KİK Kararı: 2013/UY.I-3139 (31 Temmuz 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/051
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 31.07.2013
Karar No : 2013/UY.I-3139
BAŞVURU SAHİBİ:
Arıkan İnşaat Taahhüt Ticaret Ve Sanayi A.Ş., TURAN GÜNEŞ BULVARI 596. SOK. NO : 57/3 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Manisa Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Anafartalar Mahallesı Ergen Caddesı No:2 45010 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/36530 İhale Kayıt Numaralı "Emekliler Parkına Yeraltı Otoparkı Yapılması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğütarafından 26.04.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Emekliler Parkına Yeraltı Otoparkı Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Arıkan İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi A.Ş.nin 06.06.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.06.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.06.2013 tarih ve 20996 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.06.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2311 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı,

- İdarenin metrajları ile isteklinin metrajları arasında kabul edilemeyecek farklılığın bulunduğu,

- Sunulan analizlerde işçilik tutarlarının saatlik işçiliğin altında olduğu,

- F.A.1 poz no’lu prefabrik imalatları için sunulan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı,

- Açıklamaları kapsamında sunulan proforma faturaların mevzuata uygun olması gerektiği, proforma faturayı veren tacirin imza sirküleri, oda kayıt belgesinin de açıklamalar kapsamında sunulması gerektiği,

-Özel birim fiyatlı iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerde malzeme, işçilik, nakliye giderlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği,

- 16.059/1A poz no’lu iş kalemi için yapılan analizin ve söz konusu analizde yer alan beton girdisi için verilen proforma faturanın Tebliğe uygun olması gerektiği,

- F.A.5 poz no’lu iş kaleminde idare ile isteklinin miktarları arasındaki %9 farkın söz konusu iş kalemi için yapılan analizin uygun olmadığı sonucunu çıkardığı, analizde stabilize malzeme için proforma fatura sunulması gerektiği ve proforma faturanın Tebliğin ilgili hükümlerine uygun olması gerektiği,

- İhale üzerinde bırakılan isteklinin tüm pozları kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan rayiçlerin üzerinde olmasının mümkün olmadığı, teklif etmiş olduğu bedelle ihale konusu işi yapılamayacağı, açıklama istenilmeyen iş kalemleri ile teklifin manipüle edildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde,

“İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde,

“…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

“45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Emekliler Parkına Yeraltı Otoparkı Yapılması İşi” olduğu, anahtar teslim götürü bedel üzerinden gerçekleştirilen ihalede 5.850.219,56 TL tutarındaki sınır değerin altında teklif veren Fatih KADAYIFCILAR ile Birtam İnş. Taah. Tic. A.Ş.nin idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Birtam İnş. Taah. Tic. A.Ş.nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklamalarını sunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin açıklamaları uygun bulunan Fatih KADAYIFCILAR üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan 15 adet iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ maddeleri uyarınca, idarelerce aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”(listesi) hazırlaması, ihale komisyonunca “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenerek sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi öngörülmüştür. Bu kapsamda anılan maddede yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyet ekinde sıralı analiz girdileri listesinin yer almadığı, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde de açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtilmediği görülmüştür.

Konuya açıklık getirmek amacıyla Kurumumuz tarafından 11.07.2013 tarihli yazıyla ihaleyi yapan idareden “sıralı analiz girdileri listesi” ile açıklanması istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan,

F.A.1 “ Prefabrik İmalatların İmali Nakli ve Montajı”

F.A.2 “Multilayer Epoksi Zemin Kaplama Yapılması İşi”

F.A.4 “Kazıdan Çıkan Malzeme Nakli”

F.A.5 “Stablize Malzeme Temini, Serilmesi Sulanması ve Sıkıştırılması”

F.A.7 “Q80 lik Forekazık Yapılması (Foraj, Demir ve Beton Dâhil”

F.A.9 “Düşeyde Mekanik Suni Mermer Plak Kaplama Yapılması İşi” özel poz iş kalemleri için idare tarafından hazırlanan analizler istenilmiştir.

İlgili idareden gelen ve 22.07.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan üst yazı ekinde sıralı analiz girdileri listesinin yer almadığı, yazı ekinde gönderilen idarece özel pozlara ilişkin hazırlanmış olan analiz formatları incelendiğinde ise, söz konusu analizlerde sadece bu kalemlere ilişkin tanımın yer aldığı, toplam olarak miktar ve fiyatın belirtildiği, söz konusu analizlerde girdi cinsleri ile bunların miktar ve fiyatlarının belirlenmediği görülmüş olup anılan iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerin “ayrıntılı analiz” olarak hazırlanmadığı ve isteklilere açıklama isteme yazısı ekinde gönderilen özel pozlara ilişkin analiz formatının mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu aykırılık nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında bu iş kalemleri içerisinde yer alan açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda anılan 45.1.2.3’üncü maddesine aykırı olarak açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmediği, bu sebeple aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşıldığından, sınır değerin altında teklif veren isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve ihalenin buna göre sonuçlandırılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer alan özel pozlara ilişkin ayrıntılı analiz formatları düzenlenerek, açıklama istenmeyecek analiz girdileri tespit edilerek, teklif tutarı sınır değerin altında kalan isteklilerden mevzuata uygun şekilde yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi