KİK Kararı: 2013/UY.I-4769

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/080
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 18.12.2013
Karar No : 2013/UY.I-4769
BAŞVURU SAHİBİ:
Fuat ERBİŞİM, Kültür Mah. 316 sok. Nu:5/A DÜZCE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Düzce Özel İdaresi Plan Proje Yatırım Ve İnşaat Müdürlüğü, Serefıye Mahallesı Sehıtruhsar Cad. 1 81010 DÜZCE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/45778 İhale Kayıt Numaralı "Sancaklar 8 Derslikli, Şehit Yalçın Güzeller 8 Derslikli Ve Gümüşpınar 8 Derslikli Yeni Bina Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Düzce Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğütarafından 08.05.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Sancaklar 8 Derslikli, Şehit Yalçın Güzeller 8 Derslikli ve Gümüşpınar 8 Derslikli Yeni Bina Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Fuat Erbişim’in 20.09.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.09.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.10.2013tarih ve 31541sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3609sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 08.05.2013 tarihinde ihalesi yapılan Gümüşpınar 8 derslikli ilköğretim okulu binası yapım işinde sınır değerin 1.604.317,64 TL olarak belirlendiği, bu tutarın altında teklif veren Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nden açıklama istenildiği, bu talep doğrultusunda firmanın savunmasını verdiği, ancak yaptığı açıklamanın uygun bulunmadığı ve ihalenin kendi üzerlerinde bırakılmasına karar verildiği, açıklaması uygun bulunmayan firmanın Kamu İhale Kurumuna açıklama istenilen iş kalemlerinin yüzdesinin yetersiz olduğu iddiasıyla itirazda bulunduğu, Kamu İhale Kurumunun 31.07.2013 tarihli ve 2013/UY.I-3135 sayılı Kurul kararına istinaden idare tarafından tekrar Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nden açıklama istenildiği, bu talep üzerine firmanın yaptığı açıklama uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakıldığı, bu karara karşı idareye şikayet başvurusunda bulundukları, ancak başvurularının idarece reddedildiği, ilk açıklaması kabul edilmeyen Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin ikinci açıklamasının nasıl kabul edildiğini anlamadıkları, bu firmanın ikinci açıklamalarının birim fiyat tarifine uygun olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı, kullanılan rayiç bedeller ile ilgili proforma fatura ve teklif alma yazılarının sunulmadığı, sunulmuş olsa bile proforma fatura ve teklif alma yazılarının ve maliyet raporlarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı, işçilik fiyatlarının asgari işçilik fiyatının altında olduğu, çalışma saatlerinin azami sürelerin altında olduğunu düşündükleri, ayrıca metrajların düşük tutulabileceğini düşündükleri, bu hususlar göz önüne alınarak Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin ikinci açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olarak tekrar incelenmesini istedikleri iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihale Düzce Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından yapılan “Sancaklar 8 Derslikli, Şehit Yalçın Güzeller 8 Derslikli ve Gümüşpınar 8 Derslikli Yeni Bina Yapımı” işidir.

Başvuru sahibi kısmi teklife açık olarak yapılan ihalenin “Gümüşpınar 8 Derslikli Yeni Bina Yapımı” işine ilişkin kısmı ile ilgili itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Bahse konu ihalede 15 adet ihale dokümanı satın alınmış olup, 08.05.2013 tarihinde yapılan ihalenin şikayete konu “Gümüşpınar 8 Derslikli Yeni Bina Yapımı” işine 6 istekli katılmıştır.

İhale komisyonu yaklaşık maliyet ve teklif fiyatlara göre sınır değer hesaplaması yaparak, aşırı düşük teklifler için sınır değer tutarını 1.604.317,64 TL olarak belirlemiştir.

Teklif fiyatı sınır değer tutarının altında kalan Koç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yurtkuran Orman / Yurtkuran Proje’den teklif fiyatına ilişkin açıklama istenilmiştir.

Yurtkuran Orman-Yurtkuran Proje açıklama sunmamış olup bu gerekçe ile teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir. Koç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ise açıklama sunmuş olmakla birlikte sunduğu açıklamada iş kalemlerine ilişkin esas aldığı metrajların idarenin metrajları ile uyumlu olmadığı, idarenin metrajlarından düşük olduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir.

İhale komisyonunun bu kararına karşı Koç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. önce idareye, idarenin red kararı üzerine Kuruma şikayet başvurusunda bulunmuştur. Koç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin itirazen şikayet başvurusu üzerine Kurulca alınan 31.07.2013 tarihli ve 2013/UY.I-3135 sayılı kararla “…yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usul çerçevesinde gerçekleştirilmediği, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmeyen bir aşırı düşük teklif sorgulaması ile tekliflerin değerlendirilmesinin mümkün olmayacağı anlaşıldığından aşırı düşük tekliflerin sorgulanması ve değerlendirilmesi süreçlerinin usulüne uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, açıklama istenilen iş kalemlerinden özel pozlara ilişkin mevcut analizlerin anılan Tebliğ’e uygun olacak şekilde ayrıntılı analize dönüştürülerek Tebliğ’in 38 ve 45’inci maddesi doğrultusunda “sıralı analiz girdileri tablosu” ile açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmesi, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden açıklama istenilen iş kalemleri listesi yanında açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri listesi de gönderilmek suretiyle yeniden sınır değerin altında teklif veren isteklilerden açıklama istenilmesi ve isteklilerce sunulacak açıklamaların daha önce sunulan açıklamalar dikkate alınmaksızın değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi….” yönünde düzeltici işlem kararı alınmıştır.

İstekli Koç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. 29.08.2013 tarihli yazı ve eki belgeler ile istenilen açıklamaları sunmuş ve ihale komisyonunca açıklamaları uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

İdarece aşağıda belirtilen toplam 42 iş kaleminden açıklama istenilmiştir.

Sıra no

İş kalemi poz no

Sıra no

İş kalemi poz no

Özel 05

21.054

21.017/1

192-209

16.059/A

18.185/1

Y.23.014

KGM/6100/3-1

Y.23.015

25.048/2

MSB.661

27.501/MK

Özel 02

Y.23.152

18.071/2/MK

105-607

26.007/111A

Y.16.055/A

21.210

26.622/C

Özel 01

26.006/087A

1020-212

17.136

27.525/A1

21.300/2

904-222

Özel 03

MSB.322

25.048/1A

27.531/MK

22.009/3A

27.535/MK

833-500

742-531

MSB.805/A

18.211/4

Y.23.244/A

18.465/3

276-203

19.053/1

Y.23.241

İstekli Koç İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. bu iş kalemlerine ilişkin açıklama sunmuş olup, açıklamasında özel pozların idarenin aynı iş kalemleri için hazırladığı analiz girdileri ile uyumlu olduğu, diğer iş kalemlerinin girdi ve girdi miktarlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı inşaat analizleri ile uyumlu olduğu, Özel 05, Özel 02, Özel 01, Özel 03 ve 276-203 poz nolu iş kalemlerinde yer alan girdiler için SMMM onaylı proforma fatura sunulduğu, Y.16.059/A poz nolu iş kaleminde yer alan 04.044/A poz nolu girdi için SMMM onaylı proforma fatura sunulduğu, diğer girdilerin fiyatlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarından alındığı, işçilik ücretlerinin asgari ücret üzerinden hesaplandığı, 18.071/2MK poz nolu iş kaleminde yer alan 04.018/C poz nolu girdi için SMMM onaylı proforma fatura sunulduğu, diğer girdilerin fiyatlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarından alındığı, işçilik ücretlerinin asgari ücret üzerinden hesaplandığı, 18.465/3 poz nolu iş kalemi içersinde yer alan 04.611 poz nolu girdi için SMMM onaylı proforma fatura sunulduğu, diğer girdilerin fiyatlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarından alındığı, işçilik ücretlerinin asgari ücret üzerinden hesaplandığı, MSB.805/A poz nolu iş kalemi içerisinde yer alan 04.257/1 poz nolu girdi için SMMM onaylı proforma fatura sunulduğu, işçilik ücretlerinin asgari ücret üzerinden hesaplandığı,

Diğer iş kalemlerinin ve iş kalemleri içerisindeki yer alan alt analizlerdeki girdilerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarından hesaplandığı, iş kaleminde ve alt analizlerde yer alan işçilik ücretlerinin asgari ücret üzerinden hesaplandığı,

İsteklinin açıklamasının bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan “45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.9.__(Değişik: 20 /8 _/_2011 _-28031 R.G./ 16 md.)_İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.” açıklamasına uygun olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan Koç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin hesap cetvelinde açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin esas aldığı miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyet hesabında esas aldığı miktarların karşılaştırılması sonucunda, açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer alan 21.017/1 poz nolu “Plywood (film kaplı) ile yapılan düz yüzeyli çıplak beton ve betonarme kalıbı” iş kaleminde idarenin miktarı ile isteklinin miktarı arasında önemli oranda farklılık olduğu, idarenin bu iş kalemi için yaklaşık maliyet hesabında metrajının 9.118,650 m2 olmasına karşın, isteklinin bu iş kalemi için hesap cetvelinde 7.795,000 m2 üzerinden hesaplama yaptığı, aradaki metraj farkının % 10’dan fazla olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde “Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir.” açıklaması bulunduğu, bu nedenle açıklamalarının ihale komisyonunca uygun bulunması işleminde mevzuata uyarlık olmadığı, değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Koç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ 08.05.2013 tarihinde ihalesi yapılan Gümüşpınar 8 derslikli ilköğretim okulu binası yapım işinde sınır değerin 1.604.317,64 TL olarak belirlendiği, bu tutarın altında teklif veren Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’den açıklama istenildiği, bu talep doğrultusunda firmanın savunmasını verdiği, ancak yaptığı açıklamanın uygun bulunmadığı ve ihalenin kendi üzerlerinde bırakılmasına karar verildiği, açıklaması uygun bulunmayan firmanın Kamu İhale Kurumuna açıklama istenilen iş kalemlerinin yüzdesinin yetersiz olduğu iddiasıyla itirazda bulunduğu, Kamu İhale Kurumunun 31.07.2013 tarihli ve 2013/UY.I-3135 sayılı Kurul kararına istinaden idare tarafından tekrar Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’den açıklama istenildiği, bu talep üzerine firmanın yaptığı açıklama uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakıldığı, bu karara karşı idareye şikayet başvurusunda bulundukları, ancak başvurularının idarece reddedildiği, ilk açıklaması kabul edilmeyen Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ikinci açıklamasının nasıl kabul edildiğini anlamadıkları, bu firmanın ikinci açıklamalarının birim fiyat tarifine uygun olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı, kullanılan rayiç bedeller ile ilgili proforma fatura ve teklif alma yazılarının sunulmadığı, sunulmuş olsa bile proforma fatura ve teklif alma yazılarının ve maliyet raporlarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı, işçilik fiyatlarının asgari işçilik fiyatının altında olduğu, çalışma saatlerinin azami sürelerin altında olduğunu düşündükleri, ayrıca metrajların düşük tutulabileceğini düşündükleri, bu hususlar göz önüne alınarak Koç İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ikinci açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olarak tekrar incelenmesini istedikleri ” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafındanyaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri arasında açıklama istenilen 21.017/1 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak sunulan miktar ile idarece tespit edilen miktar arasında % 10’un üzerinde fark bulunduğu, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile reddedilmesi gerektiği hususlarında“** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

İstekli Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulanaşırı düşük teklif açıklamanın uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakılmasına yönelikidare işlemlerinin yerinde olmadığına ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen kararda“ 21.017/1 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak sunulan miktar ile idarece tespit edilen miktar arasında % 10’un üzerinde fark bulunduğu ” şeklinde belirtilen gerekçeyeaşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyorum.

Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80 ini oluşturan iş kalemlerinden, inşaat işlerine ilişkin 42 iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından, 42 iş kaleminden 9 iş kalemine ilişkin verilen metrajların idare metrajları ile bire bir aynı olduğu, 6 iş kaleminde önerdiği metrajların idare metrajlarından fazla olduğu ve ” Özel 01 ” poz no’lu ve “ 18.185/1 ” poz no’lu iş kalemlerinin açıklama istenilecek iş kalemleri arasında yer almasına rağmen idarece yapılan yaklaşık maliyet çalışmasında yer almadığı, geriye kalan 25 iş kaleminde ise verilen metrajların idare metrajından daha düşük olduğu, ancak, isteklinin söz konusu 42 iş kaleminden 40’na ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin bu iş kalemlerine yönelik birim fiyatları çarpıldığında, isteklinin lehine toplam 15.299,97TL tutarında bir farkın ortaya çıktığı, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, anahtar teslimi götürü bedel teklif bedelinin 15.299,97TL daha yüksek olacağı, metraj değerlendirmesi sonucunda isteklinin lehine çıkan bufarkın isteklinin teklif tutarına eklenmesi halinde 1.510.299,97 TL’ye ulaşıldığı, metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 1,02 sine tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği, diğer yandan, ” Özel 01 ” poz no’lu ve “ 18.185/1 ” poz no’lu iş kalemlerinin açıklama istenilecek iş kalemleri arasında yer almasına rağmen idarece yapılan yaklaşık maliyet çalışmasında yer almadığı ve bu kalemlere de anılan istekli tarafından imalatın bütünlüğünün sağlanmasına yönelik metraj ve birim fiyat önerildiği durumunun da istekli lehine sonuç doğuracak şekilde yorumlanması gerektiği değerlendirildiğinden, açıklama istenen iş kalemleri açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesi uygun değildir.

Açıklanan nedenlerle, aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin,aşırı düşük teklif açıklamasında önerdiği metrajlardaki miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine, sorgulamaya konu iş kalemlerinin tümüne ilişkin metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 1,02 sine tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “08.05.2013 tarihinde ihalesi yapılan Gümüşpınar 8 derslikli ilköğretim okulu binası yapım işinde sınır değerin 1.604.317,64 TL olarak belirlendiği, bu tutarın altında teklif veren Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nden açıklama istenildiği, bu talep doğrultusunda firmanın savunmasını verdiği, ancak yaptığı açıklamanın uygun bulunmadığı ve ihalenin kendi üzerlerinde bırakılmasına karar verildiği, açıklaması uygun bulunmayan firmanın Kamu İhale Kurumuna açıklama istenilen iş kalemlerinin yüzdesinin yetersiz olduğu iddiasıyla itirazda bulunduğu, Kamu İhale Kurumunun 31.07.2013 tarihli ve 2013/UY.I-3135 sayılı Kurul kararına istinaden idare tarafından tekrar Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nden açıklama istenildiği, bu talep üzerine firmanın yaptığı açıklama uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakıldığı, bu karara karşı idareye şikayet başvurusunda bulundukları, ancak başvurularının idarece reddedildiği, ilk açıklaması kabul edilmeyen Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin ikinci açıklamasının nasıl kabul edildiğini anlamadıkları, bu firmanın ikinci açıklamalarının birim fiyat tarifine uygun olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı, kullanılan rayiç bedeller ile ilgili proforma fatura ve teklif alma yazılarının sunulmadığı, sunulmuş olsa bile proforma fatura ve teklif alma yazılarının ve maliyet raporlarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı, işçilik fiyatlarının asgari işçilik fiyatının altında olduğu, çalışma saatlerinin azami sürelerin altında olduğunu düşündükleri, ayrıca metrajların düşük tutulabileceğini düşündükleri, bu hususlar göz önüne alınarak Koç İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin ikinci açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olarak tekrar incelenmesi gerektiği” şeklinde dile getirdiği iddiası hakkında, Kurul çoğunluğunca ihale üzerinde bırakılan Koç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;

Başvuruya konu ihale 08.05.2013 tarihinde yapılan Düzce Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından yapılan “Sancaklar 8 Derslikli, Şehit Yalçın Güzeller 8 Derslikli ve Gümüşpınar 8 Derslikli Yeni Bina Yapımı” işi olup, başvuru sahibi kısmi teklife açık olarak yapılan ihalenin “Gümüşpınar 8 Derslikli Yeni Bina Yapımı” işine ilişkin kısmı ile ilgili itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Bahse konu ihalede 15 adet ihale dokümanı satın alınmış, ihalenin şikayete konu “Gümüşpınar 8 Derslikli Yeni Bina Yapımı” işine 6 istekli katılmıştır. İhale komisyonu yaklaşık maliyet ve teklif fiyatlara göre sınır değeri 1.604.317,64 TL olarak belirlemiştir. Teklif bu fiyatı sınır değer tutarının altında kalan Koç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Yurtkuran Orman/Yurtkuran Proje’den teklif fiyatına ilişkin olarak açıklama istemiştir.

Yurtkuran Orman/Yurtkuran Proje açıklama sunmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına, Koç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi ise sunduğu açıklamada iş kalemlerine ilişkin esas aldığı metrajların idarenin metrajları ile uyumlu olmadığı, idarenin metrajlarından düşük olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir.

31.07.2013 tarihli ve 2013/UY.I-3135 sayılı Kurul kararı üzerine idarece, Koç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden Kurul kararı doğrultusunda açıklama istenilen iş kalemleri, açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan %3 oranındaki açıklama istenilmeyen analiz girdileri ve sıralı analiz girdileri verilmek suretiyle yeniden açıklama istenilmiş, anılan istekli 29.08.2013 tarihli yazı ve eki belgeler ile istenilen açıklamaları sunmuş ve ihale komisyonunca açıklamaları uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılmıştır.

Koç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden 19.08.2013 tarih ve 7121 sayılı yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesine yer verilerek toplam 42 adet iş kaleminden açıklama istenilmiştir. Ancak bu iş kalemleri idarenin yaklaşık maliyet cetveli ekindeki sıralı iş kalemlerin listesinde yer alan %80 oranındaki iş kalemlerine göre farklılık taşımaktadır. Diğer bir ifade ile idarenin açıklama talep yazısı ekinde verdiği 42 kalemden oluşan açıklama istenilen iş kalemleri listesinin, yaklaşık maliyet ekinde yer alan sıralı iş kalemleri listesine göre %80’lik iş kalemleri listesine uygun olmadığı görülmüştür.

Açıklama talep yazısını takiben açıklama istenilen Koç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. de idareye hitaben 23.08.2013 tarihli yazı ile “…açıklama istenecek iş kalemleri listesinin 14’üncü sırasında 4 duraklı asansör belirtilmiştir. Ancak, ihale sürecinde verilen projelerde ve daha önceki istenen savunma evraklarında asansör 3 duraklı olarak belirtilmiş olması nedeni ile çelişki doğmaktadır. Bu nedenle verecek olduğumuz savunmamızı hangi imalata göre vereceğimizin bildirilmesi gerekmektedir. Ayrıca son verilen açıklama istenecek iş kalemleri listesi daha önce verilen listeye göre farklı kalemlerden oluşmaktadır. Bu durum yaklaşık maliyet cetveli ile uyumsuzluk göstermektedir. Konu ile ilgili firmamıza ayrıntılı bilgi verilmesi…” talebinde bulunmuştur. Bu yazıya cevaben idarece 28.08.2013 tarihli yazı ile “…aşırı düşük savunması ile ilgili 14’üncü sırada belirtilen 4 duraklı asansörün sehven hatalı olduğu, 3 duraklı asansöre göre düzeltilmesi ve aşırı düşük savunması ile ilgili de ilk liste dikkate alınarak yazının tarafınıza tebliğ edildiği tarihten itibareb iki iş günü içinde savunmanın…” sunulması gerektiği bildirilmiştir.

Yukarıda da açıklandığı üzere, idarece belirlenen sıralı iş kalemleri listesi ile buna göre isteklilerden açıklama istenilen iş kalemleri listesi arasında farklılık taşımaktadır. 31.07.2013 tarihli ve 2013/UY.I-3135 sayılı Kurul kararı gereği tekrar yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında idarece belirlenen gereği sıralı iş kalemleri listesine göre yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan iş kalemlerinden mevzuata uygun açıklama istenilmesi gerekirken, daha önce açıklama istenilen iş kalemleri listesinde değişiklik yapılmadan açıklama istenilmemesi gereken %20’lik kısma giren bazı kalemler için de açıklama istenildiği anlaşılmıştır.

Bu durum, mevzuat gereği yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan bazı kalemler için açıklanma yapılmamasına, açıklama istenilmemesi gereken %20’lik kısmında yer alan bazı kalemlerin için ise açıklama yapılmasına, bu da mevzuatta aykırı açıklama yapılmasına neden olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sıralı iş kalemleri listesine göre yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan iş kalemlerinin belirlenerek ihale mevzuatına uygun şekilde aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması yönünden “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurulca alınan ihale üzerinde bırakılan Koç İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2013/UY.I-4769

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin