KİK Kararı: 2013/UY.II-1953

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/033
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 29.04.2013
Karar No : 2013/UY.II-1953
BAŞVURU SAHİBİ:
Sunrise İnşaat Nak. Tem. Hizm. Mad. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti, KEMALİYE MAH. ŞAFAK SOK. KAT:1 NO:10 DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ortakent Yahşi Belediye Başkanlığı, Ortakent Mahallesi Cumhuriyet Caddesi No: 110 48420 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/11435 İhale Kayıt Numaralı "Beldemizde Beton Parke Yol Ve Kaldırım Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ortakent Yahşi Belediye Başkanlığıtarafından 22.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Beldemizde Beton Parke Yol ve Kaldırım Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Sunrise İnşaat Nak. Tem. Hizm. Mad. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 22.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.03.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.04.2013tarih ve 11554sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1321sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan işçilik girdilerinin, asgari işçilik tutarının altında olduğu, teklif açıklaması kapsamında sunulması gerekli belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak düzenlenmediği, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve idarece yapılan değerlendirmelerin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhaleye ait idari şartnamenin “ihale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde;

“ _2.1._İhale konusu işin

_a) Adı:_Beldemizde Beton Parke Yol ve Kaldırım Yapım İşi” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60’ıncı maddesinde de benzer hükümlere yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38’inci maddesinde; “ İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır .” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…” açıklamaları yer almaktadır.

İdarî Şartname’nin ekinde aşağıdaki tabloya yer verildiği görülmüştür:

Sıra No

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

1

8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplama yapılması

m2

55.000

2

2

75x30x15 cm boyutlarında normal çimentolu buhar kürlü beton bordür döşenmesi

m

5.000

3

3

100x15x22 cm boyutlarında (oval) normal çimentolu buhar kürlü beton bordür döşenmesi

m

10.000

4

4

20x20x8 cm boyutlarında normal çimentolu buhar kürlü beton yağmur suyu oluğu

m

10.000

5

5

40x40x4 cm görme engelli yönlendirme ve uyarı taşı döşenmesi

m2

1.300

Şikâyet konusu ihalede, idarece yapılan değerlendirme sonucunda; sınır değer 1.148.992,86 TL olarak tespit edilmiş, bu tutarın altında teklif veren Optimum İmalat Beton İnşaat Yapı Turizm Ticaret Sanayii İthalat ve İhracat Ltd. Şti.’den 26.02.2013 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasını 05.03.2013 tarihine kadar idareye vermesi istenmiş, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını idarenin istediği süreye uygun olarak sunduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Optimum İmalat Beton İnşaat Yapı Turizm Ticaret Sanayii İthalat ve İhracat Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 10 adet analiz formatı, 3 adet fiyat teklifi, 2 adet proforma fatura, 1 adet stok tespit tutanağı ve 1 adet maliyet/satış tutarı tespit tutanağını sunduğu anlaşılmıştır.

Ancak, idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazılarında iş kalemleri/gruplarına yönelik herhangi bir ayrım yapılmadığı, açıklama istenilecek iş kalemi ve gruplarının belirtilmediği, sadece açıklamada kullanılabilecek belgelerin liste şeklinde yazıldığı ve örnek analiz formatı verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca idarelerce teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen bir istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenirken, açıklama istenecek iş kalemlerinin neler olduğunu gösteren “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”nin ve idarece hazırlanan “sıralı analiz girdileri listesi”ne göre açıklanması istenmeyen analiz girdilerinin açıklama talep yazısı ekinde isteklilere bildirilmesi gerekmektedir.

İdarece yaklaşık maliyet hazırlanırken sıralı iş kalemleri/grupları listesi ve açıklama istenecek iş kalemlerine ilişkin olarak sıralı analiz girdileri tablosunun oluşturulmadığı, dolayısıyla aşırı düşük tekliflerin sorgulanması esnasında da açıklama talep yazısı ekinde açıklanması istenmeyen analiz girdileri tablosunun isteklilere gönderilmediği tespit edilmiştir. Bu itibarla, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usule uygun yapılmadığı anlaşılmış olup, usulüne uygun yapılmayan bir aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda, istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığının sağlıklı bir şekilde değerlendirebilme imkânı olmayacağından, aşırı düşük teklif açıklaması sürecinin usulüne uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece açıklama istenecek iş kalemlerinin neler olduğunu gösteren “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”nin ve sıralı analiz girdileri listesine göre çıkarılacak “açıklanması istenmeyen analiz girdileri listesinin” oluşturulması, aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde, sorgulamaya tabi isteklilere gönderilmesi ve aşırı düşük teklif açıklaması işlemlerinin yeniden tesis edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi