KİK Kararı: 2013/UY.II-1388

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/023
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 18.03.2013
Karar No : 2013/UY.II-1388 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
DOYAP YAPI SANAYİ ENERJİ VE MÜHENDİSLİK A.Ş., TUNUS CAD. NO:85/9 KAVAKLIDERE/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü(Dhmi), Konya Yolu Üzerı No: 66 06330 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/129145 İhale Kayıt Numaralı "Adana, Antalya, Dalaman Havalimanları Radar İstasyonlarına Yenilenebilir Enerji Temin Ve Tesisi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğütarafından 15.11.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Adana, Antalya, Dalaman Havalimanları Radar İstasyonlarına Yenilenebilir Enerji Temin ve Tesisi” ihalesine ilişkin olarak Doyap Yapı Sanayi Enerji ve Mühendislik A.Ş.nin 22.01.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.02.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.02.2013tarih ve 5344sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.02.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/704sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklama istenilen iş kalemlerinde teklif ettiği ürünlerin Teknik Şartname’de istenilen özelliklerde olmadığı, Özel-7 ve Özel-16 nolu iş kalemlerinde ayrıntılı analiz sunulması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesinde “ İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. ” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 45.1.13.2’nci maddesinde “ İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. ” açıklaması,

Söz konusu Tebliğ’in 45.1.13.10’uncu maddesi ve devamında ise “ Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur. ” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği ürünlerin teknik şartnamede istenilen özelliklerde olmadığı iddiası ile ilgili olarak, söz konusu iddianın, isteklilerin maliyet avantajının sorgulandığı aşırı düşük teklif açıklaması aşamasında incelenecek bir husus olmadığı, bu hususun, sözleşmenin uygulanması aşamasında kontrol teşkilatının sorumluluğunda olduğu sonucuna varıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

Özel-7 ve Özel-16 iş kalemi için analiz sunulması gerektiği iddiası ile ilgili olarak, idarenin 05.03.2012 tarih ve 16108 sayılı yazısında, açıklama istenilen tüm kalemlerin elektrik malzemelerine yönelik olduğu belirtilmiş olup, elektrik malzemelerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesi uyarınca analiz sunma zorunluluğu bulunmadığından, iddia yerinde bulunmamıştır. Kaldı ki istekli tarafından sunulan fiyat teklifinde anılan iş kalemi içinde yer alan malzemelere ayrıntılı şekilde yer verildiği görülmüştür.

İdarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen ve ihale üzerinde bırakılan istekli olan İpekyüz Elektrik Çetin İpekyüz tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, isteklinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.7’nci maddesine uygun olarak açıklama istenilen 14 adet iş kalemi için malzeme ve montaj fiyatını gösteren bir liste sunduğu, listede bulunan fiyatları tevsik etmek üzere fiyat teklifi aldığı, fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.13.2’nci maddesine uygun olduğu, fiyat teklifi alınan tüzel kişinin fiyat teklifi verdiği alanda faaliyet gösterdiği ve belgeyi onaylayan YMM ile tam tasdik sözleşmesi sunulduğu, isteklinin açıklama istenilen kalemlerde öngördüğü metrajların idarenin metrajları ile aynı olduğu, sunulan fiyat teklifinde malzemenin şantiye tesliminin teklife dâhil olduğu görülmüş olup, açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanağın mevzuata uygun olmadığı ve ilgili meslek mensubundan istenilmesi gerektiği iddiası ile ilgili olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesinde, Tebliğin (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanağın meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşeleneceği ancak bu tutanakların fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği ayrıca gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idarece, fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının, incelenmek üzere muhafaza eden meslek mensubundan istenebileceği düzenlenmiş olup, incelenen ihalede, idarece tutanak istenilmesine gerek görülmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, idarece açıklamanın uygun bulunmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İdarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Doğan Müh. El. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; isteklinin açıklama istenilen 14 adet iş kalemine ilişkin olarak, “analiz” başlığı altında belgeler sunduğu, ancak bu belgelerde sadece malzeme için fiyat öngördüğü, işçilik ve nakliye gibi başlıklara yer vermesine rağmen bu başlıklar için “0” TL öngördüğü, bu itibarla, belgeler şekli olarak analiz formatında düzenlenmiş olsa da içerik bakımından, malzeme dışındaki girdiler için bedel öngörülmemiş olması sebebiyle bu belgelerin analiz niteliğinde olmadığı, açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan söz konusu belgelerde yer alan malzeme fiyatlarının tevsiki amacıyla sunulan fiyat teklifinde de malzeme ve montaj giderlerinin ayrı ayrı gösterilmediği, bu giderlerin fiyatlara dahil olduğunun belirtilmesiyle yetinildiği anlaşılmış olup, açıklamanın bu yönüyle de mevzuata uygun olduğunun kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırı olduğu belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Doğan Müh. El. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeözetle , “ _ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklama istenilen iş kalemlerinde teklif ettiği ürünlerin teknik şartnamede istenilen özelliklerde olmadığı,__Özel-7 ve Özel-16 nolu iş kalemlerinde ayrıntılı analiz sunulması gerektiği,_ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde dile getirilen iddiaları kapsamında Kurulca, idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Doğan Müh. El. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine ”karar verilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Doğan Müh. El. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkini “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki Kurul kararının bu gerekçesi kısmına katılmakla beraber, başvuru sahibinin “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanağın mevzuata uygun olmadığı ve ilgili meslek mensubundan istenilmesi gerektiği ” yönündeki iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen İpekyüz Elektrik-Çetin İPEKYÜZ’ün aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Anılan isteklinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7 nci maddesinde; “ İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. ” şeklinde belirtilen açıklamasınauygun olarak, açıklama istenilen 14 adet iş kalemi için malzeme ve montaj fiyatını gösteren bir liste sunduğu, listede bulunan fiyatları tevsik etmek üzere fiyat teklifi aldığı, fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.2 nci maddesine uygun olduğu, fiyat teklifi alınan tüzel kişinin fiyat teklifi verdiği alanda faaliyet gösterdiği ve belgeyi onaylayan YMM ile tam tasdik sözleşmesi sunulduğu, isteklinin açıklama istenilen kalemlerde öngördüğü metrajların idarenin metrajları ile aynı olduğu, sunulan fiyat teklifinde malzemenin şantiye tesliminin dahil olduğunun görüldüğü şeklindeki açıklamanın mevzuata uygun olduğu değerlendirilmekle birlikte, başvuru sahibinin “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanağın mevzuata uygun olmadığı ve ilgili meslek mensubundan istenilmesi gerektiği ” yönündeki iddiası ile ilgili olarak, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.11 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca, ihaleyi yapan idarece, fiyat teklifini onaylayan YMM’den istenilmesi ile belirtilen satış tutarı tespit tutanağı üzerinde mevzuat uyarınca gerekli değerlendirmelerin yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle,aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Doğan Müh. El. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkini “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki Kurul kararının bu gerekçesi kısmına katılmakla beraber, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddialarına yönelik İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre, başvuru sahibinin “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanağın mevzuata uygun olmadığı ve ilgili meslek mensubundan istenilmesi gerektiği ” yönündeki iddiasının çözümünün, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan İpekyüz Elektrik-Çetin İPEKYÜZ’ün aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 14 adet iş kalemi için malzeme ve montaj fiyatını gösteren fiyat tekliflerinin , anılan fiyat tekliflerini onaylayan YMM’den istenilmesi ile belirtilen satış tutarı tespit tutanağı üzerinde mevzuat uyarınca gerekli değerlendirmelerin idarece yapılarak sonuçlandırılması gerektiği yönündeki düşüncemizle,bu hususlara ilişkin Kurul çoğunluğunun“ idarece tutanak istenilmesine gerek görülmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı ”şeklindeki değerlendirme gerekçesine katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi