KİK Kararı: 2013/UY.II-1776

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/030
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 11.04.2013
Karar No : 2013/UY.II-1776
BAŞVURU SAHİBİ:
Acar Yıkım İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti., ŞÜKRÜYE MAH. BENTDERESİ CAD. NO:14/24 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, Arifiye Mahallesi Ikieylül Caddesi No : 53 26130 ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/195559 İhale Kayıt Numaralı "Betonarme Bina Yıkılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eskişehir Büyükşehir Belediyesitarafından 18.01.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Betonarme Bina Yıkılması” ihalesine ilişkin olarak Acar Yıkım İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.03.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.03.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.03.2013 tarih ve 10692 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.03.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1227 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idareye yapmış oldukları şikâyet başvurusunda yer alan 9 iddia ile ilgili olarak, ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifinin yaklaşık maliyetin %40’ının altında kalması sebebiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine dair 1’inci iddia için idare tarafından verilen cevabın yeterli olduğu, ancak söz konusu firmanın aşırı düşük teklif açıklaması ile ilgili diğer 8 iddia için verilen cevabın yüzeysel olduğu ve konuya açıklık getirmediği, bundan dolayı itirazen şikâyet dilekçesinde bulunan 8 maddede belirtilen sebeplerle ihale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,

“2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Betonarme bina yıkılması

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı ve türü:

1 adet betonarme karkas taşıyıcılı çelik çatılı binanın yıkılması işi.

ç) Yapılacağı yer: Porsuk Bulvarı (Suboyu sokak) No:1 Eskişehir...” düzenlemesi,

“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinin altıncı fıkrasında,

“Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlere dair tebliğde yer alan B/III grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir...” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartnamenin 19’uncu maddesinde, başvuru konusu ihalede anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif verileceği düzenlenmiştir.

Başvuru konusu ihaleye 13 istekli tarafından teklif verilmiş ve ihale komisyon kararından, 2 isteklinin teklifinin geçersiz olduğu, kalan 11 isteklinin teklifinin ise geçerli olduğu anlaşılmıştır.

Bu duruma göre oluşan sınır değeri hesaplamak üzere, başvuru konusu ihalede uygulanacak sınır değer katsayısına bakıldığında, ihale ilanının “Diğer hususlar” başlıklı 13’üncü maddesinde ve İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde söz konusu katsayının N=1,20 olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Bahsi geçen N katsayısına göre başvuru konusu ihalede oluşan sınır değer 70.163,20 TL olmaktadır ve bu sınır değerin altında teklif veren 4 isteklinin (Ali Yazar, Beydam İnş. Haf. Yıkım Hurda Plastik Tekst. San. ve Tic. Ltd. Şti., İbrahim Taşoluk ve Beşe Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.) 12.02.2013 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutuldukları belirlenmiştir.

İhale işlem dosyasındaki belgelere göre, adı geçen dört istekliden sadece Beşe Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu ve sözü edilen açıklamanın idarece kabul edilerek ihalenin mezkûr firma üzerinde bırakıldığı belirlenmiştir.

Bu doğrultuda, başvuru sahibi isteklinin, ihale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığına ilişkin iddiası aşağıda incelenmiştir.

Buna göre, ilgili isteklilere tebliğ edilen 12.02.2013 tarihli aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazılarda, “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesi uyarınca bu konudaki açıklamanızı ve bu belge ekinde verilen analiz formatına uygun analizlerinizi 22.03.2013 tarihi saat 11:00’a kadar yazılı olarak idaremize bildirmenizi...” ifadesi bulunmaktadır.

Yapım işleri ihalelerine ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamalarında idarelerce isteklilerden açıklama istenilen ve istenilmeyen hususlarla ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde,

“45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

...

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından ilgili isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulaması yazısı ekinde sadece örnek analiz formatı bulunmakta, buna mukabil açıklama istenilen sıralı iş kalemleri listesi ile açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesi bulunmamaktadır.

İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesabına ilişkin belgeler arasında sıralı iş kalemleri listesi ile sıralı analiz girdileri tablolarının bulunduğu görülmüştür.

Buna göre idarece hazırlanan sıralı iş kalemleri listesinde üç adet iş kalemi bulunduğu belirlenmiştir. Söz konusu iş kalemleri listesi aşağıdaki gibidir:

İş Kalemi No

İş kalemi adı

İş kalemi adı

18.185/1

Makine ile demirli demirsiz beton inşaatı

1,7266

MSB.133/A

Demir çatı makası, profil veya sac kolon, kiriş aşık gibi imalatın sökülmesi

0,1024

Hurda demir satışı

1 ton hurda demirin satış bedeli

-0,8290

Ancak yaklaşık maliyet hesabına ilişkin belgeler arasında yer alan hesap cetvelinde, “18.185/1” poz numaralı “Makine ile demirli demirsiz beton inşaatı” iş kaleminin tutarında kazı ve moloz nakli bedelinin de bulunduğu görülmektedir. Söz konusu hesap cetvelindeki tutarlara göre başvuru konusu ihaledeki kalemlerin yüzdeleri aşağıdaki gibidir:

Sıra No

İş Kalemi No

İş kalemi adı

İş kalemi adı

1

18.185/1

Makine ile demirli demirsiz beton inşaatı

1,2948

N.25

Kazı ve moloz nakli

0,4317

2

Hurda demir satışı

1 ton hurda demirin satış bedeli

-0,8290

3

MSB.133/A

Demir çatı makası, profil veya sac kolon, kiriş aşık gibi imalatın sökülmesi

0,1024

Yukarıdaki tablolarda yer alan bilgilere göre, “18.185/1” poz numaralı “Makine ile demirli demirsiz beton inşaatı” iş kalemi, yaklaşık maliyetin %129’u kadardır.

Ancak başvuru konusu ihaledeki yaklaşık maliyet, hurda demirin yüklenici tarafından satılmasından elde edilen gelirin, yıkım ve nakliyat giderlerinden çıkarılması sonucunda elde edilen meblağa tekabül ettiğinden, yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemlerinin tespiti, ancak hurda demir satışı tutarının diğer imalatların tutarlarından çıkarılmasıyla mümkün olabilir.

Bu sonuç doğrultusunda hurda demirin satışı için idarece tespit edilen tutar, “18.185/1” poz numaralı “Makine ile demirli demirsiz beton inşaatı” iş kalemi için idarece tespit edilen tutardan çıkarıldığında elde edilen meblağ, takribî olarak yaklaşık maliyetin %46’sıdır.

Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde ve ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen pursantaj icmalinde, ihale konusu işin, ilgili binanın yıkılması ve çıkan malzemenin naklinden oluştuğu anlaşılmaktadır.

Bu açıdan bakıldığında, “18.185/1” poz numaralı “Makine ile demirli demirsiz beton inşaatı” iş kalemi için idarece tespit edilen tutara söz konusu imalat ile bağlantılı “Kazı ve moloz nakli” iş kalemi için idarece tespit edilen tutar eklendiğinde elde edilen toplam bedelden hurda demirin satışı için belirlenen fiyat çıkarıldığında ortaya çıkan meblağ, yaklaşık maliyetin takribî %90’ı olduğundan, yaklaşık maliyetin %80’lik kısmının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin “18.185/1” poz numaralı “Makine ile demirli demirsiz beton inşaatı” iş kalemi ve bu kalemle bağlantılı “Kazı ve moloz nakli” iş kalemi ile “Hurda demir satışı” iş kalemi olduğu sonucuna varılmaktadır.

Buna göre, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin açıklaması gereken iş kalemlerinin, “18.185/1” poz numaralı “Makine ile demirli demirsiz beton inşaatı” iş kalemi, “Kazı ve moloz nakli” iş kalemi ile “Hurda demir satışı” iş kalemi olduğu neticesine ulaşılmaktadır.

Bu sonuç doğrultusunda Beşe Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasına bakıldığında, adı geçen istekli tarafından, yukarıda zikredilen “18.185/1” poz numaralı “Makine ile demirli demirsiz beton inşaatı” iş kalemi ile “Hurda demir satışı” iş kalemleri için açıklama yapıldığı, buna karşın “Kazı ve moloz nakli” iş kalemi ile “MSB.133/A” poz numaralı “ Demir çatı makası, profil veya sac kolon, kiriş aşık gibi imalatın sökülmesi” iş kalemi için ise açıklama yapılmadığı belirlenmiştir.

Yukarıda yapılan tespitlere göre “MSB.133/A” poz numaralı “ Demir çatı makası, profil veya sac kolon, kiriş aşık gibi imalatın sökülmesi” iş kalemi için adı geçen istekli tarafından açıklama yapılmamış olması yerinde olmakla birlikte, mezkûr isteklinin “Kazı ve moloz nakli” iş kalemi için herhangi bir açıklama yapmamış olması kamu ihale mevzuatı açısından eksiklik teşkil etmektedir.

Ancak, sözü edilen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olup olmadığının değerlendirilebilmesi için, aşırı düşük teklif sorgulamasının idare tarafından ilgili isteklilere kamu ihale mevzuatına uygun bir şekilde bildirilmiş olması gerekmektedir.

Yukarıda da belirtildiği gibi, idare tarafından ilgili isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulaması yazısı ekinde sadece örnek analiz formatının bulunduğu, buna mukabil açıklama yapılması gereken iş kalemlerine ilişkin olarak idarece hazırlanan sıralı iş kalemleri listesi ile açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesinin bulunmadığı görüldüğünden, söz konusu sorgulamanın kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu ve idare tarafından mevzuata uygun olarak yeniden yapılması gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, açıklanan nedenlerle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde belirttiği “ ihale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı ” şeklindeki iddiasına ilişkin olarak, idare tarafından ilgili isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulaması yazısı ekinde sadece örnek analiz formatının bulunduğu, buna mukabil açıklama yapılması gereken iş kalemlerine ilişkin olarak idarece hazırlanan sıralı iş kalemleri listesi ile açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesinin bulunmadığı görüldüğünden, söz konusu sorgulamanın kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu ve idare tarafından mevzuata uygun olarak yeniden yapılması gerektiği gerekçesi ile, Kurul çoğunluğunca, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

İncelenen ihalenin, 1 adet betonarme karkas taşıyıcılı çelik çatılı binanın yıkılması işi olduğu, işe ait Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde ve ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen pursantaj icmalinde, ihale konusu işin, ilgili binanın yıkılması ve çıkan malzemenin naklinden ibaret olduğu ve anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif verileceği anlaşılmaktadır.

Söz konusu ihalede, idarece yaklaşık maliyetin, binanın yıkımı sırasında çıkacak hurda demirin yüklenici tarafından satılması sonucunda elde edilecek gelirin, ihale konusu işin yerine getirilmesi için ön görülen yıkım, söküm ve nakliye iş kalemlerinin tutarından düşürülmesi sonucunda kalan tutar olarak belirlendiği, isteklilerin de tekliflerini bu hesaba göre oluşturdukları tespit edilmiştir. İhale komisyonunca 11 istekliye ait teklifin geçerli teklif olarak belirlendiği ve bunlardan 4’ünün aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve söz konusu isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde sadece analiz formatının olduğu, sadece Beşe Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu ve sözü edilen açıklamanın idarece kabul edilerek ihalenin bu firma üzerinde bırakıldığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen yapım işi ihalelerinde, anılan Kanun’un 38’inci maddesinde yer alan hükümler gereğince aşırı düşük tekliflere ilişkin açıklama istenilmesinde ihale komisyonu tarafından yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve işin özgünlüğü hususlarında belgeye dayalı açıklama isteneceği hüküm altına alınmıştır. Ancak kanun koyucu tarafından söz konusu hükümlerin bir yapım sözleşmesi kapsamında ortaya çıkacak bir eser olması haline münhasır olarak oluşturulduğu açıktır. Söz konusu işin normal bir yapım işi değil, **yıkım işi** olduğu, dolayısıyla işin ağırlıklı olarak işçilik ve nakliye bileşeninden oluştuğu, işin niteliği itibarıyla istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde belirtilen açıklamalara uygun şekilde bir açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, örneğin işin geçekleştirilmesi sırasında imalatta kullanılacak malzeme bulunmadığından, proforma faturaları dayalı bir açıklama sunulamayacağı değerlendirilmektedir. Bu itibarla incelenen ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuruya konu ihalede, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının mümkün olmadığı ve sorgulama yapılmadan sonuçlandırılması gerektiği hususlarına yönelik olarak “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncemle, “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi