KİK Kararı: 2013/UY.I-3678 (18 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/060
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 18.09.2013
Karar No : 2013/UY.I-3678
BAŞVURU SAHİBİ:
Ayhas İnşaat San. ve Tic. A.Ş., MUHSİN YAZICIOĞLU CAD. ASMALI BAHÇE SİTESİ NO:36/2 ÇUKURAMBAR ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kazan Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Atatürk Mah. Göktürk Cad. Belediye Makine İkmal Tesislerı İçi No:3 06980 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/69447 İhale Kayıt Numaralı "Kazan Termal Otel Ve Kongre Merkezi Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kazan Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 12.07.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kazan Termal Otel ve Kongre Merkezi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ayhas İnşaat San. ve Tic. A.Ş.nin 16.08.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.08.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.08.2013tarih ve 27317sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.08.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3057sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının;

- İNŞ.01, İNŞ.03, İNŞ.07, İNŞ.11, İNŞ.17, İNŞ.40, İNŞ.49, İNŞ.53, İNŞ.61, İNŞ.64, İNŞ.71, İNŞ.73, İNŞ.78 ve İNŞ.79 poz numaralı iş kalemine ait analiz ve proforma faturaların birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve şartnameye uygun olmadığı,

- Meslek mensubu raporlarının maliyet analizi ile birim maliyet cetvellerinin uygun olmadığı ve eksiklikler içerdiği, hesap cetveli ve analizlerin idarenin formatına uygun olmadığı, analizlerdeki nakliye ve işçilik girdilerinin eksik hesaplandığı, metrajların olması gerekenden az belirlendiği, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı düzenlenmediği,

- MAK.01, MAK.12 ve 600.1114 poz numaralı iş kalemlerinde malzeme ve montaj bedeli ayrı ayrı gösterilerek açıklama yapılmadığı, teklif bileşenlerine ilişkin açıklamaların Tebliğ'de tanımlanan asgari yeterlik kriterlerini karşılamayacağı, işçilik ücretlerinin asgari ücret üzerinden ve işin tekniğine göre hesaplanması gerekliğine uyulmadığı,

- Kamu kurumlarının birim fiyatları ile açıklama yapılan kısımlarda işin miktarlarında değişiklik yapıldığı,

- Sigorta giderleri ve diğer sözleşme giderlerinin izah edilmediği,

- Proforma faturaların meslek mensubu onayı ve gerekli ibarelerinin eksik olduğu,

Gerekçeleriyle uygun görülmemesi gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu proforma fatura ve fiyat tekliflerini düzenleyen şahısların bir kısmının teklif konusu alanda faaliyet göstermediği, meslek mensuplarından ilgili tutanaklar istendiğinde bu durumun tespit edilebileceği, anılan isteklinin hesaplamalarının hatalı olup olmadığının, metrajları değiştirip değiştirmediğinin ve sunduğu teklif cetveli ile analizlerde aritmetik hata bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, idare tarafından, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği sıralı iş kalemleri listesi hazırlanarak 63 adedi inşaat iş grubunda, 12 adedi tesisat iş gruplarında olmak üzere toplam 75 adet iş kalemine ilişkin olarak Ema İnş. Ltd. Şti., Veron Dış Tic. İnş. A.Ş., Vera İnş. Tic. A.Ş., Supen İnş. Ltd. Şti. - Elkon İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Septioğlu İnş. Ltd. Şti. ve Dağdemir İnş. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, adı geçen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının ekinde açıklama istenilmeyen analiz girdilerine ve açıklama istenilen analiz girdilerine ilişkin tablolara yer verildiği ve ihalenin açıklamaları uygun görülen Dağdemir İnş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Bununla birlikte, idarece hazırlanan sıralı analiz girdileri tabloları incelendiğinde, açıklama yapılması istenilen 63 adet inşaat grubu iş kaleminden yalnızca 38 adedinin analiz girdileri belirlenerek analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edildiği ancak yaklaşık maliyetin hesaplanması aşamasında birim fiyatları piyasadan fiyat teklifi alınarak tespit edilen 25 adet inşaat grubu özel imalat pozuna ilişkin olarak analiz girdilerinin belirlenmediği ve söz konusu analizlerde tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmediği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin yukarıda anılan 38'inci maddesi uyarınca, idare tarafından her bir iş kalemine ilişkin sıralı analiz girdileri tablosunun düzenlenmesi, bu tablolar dikkate alınarak tutarı k â r ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu şekilde tespit edilen açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin anılan Tebliğ'in 45.1.2.3'üncü maddesi uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında belirtilmesi gerekmektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğunun incelenebilmesi için öncelikle idarenin isteklilere gönderdiği aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının mevzuata uygun olması ve bu bağlamda, her bir iş kalemine ilişkin sıralı analiz girdileri tabloları düzenlenerek, söz konusu tablolara göre tespit edilen açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin yazı ekinde isteklilere bildirilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, idare tarafından, inşaat iş grubuna ilişkin açıklama istenilmeyen analiz girdileri ve açıklama istenilen analiz girdileri tablolarının, analiz girdileri belli olan 38 adet iş kalemi üzerinden belirlendiği, isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazıları ekinde yer alan açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin, eksik hazırlanan sıralı analiz girdileri tablolarına dayanılarak oluşturulduğu ve bu nedenle, aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasına ilişkin işlemlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38, 45.1.2.2 ve 45.1.2.3’üncü maddelerine uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşılmış olup aşırı düşük tekliflerin sorgulanması ve değerlendirilmesine yönelik işlemlerin usulüne uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği neticesine varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği ve anılan Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin ön inceleme aşamasında inceleneceği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından ikinci iddia kapsamında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesini gerektirecek hususların varlığına ilişkin somut gerekçelere dayanan herhangi bir hukuka aykırılık iddiasında bulunulmadığı ve söz konusu iddiaların soyut ve mesnetsiz iddialar olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ikinci iddiaya yönelik başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından inşaat iş grubunda yer alan 25 adet özel imalat pozuna ilişkin sıralı analiz girdileri listesinin oluşturmasının ardından açıklanması istenilen iş kalemleri ve açıklanması istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmesi, teklifi sınır değerin altında kalan tüm isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi