KİK Kararı: 2013/UY.II-1526

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/025
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 25.03.2013
Karar No : 2013/UY.II-1526 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Butuğ İnş.Turz.San.Ve Tic.A.Ş., ALEKSANDER DUBCEK CAD. ALTINVADİ SİTESİ E BLOK VİLLA 2 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Samsun Özel İdaresi İmar Ve İnşaat Daire Başkanlığı, Denizevleri Mahallesi Atatürk Bulvarı No:8 55030 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/143989 İhale Kayıt Numaralı "Samsun İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Samsun Özel İdaresi İmar ve İnşaat Daire Başkanlığıtarafından 28.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Samsun İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Butuğ İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş.nin 23.01.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.01.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.01.2013 tarih ve 3861 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.01.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/564 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen fiyatın yaklaşık maliyete göre % 29 oranında daha düşük olduğu göz önüne alındığında aşırı düşük teklif açıklamalarının gerçekçi olamayacağı, açıklamaların kamu ihale ihale mevzuatında yer alan hükümler dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği, nakliyeler için bir hesap yapılıp yapılmadığı ya da bir bedel konulup konulmadığı, eğer konulduysa açıklamanın uygunluğunun incelenmesi gerektiği, açıklama kapsamında sunulan belge ve tutanakların sorumlu kişilerce imzalanıp imzalanmadığı ile istenilen oranların ve hesapların yapılıp yapılmadığının ihale komisyonu tarafından dikkate alınmadığı, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesi kapsamında aşırı düşük teklif değerlendirmelerinin yeniden yapılmasının talep edildiği, ayrıca, genel gider olarak SGK, KİK payı işçilik, stopaj, gelir vergisi, personel ve şantiye giderlerinin hesap cetvelinde gösterilmediği, analizlerde aritmetik hata olup olmadığı, metrajların yaklaşık maliyetin tespitinde esas alınan metrajlar ile karşılaştırılarak, artış miktarının kabul edilebilir miktarda olup olmadığı, özel pozlu imalatlar için analiz yapılıp yapılmadığı, işçilik saat ve tutarlarının birim fiyatlara uygunluğunun incelenmesinin talep edildiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

15.01.2013 tarihli ihale komisyonu kararından, ihaleye 21 isteklinin teklif sunduğu, bir isteklinin idari şartnamede belirlenen iş hacmini gösteren belgelere ilişkin yeterlik kriterlerini karşılayamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, daha sonra yapılan sınır değer belirlemesi üzerine 5 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve ihalenin sunmuş olduğu açıklamalar idarece uygun görülen Er Yapı İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Murat İnş. San. Turz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “ (1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller… ” hükmü ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde

“ …(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi "soyut" ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir. ” açıklaması yer almaktadır.

Ancak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının itirazen şikâyet dilekçesinde yer verilen tek somut iddia olan “genel gider olarak SGK, KİK payı, işçilik, stopaj, gelir vergisi, personel ve şantiye giderlerinin hesap cetvelinde gösterilmediği ” yönüyle incelenmesinin mümkün olmadığı, dilekçede belirtilen gider kalemlerinin hesap cetvelinde ayrı ayrı gösterilecek nitelikte olmadığı dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları bütünüyle incelenmiştir.

İdare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliye hitaben yazılan, 07.12.2012 tarih ve M.55.0.İÖİ.0.14.02.00/4825-6323 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri/grupları listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin yer aldığı, 40’ı inşaat, 25’i tesisat olmak üzere 65 iş kaleminin açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlendiği görülmüştür.

Er Yapı İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Murat İnş. San. Turz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, 8 iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı, diğer iş kalemleri için analiz düzenlendiği görülmüştür.

Şikâyete konu ihaleye ilişkin olarak, bir başka istekli tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 25.03.2013 tarih ve 2013/UY.II-1525 sayılı Kurul Kararınaparalel olacak şekilde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili olarak yapılan tespitler aşağıya aktarılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.15’inci maddesinde yer alan “İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir.” açıklamasına istinaden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Yan.004 poz numaralı “Gazlı yangın söndürme sistemi HFC 227 ea 120 kg” iş kalemi MSB.414/A1, 26.005/033A, ÖBF.03 numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan açıklamalarda kullanılan proforma faturalara dayanak olan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ilgili meslek mensuplarından istenilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Yan.004 poz numaralı “Gazlı yangın söndürme sistemi HFC 227 ea 120 kg” iş kalemi için düzenlenen analizde malzeme ile montaj-işçilik bedelinin ayrı ayrı gösterildiği, birim fiyatları tevsik etmek üzere sunulan proforma faturada malzeme bedelinin 9.000,00.-TL, montaj-işçilik bedelinin 500,00.-TL olarak belirlendiği, proforma fatura üzerine “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak SMMM Ali Tırnakçıoğlu tarafından imzalandığı görülmüştür.

İlgili SMMM tarafından Kurumuza gönderilen maliyet/satış tutarı tespit tutanağının satışlar üzerinden açıklama yapılması halinde doldurulacak bölümünün boş olduğu, ancak tutanakta “Sürümü az olan bir mal olduğundan firma siparişle çalışmaktadır. Her sipariş geldiğinde teklif alınarak fiyat verilmektedir. Bu sipariş için alınan teklifler ektedir. Firmamızın proforma fatura şeklinde teklifte bulunduğu emtianın üretici firmalardan aldığımız teklif mektupları ve ilgili belgeleri yazımız ekinde sunulmuştur. Maliyet/satış tutanağına ek olarak teklif mektubunu tetkiklerine sunulmuştur.” şeklinde bir açıklamaya yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde konuya ilişkin olarak;

“45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

…

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” açıklamaları yer almaktadır.

Tebliğin yukarıya aktarılan açıklamalarına göre, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname döneminde gerçekleşen açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlemlere göre düzenlenmesi esastır. Fiyat teklifinde belirtilen birim fiyat ile proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve proforma faturanın maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgiler dikkate alınarak meslek mensubu tarafından onaylanması gerekmektedir. Ayrıca anılan tutanak taraflarca onaylanmalı ve ilgili meslek mensubu tarafından muhafaza edilmelidir. Ancak, Yan.004 poz numaralı “Gazlı yangın söndürme sistemi HFC 227 ea 120 kg” iş kalemi için alınan proforma faturanın eki olan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, tutanakların Kurumumuza gönderilmesine ilişkin 26.02.2013 tarihli belge isteme yazımız üzerine 01.03.2013 tarihinde düzenlendiği, tutanağın ekinde bir başka firmadan alınan fiyat teklifinin yer aldığı, dolayısıyla proforma faturanın alındığı şirketin son geçici vergi beyanname döneminde fiyat teklifine konu mal veya hizmete ilişkin olarak yasal defter ve belgelerinde herhangi bir kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır.

MSB.414/A1 poz numaralı “Taşyünü tavan karosu ile asma tavan yapılması (60601,5)” iş kalemine ait analiz içerisinde yer alan “Asma tavan taşıyıcı metal profil sistem” ve “15 mm kalınlığında beyaz boyalı % 70 bağıl nem dayanımına sahip taşyünü tavan plakası” girdilerine ait fiyatı tevsik etmek üzere proforma fatura sunulduğu, proforma fatura üzerine “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak SMMM Gürel Çalışır tarafından onaylandığı görülmüştür.

Proforma fatura üzerinde onayı bulunan SMMM tarafından Kurumumuza gönderilen maliyet/satış tutarı tespit tutanağının satışlar üzerinden açıklama yapılması halinde doldurulacak bölümünde yer alan bilgilerden, proforma faturadaki satış fiyatının, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı anlaşılmıştır. Ancak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesinde yer alan açıklamaya aykırı olacak şekilde, tutanakların her sayfasının taraflarca imzalanmadığı tespit edilmiştir.

26.006/091A poz numaralı “25x33 cm rölyef yüzeyli her renk ve desende seramik duvar karosu ile fugalı duvar ve cephe kaplaması” iş kalemi idarece açıklama istenilecek bir iş kalemi olarak belirlenmediğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli bu imalata ilişkin açıklama sunmamıştır. Ancak açıklama istenilecek bir iş kalemi olan 26.005/033A poz numaralı “40x40 cm düz yüzeyli her renk ve desende seramik yer karosu ile fugalı döşeme kaplaması” imalatına ait analiz düzenlendiği, analiz girdilerinden “Düz yüzeyli her renk ve desende yer karosu” ile “Fayans ve seramik yapıştırıcı” malzemelerine ait birim fiyatların proforma fatura sunulmak suretiyle tevsik edildiği görülmüştür.

Proforma fatura üzerinde birim satış tutarının, maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı yönündeki beyanı ve imzası bulunan SMMM Fikret Koç tarafından gönderilen tutanağın, tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama yapılması halinde düzenlenmesi gereken ve Tebliğ’in ekinde yer alan Ek-O.5 standart formuna uygun olmadığı, satış tutarını tevsiken her bir malzeme için proforma faturanın alındığı şirketee düzenlenen alış faturalarının sunulduğu, maliyet/satış tutarı tespiti başlığı altında;

Girdiler

Ölçü birimi

Miktarı

Birim fiyatı

tutarı

Dayandığı satış belge (alış)

Düz yüzeyli muhtelif renk veya desende yer karosu(40x40), seramik yer karoları (TS EN 176 seramik karoları-toz halinde preslenmiş-düşük su)

M2

210,900

6,12

1.290,71

9,00

Termal A.Ş. 16.09.2012 ve 59710 no fat.

Fayans ve seramik yapıştırıcı

KG

6.400

4,144

621,60

0,24

Atakum İnş. Ltd. Şti. 13.12.2012 79672 no. fatura

şeklinde bir tutanak düzenlendiği görülmüştür. Dolayısıyla maliyet/satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak düzenlenmediği anlaşılmıştır.

ÖBF.03 poz numaralı “Alüminyum giydirme cephe” iş kalemine ait analizde yer alan;

“Reflekte temperli 6+16+6 çift cam”

“Silikon esaslı 800 serisi macun”

“Poliüretan esaslı yarı sert macun”

“Ankraj kon takımı 12 Ø 7”

“Elektrostatik toz boyalı ısı yalıtımlı alüminyum profil” girdilerine ait birim fiyatların Ömer Çebi - Çebi Metal Pvc Alüminyum Sistemleri firmasından alınan proforma fatura sunulmak suretiyle tevsik edildiği görülmüştür.

Proforma fatura üzerinde, birim satış tutarının, maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı yönündeki beyanı ve imzası bulunan SMMM Umut A. Aydıntarafından gönderilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında, ilgili malın ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitine yönelik herhangi bir bilginin yer almadığı, tutanak ile birlikte, proforma faturada yer alan bilgilere dayanak teşkil etmek üzere Resman İnşaat Taahüt San. ve Tic. A. Ş.’den alınan fiyat teklif listesinin sunulduğu, SMMM tarafından imza altına alınan üst yazıda ise,

“Çebi Metal Pvc Alüminyum Sistemleri - Ömer Çebi’nin imalatçı olmadığı ve söz konusu ihaleyle ilgili ekte yer alan teklif listesine istinaden Ortak Girişime yeni bir teklif mahiyetinde proforma fatura oluşturulduğunu, bu kalemlerin henüz alış ve satışının olmadığını ve ihalenin alınması durumunda alış ve satışının ilgili ihaleye istinaden yapılacağını bilgilerinize sunarım.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür. Dolayısıyla yukarıda belirtilen analiz girdilerine ait birim fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak tevsik edilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından proforma fatura sunularak birim fiyatı tevsik edilen iş kalemi ve analiz girdilerine ilişkin olarak maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensuplarından istenilerek incelenmesi sonucunda, proforma faturalar üzerinden yer alan beyanlar ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan bilgilerin uyumsuz olduğu ve tutanakların Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olarak düzenlendiği tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamalarının geçerli bir açıklama olarak kabul edilemeyeceği ve SMMM Fikret Koç, SMMM Umut A. Aydın ve SMMM Ali Tırnakçıoğlu hakkında gerekli incelemenin yapılmasını teminen TÜRMOB’a bildirim yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

İhale dokümanı içerisinde yer alan “Teknik Şartname (projede kullanılan poz tarifleri)” listesinde 16.062/1/MK poz numaralı “Ø 80 cm çapında fore kazık yapılması 0-16 mt arası (16 mt dahil)” imalatına ait tarifin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan İnşaat ve Tesisat Analiz ve Birim Fiyatları kitabında yer alan tarifle aynı olacak şekilde,

“Tasdikli proje ve detayları ile delme kazıklar tasarım, yapım ve uygulama kurallarına uygun olarak her türlü zeminde, kuruda veya suda fore kazık yapılması için gerekli makine, teçhizat ile bunların çalıştırılması, platform hazırlanması veya iskele yapılması için gerekli araç, gereç, malzeme, elektrik tesisat ve cereyanın temini, iş yerine getirilmesi, iş bitiminden sonra nakilleri, montaj ve demontajı; bu işin yürütülmesi için teknik ekibin temini ve çalıştırılması; bu imalat tekniğine uygun esaslar dâhilinde forajın yapılması, lüzumu halinde veya projesi icabı taşıyıcı kaya tabakası içinde asgari 0,75 m derinliğe inilmesi; foraj esnasında istenilen kazık zemininden numune alınması, muhafazası ve raporun hazırlanması; standardına uygun kum, çakıl, kırmataş, balast, çimento ve su ile basınç dayanımı C 20/25 olan betonun özel kovalarla veya çökertme usulü ile betonajın yapılması ile beton dökülürken betonarme demirlerin yerinden oynamaması için gereken tedbirlerin alınması; beton kalite kontrolü için her türlü deney yapılması ile foraj dan çıkan kazının ortalama 60 m mesafeye nakli, yükleme ve boşaltılması, depo ve imla yerinin düzeltilmesi; imalat icabı fazla dökülen kazık betonun kırılması için her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, makine, araç ve gereç giderleri müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, (kum-çakıl, kırmataş, balast, çimento ve betonarme demiri nakliyeleri ve yükleme, boşaltma ile betonarme demiri bedeli hariç) Ø 80 cm çapında fore kazık foraj ve betonajın 1 m fiyatı” olarak yapıldığı ve açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde söz konusu imalata ilişkin 16.062/1/MK poz numarasının da belirtildiği görülmüştür.

İhale konusu işe ait projeler incelendiğinde, “Ø 80 cm. kazıklar için notlar” başlığı altında,

“9- Fore kazık imalatında c30 betonu kullanılacaktır ve aşağıdaki özelliklere sahip olacaktır.

(a)-Segregasyona karşı yeterli dayanıklılığı bulunacaktır.

(b)-Yüksek plastisıteli olacaktır

(c)-Kendi kendine sıkışabilmelıdir (kendinden yerleşen beton)

(d)-Sülfata dayanıklı olacaktır

(e)-Maksimum agrega çapı 30 mm olacaktır

(f)-Su 1 çimento oranı 0 6'yı geçmeyecektir” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 16.062/1/MK poz numaralı imalata ait analiz incelendiğinde, analiz girdileri arasında basınç dayanımı C 20/25 olan betonun yer aldığı görülmüştür. Fore kazık yapılması imalatına ilişkin olarak ihale konusu işe ait projede C30 betonu kullanılacağı ve çimento girdisinin de sülfata dayanıklı olması gerektiği düzenlendiğinden, birim fiyat tarifi ile projenin birbiri ile uyumlu olmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, projede 16.073/2 poz numaralı “Her uzunluk ve açıda Ø 80 cm çapında jet grouting kolonu imalatı yapılması (SPT değeri?10)” ve 16.072/2 poz numaralı “Her uzunluk ve açıda Ø 80 cm çapında jet grouting kolonu imalatı yapılması (SPT değeri?10)” imalatlarına ilişkin olarak,

“10- Jet groutta kullanılacak çimento sülfata dayanıklı olup miktarı 220-240 kg/m3 olacaktır. 350-400 bar basınçla enjekte edilecektir. Su çimento oranı 1/1 olacaktır jet grouting uygulama teknikleri aşağıda belirtilmiştir.

(a)- Yapımı tamamlanan jet grout kolonunun yanına en az iki günden önce yeni bir kolon yapılmayacaktır.

(b)- Kolon boy ve kesitinde ki olası düzensizlikleri saptayabilmek amacıyla her jet grout kolonuna bütünlük testi (pile ıntegry) yapılacaktır.

Jet grout kazıkları zemin sıvılaşma riskini karşılamak amaçlı yapılmıştır. yük altında test edilmesine gerek yoktur.

(e)- Jet groutta testin yanı sıra her blokta en az bir kolonun etrafı iki metre derinlikte kazılarak gözlemsel değerlendirme- yapılacak ve karot alınarak incelenecektir.

(d)- Jet grout kolonunun yapım tarihinden bir ay sonra alınacak yükseklik/çap oranı en az iki olan numuneler üzerînde- serbest basınç ve elastisite modülü tayini deneyleri yapılarak şartname ve standartlara uygunluğu test edilecektir.” düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.

Teknik şartnamede söz konusu iş kalemlerine ait birim fiyat tariflerinin ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan tariflerle uyumlu olarak,

"…İdarece onanmış detay projesine, teknik şartnamelere, idarenin talimatına uygun olarak SPT değeri ortalama 10’dan büyük zeminlerde, her uzunlukta ve her açıda Ø 80 cm çapında jet-grouting kolonu imalatı yapılması için jet-grouting teçhizatının (yüksek basınçlı pompa, karıştırıcı, çimento silosu, su deposu v.b.) işyerinde temini, lüzumlu iş iskelesi ve çalışma platformunun yapılması, iş sonunda sökülmesi, taşınması, suyun işbaşında temini, su/çimento karışımının projesinde belirtildiği oranda hazırlanarak açılan deliğe projesinde belirtilen hızla enjekte edilmesi için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet edevat masrafları ile, diğer bütün işlerin yapılması için müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, (inşaat bünyesine giren çimento bedeli ile çimentonun yüklenmesi, iş başına kadar taşınması, depolanması ve muhafazası ile idarece onaylanan dizaynda yer alması halinde her türlü katkı maddesi bedeli hariç) kolon imalatının 1 m fiyatı:” şeklinde belirlendiği görülmüştür.

Birim fiyat tarifleri ile projede yer alan çelişki ile ilgili olarak ihaleyi gerçekleştiren idareden,

“Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlenen;

16.062/1/MK poz numaralı “Ø 80 cm çapında fore kazık yapılması 0-16 mt arası (16 mt dahil)” 16.072/2 poz numaralı “Her uzunluk ve açıda ø 80 cm jet grouting kolonu imalatı yapılması (SPT değeri ? 10)” ile 16.072/2 poz numaralı “her uzunluk ve açıda ø 80 cm çapında jet grouting kolonu imalatı yapılması (SPT değeri ? 10)” iş kalemlerine ait birim fiyat tarifinin ihale dokümanında Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan tarifle aynı olarak belirlendiği, bu tariflerde yer alan çimentoya ilişkin bilgilerin, projede yapılan belirlenmeler (sülfata dayanıklı- kendinden yerleşen beton vb.) ile uyumlu olmadığı, söz konusu iş kalemine ait analiz incelendiğinde, projelerde ayrıntılı özellikleri belirlen çimento girdisinin analiz içerisinde yer almadığı görülmüştür.

Bu noktada söz konusu imalatlarda kullanılacak çimento ve çimentonun nakil maliyetinin yaklaşık maliyetin tespitinde ne şekilde dikkate alındığı, istekliler tarafından ayrıca analize dahil edilmesi gerekip gerekmediği hususunda tereddüt oluşmuştur. İdarece söz konusu imalatlarda kullanılacak C30 betonu başka bir iş kalemi bünyesinde fiyatlandırılıp fiyatlandırılmadığı hususa ilişkin bilge ve belgelere itirazen şikâyete konu edilen iddiaların incelenmesi kapsamında ihtiyaç duyulmuştur.

2)Ayrıca, fore kazık ve jet grouting imalatında kullanılacak olan sülfata dayanıklı çimento girdisinin, idarenizce yaklaşık maliyetin tespitinde 22.210 m³ olarak dikkate alınan ve açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlenen Y.16.059/1A poz numaralı “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)” iş kalemi bedeline dahil olarak kabul edilip edilmediği hususunun da açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

3) Yukarıda talep edilen bilgilere ek olarak,

-16.062/1/MK poz numaralı “Ø 80 cm çapında fore kazık yapılması 0-16 mt arası (16 mt dahil)”

-16.072/2 poz numaralı “Her uzunluk ve açıda ø 80 cm jet grouting kolonu imalatı yapılması (SPT değeri ? 10)”

-16.072/2 poz numaralı “Her uzunluk ve açıda ø 80 cm çapında jet grouting kolonu imalatı yapılması (SPT değeri ? 10)”

-Y.16.059/1A poz numaralı “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)” iş kalemi/ gruplarına ait idarenizce düzenlenen analizlerin Kurumumuza gönderilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilen 07.03.2013 tarih ve 600 sayılı yazı ile gerekli bilgi ve belgeler istenilmiştir.

İdare tarafından gönderilen 15.03.2013 tarih ve M.55.0.İÖİ.0.13.03.00/1166 sayılı cevabi yazıda; işin projeleri ile yaklaşık maliyetinin danışmanlık hizmet alımı yoluyla yaptırıldığı, yazımızda belirtilen tereddütlerin danışmanlık hizmet sunucu ile görüşülerek, istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerin yazı ekinde gönderildiği, fore kazık ve jet grouting imalatında yer alan sülfata dayanıklı çimento girdisinin, C 30/37 beton dökülmesi (beton nakli dahil) imalatı için verilen 22.210 m³ miktarındaki metraja dahil olduğu ifade edilmiştir.

Her ne kadar, idare tarafından fore kazık yapılması ile jet grouting kolonu imalatı yapılması iş kalemlerinde kullanılacak betonaj girdisinin, C 30/37 beton dökülmesi (beton nakli dahil) imalatı için verilen 22.210 m³ miktarındaki metraja dahil olduğu ifade edilmişse de,

İdare tarafından gönderilen 16.062/1/MK poz numaralı “Ø 80 cm çapında fore kazık yapılması 0-16 mt arası (16 mt dahil)” iş kalemine ait analize, projede C30 betonu kullanılacağı düzenlenmesine rağmen, 16.044/5/MK poz numaralı basınç dayanımı C 20/25 (BS. 20) olan betonarme betonu girdisinin de dahil edildiği görülmüştür. Dolayısıyla idarenin beyanı doğrultusunda, fore kazık yapılması imalatına ilişkin beton girdisinin gerek Y.16.059/1A poz numaralı “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi” imalatı gerekse 16.062/1/MK poz numaralı imalat içerisinde fiyatlandırıldığı anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin belgeler incelendiğinde, fore kazık imalatına ait miktarın 7.215 mt olarak belirlendiği, idarenin gönderdiği analize göre 1 mt imalatta birim fiyatı 105,54.-TL olan 0,6 m³ C20/25 betonunun kullanıldığı, idarenin beton girdisine ilişkin maliyeti mükerrer olarak iki ayrı iş kalemi içerisinde hesaplaması sonucunda toplam 4.329 m³’lük imalat için yaklaşık maliyetin 456.882,66.-TL yüksek tespit edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan gerek idare tarafından Kuruma gönderilen, gerekse Bakanlıkça yayımlanan jet grouting kolonu imalatı yapılması imalatına ait analizde çimento ve su girdisinin bulunmadığı, idarece imalatta kullanılacak söz konusu girdilere ilişkin maliyetin Y.16.059/1A poz numaralı “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)” iş kalemi içerisinde fiyatlandırıldığı beyan edilmesine karşın, analiz ve birim fiyat tarifi incelendiğinde, imalat içerisinde sülfata dayanıklı çimento kullanılacağı ve jet grouting kolonu imalatına ilişkin olarak projede tanımlanan şekilde, çimento su oranının 1/1 olacağına ilişkin bir bilgiye rastlanılmamıştır.

Yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, ihale konusu işe ait projede, ihale dokümanı içerisinde yer alan birim fiyat tarifleri ile uyumlu olmayan düzenlemelerin yer aldığı, söz konusu çelişkiler nedeniyle, istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, zira ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 16.073/2, ,16.072/2, 16.062/1/MK, Y.16.059/1A poz numaralı iş kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatların kârsız tutarının üzerinde birim fiyat teklif edildiği ve söz konusu iş kalemlerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer alan “İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.” açıklama uyarınca ayrıntılı analiz sunulmasına gerek bulunmadığı, isteklilere gönderilen açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesinde iş kalemlerinin poz numaralarının belirtildiği, ancak açıklamaların bu veriler doğrultusunda sunulması halinde, projede yer alan düzenlemelerin karşılanamayacağı,

Ayrıca idarenin yaklaşık maliyetinin de kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlar kullanılarak hazırlandığı, 16.062/1/MK poz numaralı fore kazık yapılması imalatında kullanılacak beton girdisine ait bedelin, hem iş kaleminin kendisine ait analizde hem de Y.16.059/1A poz numaralı “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi” imalatının metrajı içerisine dahil edilmesi sonucu mükerrer hesaplandığı, bu durumun yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanmasına neden olduğu, jet grouting kolonu yapılması imalatına ilişkin olarak ise, ihale konusu işin projesine uygun analiz hazırlanmadığı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerekmekte ise de, başvuruya konu ihale, 25.03.2013 tarih ve 2013/UY.II-1525 sayılı Kurul kararıyla iptal edildiğinden, incelemeye konu başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bununla birlikte, yukarıda belirtilen gerekçelerle SMMM Fikret Koç, SMMM Umut A. Aydın ve SMMM Ali Tırnakçıoğlu hakkında gerekli incelemenin yapılmasını teminen TÜRMOB’a bildirim yapılması gerektiği anlaşılmakla birlikte, yine 25.03.2013 tarih ve 2013/UY.II-1525 sayılı Kurul kararı ile aynı konuda bildirimde bulunulduğundan, bu hususta ikinci bir bildirim yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Karar verilmesine yer olmadığına,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi