KİK Kararı: 2013/UY.II-2071

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/036
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 13.05.2013
Karar No : 2013/UY.II-2071
BAŞVURU SAHİBİ:
Detaş Taahhüt İnşaat Temizlik Taşım. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti., DABAKHANE MAH. PTT SOK. SARIBEYOĞLU İŞHANI NO:70 KAT:3 MALATYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Malatya İl Jandarma Komutanlığı, Malatya Elazıg Karayolu 10 Ncu Km Çamurlu Mevkıı MALATYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/26119 İhale Kayıt Numaralı "Malatya İl J.K.Lığı Bağlılarına Kule Ve İhata Duvarı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Malatya İl Jandarma Komutanlığıtarafından 03.04.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malatya İl J.K.lığı Bağlılarına Kule ve İhata Duvarı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Detaş Taahhüt İnşaat Temizlik Taşım. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.04.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.04.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.04.2013 tarih ve 14371 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.04.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1573 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, sundukları anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubunda yer alan imzanın firma yetkilisine ait olmadığı kanaati ile herhangi bir kriminal inceleme yapılmadan tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

08.04.2013 tarihli ihale komisyon kararında başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi, sunulan anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubunun İdari Şartname’nin 23 ve 31’inci maddelerine uygun olmadığı, imza sirküleri ve teklif mektubunda yer alan imzaların farklı olduğunun tespit edildiği şeklinde açıklanmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dâhil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.

Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur… ” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “ Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “… Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir …” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinde “… (2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

...

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23.2’nci maddesinin (d) bendinde ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 30’uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hükmün aynısına yer verilerek “ Teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin ihaleye sunduğu teklif dosyasında yer alan Malatya 3. Noterliği tarafından onaylı 03.02.2012 tarihli imza sirkülerinde, Hüseyin Demirdaş’ın 10 yıl süre ile tam yetkiyle şirket müdürü seçildiği ve münferit imzası ile şirketi temsil ve ilzama yetkili olduğu belirtilerek adı geçen şahsın imza örneğine yer verildiği, ayrıca başvuru sahibi tarafından sunulan teklif dosyasında yer alan anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubunun sağ alt köşesinde de anılan şirketin ticaret unvanını içeren şirket kaşesinin ve kaşe üzerinde imzanın yer aldığı, başvuru sahibi tarafından, teklif mektubu üzerinde ve imza sirkülerinde yer alan imzaların, şirket müdürü ve şirketi temsile yetkili olan “Hüseyin Demirdaş” isimli şahsa ait olduğunun kabul edildiği tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, başvuru sahibi Detaş Taahhüt İnşaat Temizlik Taşım. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklif mektubunda yer alan imza ile şirket müdürüne ait imza sirkülerinde yer alan imzanın aynı veya farklı kişilere ait olup olmadığına ilişkin idarece herhangi bir kriminal inceleme yaptırılmadan, söz konusu imzaların aynı olmadığı ve yetkili kişi tarafından teklif mektubunun imzalanmadığına ilişkin bir sonuç ve karara varılamayacağı, imzası inkâr olunmayan belgenin geçerli olduğunun kabul edilmesi gerektiği ve başvuru sahibi tarafından teklif mektubunun teklif vermeye yetkili şirket müdürü tarafından imzalandığının ikrar edildiği anlaşıldığından başvuru sahibi tarafından ihale dosyasında sunulan teklif mektubunun yetkili kişi tarafından imzalandığının ve teklif mektubunun bağlayıcı olduğunun kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde; teklif mektubunda yer alan imzanın kendisine ait olduğunu kabul eden kişinin yetkili kişi olduğunun kabul edilmesi ve buna göre değerlendirme yapılması gerektiği, başvuru sahibi tarafından, teklif mektubu üzerinde ve imza sirkülerinde bulunan imzaların, şirket müdürü ve şirketi temsile yetkili olan “Hüseyin Demirdaş” isimli şahsa ait olduğunun kabul edildiği, dolayısıyla imza sirkülerinde yer alan imza ile teklif mektubunda yer alan imzaların birbirine benzemediği gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Detaş Taahhüt İnşaat Temizlik Taşım. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde özetle “ sundukları anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubunda yer alan imzanın firma yetkilisine ait olmadığı kanaati ile herhangi bir kriminal inceleme yapılmadan tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı” şeklinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurul Çoğunluğunca alınan Kararda, teklif mektubunda yer alan imzanın kendisine ait olduğunu kabul eden kişinin yetkili kişi olduğunun kabul edilmesi ve buna göre değerlendirme yapılması gerektiği, başvuru sahibi tarafından, teklif mektubu üzerinde ve imza sirkülerinde bulunan imzaların, şirket müdürü ve şirketi temsile yetkili olan “Hüseyin Demirdaş” isimli şahsa ait olduğunun kabul edildiği, dolayısıyla imza sirkülerinde yer alan imza ile teklif mektubunda yer alan imzaların birbirine benzemediği gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin uygun olmadığı anlaşıldığından Detaş Taahhüt İnşaat Temizlik Taşım. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 37. maddesinin birinci fıkrasında, idarenin tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili olarak isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebileceği hükmüne yer verilmiştir. Kanunun, ihalelerde yasak fiil ve davranışlara ilişkin 17. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; “Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.” hususları sayılmıştır.

Şikâyete konu olaydaki şekilde, teklif mektubunda yer alan imza ile imza beyannamesi/sirküleri arasındaki uyum konusunda tereddüt yaşanılan bir durumda, esas olarak idare bakımından Kanunun 37. maddesinde belirtilen yetkinin kullanılması zorunluluğu bulunmaktadır. Çünkü böylesi bir durumda, imza sirküleri ya da imza beyannamesi teklif dosyasında yer alan kişi ile iletişime geçilmeden, onun bilgisinin dışında, Kanunun 17. maddesinde sayılan ve fiili işleyenler bakımından cezai sorumluluğun da söz konusu olacağı bir hususun mevcudiyeti bilinemeyecektir.

Öte yandan, teklif mektubunda yer alan imzanın, kendisine ait olduğunu kabul eden kişinin; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 206. maddesinde ; “Bir resmî belgeyi düzenlemek yetkisine sahip olan kamu görevlisine yalan beyanda bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.” ortaya koyduğu yaptırımın önemini bilmesi gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 37. maddesinin ikinci fıkrasında değişiklik getiren, 05.12.2008 tarih ve 27075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 20/11/2008 tarih ve 5812 sayılı Kanunun 11. maddesine ilişkin gerekçede; “…Uygulamada belge tamamlama konusunda ortaya çıkan problemler ve suiistimallerin önlenmesi amacıyla, belge tamamlama yerine sunulan belgelerdeki bilgilerin tamamlanması ve yazılı bildirime rağmen eksiklikleri gidermeyen istekliler hakkında yaptırım uygulanması öngörülmektedir…” hususları belirtilmiştir. Söz konusu değişiklik ile 37. maddenin ikinci fıkrası uyarınca, yalnızca belgelerdeki bilgi eksikliği tamamlanabilmektedir.

Dolayısıyla, teklif dosyasında imza sirküleri/beyannamesi bulunan kişinin dışında başka birisi tarafından teklif mektubunun imzalanması durumunda, imza sirküleri/beyannamesi sahibi bu işlemi yani yetkisiz temsilcinin işlemini onayladığını belirtse dahi, bu onayın daha evvel teklif dosyası kapsamında sunulması zorunlu imza sirküleri ile gerçekleştirilmesi gerektiğinden, dolaylı şekilde, ihale mevzuatı bakımından uygulanma olanağı bulunmayan belge eksikliğinin tamamlanması sonucu ile karşılaşılacaktır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi ihaleye sunduğu teklif dosyasında yer alan Malatya 3. Noterliği tarafından onaylı 03.02.2012 tarihli imza sirkülerinde; Hüseyin Demirdaş’ın 10 yıl süre ile tam yetkiyle şirket müdürü seçildiği ve münferit imzası ile şirketi temsil ve ilzama yetkili olduğu belirtilerek adı geçen şahsın imza örneğine yer verildiği, başvuru sahibi tarafından sunulan teklif dosyasında yer alan anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubunun sağ alt köşesinde de şirketin ticaret unvanını içeren şirket kaşesinin ve kaşe üzerinde imzanın bulunduğu, başvuru sahibi tarafından, teklif mektubu üzerinde ve ihale dosyasına sunulan diğer evrakta bulunan imzaların, şirket müdürü ve şirketi temsile yetkili olan “Hüseyin Demirdaş” isimli şahsa ait olduğunun kabul edilmesi gerektiği yönünde karar verilmekle birlikte, başvuru sahibine ait teklif mektubunda yer alan imza ile şirket müdürüne ait imza sirkülerinde yer alan imzanın aynı veya farklı kişilere ait olup olmadığına ilişkin idarece herhangi bir kriminal inceleme yaptırılmadan, söz konusu imzalar arasında bir benzerlik olup/olmadığına ve yetkili kişi tarafından teklif mektubunun imzalanıp/imzalanmadığına ilişkin bir sonuç ve karara varılamayacağından, imzalar karşılaştırıldığında açıkça görülebilen bir farkın bulunmadığı ve bu nedenle doğrudan bu imzaların Hüseyin Demirdaş’ın el ürünü olup olmadığını söyleyebilmenin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle başvuru sahibi Detaş Taahhüt İnşaat Temizlik Taşım. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklif dosyalarında bulunan tüm imzaların yetki verilmiş kişilerin el ürünü olup olmadığı sorunun ise ancak yapılacak bir teknik değerlendirme (bilirkişi incelemesi) neticesinde çözüme kavuşturulabileceği açıktır.

Dolayısıyla, ihale komisyonunca ayrıca bir araştırma yapılmaksızın yukarıda belirtilen isteklilerin teklif dosyalarındaki imza sirkülerinde yer alan imzaları ile teklif mektuplarındaki ve diğer belgelerindeki imzaların aynı kişilere ait olmadığı yönünde ortaya koymuş olduğu tespitin makul ve haklı bir dayanağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Somut olayda, ihale sürecinde sunulan belgelerdeki imzanın gerçeği yansıtmadığı hususunda tereddüt olması halinde, Adli Tıp Kurumu veya Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Kriminal Laboratuvarından ekspertiz raporu alınması ve sonucuna göre işlem tesis edilmesinin uygun olacağı açıktır.

Konuya ilişkin yargı kararları incelendiğinde, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 28.10.2004 tarihli ve E:2005/5989, K:2005/4730 sayılı kararı ile; şirket yetkilisi adına atılan imzanın sahte olması belgenin sahteliği sonucunu doğuracağından ve bu belgedeki bilgilerin doğru olmasının belgenin sahte bir belge olarak nitelendirilmesini ortadan kaldırmayacağından, böyle bir belgenin kullanılması 4734 sayılı Yasanın 17. maddesinin (c) bendi kapsamında kalması nedeniyle davacı şirket hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığına hükmedilmiştir.

Bu itibarla, gerek yargı kararları, gerekse de kamu hukuku açısından, başvuru sahibi tarafından idareye sunulan söz konusu belgelerin anılan mevzuat hükmüne uygun olup olmadığı hususunun, bu konuda yetkilendirilmiş resmi kurumlardan alınan/alınacak bilirkişi raporu ile ispatlanması durumunda, anılan eylemin 4734 sayılı Yasanın 17/c maddesinde düzenlenen nitelikte olduğu, bu nedenle idarece belirtilen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yanı sıra, belirtilen istekli hakkında anılan Kanunun 58. maddesi hükmü uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, başvuru sahibi Detaş Taahhüt İnşaat Temizlik Taşım. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyaları içinde sunulan belgelerden imza sirkülerinde yer alan imzalar ile gerek teklif mektubunda gerekse diğer belgelerde yer alan imzaların karşılaştırılması sonucunda, imzaların birbirini tutmaması sebebiyle, imzaların farklı olduğu hususunun bu konuda yetkilendirilmiş resmi kurumlardan alınacak bilirkişi raporu ile ispatlanması durumunda, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve hakkında 4734 sayılı Yasa’nın 58. maddesi uyarınca yasaklama işlemleri yönünden gereğinin yapılması gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi