KİK Kararı: 2013/UY.I-4601

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/077
Gündem No : 86
Karar Tarihi : 04.12.2013
Karar No : 2013/UY.I-4601
BAŞVURU SAHİBİ:
Kösedağ İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., MUHSİN YAZICIOĞLU CAD. NO:38/29 ÇUKURAMBAR ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ağrı İl Özel İdaresi Mali Hizmetler Müdürlüğü, Erzurum Yolu Üzerı 04100 AĞRI

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/88882 İhale Kayıt Numaralı "Patnos İlçesi İmam Hatip Lisesi 32 Derslik 200 Kişilik Yurt Ve Spor Salonu İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ağrı İl Özel İdaresi Mali Hizmetler Müdürlüğütarafından 14.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Patnos İlçesi İmam Hatip Lisesi 32 Derslik 200 Kişilik Yurt ve Spor Salonu İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Kösedağ İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 08.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.10.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.10.2013tarih ve 32868sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3801sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Aşırı düşük teklif açıklamalarının yanlış yazılan yalıtım poz numarası gerekçe gösterilerek uygun bulunmadığı, bu yanlışlığın resen düzeltilebilir nitelikte bir maddi hata olduğu, açıklamalarında kullandıkları birim fiyatların poz numaralarından hangi idare birim fiyatı olduğunun açıkça belli olduğu, açıklama istenilmeyecek kalemlere ait poz numaralarında yaptıkları hatalar nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece yapılan bu uygulamanın mevzuata aykırı olduğu,
İhalenin ilk oturumunda belgeleri eksik olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan ve teklifleri de okunmayan Direnç Pazarlama-Rado İnş. Ortak Girişimi ile Özdoğanlar İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’ne ait tekliflerin daha sonra değerlendirmeye alındığı, bu hususun ihale komisyonunun bir üyesi tarafından da komisyon kararına şerh düşülerek belirtildiği, bu nedenle sınır değerin değiştiği ve idarece yapılan bu uygulamanın mevzuata aykırı olduğu,
Kurulan ihale komisyonu üyelerinin hiçbirinin muhasebe ve mali işlerden sorumlu personel olmadığı, bu kapsamda ihale komisyonunun mevzuata uygun olarak oluşturulmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 18 isteklinin katıldığı, isteklilerden Soncan İnş.-Çakan Grup Ortak Girişimi’nin pilot ortağın cirosunun eksik olması, Hasem İnş. San. Tic. Ltd. Şti.,-Hür Yıldız İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin ortaklık durum belgesinde ortaklık oranlarının belirtilmemesi, Re-Taş Yapı Malz. San. Tic. Ltd. Şti.-Fırat Demircan Ortak Girişimi’nin pilot ortağın iş deneyiminin yetersiz olması, Kara-Kuş İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-Ak-Ay İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin doküman bedelinin ödenmemesi, Alp-Çe İnş.-Ekinciler İnş. Ortak Girişimi’nin pilot ortağın cirosunun yetersiz olması sebebiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 10.657.001,39 TL olduğu ve bu tutarın altında teklif veren 5 istekliden (Nesce İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-Ercan Çelik Ortak Girişimi, Aladağ İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-Çetinler İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Sürer İnş.Mad. San. Tic. Ltd. Şti.-Günaylar Petrol Mad. San. Tic. Ltd. Şti.Ortak Girişimi, Nil Yapı Malzemeleri ve İnş. A.Ş., Kösedağ İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.-Özde İml. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.İnş -Sayılır İnş. Tarım Gıda Mad. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi) 26.08.2013 tarihli yazılar ile 06.09.2013 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, yazı ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri listesine, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği görülmüştür.

26.09.2013 tarihli ihale komisyonu kararı gereğince aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan Nesce İnş. Enerji ve Tic. A.Ş.-Ercan Çelik Ortak Girişimi, Aladağ İnş.San.Tic. Ltd. Şti.-Çetinler İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Sürer İnş.-Günaylar İnş. Ortak Girişimi, Nil Yapı Malzemeleri İnş.,Tic. A.Ş.’nin teklifinin reddedildiği, başvuru sahibi Kösedağ İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.-Özde İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-Sayılır İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ise;

- Açıklama istenen iş kalemlerinin 57’nci sırasında bulunan Y.18.461/029 (3 mm kalınlıkta plastomer esaslı (-10 soğukta bükülmeli) polyester keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtü ile tek kat yalıtım yapılması) pozu yerine Y.18.461/001 (3 mm kalınlıkta plastomer esaslı (-5 soğukta bükülmeli) polyester keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtü ile iki kat su yalıtımı yapılması) pozunun kullanıldığı,

- Y.18.461/029 pozunun açıklama istenen ve açıklama istenmeyen her iki grupta da kullanıldığı, açıklama istenen ve istenemeyen kalemlerin bir bütün olarak hazırlandığı dikkate alındığında, açıklama istenen ve istenmeyen aynı nitelikteki kalemlerin birbiri ile uyumlu olması gerektiği, maliyet tablosunun 57’nci sırasındaki Y.18.461/001 pozunun birim fiyatının 16.52 TL olduğu, 79’uncu sırada ise aynı poz için 0,01 TL fiyat verildiği, tekliflerin sağlıklı ve gerçekçi olarak hazırlanmadığının açık olduğu,

- Sunulan maliyet tablosunda hangi kurum ve kuruluşun birim fiyatının kullanıldığının belirtilmediği, bu nedenle analiz sunması gerekirken analiz sunmadığı,

- Açıklama istenilmeyecek iş kalemlerine ilişkin olarak; 145’nci sırada yer alan 475-500 pozu yerine 471-500 pozunun kullanıldığı, 215’nci sırada bulunan 742-123 pozu yerine 724-123 pozunun kullanıldığı, 237’nci sırada bulunan 15.140/7 pozu yerine 15.145/7 pozunun kullanıldığı, 238’nci sırada yer alan 791-423 pozu yerine 791-432 pozunun kullanıldığı, bu kapsamda yanlış yazılan pozlarda yer alan poz numaraları ile poz tanımlarının birbirine uygun olmadığı,

- Açıklama istenilmeyen yaklaşık maliyetin % 20’lik kısmı içinde yer alan iş kalemlerinde, 2 kalem hariç diğer tüm kalemlerin birim fiyatlarının 0.01 TL olarak gösterildiği, bu kısma ilişkin olarak verilen tekliflerin gayri ciddi nitelikte olduğu, açıklama istenilen iş kalemleri için verilen açıklamalarla çelişkili bir durumun ortaya çıktığı gerekçesiyle uygun görülmeyerek teklifinin reddedildiği, ihalenin Servet Alpaslan Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti üzerinde bırakıldığı ve Makcan Nakliyat İnş. Tic. Ltd. Şti.- Haskaya İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dâhil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı

97,86

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı

104,00

105,00

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; ihale konusu işin adının “Patnos İlçesi İmam Hatip Lisesi 32 Derslik 200 Kişilik Yurt ve Spor Salonu İnşaatı Yapım İşi” olduğu, yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde sıralı iş kalemleri listesinin, sıralı analiz girdi tablolarının, tüm iş gruplarına ait iş kalemlerinin birim, miktar, birim fiyat, toplam tutarı ve pursantajını gösteren listelerin ve açıklama istenilecek iş kalemlerinin ve açıklama istenilecek ve istenilmeyecek girdilerin listelerinin yer aldığı görülmüştür.

Sıralı iş kalemleri listesine göre toplam 57 iş kaleminin açıklanmasının gerektiği, toplam tutarının yaklaşık maliyete oranı kümülatif toplamda %80,61’e tekabül eden Y.18.461/029 poz nolu “(3 mm kalınlıkta plastomer esaslı (-10 soğukta bükülmeli) polyester keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtü ile tek kat yalıtım yapılması)” iş kaleminin açıklama istenilecek iş kalemleri arasında olduğu ve isteklilere gönderilen 26.08.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazıları ekinde yer alan açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde adı geçen iş kaleminin de yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi Kösedağ İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.-Özde İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-Sayılır İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, tüm iş kalemlerine ilişkin birim fiyatların yer aldığı “maliyet tablosu ” adlı listenin sunulduğu, sunulan listede girdilerin poz numaralarına ve açıklamalarına yer verildiği, açıklaması istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak hangi kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının esas alındığına dair ayrıca bir liste sunulmadığı, listenin ekinde açıklanması istenilen iş kalemlerinden ikisi için özel poz olması sebebiyle birim fiyat analizleri ve fiyat teklifinin bulunduğu görülmüştür.

İhale dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile idarece başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri incelendiğinde;

1- Açıklama istenen iş kalemlerinin 57’nci sırasında bulunan Y.18.461/029 (3 mm kalınlıkta plastomer esaslı (-10 soğukta bükülmeli) polyester keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtü ile tek kat yalıtım yapılması) iş kalemi yerine, Y.18.461/001 (3 mm kalınlıkta plastomer esaslı (-5 soğukta bükülmeli) polyester keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtü ile iki kat su yalıtımı yapılması) iş kaleminin kullanıldığı,

Adı geçen iş kalemlerine ait analiz bilgilerinin,

Y.18.461/029,

Analiz tanımı:

3 mm kalınlıkta plastomer esaslı (-10 soğukta bükülmeli) polyester keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtü ile tek kat yalıtım yapılması

Poz no

Açıklama

Miktar

Birim

04.626/07A

Bitüm emülisyonu

0.40

04.626/02A

Plastomer esaslı

polyester keçe taşıyıcılı örtü

1,15

04.107/1

Likit petrol gazı

0,10

01.010

Yalıtımcı ustası

0,24

01.501

Düz işçi

0,12

Y.18.461/001,

Analiz tanımı:

3 mm kalınlıkta plastomer esaslı (-5 soğukta bükülmeli) cam tülü taşıyıcılı ve 3 mm kalınlıkta plastomer esaslı (-5 soğukta bükülmeli) polyester keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtü ile iki kat su yalıtımı yapılması

Poz no

Açıklama

Miktar

Birim

04.626/07A

Bitüm emülisyonu

0.40

04.626/05/B

Plastomer esaslı polyester keçe taşıyıcılı örtü

1,15

04.626/06A

Plastomer esaslı keçe taşıyıcılı örtü

1.15

04.107/1

Likit petrol gazı

0,20

01.010

Yalıtımcı ustası

0,40

01.501

Düz işçi

0,20

Şeklinde olduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede; başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan Y.18.461/001 pozunun birim fiyatının 20.64 TL, idarece açıklanması istenilen Y.18.461/029 pozunun birim fiyatının ise 12.11 TL olduğu, her iki iş kalemine ait analiz girdi cinsleri birbirine benzerlik göstermekle birlikte, idarece hazırlanan iş kalemi fiyat analizinde yer alan işin teknik tarifinin başvuru sahibi tarafından sunulan iş kaleminin teknik tarifinden farklı olduğu, İdarece “-10 soğukta bükülmeli bitümlü örtü” ile yalıtım yapılması öngörülürken, başvuru sahibi tarafından “-5 soğukta bükülmeli bitümlü örtü” nün teklif edildiği, her ne kadar başvuru sahibi tarafından kullanılan iş kaleminde cam tülü taşıyıcılı polimer bitümlü örtü ile birinci kat yalıtım yapıldıktan sonra, keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtü ile ikinci kat yalıtım yapılacağı belirtilmiş olsa da, başvuru sahibi tarafından sunulan iş kaleminin idarece hazırlanan teknik tarifi karşılamadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet tablosunda hangi kurum ve kuruluşun birim fiyatının kullanıldığının belirtilmediği, bu nedenle analiz sunması gerekirken analiz sunmadığı gerekçesiyle açıklamasının idarece uygun bulunmama gerekçesi incelendiğinde,

Tüm iş kalemlerine ilişkin birim fiyatların yer aldığı “maliyet tablosu” adlı listenin sunulduğu, sunulan listede girdilerin poz numaralarına ve açıklamalarına yer verildiği, açıklaması istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatlarının esas alındığına dair ayrıca bir liste sunulmadığı, dolayısıyla listenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer alan açıklamasına uygun olarak oluşturulmadığı, ancak başvuru sahibi tarafından sunulan maliyet tablosunda yer alan açıklanması istenilen iş kalemleri incelendiğinde, açıklanması istenilen 57 adet iş kaleminin 53’ünün Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2013 yılı kârsız birim fiyatları kullanılarak, 1’inin İller Bankası 2013 yılı kârsız birim fiyatı, 1’inin ise PTT 2013 yılı karsız birim fiyatları kullanılarak açıklandığı ve bu fiyatlar üzerine kendi kâr oranını ekleyerek teklif fiyatını oluşturduğu, dolayısıyla ayrıca analiz sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından idarece bu husus nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, idarece hazırlanan aşırı düşük teklif savunma inceleme raporunda;

-Y.18.461/029 pozunun açıklama istenen ve açıklama istenmeyen her iki grupta da kullanıldığı, açıklama istenen ve istenemeyen kalemlerin bir bütün olarak hazırlandığı dikkate alındığında, açıklama istenen ve istenmeyen aynı nitelikteki kalemlerin birbiri ile uyumlu olması gerektiği, maliyet tablosunun 57’nci sırasındaki Y.18.461/001 pozunun birim fiyatının 16,52 TL olduğu, 79’uncu sırada ise aynı poz için 0,01 TL fiyat verildiği, tekliflerin sağlıklı ve gerçekçi olarak hazırlanmadığının açık olduğu,

- Açıklama istenilmeyecek iş kalemlerine ilişkin olarak; 145’inci sırada yer alan 475-500 pozu yerine 471-500 pozunun kullanıldığı, 215’inci sırada bulunan 742-123 pozu yerine 724-123 pozunun kullanıldığı, 237’nci sırada bulunan 15.140/7 pozu yerine 15.145/7 pozunun kullanıldığı, 238’inci sırada yer alan 791-423 pozu yerine 791-432 pozunun kullanıldığı, bu kapsamda yanlış yazılan pozlarda yer alan poz numaraları ile poz tanımlarının birbirine uygun olmadığı,

- Açıklama istenilmeyen yaklaşık maliyetin % 20’lik kısmı içinde yer alan iş kalemlerinde, 2 kalem hariç diğer tüm kalemlerin birim fiyatlarının 0.01 TL olarak gösterildiği, bu kısma ilişkin olarak verilen tekliflerin gayri ciddi nitelikte olduğu, açıklama istenilen iş kalemleri için verilen açıklamalarla çelişkili bir durumun ortaya çıktığı belirtilerek başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu hususlar bakımından da uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’inci maddesinde yer alan “İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.” açıklaması uyarınca, yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri dışında kalan iş kalemleri için sorgulama yapılmayacağı, aşırı düşük teklif sahiplerinden, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri dışında kalan maliyet girdileri için açıklama istenilmesinin mümkün olmaması nedeniyle söz konusu iş kalemleri gerekçe gösterilerek aşırı düşük teklif açıklaması reddedilemeyeceğinden idarece aşırı düşük teklif açıklamasının bu nedenle uygun bulunmaması işlemi yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4.2’nci maddesinde “7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50?den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

(10) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde veya serbest meslek kazanç defteri özetine ilişkin dokuzuncu fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” Hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede,14.08.2013 tarihinde yapılan ihalenin ilk oturumunda düzenlenen “Uygun olmayan belgelerin uygun sayılmama gerekçelerine ilişkin tutanak” ta ihale komisyonu üyesi tarafından “ Yukarıda elenmesi gereken Direnç Pazarlama-Rado İnş. Ortak girişim ihale esnasında bilanço tablosunda firma adı yerine mali müşavirin kendi ad ve soyadının ve vergi numarasının yazılı olduğu, Özdoğanlar-Birhan Yapı İnş. Ortak Girişimi’nin ise bilanço tablosunun KİK standart formuna uygun olmadığı komisyon tarafından anlaşılmış. Ancak ikinci oturumda üye arkadaşlar tarafından elenmesine gerek olmadığı kararı alınmış ancak kendim bu karara uymadım.” şerhi ile “İstekliler tarafından teklif edilen fiyatlar” tutanağında yine aynı komisyon üyesi tarafından “ Yukarıda teklifleri bulunan Direnç Pazarlama İnş.-Rado İnş. Ortak girişimi ihale esnasında bilanço tablosunda firma adı yerine mali müşavirin kendi ad ve soyadının ve vergi numarasının yazılı olduğu, Özdoğanlar-Birhan Yapı İnş. Ortak Girişimi’nin ise bilanço tablosunun KİK standart formuna uygun olmadığı tarafımızdan anlaşılmıştır. Ancak ikinci oturumda üye arkadaşlar tarafından uygun görülmüş olup, tarafımdan uygun görülmemiştir” şerhinin konulduğu görülmüştür.

Bu çerçevede yapılan incelemede;

Direnç Pazarlama San. Ltd. Şti. tarafından ilgili meslek mensubunca onaylanmış bilanço bilgileri tablosu sunulduğu, sunulan tablonun “bilançosu incelenen kişinin adı ve soyadı/ticaret unvanı” ve “vergi kimlik numarası” kısmında firmanın adı yerine, onaylayan meslek mensubunun adının, soyadının ve vergi kimlik numarasının yer aldığı bu haliyle standart forma uygun olarak hazırlanmadığı, ancak söz konusu tablo ekinde 2012 yılına ait bilançonun sunulduğu, sunulan bilançodan bilgilerin Direnç Pazarlama San. Ltd. Şti.ne ait olduğunun anlaşılabileceği, bu kapsamda Direnç Pazarlama San. Ltd. Şti. tarafından sunulan bilanço bilgiler tablosu her ne kadar mevzuata uygun olarak hazırlanmamış olsa da, bu hususun esasa etkili bir aykırılık oluşturmayacağı,

Birhan Yapı Petrol İnş. Ltd. Şti. tarafından 2011 ve 2012 yıllarına ilişkin tek düzen hesap planına uygun olarak hazırlanmış, ilgili meslek mensubu tarafından onaylanmış, söz konusu ihaleye ilişkin idari şartname ve ilgili Yönetmelik hükümlerine göre sağlanması gerekli oranların hesaplanmasına dayanak teşkil edecek verileri içeren bilançonun sunulduğu, bu kapsamda sunulan bilançonun mevzuata uygun olduğu,

Özdoğanlar İnş. Ltd. Şti. tarafından, ihalede karşılanması istenen bilanço oranlarını gösteren standart tablonun sunulduğu, ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı, bu kapsamda mevzuata uygun olduğu,

Bu çerçevede, Direnç Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti.- Rado İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Birhan Yapı Petrol İnş. Ltd. Şti.-Özdoğanlar İnş. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından bilanço yeterliklerini tevsik etmek amacıyla sunulan belgeler mevzuata uygun olduğundan, idarece söz konusu isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edilerek sınır değerin bu şekilde hesaplanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından yukarıda yer verilen 3’üncü iddiaya idareye sunulan şikâyet dilekçesinde yer verilmediği görülmüş olup, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların Şekil Unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü ve,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 12’nci maddesinin “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” şeklindeki açıklaması karşısında başvuru sahibi tarafından Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusunda iddia konusu edilen bu hususa ilişkin inceleme yapılmamıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin idareye sunulan şikâyet dilekçesinde yer vermediği 3’üncü iddiasına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda özetle, “ Aşırı düşük teklif açıklamalarının yanlış yazılan yalıtım poz numarası gerekçe gösterilerek uygun bulunmadığı, bu yanlışlığın resen düzeltilebilir nitelikte bir maddi hata olduğu, açıklamalarında kullandıkları birim fiyatların poz numaralarından hangi idare birim fiyatı olduğunun açıkça belli olduğu, açıklama istenilmeyecek kalemlere ait poz numaralarında yaptıkları hatalar nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, İdarece yapılan bu uygulamanın mevzuata aykırı olduğu ” şeklinde dile getirilen birinci iddiası hakkında, Kurulca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine** ” karar verilmiştir.

Birinci iddia kapsamında aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesi ile başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemleri yerinde bulan Kurul kararı gerekçelerine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde istenilen bilgi ve inceleme raporu ve ekleri kapsamında yapılan inceleme uyarınca;

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

İdarece yapılan incelemeye göre,

“-Y.18.461/029 pozunun açıklama istenen ve açıklama istenmeyen her iki grupta da kullanıldığı, açıklama istenen ve istenemeyen kalemlerin bir bütün olarak hazırlandığı dikkate alındığında, açıklama istenen ve istenmeyen aynı nitelikteki kalemlerin birbiri ile uyumlu olması gerektiği, maliyet tablosunun 57’nci sırasındaki Y.18.461/001 pozunun birim fiyatının 16.52 TL olduğu, 79’uncu sırada ise aynı poz için 0,01 TL fiyat verildiği, tekliflerin sağlıklı ve gerçekçi olarak hazırlanmadığının açık olduğu,

Gerekçelerinin idarece başvuru sahibinin aşırı düşük açıklamalarının uygun bulunmama gerekçeleri arasında yer aldığı anlaşılmış olup, belirtilen gerekçeler Kurul çoğunluğunca alınan kararda “ yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri dışında kalan iş kalemleri için sorgulama yapılmayacağı, aşırı düşük teklif sahiplerinden, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri dışında kalan maliyet girdileri için açıklama istenilmesinin mümkün olmaması nedeniyle söz konusu iş kalemleri gerekçe gösterilerek aşırı düşük teklif açıklaması reddedilemeyeceğinden İdarece aşırı düşük teklif açıklamasının bu nedenle uygun bulunmaması işlemi yerinde görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayanılarak uygun bulunmamıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinin son fıkrasında; “İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasında “İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yönetmelik’in üçüncü fıkrasında ise, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonunun bu düzenlemeyi esas alacağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi ” başlıklı 45 inci maddesi, yapım işi ihalelerine ilişkin olup, söz konusu maddede; aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin sınır değerin belirlenmesine, idarenin yaklaşık maliyeti hazırlama aşamasında yapması gereken iş ve işlemlerin neler olduğuna, teklifi belirlenen sınır değerin altında kaldığı için aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen isteklilerden idarece ne çerçevede açıklama isteneceğine ve isteklilerin tekliflerine ilişkin yazılı açıklama kapsamında sunması gereken belgelerin neler olduğu ve nasıl sunulması gerektiğine ilişkin ayrıntılı düzenlemelere ve açıklamalara yer verilmiştir.

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen bir yapım işi ihalesinde, aşırı düşük teklif olarak belirlenen teklif sahibi isteklilerin idareye sunacakları açıklama kapsamında hesap cetveline de yer vermeleri gerekmektedir.

Anılan Tebliğin “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi ” başlıklı 45.1.2 inci maddesinde; “Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Buçerçevede; istenenaçıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.” açıklamasına,

45.1.2.1 nci maddesinde “İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Anılan Tebliğin 45.1.3 üncü maddesinde de sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulmasının istenmeyeceği açıkça belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesinde yapılan düzenlemeler, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin olarak isteklilere açıklama yapma ve belgelendirme zorunluluğu getirmekte, geriye kalan % 20’lik kısmın ise, sorgulamaya konu edilmesini ve bu kapsamda yer alan kalemlere ilişkin analiz ve belgelendirme yapılmasını engellemektedir.

Ancak, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinde sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemlerine yer verilmesi gerektiği açıktır.

Dolayısıyla teklifin, açıklama istenilen iş kalemleri ile açıklama istenilmeyen kalemler ile birlikte bir bütün olarak hazırlandığı dikkate alındığında; isteklilerce açıklama istenilecek kalemler ile açıklama istenilmeyecek benzer nitelikli kalemlere verilen tekliflerin birbiriyle uyumlu olması gerekmektedir. Aksi halde tekliflerin sağlıklı ve gerçekçi hazırlandığından ve sağlıklı bir rekabet ortamından bahsedilemeyeceği açıktır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1 inci maddesindeki açıklaması doğrultusunda açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin bir sorgulama yapılmaması esas olsa da, açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak işin sağlıklı gerçekleştirilmesine engel teşkil edecek nitelikte bir tespitin yapılması halinde bu durumun da dikkate alınması gerektiğinden hareketle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının açıklama yapılması istenmeyen iş kalemleri açısından incelenmesi sonucunda:

İdarece başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği açıklamanın uygun bulunmaması gerekçesi olarak belirtilen, açıklama istenilmeyen iş kalemlerine sadece hesap icmalinde yer verilip, söz konusu kalemlerde kâr ve genel gider açıklamasına yer verilmemesi ile başvuru sahibince açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin belirlenen birim fiyatların kendilerinin belirlediği fiyatlardan çok düşük olması hususunda ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1 inci maddesindekiaçıklaması doğrultusunda bu kalemlere ilişkin bir sorgulama yapılmaması esas olsa da, açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin işin sağlıklı gerçekleştirilmesine engel teşkil edecek nitelikte bir tespitin yapılması halinde bu durumun da dikkate alınması gerektiğinden hareketle, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının açıklama yapılması istenmeyen iş kalemleri açısından incelenmesi sonucunda:

-Y.18.461/029 pozunun açıklama istenen ve açıklama istenmeyen her iki grupta da kullanıldığı, açıklama istenen ve istenemeyen kalemlerin bir bütün olarak hazırlandığı dikkate alındığında, açıklama istenen ve istenmeyen aynı nitelikteki kalemlerin birbiri ile uyumlu olması gerektiği, maliyet tablosunun 57’nci sırasındaki Y.18.461/001 pozunun birim fiyatının 16.52 TL olduğu, 79’uncu sırada ise aynı poz için 0,01 TL fiyat verildiği, tekliflerin sağlıklı ve gerçekçi olarak hazırlanmadığının açık olduğu,

Tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca başvuru sahibi tarafından yapılmış olan aşırı düşük teklif açıklamasının açıklama yapılması istenmeyen iş kalemleri açısından uygun olmadığı ve dolayısıyla idarece söz konusu isteklinin teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçenin de anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına ilişkin Kurul çoğunluğu karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, yukarıda yapılan değerlendirmeler, her ne kadar açıklama yapılması istenilmeyen kalemler de olsa da, söz konusu bu kalemlerin birim fiyat tarifi olarak belirlenen poz numarasına, yapım şartlarına, fen ve sanat kurallarına aykırı yapılamayacağı hususu, teklifin bir bütün olarak ve birbiriyle uyumlu olması gerektiği hususu ile bir arada ele alındığında:

Başvuru sahibinin, açıklama istenilen iş kalemleri için, poz numarasıyla atıf yapılan teknik tarifine uygun birim fiyat teklif ettikleri; açıklama istenilmeyen iş kalemleri için ise kendi yapmış oldukları açıklamalarla da çelişecek nitelikte, birbiri ile uyumlu olmayan birim fiyatlar teklif ederek sonuçta aynı imalatın yapımı için farklı fiyatlar teklif edilmesi durumunun ortaya çıkmasına sebep olduğu görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle, birinci iddia kapsamında, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesi ile başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemleri yerinde bulan Kurul kararı gerekçelerine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde istenilen bilgi ve inceleme raporu ve ekleri kapsamında yapılan inceleme uyarınca; başvuruya konu ihaleye aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının açıklama yapılması istenmeyen iş kalemleri açısından da yukarıda aktarılan gerekçelere göre uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri içinde bu gerekçenin de yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle, birinci iddia kapsamında bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçesine katılıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2013/UY.I-4601

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin