KİK Kararı: 2013/UY.II-1074

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/016
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 21.02.2013
Karar No : 2013/UY.II-1074
BAŞVURU SAHİBİ:
Yusuf Akbulut- Akbulut Mühendislik, BANKALAR CAD. 20/4 KIRIKKALE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ulaştırma Denizcilik Ve Haberleşme Bakanlığı II. Bölge Müdürlüğü, Macun Mahallesi 177. Cadde No:24 06370 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/132509 İhale Kayıt Numaralı "Kırıkkale-Kırşehir Karayolu (D260) Kırşehir İstikameti Kırşehir Merkez Örcün-Özbağ Mahallesi Mevkii Yol Kenarı Denetim İstasyonu Yapımı Ve Müteferrik İşler" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı II. Bölge Müdürlüğütarafından 19.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kırıkkale-Kırşehir Karayolu (D260) Kırşehir İstikameti Kırşehir Merkez Örcün-Özbağ Mahallesi Mevkii Yol Kenarı Denetim İstasyonu Yapımı ve Müteferrik İşler” ihalesine ilişkin olarak Yusuf Akbulut- Akbulut Mühendislik’in 04.01.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.01.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.01.2013 tarih ve 3211 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.01.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/483 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarenin, sıralı iş kalemleri listesi ile analiz girdileri listesini yanlış belirlediği,

2. Yapmış oldukları aşırı düşük teklif açıklamasında, dalgıç tipi pompanın dahili tip pano ile beraber tesis edilecek olmasına rağmen analizde buna ilişkin bir girdi olmaması nedeniyle, açıklamanın uygun bulunmamasının yerinde olmadığı,

3. Açıklama kapsamında sunulan Ek-O5 tutanaklarının her sayfasının imzalı olmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmalarının yerinde olmadığı,

4. İdarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta, sorgulamaya esas olmayan %20'lik grup içinde yer alan tüm iş kalemleri için 1 TL öngörülmesinin piyasa koşullarıyla uyumlu olmadığının, hesap cetvelinin amacına uygun hazırlanmadığının belirtildiği, bu gerekçenin de mevzuata uygun olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

….

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir. ” hükmü,

55 inci maddesinde; “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.… ” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin, idarenin sıralı iş kalemleri listesi ve analiz tespitini hatalı yaptığına yönelik iddiası incelendiğinde, ilgilinin aşırı düşük teklif açıklama yazısını 20.11.2012 tarihinde tebellüğ ettiği, dolayısıyla bu tarihte hangi imalat birimlerini açıklaması gerektiğine ilişkin bilgiyi edindiği, burada bir hak kaybı olduğu iddiasında bulunuyor ise 4734 sayılı Kanun’un 54 ve 55 inci maddeleri uyarınca on gün içinde idareye başvurması gerekirken bu süre içinde herhangi bir başvuruda bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin sıralı iş kalemleri listesi ve analiz tespitini idarenin hatalı yaptığına yönelik şikâyet başvurusunun 4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerekmektedir.

Öte yandan başvuru sahibinin gerekli süre şartını sağladığı düşünülse dahi, yaklaşık maliyet içinde nakliye girdisi yer almasına rağmen bu girdinin sorgulanacak kalemler içinde yer almadığı iddiasına ilişkin olarak ise ilgilinin teklifinin reddine gerekçe olan imalatın sıralı iş kalemleri listesinde nakliye girdisinden daha fazla yer tuttuğu ve isteklinin açıklamasının uygun olmadığı başvuru sahibinin ikinci ve üçüncü iddiasına ilişkin yapılan incelemede anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklama istenen 21 iş kaleminin 15’i için kamu idarelerinin yayımladığı fiyatların kullanıldığı, dört tanesi için yine bu fiyatlar kullanılarak analiz yapıldığı ve iki tanesi için de fiyat teklifi aldığı görülmüştür. Ancak ilgilinin teklifinin reddine gerekçe olan imalatın, ÖZEL-ST-01 poz numaralı “Artezyen suyu sondajı, pompayla çıkarılması ve hizmet binasındaki depoya aktarılması işi” olduğu anlaşılmaktadır. İsteklinin bu poza ilişkin yaptığı açıklamada, imalat için temel malzeme girdilerinden birisi olan dalgıç tip pompa için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 239-519 numaralı fiyatı kullandığı, idarenin de bu açıklamanın içme suyu için kullanılamayacağını tespit etmesi üzerine teklifin reddine karar verdiği görülmüştür.

İdarenin yaklaşık maliyeti oluşturmak üzere yaptığı analizlerde dalgıç pompa için 6.445,20 TL öngördüğü, bu tutarın kârsız fiyatının 5.156,16 TL olduğu anlaşılmış olup, bu tutarın isteklinin pompa için öngördüğü tutar olan 4.591,16 TL’den fazla olduğu da göz önüne alındığında, isteklinin fiyat bakımından lehine bir avantaj yarattığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.14’üncü maddesinde “ Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. ” açıklaması bulunmaktadır.

Konuyla ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 239-519 nolu poza ilişkin açıklamasında başlığın “pis su pompası” olarak seçildiği görülmektedir. Öte yandan her ne kadar başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde açıklamaya ilişkin bir analiz formatı verilmediği, bu nedenle pis su pompası kullanılmayacağının bilgisinin edinilmediği belirtilse de, ihalenin Mekanik İşleri Teknik Şartnamesi’nde çok açık biçimde içme suyu temininin düzenlendiği, isteklilerin de ihale dokümanına uygun teklif hazırlamakla sorumlu oldukları, dolayısıyla ÖZEL-ST-01 poz numaralı artezyen suyu sondajı, pompayla çıkarılması ve hizmet binasındaki depoya aktarılması işine ilişkin başvuru sahibinin sunduğu açıklamaların ihale dokümanına uygun olmadığı, öte yandan fiyat bakımından da idarenin öngördüğü tutardan düşük olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle isteklinin teklifinin reddedilmesinin kamu ihale mevzuatına uygun olduğu anlaşılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi istekli tarafından iki adet maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu, tutanakların iki sayfadan oluştuğu ve son sayfalarının proforma faturayı düzenleyen ve meslek mensubu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesinde “ Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir. ” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat uyarınca, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının her sayfasının taraflarca imzalanması gerektiği belirtilmiş olup, başvuru sahibi isteklinin anılan düzenlemeye uygun olmayan belge sunduğu görüldüğünden, idarece isteklinin açıklamasının uygun bulunmamasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu hesap cetvelinde, idarece açıklama istenilmeyen kalemlerin tümü için 1 TL bedel öngördüğü anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirleneceği ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacağı düzenlenmiş olup, anılan Tebliğde sorgulamaya konu edilen kalemlerin hangi yöntemlerle tevsik edileceğine yönelik açıklamalar öngörülmüş, sorgulamaya konu edilmeyen %20’lik gruba yönelik olarak herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. Daha açık bir ifadeyle isteklinin sorgulama yapılmayan iş kalemleri için 1 TL bedel öngörmesi, kamu ihale mevzuatında değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak öngörülmediğinden, idarenin bu gerekçesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “İdarece şikayet başvurusuna verilen cevapta, sorgulamaya esas olmayan % 20'lik grup içinde yer alan tüm iş kalemleri için 1 TL öngörülmesinin piyasa koşullarıyla uyumlu olmadığının, hesap cetvelinin amacına uygun hazırlanmadığının belirtildiği, bu gerekçenin de mevzuata uygun olmadığı” şeklinde yer alan dördüncü iddiası hakkında Kurulca, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ”karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin dördüncü iddiasına ilişkin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

Ulaştırma Denizcilik Ve Haberleşme Bakanlığı II. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Kırıkkale-Kırşehir Karayolu (D260) Kırşehir İstikameti Kırşehir Merkez Örcün-Özbağ Mahallesi Mevkii Yol Kenarı Denetim İstasyonu Yapım İşi” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlar ile oluşturulan özel pozlar esas alınarak toplam 2.058.253,78 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede, 10 adet ihale dokümanı satın alındığı, 19.10.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece yapılan teklif değerlendirmesine göre, tekliflerin tümünün geçerli teklif olarak kabul edildiği, geçerli teklif bedelleri üzerinden idarece aşırı düşük sınır değerin 1.372.663,77TL olarak hesaplandığı, bu bedeli altında kalan iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği**,** aşırı düşük teklif açıklaması istenilen en düşük bedelli isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklama istenilen diğer istekli olan başvuru sahibinin teklifinin de “ Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin sınır değerin üzerindeki teklif üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalede, idarece, “sıralı iş kalemleri listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemlerinin belirlendiği, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlendiği, bu kapsamda 21 iş kalemininaçıklama yapılacak iş kalemleri olarak belirlendiği,açıklama yapması istenilen isteklilerden sadece başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu ve anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığına ilişkin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinden birisini de “ Sorgulamaya esas olmayan % 20'lik grup içinde yer alan tüm iş kalemleri için 1 TL öngörülmesinin piyasa koşullarıyla uyumlu olmadığı, hesap cetvelinin amacına uygun hazırlanmadığıdır.” gerekçesinin oluşturduğutespit edilmiştir.

Başvuru sahibitarafından açıklama istenmeyen iş kalemlerinin çoğuna 1,00 TL birim fiyat verildiği, den bazılarına aşağıdaki listede yer alan teklif fiyatlarının verildiği, örneğin idarece, açıklanma istenilmeyen “ 704.101 ” poz no’lu “ Önden Kapaklı Saç Pano ” iş kalemine ilişkin 660 TL birim fiyat üzerinden yaklaşık maliyet hesaplanmasına karşın, bu istekli tarafından anılan iş kalemine 1,00 TL birim fiyat önerildiği tespit edilmiş olup, ayrıca, isteklinin hesap cetvelinde açıklanma istenilmeyen iş kalemleri açısından verilen örneğe benzer düşük fiyat teklifinin birden fazla iş kalemine yönelik yapıldığı da tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38’inci maddesinin son fıkrasında,

“İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasında,

“İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.” hükmüne yer verilmiş;

Anılan Yönetmeliğin aynı maddesinin üçüncü fıkrasında ise, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonunun bu düzenlemeyi esas alacağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi ” başlıklı 45’inci maddesi, yapım işi ihalelerine ilişkin olup, söz konusu maddede; aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin sınır değerin belirlenmesine, idarenin yaklaşık maliyeti hazırlama aşamasında yapması gereken iş ve işlemlerin neler olduğuna, teklifi belirlenen sınır değerin altında kaldığı için aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen isteklilerden idarece ne çerçevede açıklama isteneceğine ve isteklilerin tekliflerine ilişkin yazılı açıklama kapsamında sunması gereken belgelerin neler olduğu ve nasıl sunulması gerektiğine ilişkin ayrıntılı düzenlemelere ve açıklamalara yer verilmiştir.

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen bir yapım işi ihalesinde, aşırı düşük teklif olarak belirlenen teklif sahibi isteklilerin idareye sunacakları açıklama kapsamında hesap cetveline de yer vermeleri gerekmektedir.

Anılan Tebliğ’in “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi ” başlıklı 45.1.2’nci maddesinde,

“Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.” açıklamasına,

45.1.2.1’inci maddesinde,

“İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.” açıklamasına yer verilmiş,

Anılan Tebliğ’in 45.1.3’üncü maddesinde de sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulmasının istenmeyeceği açıkça belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yapılan düzenlemeler, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin olarak isteklilere açıklama yapma ve belgelendirme zorunluluğu getirmekte, geriye kalan % 20’lik kısmın ise sorgulamaya konu edilmesini ve bu kapsamda yer alan kalemlere ilişkin analiz ve belgelendirme yapılmasını engellemektedir.

Ancak, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinde sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemlerine yer verilmesi gerektiği açıktır.

Dolayısıyla, açıklamalar kapsamında hesap cetvelinin sunulmasının istenilmesinden teklifin, açıklama istenilen iş kalemleri ile açıklama istenilmeyen kalemler ile birlikte bir bütün olarak değerlendirileceği ve isteklilerce açıklama istenilecek kalemler ile açıklama istenilmeyecek benzer nitelikli kalemlere verilen tekliflerin birbiriyle uyumlu olması gerektiği, aksi halde tekliflerin sağlıklı ve gerçekçi hazırlandığından ve sağlıklı bir rekabet ortamından bahsedilemeyecektir.

Başvuruya konu ihalede, başvuru sahibi istekli tarafından yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan ve idarece kendisine bildirilen iş kalemleri için 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatına uygun olacak şekilde açıklama yapılmıştır.

Ancak, sorgulamaya konu edilmeyen birden fazla iş kalemine, 1,00 TL gibi cari fiyatların çok çok altında düşük birim fiyatlar teklif etmiştir.

Her ne kadar açıklama yapılması istenilmeyen kalemler olsa da, söz konusu bu kalemlerin birim fiyat tarifi olarak belirlenen poz numarasına, yapım şartlarına, fen ve sanat kurallarına aykırı yapılamayacağı hususu, teklifin bir bütün olarak ve birbiriyle uyumlu olması gerektiği hususu ile bir arada ele alındığında:

İsteklilerce, açıklama istenilecek iş kalemlerine makul ve kabul edilebilir teklifler verilirken; açıklama istenilmeyecek iş kalemleri için, teklifi manipüle ederek, kendi beyanlarına, işin Teknik Şartnamesine, fen ve sanat kurallarına uygun olmayacak bir imalatın yapılmasını gündeme getirebilecek fiyat tekliflerinin kabulü mümkün görünmemektedir.

Kaldı ki, 4734 sayılı Kanun ve bu Kanuna göre Kurumca hazırlanan ikincil mevzuatta, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin yaklaşık maliyetin % 20’sini oluşturan iş kalemleri için isteklilerce belgeye dayalı açıklama yapılmayacağı düzenlenmiştir.

Bu düzenleme, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin, belgelendirme yapmayacakları iş kalemleri için gayri ciddi fiyatlar teklif edebilecekleri anlamı taşımamaktadır.

Yaklaşık maliyetin % 20’sine tekabül eden imalatlar için isteklilerce açıklama sunulması gerekmediğinden, bu kısım için teklif edilen fiyatların incelenmemesi gerektiği şeklinde Kamu İhale Kurulu kararları mevcut olmakla birlikte; somut olayda isteklinin hesap cetvelindeki uyumsuzlukların göz ardı edilemeyeceği, 4734 sayılı Kanun, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin, aşırı düşük tekliflere ilişkin hüküm ve açıklamalarının, gerçekçi olmayan bir teklifin kabulünü sağlamayı amaçlamadığı, aksine bir yaklaşımın 4734 sayılı Kanun'un temel ilkelerine aykırılık oluşturacağı açıktır.

Yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde, başvuru sahibi isteklinin sunmuş olduğu açıklamaların uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, incelemeye konu ihalede, başvuru sahibi tarafından, sorgulamaya konu edilmeyen birden fazla iş kalemine 1,00 TL gibi yayınlanmış kârsız cari fiyatlarının bile çok çok altında düşük birim fiyatlar teklif etmesinin yukarıda açıklanan nedenlerle mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu gerekçe ile de uygun olmadığı yönündeki idare değerlendirmesinin yerinde olduğu, bu gerekçenin de, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin Kurulun çoğunluk kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu husus dışında Kurulca verilen “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karar gerekçesine katılıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi