KİK Kararı: 2013/UY.II-1204

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/019
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 04.03.2013
Karar No : 2013/UY.II-1204
BAŞVURU SAHİBİ:
Metin Süne, SUNAY MAH. CUMHURİYET CAD. SUNAY HALI SARAYI ÜSTÜ MUŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Muş Özel İdaresi, Sunay Mah.Bitlis Şosesi 49100 MUŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/179137 İhale Kayıt Numaralı "Muş –Merkez Kıyıbaşı Köyü Afet Konutları İhata Duvarı Ve Çevre Düzenlenmesi Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muş Özel İdaresitarafından 18.12.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Muş –Merkez Kıyıbaşı Köyü Afet Konutları İhata Duvarı ve Çevre Düzenlenmesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Metin Süne’nin 22.01.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.01.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.02.2013 tarih ve 4369 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.02.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/611 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale uhdesinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, dolayısıyla teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “ Muş ?Merkez Kıyıbaşı Köyü Afet Konutları İhata Duvarı ve Çevre Düzenlenmesi Yapım İşi” şeklinde belirtildiği, 19’uncu maddesinden teklif ve sözleşme türünün anahtar teslimi götürü bedel teklif ve sözleşme olacağı, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinden, işe sözleşmenin imzalanmasından itibaren 5 gün içinde yer teslimi yapılarak başlanacağı ve işin süresinin 180 gün olduğu anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Yönetmeliğin zikredilen maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı; bu kapsamda anahtar teslimi götürü bedel işlerde teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizlerin, ayrıca analiz girdi maliyetlerini tevsik eden belgelerin istenileceği, idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinin 45.1.1’inci alt maddesinde yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin, yine madde metninde belirtilen hesaplamalar neticesinde bulunacak sınır değere göre tespit edileceği belirtilmektedir.

Bu bağlamda, idarece geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda; aşırı düşük teklif sınır değerin 115.515,93 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif vermiş olan Behlüli Madencilik Enerji Turizm İnşaat Mühendislik Makine Nakliye Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi’nin sorgulamaya tabi tutulduğu, bunun üzerine anılan isteklinin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu ve idarece yapılan değerlendirme neticesinde ihalenin, aşırı düşük teklif açıklaması yeterli bulunan Behlüli Madencilik Enerji Turizm İnşaat Mühendislik Makine Nakliye Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdarenin sorgulama yazısı incelendiğinde;yazı ekinde pursantaj cetveli ile 1 adet analiz formatının bulunduğu görülmüş olup,bahse konu cetvelden ihale konusu işi oluşturan ve aşağıda yer verilen 23 iş kaleminin tamamının sorgulamaya tabi tutulduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, sorgulama yazısı kapsamında anılan iş kalemlerinde bulunan, açıklama istenilmeyecek girdilerin belirtilmediği görülmüştür.

Sıra No

Poz No

İmalatın Cinsi

1

15.001/3C

Mak.ile her Der .Dar Yum. ve Sert Toprağın Kazılması

2

15.006/3C

Mak.ile her Der .Dar Yum. ve Sert Küskülük Zeminin Kazılması

3

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

4

16.035/2

Basınç dayanımı C 16/20 olan demirli beton

5

16.080/MK

Mevcut beton veya taş bordür döşenmesi

6

17.155/MK

8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması (Her renk ve her ebatta)

7

21.011

Düz Yüzeyli B.A.Kalıbı

8

23.014

Q8-12'lik Nervürlü Demir

9

23.015

Q14-28'lik Nervürlü Demir

10

23.152

Kare ve Dikdörtgen Profillerle Kapı Yapılması ve Yerine Konması

11

23.176

Çeşitli Demir İşleri Yapılması ve Yerine Konması

12

25.015/1

Demir imalatın bir kat antipas, iki kat sentetik boya ile boyanması

13

27.579/MK

Her genişlikte kargir duvar üzerine mozayik kaplı beton harpuşta yapılması (Beyaz çimentolu)

14

07.006/Ç

ÇİMENTO NAKLİ

15

09.001/1-A

Her cins çimentonun Boşaltma ve İstifi

16

07.006/K

KUM-ÇAKIL NAKLİ

17

09.003/1

Kum,çakılın taşıtlara Yükleme, Boşaltma ve figüresi

18

07.006/P

BETON PARKE TAŞI VE BORDÜRLERİN NAKLİ

19

09.005/1

Moloz, blokaj, kırmataş, balast, kaldırım taşının taşıtlara yükleme ve boşaltılması

20

07.006/D

DEMİR NAKLİ

21

09.012/1

Her cins betonarme demirlerin taşıtlara boşaltma ve istifi

22

07.006/M

MERMER PİRİNCİ NAKLİ

23

09.020/1

Mermer pirinci ve tozunun taşıtlara yükleme ve boşaltılması

İdarece gönderilen belgeler üzerinde yapılan incelemede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’inci maddesine uygun bir şekilde idarece Sıralı İş Kalemleri Listesi ile ihale konusu iş kapsamında bulunan iş kalemlerine ilişkin olarak Sıralı Analiz Gidileri Tabloları’nın hazırlanarak ihale onay belgesine eklenmediği tespit edilmiştir.

Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına dair belgelere bakıldığında,yaklaşık maliyetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan 2011 yılı birim fiyatlarının 1,10 katsayısı ile güncellenmiş tutarları esas alınarak hesaplandığı görülmüştür. Bu bağlamda, yaklaşık maliyet cetvelinde iş kalemleri itibariyle yer alan toplam tutarlar dikkate alındığında, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesi uyarınca sorgulamaya tabi tutulması gereken, ihaleye ait yaklaşık maliyet tutarının asgari %80’ini oluşturan iş kalemlerinin aşağıdaki iş kalemleri olduğu tespit edilmiştir.

Sıra No

Poz No

İş Kalemi

Tutar

Tutar/Yaklaşık Maliyet

Kümülatif Toplam

1

21.011

Düz Yüzeyli B.A.Kalıbı

43.260,18

0,2466

0,2466

2

16.035/2

Basınç dayanımı C 16/20 olan demirli beton

30.012,72

0,1711

0,4177

3

23.014

Q8-12'lik Nervürlü Demir

27.750,61

0,1582

0,5759

4

27.579/MK

Her genişlikte kargir duvar üzerine mozayik kaplı
beton harpuşta yapılması (Beyaz çimentolu)

16.563,77

0,0944

0,6704

5

07.006/M

Mermer Pirinci Nakli

10.761,62

0,0614

0,7317

6

17.155/MK

8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü
beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması
(Her renk ve her ebatta)

8.985,76

0,0512

0,7829

7

23.176

Çeşitli Demir İşleri Yapılması ve Yerine Konması

7.534,91

0,0430

0,8259

Dolayısıyla, idarece sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesine uygun bir şekilde belirlenmediği ve aslında sorgulanmaması gereken iş kalemlerinin de sorgulanmış olduğu anlaşılmıştır.

Neticede, sorgulamanın yeniden usulüne uygun bir şekilde yapılması gerekmekle birlikte, ihale uhdesinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yapılacak incelemede, idarenin sözü edilen işleminde tespit edilen eksikliklerden kaynaklanmayan mevzuata aykırılıkların bulunduğunun tespiti halinde, sorgulamanın yeniden yapılması suretiyle istekliye açıklama yapması için ikinci bir imkânın verilmesinin yerinde olmayacağı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, itirazen şikâyet başvurusuna yönelik incelemenin ihale uhdesinde kalan isteklinin sadece yukarıda yer verilen, anılan Tebliğ’in 45.1.2’nci maddesine göre sorgulamaya tabi tutulması gereken 7 iş kalemine dair açıklamaları üzerinden yapılmasının gerekli ve yeterli olduğu, başvuru sahibinin diğer iş kalemlerine dair açıklamalarının ise incelemeye tabi tutulmaması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi istekli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında;ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ait metraj cetvellerini, hesap cetvelini ve nakliye iş kalemlerine ait fiyat analizlerini sunmuştur.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin sorgulamaya tabi tutulması gereken 7 iş kalemi için öngördüğü birim fiyatların, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerinde olduğu anlaşıldığından, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi uyarınca isteklinin anılan iş kalemleri için öngördüğü fiyatları tevsik etmek üzere analiz ve tevsik edici belge sunmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sıra No

Poz No

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Birim Fiyatı (2012 yılı)

Kârsız Birim Fiyat

İsteklinin Birim Fiyatı

1

21.011

18,53

14,82

15,56

2

16.035/21

110,23 (2011 yılı)

88,18 (2011 yılı)

92,41

3

23.014

1.935,89

1.548,71

1.626,15

4

27.579/MK

94,93

75,94

78,48

5

07.006/M2

42,39

33,91

35,11

6

17.155/MK

22,05

17,64

19,62

7

23.176

4,85

3,88

4,07

116.035/2 poz numaralı imalat kalemine 2012 yılı Yapı İşleri Birim Fiyatları Kitabında yer verilmemiştir.

2Mesafenin 261 km alınması halinde.

Öte yandan, bahse konu iş kalemleri için isteklinin ve idarenin öngördükleri miktarlar mukayese edildiğinde elde edilen sonuçlara aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Sıra No

Poz No

İsteklinin Öngördüğü Miktar (A)

İdarenin Öngördüğü Miktar (B)

Yüzde Fark (%)

(A-B)/B

1

21.011

1.915,00 m2

2.314,74 m2

- %17,27

2

16.035/21

207,00 m3

247,52 m3

-%16,37

3

23.014

10,00 ton

12,18 ton

-%17,90

4

27.579/MK

110,00 m2

173,98 m2

-%36,77

5

07.006/M

179,00 ton

252,27 ton

-%29,04

6

17.155/MK

295,00 m2

382,08 m2

-%22,79

7

23.176

986 kg

1.232 kg

-%19,97

Tablodan da görüldüğü üzere, ihale uhdesinde kalan isteklinin iş kalemleri için öngördüğü miktarların, idarece öngörülen miktarların %16’sı ila %37’si oranında düşük oldukları anlaşılmıştır. Bu durumda, idarenin iş kalemleri için öngördüğü miktarların doğru kabul edilmesi halinde (bu arada yapılan incelemede yaklaşık maliyetin hesaplanmasında dikkate alınan iş kalemi miktarlarının idarece ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verildiği tespit edilmiştir), isteklinin yukarıda belirtilen 7 iş kalemi için öngördüğü miktarların yaklaşık maliyet hesaplamasında öngörülen miktarlardan aşırı düşük olduğu ve bunun işin yapılabilirliğini menfi yönde etkileyeceği anlaşılmıştır.

Ancak, idarece gönderilen belgeler arasında bulunan sorgulamaya tabi tutulması gereken iş kalemlerine ait metraj cetvelleri incelendiğinde, 21.011 poz numaralı iş kaleminin metraj cetvelinde aritmetik hata yapıldığı tespit edilmiş olup, hata düzeltildiğinde anılan iş kaleminin miktarının aslında 1.924 m2 olduğu görülmüştür.

Ayrıca, 07.006/M poz numaralı mermer pirinci nakli iş kaleminin miktarının hesaplanmasında hata yapıldığı, idarece 252,57 ton olarak hesaplanan miktarın aslında 6,31 ton olması gerektiği tespit edilmiştir. Şöyle ki, mermer pirinci malzemesi 27.579/MK poz numaralı “Her genişlikte kargir duvar üzerine mozayik kaplı beton harpuşta yapılması (Beyaz çimentolu)” iş kaleminin bir girdisi olan 10.081/1 poz numaralı “mozayik harcı hazırlanması” alt iş kaleminin bir girdisi olup, 1 m3 harcın hazırlanması için 1,45 ton mermer pirinci gerekmektedir. Öte yandan, 1 m2 27.579 poz numaralı iş kaleminin imalatı için 0,025 m3 10.081/1 poz numaralı “mozayik harcı” na ihtiyaç duyulur. Bu durumda, 1 m2 27.579 poz numaralı iş kaleminin imalatı için (1,45 x 0,025=) 0,03625 ton mermer pirinci gerekmektedir. İhale konusu iş kapsamında bulunan 27.579 poz numaralı iş kaleminin toplam miktarı 173,98 m2 olduğuna göre, bahse konu miktarda imalat yapılması için gerekli olan mermer pirinci miktarı (173,98 x 0,03625=) 6,31 ton olarak hesaplanmaktadır.

Sonuç olarak, metraj cetvelleri tetkik edildiğinde, idarece hazırlanan yaklaşık maliyet cetveline göre sorgulamaya tabi tutulması gereken 7 iş kaleminden 2 tanesinin miktarında ciddi mahiyette hesap hatası yapıldığı anlaşılmış olup, bu durum ihaleye ait yaklaşık maliyetin doğruluğu konusunda tereddüde sebep olmuştur. Kaldı ki bu durum, sadece sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemlerinin metraj cetvelleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda tespit edilmiştir. Ayrıca, ihale ilan tarihi (03.12.2012) itibariyle 2012 yılı kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları açıklanmış olmasına karşın inceleme konusu ihalede, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan 2011 yılı birim fiyatlarının 1,10 katsayısı ile güncellenmiş tutarları esas alınmıştır. Böylece yaklaşık maliyetin hesaplanmasında güncel pozlar (örneğin 16.035/2 poz numaralı imalat kalemine 2012 yılı Yapı İşleri Birim Fiyatları Kitabında yer verilmemiştir) ve poz birim fiyatları kullanılmamış, ayrıca sorgulamaya tabi tutulması gereken aşağıdaki pozlarda 2012 yılı birim fiyatlarının üzerinde tutarlar dikkate alınmıştır. Dolayısıyla, iş kalemlerinin miktarları yanında birim fiyatlarının da gerçekçi olarak belirlenmediği sonucuna varılmıştır.

Sıra No

Poz No

İdarenin Birim Fiyatı (A)

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Fiyatı (2012 yılı) (B)

Yüzde Fark (%)

(A-B)/B

1

23.014

2.278,38

1.935,89

17,8

2

23.176

6,12

4,85

26,2

4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen yapım işlerinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinin 45.1.1’inci alt maddesinde yer alan formülasyona göre yapılan hesaplama neticesinde elde edilen sınır değerin altındaki teklifler aşırı düşük teklif olarak belirlenmekte ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmakta olup, bahse konu sınır değer formülünün ana girdileri yaklaşık maliyet ve geçerli tekliflerdir. Başka bir ifadeyle, aşırı düşük teklifler, idarece belirlenen yaklaşık maliyet ve geçerli tekliflere göre belirlenmektedir. Bu nedenle, sorgulamaya tabi tutulacak aşırı düşük tekliflerin sağlıklı bir şekilde belirlenebilmesi için ihale öncesinde yaklaşık maliyetin gerçekçi yöntemlerle doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda yapılan tespit ve açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, inceleme konusu ihaleye ait yaklaşık maliyetin doğru ve gerçekçi bir şekilde hesaplanmadığı dolayısıyla bu yaklaşık maliyet ile aşırı düşük tekliflerin sağlıklı olarak belirlenemeyeceği ve ihalenin bu şartlarda sonuçlandırılamayacağı kabul edildiğinden, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi