşaat İşleri” için kâr hariç 1.467.059,16 Avro, Ankara – Kayaş arası “Kablo Döşeme ve İnşaat İşleri” için ise kâr hariç 846.610,50 Avro bedel öngörüldüğü, ayrıca 441.350,32 Avro tutarında yüklenici karı ve genel giderler öngörülerek toplam teklif bedeli olan 2.755.019,98 Avroya ulaşıldığı, söz konusu bedelleri tevsik etmek üzere proforma faturanın sunulduğu belirlenmiştir. Bu itibarla, Genel İş ve Alt İş Kalemi Ayrıntı Listesinde Ankara - Sincan arası “Kablo Döşeme ve İnşaat İşleri” için belirlenen fiyatı tevsik edecek şekilde açıklamanın yapılmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, Alt İş Kalemi Ayrıntı Listesinde yer alan iş kalemleri ile açıklama kapsamında sunulan analizlerde yer alan iş kalemlerinin birbirleriyle uyumlu olmadığı görülmüştür.

g) Açıklama yapılması istenilen Sinyalizasyon ve Telekomünikasyon Sistemleri iş kalemleri içerisinde yer alan ve idarece götürü fiyat istenilen “Yol Boyu Sinyal Ekipmanları” , “Anklaşman Sistemleri”, “Otomatik Tren Kontrol ve Koruma Sistemleri” , “Tekerlek Dedektör Sistemleri”, “Sinyal Kabloları ve Ekleri”, “Kablo Döşeme ve İnşaat İşleri” ile “Cab Radio” iş kalemlerine ilişkin olarak ihale uhdesinde kalan istekli tarafından açıklaması kapsamında, her bir iş kalemi için, Sincan-Ankara ve Ankara-Kayaş hat kısımları için ayrıma gidilerek, ayrı ayrı malzeme cinsi (söz konusu iş kalemlerinin imalatında sırasıyla 40, 28, 15, 4, 28, 8 ve 4 farklı türde malzeme kullanılması öngörülmüş), miktarı ve tutarları ile malzeme montajına dair işçilik tutarlarını gösteren analiz ve alt analizleri, “Kablo Döşeme ve İnşaat İşleri” iş kalemine ilişkin analizde kullanılan malzeme ve işçilik birim tutarlarını belgelendirmek üzere Emre Ray Enerji İnş. San. Tic. Ltd. Şti. firmasından alınmış proforma faturayı, diğer 6 iş kalemine ilişkin analizlerde kullanılan malzeme ve işçilik birim tutarlarını belgelendirmek üzere İspanya merkezli Thales Espana GRP S. A.U firmasından alınmış 6 adet proforma fatura ile anılan faturaların noter onaylı yeminli tercümelerini sunmuştur. Şeklen mevzuata uygun düzenlenmiş olduğu değerlendirilen söz konusu proforma faturalarda teklif edilen birim fiyatların nakliye dahil fiyatlar olduğu görülmüştür.

Aşağıda aktarılan sebeplerle söz konusu iş kalemlerine ilişkinolarak ihale uhdesinde kalan isteklininaşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Şöyle ki, idarenin sorgulama yazısı ekinde yer alan “Açıklama İstenilecek İş Kalemleri/Grupları Listesi” nde söz konusu 7 iş kaleminin bulunduğu satırlarda “Teknolojik nedenlerden dolayı her isteklinin çözüm önerisi farklı olabileceğinden idare olarak detaylı sıralı analiz girdileri teknik olarak tespit edilemediğinden, istekliler kendi proje detayını açılma olacak şekilde sunacaklardır.” ifadesinin bulunduğu görülmüştür. Ayrıca, esasen idari şartnamede ihale konusu işin tümü itibariyle birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edildiği belirtilse de Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formundan, yukarıda belirtilen iş kalemleri için götürü bedel esasına göre teklif istenildiği tespit edilmiştir. Buna ek olarak, ihale dokümanında isteklilerin söz konusu 7 iş kalemi için teklif ettikleri fiyatların yanında iş kalemi bünyesinde olan ana girdiler ile alt girdilerine ihale dokümanı kapsamında bulunan sırasıyla “Genel İş Kalemi Ayrıntı Listesi” ile “Alt İş Kalemi Ayrıntı Listesi”nde belirtmeleri istenmektedir. Son olarak, söz konusu iş kalemlerine ait birim fiyat tariflerinin,

“02- Anklaşman Sistemleri:

Teknik şartnamesinde ve ihale dokümanlarında belirtildiği şekilde yapılacak olup, istasyon ve ait olduğu hat kesimine ait tüm kumanda bilgilerinin alınması, izleme bilgilerinin iletilmesi, değerlendirilmesi ve sunulması amacıyla istasyon ve yol boyu kontrol sistemlerini içerir.

Teknik şartnamede ve ihale dokümanlarında belirtildiği şekilde işin gerçekleştirilmesi için gerekli Birim Fiyat Teklif Cetvelini oluşturan tüm Genel İş Kalemlerinin ölçü birimleri ile birlikte detayları “Genel İş Kalemi Ayrıntı Listesi” ne ayrıntılı olarak yapılacaktır.

Genel İş Kalemlerinin birim fiyatlarının detaylandırıldığı “Alt İş Kalemi Ayrıntı Listesi”ne ise Genel İş Kalemini oluşturan tüm kalemlerin ayrıntılı birim fiyat detaylandırılması yapılacaktır. Genel İş Kalemi Ayrıntı Listesinde ölçü birimi olarak verilen set, takım gibi birimlerin Alt İş Kalemi Ayrıntı Listesin’de ayrıntıları birim fiyatı içerecek şekilde belirtilecektir.

Ödeme şekli: Yüklenicinin teklifinde bu işe ait belirttiği Genel İş Kalemi ve Alt İş Kalemi Ayrıntı Listesinde belirtilen miktarları aşmamak kaydıyla listelerde belirtilen fiyatlar üzerinden iş gerçekleştirme miktarı kadar ödeme yapılacaktır.

03- Yol Boyu Sinyal Ekipmanları:

Teknik şartnamesinde, ihale dokümanlarında ve ön projelerde belirtildiği şekilde yapılacak olup, yol boyunda bulunan sinyal evleri, sinyaller,ray devreleri, makas motorları, makas dili elektrikli ısıtma sistemleri, istasyon kumanda konsolları, bağlantı dolapları v.b. ekipmanları ile bunların montajı ve işletmeye alınmasını kapsar.

04- Otomatik Tren Kontrol ve Koruma Sistemleri:

Teknik şartnamesinde ve ihale dokümanlarında belirtildiği şekilde yapılacak olup, bu sistem personel hatalarından dolayı meydana gelebilecek hataları önler. Sistem trenin gerçek hızını sürekli kontrol eder ve trenin gitmesi gereken maksimum hızla karşılaştırır. Eğer trenin hızı maksimum güvenli hızdan yüksek ise bu sistem makinisti hızı düşürmesi konusunda uyarır, eğer hız düşürülmez ise treni frenlemeye geçirir. Ayrıca kırmızı geçişlerde treni frenlemeye geçirir.

…08- Tekerlek Dedektör Sistemleri:

Teknik şartnamesinde ve ihale dokümanlarında belirtildiği şekilde yapılacak olup, teknik şartnamede ve ihale dokümanlarında belirtildiği şekilde işin gerçekleştirilmesi için gerekli Birim Fiyat Teklif Cetvelini oluşturan tüm Genel İş Kalemlerinin ölçü birimleri ile birlikte detayları “Genel İş Kalemi Ayrıntı Listesi” ne ayrıntılı olarak yapılacaktır.

…10. Sinyal Kabloları ve Ekleri:

Teknik şartnamesinde ve ihale dokümanlarında belirtildiği şekilde sinyal kabloları imal edilecek olup ait olduğu hat kesiminde bulunan sinyalizasyon sistemlerinin bağlantılarında kullanılacaktır.

Teknik şartnamede ve ihale dokümanında belirtildiği şekilde işin gerçekleştirilmesi için gerekli genel iş kalemini oluşturan bu pozun alt kalemleri muhtelif kesit ve kapasitede sinyal kabloları, ek malzemeleri ve terminasyon malzemeleridir. Bu alt kalemler boş olarak verilen sipariş listesinde miktarı ve birim fiyatları ile birlikte gösterilecektir.

Ödeme şekli: Yüklenicinin teklifinde bu işe ait belirttiği detaylı fiyatları üzerinden iş gerçekleştirme miktarı kadar ödeme yapılacaktır. Kuruluşumuz tarafından ilave iş olarak talep edilmediği müddetçe uygulama esnasında sipariş miktarı üzerinde kablo döşenmesi ve bu poza ait diğer işlerde artış olması halinde gerek malzeme gerekse işçilik bedeli ödenmeyecektir.

…12. Kablo Döşeme ve İnşaat İşleri:

Teknik şartnamesinde ve ihale dokümanlarında belirtildiği şekilde kablolar güzergaha açılacak kanallara döşenecek ve eki, terminasyonu, topraklaması yapılacaktır.

Teknik şartnamede ve ihale dokümanında belirtildiği şekilde işin gerçekleştirilmesi için gerekli genel iş kalemini oluşturan bu pozun muhtelif alt kalemleri; beton kablo kanalı, saç kanalı, ek odası, kablo menholü, ray altı geçişi, kablo topraklaması, kablo iniş borusu v.b dir.

Bu alt kalemler boş olarak verilen sipariş listesinde miktarı ve birim fiyatları ile birlikte gösterilecektir.

Ödeme şekli: Yüklenicinin teklifinde bu işe ait belirttiği detaylı fiyatları üzerinden iş gerçekleştirme miktarı kadar ödeme yapılacaktır. Kuruluşumuz tarafından ilave iş olarak talep edilmediği müddetçe uygulama esnasında sipariş miktarı üzerinde bu poza ve bu poza ait diğer alt pozlarda artış olması halinde gerek malzeme gerekse işçilik bedeli ödenmeyecektir.

…25. Cab Radyolar :

Teknik şartnamesinde ve ihale dokümanlarında belirtildiği şekilde yapılacak olup, Proje kapsamındaki ihtiyaçlar için özellikleri Sinyalizasyon Şartnamesinde belirtilen 32 adet Banliyö setleri için 64 adet Ses, ETCS Data ve GPRS Cab radyosu SIM kartları ile birlikte temin edilecektir.

Sözleşme Tasarısı’nın 16.2’nci maddesinde “16.2 Sinyalizasyon ve Telekomünikasyon İçin:

Projeler

Altyapı işleri ile ilgili uygulama projelerinde işin gereği proje değişikliği yapılma zorunluğu oluştuğunda ve üstyapı, elektrifikasyon, sinyalizasyon ve telekomunikasyon işlerine ait uygulama projeleri Yüklenici tarafından bedelsiz olarak yapılacaktır.

Yüklenicinin hazırladığı projeler İdare tarafından onaylandıktan sonra uygulama için geçerli olacaktır. Ancak bu projelerin İdare tarafından onaylanması, yüklenicinin işin doğru uygulanmasının yanısıra sistemin uygun kalite ve iyi performansının sağlanması hususlarındaki garanti ve sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

İdare gerek gördüğünde uygulama aşamasında, yapılacak işe ait revizyon veya ilave iş isteğinde bulunabilir. Bu tür işler sözleşme birim fiyatlarından yapılacaktır. Eğer bu işler sözleşme süresini etkiler ise iş programı bu doğrultuda karşılıklı mutabakat ile değiştirilecektir.” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılanlardan, her ne kadar idari şartnamede ihale konusu işin tümü itibariyle birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edildiği belirtilse de, söz konusu iş kalemleri için götürü bedel esasına göre teklif istenildiği ve isteklilerin her bir iş kalemi için toplam teklif bedelini oluşturan alt iş kalemlerine ait miktarları ve bunlara ait birim fiyatları gösteren hesap cetveli mahiyetindeki belgeleri sunmaları gerektiğine dair ihale dokümanında düzenleme yapıldığı, bununla birlikte, anılan iş kalemlerine ait uygulama projelerinin bulunmadığı (Uygulama projelerinin yüklenici tarafından hazırlanacağı), yerine ön projeler ile ihaleye çıkıldığı ve isteklilerce bahse konu iş kalemlerine ilişkin olarak kendilerine özgü teknik çözümleri dahilinde teklif verilmesinin istenildiği, bu nedenle de idarece söz konusu iş kalemlerinin analiz girdilerinin (iş kalemi bünyesinde olan imalat tür ve miktarlarının) belirlenemediği anlaşılmıştır.

Nitekim bahse konu hususa dair bilgi ve belge istenilen yazımıza idarenin vermiş olduğu cevabi yazıda “Sinyalizasyon projelerinde çözümler; teknolojik nedenlerden dolayı firmalara göre farklılıklar gösterdiğinden, çözümlerde ayrıntılara girildiğinde Firma tanımı algısı oluşabilmektedir. Çözüm farklılıklarına göre fiyat analizlerinde de firmalara göre farklılıklar olmaktadır. Bu nedenle Kuruluşumuzca yapılan ihalelerde hattın durumuna ait ön projeler oluşturularak teknik şartnamelerin ekinde verilmekte ve Firmalar teknik şartnamede tanımlanan isterler ve iş tanımlarını da dikkate alarak verilen ön projelere göre dizayn kriterleri oluşturmakta ve ihalede teklif edilecek çözümü belirlemektedir.” şeklinde yer alan cevap, aktarılan durumu teyit eder niteliktedir.

4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (c) bendinde “Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur. Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Bu işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımlar için anahtar teslimi götürü bedel, uygulama projesi yapılamayan kısımlarda ise her bir kalem iş için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabilir…” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Kanun hükmünden, yapım işlerinde kural olarak uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamayacağı, ancak, madde metninde yer alan durumların varlığı halinde bu kuralın istisnasının söz konusu olacağı, bununla birlikte, bahse konu istisnai durumlarda dahi ihale öncesinde idarelerce yapım işine ait ön veya kesin projenin hazırlanması gerektiği, anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkılabilmesi için ise uygulama projelerinin hazırlanmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Söz konusu Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, ön proje, belli bir yapının kesin ihtiyaç programına göre, gerekli arazi ve zemin araştırmaları yapılmadan, bilgilerin halihazır haritalardan alındığı, çevresel etki değerlendirme ve fizibilite raporları dahil elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan plân, kesit, görünüş ve profillerin belirtildiği bir veya birkaç çözümü içeren proje; kesin proje, belli bir yapının onaylanmış ön projesine göre, mümkün olan arazi ve zemin araştırmaları yapılmış olan, yapı elemanlarının ölçülendirilip boyutlandırıldığı, inşaat sistem ve gereçleri ile teknik özelliklerinin belirtildiği proje; uygulama projesi ise, belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği proje olarak tarif edilmiştir.

Diğer yandan, 4735 sayılı Kanun’un “Sözleşme türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde, yapım işlerinde birim fiyat sözleşme, ön veya kesin projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden bağıtlanan sözleşme olarak tarif edilmiştir.

Anılan mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulduğunda, ihale dokümanında inceleme konusu işin birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkarıldığı belirtilmesine karşın, yukarıda belirtilen iş kalemleri için götürü bedel teklif alınarak ihaleye çıkıldığı anlaşılmıştır. Hal böyleyken, ihale dokümanı kapsamında işe ait uygulama projesine yer verilmediği, esasen ihale dokümanı kapsamında ön projelere yer verildiği ve isteklilerden kendi özgün teknik çözümlerine göre teklif vermelerinin istenildiği görülmüş olup, idarece, iddia konusu iş kalemleri için herhangi bir ortak uygulama projesi olmadan götürü bedel teklif almak suretiyle ihaleye çıkılmasının, ihaleye katılan her bir isteklinin kendine has teknik çözümleri çerçevesinde iş kalemleri bünyesindeki imalat tür ve miktarlarını belirlemesine ve buna göre tekliflerini oluşturmasına sebep olduğu, bu durumun da, ihale konusu işin imalat tür ve miktarları gibi teknik detaylarının mümkün olduğunca ihaleye çıkılmadan önce belirlenmesini amaçlayan Kanun’un 62’nci maddesini (c) bendine aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak uygulama projeleri hazırlanmadan ihaleye çıkıldığı ve idare tarafından anılan iş kalemleri bünyesinde bulunan alt iş kalemleri ile bu iş kalemlerindeki malzeme, nakliye ve işçilik girdi miktar ve fiyatlarının önceden belirlenmediği dikkate alındığında, ihale uhdesinde kalan isteklininaşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı görülmüş ve söz konusu aykırılığın düzeltici işlemle giderilemeyeceği anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin iddialarına yönelik olarak Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgelerin incelenmesinden;

Yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan iş kalemleri arasında bulunan 2202/AN poz numaralı “Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyeti kazısı yapılması ve kullanılması” iş kaleminin birim fiyat tarifinde anılan iş kalemi kapsamında olduğu belirtilen serme işlerinin söz konusu iş kalemine yönelik yapılan açıklama kapsamında bulunan alt analizde dikkate alınmadığı görülmüş, bu durumda, 2202/AN poz numaralı iş kalemine yönelik açıklamanın poz tarifine uygun olmadığı, yani iş kalemi kapsamında bulunan tüm maliyet girdilerini içermediği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, birim fiyatları/maliyetleri kazı yapılacak yerin klas oranlarına (zeminin sertlik türüne) göre büyük oranda değişiklik gösteren 2200/AN ve 2202/AN poz numaralı iş kalemleri için idarenin ve isteklinin öngördüğü kazı klas oranlarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

2200/AN pozu için,

Kazı Türü

İsteklinin Öngörüsü

İdarenin Öngörüsü

Toprak

%55

%22

Küskü

%30

%33

Yumuşak kaya

%10

%18

Sert kaya

%27

Toplam:

%100

2202/AN poz için,

Kazı Türü

İsteklinin Öngörüsü

İdarenin Öngörüsü

Toprak

%100

Küskü

%85

Yumuşak kaya

%15

Toplam:

%100

Tablolara bakıldığında, kazı klasları için idarenin ve isteklinin öngördükleri oranların birbirinden farklı oldukları anlaşılmakta olup, isteklinin öngörüsünün kazı işlerinin daha yumuşak zeminde daha düşük maliyetler ile yapılması olduğu, hâlbuki idarenin aynı kazı işlerinin daha sert zeminde ve nispeten daha maliyetli olacağını kabul ettiği görülmektedir. Bu durumun ise, yani kazı klas oranlarının bahsedilen şekilde farklı belirlenmesinin, idarece ihale dokümanı kapsamında bahse konu iş kalemleri için gerekli zemin etütleri neticesinde kararlaştırılmış klas oranlarının belirtilmemesinden kaynaklandığı değerlendirilmiştir.

İhale sürecinde, isteklilerin tekliflerini doğru bir şekilde oluşturmalarını teminen ihale dokümanında yapım işi kapsamında yer alan imalatların/iş kalemlerinin ayrıntılı bir şekilde tanımlanması, özellikle isteklilerin başka bir şekilde edinemeyecekleri bilgilere ihale dokümanında yer verilmesi büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda, her cins ve klastaki zeminde kazı yapılmasına yönelik anılan iş kalemlerine dair kazı klas oranları, isteklilerin başka bir şekilde edinemeyecekleri bilgiler olarak değerlendirildiğinden, bunların idarece isteklilere verilmesi gerekmektedir.

Netice itibariyle, söz konusu iki kazı iş kalemi için oluşturulacak birim fiyatların kazılacak zeminin klas oranlarına (Resmi pozlara göre sert kayada yapılacak kazının birim fiyatının toprakta yapılacak kazının birim fiyatının yaklaşık 5 katı olduğu) büyük oranda bağlı olduğu, bu nedenle ihalede sağlıklı bir şekilde birim fiyat oluşturulabilmesi için klas oranlarının isteklilere ihaleden önce verilmesinin gerektiği, aksi takdirde her isteklinin aynı iş için farklı klas oranları öngörerek söz konusu iş kalemlerini fiyatlayacağı, bu durumun da isteklilerin tekliflerinin (özellikler aşırı düşük teklif açıklamalarının) sıhhatli bir şekilde değerlendirilmesine mani olduğu sonucuna varılmıştır. İhalenin bu nedenle de iptal edilmesinin yerinde olacağı düşünülmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin iddiaları kapsamında Kurulca verilen “ihalenin iptaline” niteliğindeki karar gerekçelerine katılmakla beraber, yukarıda aktarılan gerekçe ile de ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği ve bu gerekçenin de Kurulca verilen “ihalenin iptaline” niteliğindeki karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunca verilen karara katılıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2013/UY.II-2159

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin