KİK Kararı: 2013/UY.I-4678

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/078
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 11.12.2013
Karar No : 2013/UY.I-4678
BAŞVURU SAHİBİ:
Septioğlu İnşaat Mad. Taah. İml. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., TURAN GÜNEŞ BULVARI NO:104/3 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çiğli Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, İstasyonaltı Mah. 8001/1 Sokak No : 1 35580 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/105372 İhale Kayıt Numaralı "Çiğli, Ataşehir Mahallesinde Çok Amaçlı Kapalı Spor Salonu" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çiğli Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğütarafından 29.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Çiğli, Ataşehir Mahallesinde Çok Amaçlı Kapalı Spor SalonuYapımı” ihalesine ilişkin olarak Septioğlu İnşaat Mad. Taah. İml. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 04.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.10.2013tarih ve 32271sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3741sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede en avantajlı teklif olarak FGC İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği, kendilerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi oldukları, bu yönde gönderilen ihale kararına karşı idareye şikayet başvurusunda bulundukları, ancak başvurularının reddedildiği, ihale üzerinde bırakılan FGC İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının,

1. Birim fiyat ve özel pozlara ait imalatlara ilişkin analizlerin eksik yapıldığı, analizlere dayanak teşkil eden belgelendirmelerin mevzuata uygun olmadığı, nakliye için rasyonel bir bedel öngörülmesi gerekirken malzeme naklinin sorgulanmadığı, birim maliyet analizlerinin ve maliyet tespit raporlarının usulüne uygun olmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının herhangi bir özgünlük, avantajlı koşul veya ekonomik yapım tekniği içermediği gibi, ihale dokümanlarında yer alan imalatların bir bölümünü teklif bedele yansıtmamak, sunulan analizlerde ve alt analizlerde yer alan personel, makine işçilik saatleri ve imalatları oluşturan birim imalat malzeme miktarlarını büyük oranda düşük göstermek, sunulan analizleri ihale dokümanları arasında yer alan uygulama projelerine, mahal listelerine ve teknik şartnamelere uygun hazırlamayarak teklifine ulaştığı,

3. İstekli tarafından sunulan imalatlara ait analizler ve varsa alt analizlerde yer alan işçilik saatleri, makine işçilik saatleri ve birim malzeme miktarları ile ihale dokümanlarında (uygulama projeleri, mahal listeleri ve teknik şartnamelerde) yer alan imalatlara yönelik olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait analizler ve alt analizlerde yer alan işçilik ve malzeme miktarları karşılaştırıldığında isteklinin analizlerde yer alan fiyatlarının çok düşük oluşturulduğu ve teklif edilen bedel ile işin yapılabilirliğinin mümkün olmadığı,

4. Sözleşme Tasarısında isteklinin şantiyede bulundurması istenilen teknik personel maliyetinin birim fiyatlara yansıtılmadığı ve/veya düşük değerler üzerinden belirlendiği,

5. İhale dokümanlarında yapılması öngörülen imalatlara ait özel teknik şartnamesi ve birim fiyat tariflerinde birim fiyata dahil edilmesi gerektiği belirtilen gerekli işçilik, malzeme ve zaiyat, ekip, ekipman, iş makinaları, enerji, akaryakıt, su gibi giderler ile şantiye mobilizasyonu, iş zorlukları, taşımalar gibi kalemlerin bir bölümüne ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde birim fiyatlara yansıtılmadığı veya çok düşük değerler üzerinden belirlendiği,

6. Açıklama istenilen inşaat, tesisat, elektrik, analiz girdileri için sunulan ve işin ana kalemlerini oluşturan malzeme ve işçilik birim fiyatlarının hangi kaynağa (proforma fatura/ teklif mektubu) dayandırıldığı ve ne şekilde oluşturulduğuna yönelik yeterli açıklamanın yapılmadığı,

7. Teklif bedeli kapsamında yer alması gerekli olan sözleşme damga pulu, sözleşme karar pulu, hakkediş damga vergisi, SGK primi, stopaj, inşaat sigortası (bütün riskler), genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta, KİK payı, teminat mektubu giderlerinin ve yüklenici kârının birim fiyata dahil edilmediği veya çok düşük değerler üzerinden belirlendiği,

8. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamada YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunlu olduğu halde sunulmadığı ya da sunulmuş olan maliyet tespit raporlarında fiyat teklifi verilen işle ilgili malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerinin belirtilmemiş ve eksik belirtilmiş olduğu,

9. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından imalat kalemlerinde yer alan tüm makine, teçhizat, malzeme ve işçiliklere yönelik proforma faturaların tam olarak sunulmadığı, sunulan proforma faturada imalat kalemlerinin tümünün yer almadığı, proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve satış faturası örneğinin eklenmediği, proforma faturalar ekinde ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ve mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMMM veya SMMM tarafından onaylı birim maliyet cetvelinin verilmemiş olduğu,

10. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ekinde Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğunun YMM veya SMMM tarafından onaylanmadığı, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerinin belirtildiği maliyet tespit raporunun yer almadığı, alınan proforma fatura ve tekliflerde imalatı oluşturan tüm malzeme ve teçhizatın proforma fatura ve/veya teklif kapsamında yer almamış olduğu,

11. İşin anahtar teslimi götürü bedel olarak yapılacağı hesaba katılarak bir çok imalat kalemine ilişkin maliyetlerin, analizlerle yardımcı analizlerle ve/veya proforma faturalarla tevsik edilmemiş ve/veya eksik olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihale Çiğli Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Çiğli Ataşehir Mahallesinde Çok Amaçlı Kapalı Spor Salonu Yapımı” işidir.

Bahse konu ihalede 10 adet ihale dokümanı satın alınmış ve 29.08.2013 tarihinde yapılan ihaleye 7 istekli katılmıştır.

İhaleye katılan 7 istekliden birinin teşekkür mektubu verdiği, bir isteklinin ise teklif mektubunun imzasız olduğu belirlenmiş ve bu istekliler değerlendirmeye alınmamıştır.

İhale komisyonu beş istekliye ait geçerli teklifleri ve yaklaşık maliyet tutarını esas alarak aşırı düşük tekliflere ilişkin sınır değeri 1.959.094,90 TL olarak belirlemiş ve teklif fiyatı bu değerin altında olan F.G.C İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nden açıklama talep etmiştir.

İhale komisyonu F.G.C İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin açıklamasını sunmasını takiben açıklamaları uygun bularak ihalenin bu istekli üzerinde bırakılmasına, başvuru sahibi Septioğlu İnşaat Mad. Taah. İml. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine karar vermiştir.

Başvuru sahibi 11 maddelik dilekçesinde ihale üzerinde bırakılan F.G.C İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin açıklamalarının uygun olmadığını ileri sürmekle birlikte, idarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde idarece ihale konusu işe ait açıklama istenilen iş kalemleri ve açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde açıklama istenilmeyen % 3 oranındaki analiz girdilerinin belirlenmediği, teklif fiyatı sınır değer tutarının altında kalan istekliden genel bir yazı ile ihale konusu işe ait bütün iş kalemlerine ilişkin açıklama istenildiği, isteklinin de bu talebe istinaden bütün iş kalemlerine ilişkin açıklama verdiği belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde “ 45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu işte idarece açıklama istenilen iş kalemleri ve açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan %3 oranındaki açıklama istenilmeyen analiz girdileri belirlenmeden, ihale konusu işe ilişkin bütün iş kalemlerinden açıklama istenilmesinin anılan Tebliğ hükümlerine uygun olmadığı, bu nedenle açıklamanın anılan Tebliğ hükümlerine uygun olarak ve açıklama istenilen iş kalemleri ve açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan açıklama istenilmeyen analiz girdileri belirlenerek, bunlar istekliye verilerek yeniden açıklama istenilmesi ve sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan idarece gönderilen evrakların incelenmesi neticesinde, ihale konusu işe ilişkin olarak idare ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile 01.11.2013 tarihinde sözleşme imzalandığı belirlenmiş olup, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü bulunmakta olup, başvuru sahibinin 04.10.2013 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idarenin başvuruya ilişkin 07.10.2013 tarihli kararını takiben 21.10.2013 tarihli dilekçe ile Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu dikkate alındığında sözleşmenin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olarak açıklama istenilen iş kalemleri ve açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan açıklama istenilmeyen analiz girdileri belirlenerek yeniden istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi