SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2013/UY.I-3137 (31 Temmuz 2013)

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar Tarihi

31 Temmuz 2013

Başvuru Sahibi

Kap-Tan Termal Devre Mülk Tur. İnş. Gıda. San. ... H. 850. CAD. AYDIN APT. NO:12/13 DİKMEN ANKARA

İdare

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Yapı İşleri Ve Tekni ... Başkanlığı, Tasliçiftlik Kampüsü 60240 TOKAT

İhale

2013/4915 İhale Kayıt Numaralı "Araştırma Ve Uy ... Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi Revizyon İşi" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/051
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 31.07.2013
Karar No : 2013/UY.I-3137
BAŞVURU SAHİBİ:
Kap-Tan Termal Devre Mülk Tur. İnş. Gıda. San. Ve Tic. Ltd. Şti. (03.07.2013 tarih ve 2013/M.K.-208 sayılı Kurul Kararı), AKPINAR MAH. 850. CAD. AYDIN APT. NO:12/13 DİKMEN ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gaziosmanpaşa Üniversitesi Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı, Tasliçiftlik Kampüsü 60240 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/4915 İhale Kayıt Numaralı "Araştırma Ve Uygulama Hastanesi Yeni Doğan Ve Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi Revizyon İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 20.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Araştırma ve Uygulama Hastanesi Yeni Doğan ve Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi Revizyonu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Kap-Tan Termal Devre Mülk Tur. İnş. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.03.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.03.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.03.2013 tarih ve 10265 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.03.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş, 11.04.2013 tarihli ve 2013/UY.I-1753 sayılı kararla 2, 3, 4, 5 ve 6’ncı iddiaları hakkında başvurunun reddine karar verilmiştir. Başvuru sahibi tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması talebiyle açılan davada verilen yürütmenin durdurulması kararının uygulanmasını teminen alınan 03.07.2013 tarih ve 2013/MK-208 sayılı karar gereğince 2013/1172-01 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin tekliflerinin kârsız yaklaşık maliyetin çok altında olduğu, idareye sunmuş olduğu açıklamaların gerçeği yansıtmayacağı, anılan isteklilerin verdikleri teklif rakamlarını açıklayabilmek için bazı yollara başvuracakları, bunlardan birincisinin; savunması kapsamında sunmak zorunda olduğu açıklama istenen ve açıklama istenmeyen tüm iş kalemlerini de içeren hesap cetvelindeki miktarların, idarenin hesaplamış olduğu yaklaşık maliyete esas miktarlardan düşük gösterilmesi olduğu, ayrıca hesap cetvelinde bazı kalemlere hiç yer verilmeyerek veya mahal listelerinde unutulmuş ancak projelere göre yapılması zaruri imalatları hesap cetvelinde göstermeyerek, bilerek aritmetik hata yaparak, nakliye giderlerine yer vermeyerek vermiş oldukları teklif rakamına ulaşmayı amaçladıkları, bu yollardan ikincisinin ise; istekli tarafından, iş kalemlerine kendi belirleyeceği oranda ilave edeceği kâr ve genel giderlerin düşük gösterilmesi suretiyle teklif tutarına ulaşılmaya çalışılması olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli Faruk Şeker’in zorunlu genel giderinin 85.303,11 TL olduğu ve isteklinin teklif tutarına oranının % 7,02, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Agcs Mühendislik İnş. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin zorunlu genel giderinin 86.915,73 TL olduğu ve isteklinin teklif tutarına oranının % 6,98 olduğu, anılan isteklilerin sunmuş oldukları açıklamalarda ve analizlerde her bir iş kalemi için kendi belirleyecekleri kar oranının belirtilen bu oranlardan az olamayacağı, tüm bu hususlar dikkate alındığında anılan isteklilerin sunmuş olduğu açıklamaların gerçeği yansıtmadığı ve kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu,

  2. 01.01.2013 – 30.06.2013 tarihleri arasında saatlik asgari ücretin (32,62 / 7,5 saat = 4,349 TL) olması gerektiği, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuş oldukları analizlerdeki saatlik işçilik ücretlerinin belirlenen rayiçlere göre hesaplanıp hesaplanmadığı hususunun kurumumuzca incelenmesi gerektiği, her ne kadar Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine göre kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatlarını kullanarak açıklama yapıldığı hallerde analiz düzenlenmesi gerekmemekte ise de söz konusu ihalenin 29.01.2013 tarihinde ilan edildiği, dolayısıyla 2013 yılı ilk altı aylık dönem için belirlenen saatlik asgari ücretin 4,349 olduğunun dikkate alınması gerektiği ve "kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatlarını kullanarak hazırlanan liste" sunulmak suretiyle açıklama yapılmaması gerektiği, bu kalemler için değişen saatlik asgari ücret dikkate alınarak ihale dokümanı kapsamında verilen analizlere uygun analiz düzenlenmesinin zorunlu olduğu,

  3. Havalandırma iş grubuna ait mahal listelerinde yer alan ve açıklama istenen iş kalemleri arasında bulunması zorunlu olan, MTA-01 poz nolu ve MTA-03 poz nolu özel imalatların, paket hijyenik tip klima santrali olması sebebiyle üreticileri tarafından proje bazında üretimi yapılan ürünler olduğu, dolayısıyla ihalenin içinde bulunduğu vergi döneminden bir önceki vergi dönemine ilişkin olarak, yukarıda belirtilen ürünlerin ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış tutarlarının tespitinin imkânsız olduğu ve bu ürünlerin proforma fatura sunularak açıklanmasının mümkün olmadığı, sunulan proforma faturalar ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının birbiriyle uyumlu olması ve bu uyumun ilgili vergi dairesi kayıtları üzerinden de kontrol edilmesi gerektiği, yukarıda bahsedilen ürünlerin birebir aynılarının, üreticiler tarafından daha önce üretilmiş olma ihtimalinin ve tedarikçiler tarafından daha önceden satışının yapılmış olma ihtimalinin çok zayıf olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması yapan her iki isteklinin de yapmış oldukları açıklamalarda kullandıkları tevsik edici belgelerin gerçekle bağdaşmayacağı bu nedenle ilgililerin yasal defter ve kayıtlarının istenilerek incelenmesinde zorunluluk bulunduğu,

  4. İdarece açıklama istenen iş kalemleri arasında bulunan 742-606 poz nolu “10 kVA İzolasyon güç panosu” iş kaleminin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine göre kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatlarını kullanarak açıklanmasına olanak bulunmadığı, ilgili poz numarasına ait yapım şartları incelendiğinde bu izolasyon trafolarında hata tespit sistemi bulunmadığı, ürünün Teknik Şartnamesinde ise sistemin hata tespit değerlendirmeli olması gerektiğinin belirtildiği, bu durumun ürünün piyasadaki fiyatını %30 oranında arttırdığı, her ne kadar mahal listesinde poz numarasına atıfta bulunulmuş ise de bu konuda ihale dokümanına yönelik isteklilerce bir itiraz olmadığından dokümanın kesinleştiği hususları da dikkate alındığında ürünün Teknik Şartnamesindeki esaslara göre hata tespitli bir cihaz olarak temin edilmesi gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.14’üncü maddesinde “Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3-45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir” denildiği, bu hususlar dikkate alındığında her iki isteklinin de açıklamasını teknik şartnamesine uygun olan ürünlere göre yapmaları gerekirken aksine yapılan işlem Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.14’üncü maddesine aykırı olduğu,

  5. İdarece açıklama istenen iş kalemleri arasında yer alması gereken Otomatik Fotosel Kapı imalatının açıklaması yapılırken Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesine göre tesisat analizi kullanılarak açıklama yapılmasının mevzuata aykırılık teşkil edeceği, anılan iş kalemi için Ek-Y.2 analiz formatı kullanılarak açıklama yapılması gerektiği, ayrıca analizi tevsik edici belge olarak proforma fatura sunulması halinde proforma fatura üzerinde ihale dokümanında verilen ürüne ait teknik şartnamede geçen hususların belirtilmesi gerektiği, bu hususlar dikkate alındığında her iki isteklinin de açıklamasını teknik şartnamesine uygun olan ürünlere göre yapmaları gerekirken aksine yapılan işlem Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.14’üncü maddesine aykırı olduğuiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ncı maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesinden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirlenen süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale konusu yapım yönteminin ekonomik olması, ihale konusu işte seçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.

Teklifi Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre hesaplanan sınır değerin altında kalan isteklilerden, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak isteneceği ve isteklilere istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verileceği açıklamalarına yer verilmiştir. Anılan Tebliğ’de ayrıca,

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.

İncelenen ihalede, idarece 20.02.2013 tarihinde sınır değerin 1.323.022,56 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif veren dört istekliden (Meda Mekanik Teknik Elek. İnş. Tah. Tur Gıda San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti., Ayhan Evrensel, Faruk Şeker, Agcs Mühendislik İnş. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.) 20.02.2013 tarihli yazı ile sıralı iş kalemleri listesinde yer alan MTA-01, MTA-02, MTA-03, MTA-13, MTA-14, MTA-18, Özel-1, Özel-9, Özel-10, Özel-14, 791-419, 742-606, 261-753, 261-152, 25.116/A12, 694-1002, MSB.414/A1, 261-151, Y.23.244/E, 694-1102, 261-752, 265-603, 25.048/5, 18.138/D ve 791-311 numaralı iş kalemlerine ilişkinaşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Meda Mekanik Teknik Elek. İnş. Tah. Tur Gıda San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.ve Ayhan Evrensel’in tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle reddedildiği, açıklama sunan Faruk Şeker ve Agcs Mühendislik İnş. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin açıklamalarının uygun bulunarak 11.03.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin, 1.215.000,00 TL fiyat teklifi veren Faruk Şeker üzerinde bırakıldığı, 1.244.000,00 TL fiyat teklifi veren Agcs Mühendislik İnş. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, Kap-Tan Termal Devre Mülk Tur. İnş. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 21.03.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan Faruk Şeker tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması başvuru sahibinin iddiası çerçevesinde incelendiğinde, hesap cetvelinde açıklama istenen ve istenmeyen tüm iş kalemlerine yer verildiği, hesap cetvelinde herhangi bir aritmetik hatanın bulunmadığı, anılan istekli tarafından havalandırma tesisatı iş grubunda yer alan MTA-01, MTA-02, MTA-03, MTA-13, MTA-14, MTA-18 numaralı iş kalemleri ileotomatik kapılar - hasta yatak başı üniteleri iş grubunda yer alanÖzel-1, Özel-9, Özel-10, Özel-14 numaralı iş kalemleri için proforma fatura sunulduğu, 791-419, 742-606, 261-753, 261-152, 25.116/A12, 694-1002, 261-151, Y.23.244/E, 694-1102, 261-752, 265-603, 25.048/5, 18.138/D3, 791-311 numaralı iş kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan birim fiyatları ve MSB.414/A1 numaralı iş kalemi için Milli Savunma Bakanlığınca yayımlanan birim fiyatları kullandığı tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında belirlenen miktarların idarece yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan iş kalemi miktarlarından düşük olmadığı, 10 iş kalemi için sunulan proforma faturaların mevzuata uygun şekilde düzenlendiği ve anılan proforma faturalarda yer alan tutarlara %22 ila %25 oranında kâr ilave edildiği, 2012 yılı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanıldığı 13 iş kaleminde birim fiyatların kârsız tutarlarına %20 oranında kâr ilave etmek suretiyle teklifin oluşturulduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında iddia konusu hususlar bakımından herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Agcs Mühendislik İnş. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, sunulan hesap cetvelinde açıklama istenen ve istenmeyen tüm iş kalemlerinin bulunduğu, hesap cetvelinde aritmetik hata yapılmadığı, havalandırma tesisatı iş grubunda yer alan MTA-01, MTA-02, MTA-03, MTA-13, MTA-14, MTA-18 numaralı iş kalemleri, gaz tesisatı iş grubunda yer alan694-1002, 694-1102 numaralı iş kalemleri, pano şalt malzemeleri iş grubunda yer alan 742-606 numaralı iş kalemi ile otomatik kapılar - hasta yatak başı üniteleri iş grubunda yer alan Özel-1, Özel-9, Özel-10, Özel-14 numaralı iş kalemleri için proforma fatura veya fiyat teklifi sunduğu, 791-419, 261-753, 261-152, 25.116/A12, MSB.414/A1, 261-151, Y.23.244/E, 261-752, 265-603, 25.048/5, 18.138/D3, 791-311 numaralı iş kalemleri için ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan birim fiyatları kullandığını belirttiği, ancak MSB.414/A1 pozunun Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın değil Milli Savunma Bakanlığının pozu olduğu tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında belirtilen miktarlarla idarenin yaklaşık maliyet hesabında kullandığı miktarlar karşılaştırıldığında;

Poz No

Birimi

İdarenin Metrajı

İsteklinin Metrajı

Fark

Yüzde Olarak

MTA-01

Ad.

1,00

1,00

0,00

0

MTA-02

Ad.

2,00

2,00

0,00

0

MTA-03

Ad.

1,00

1,00

0,00

0

MTA-013

Ad.

31,00

31,00

0,00

0

MTA-014

Ad.

27,00

30,00

-3,00

-11,11

MTA-018

Ad.

78,00

58,00

20,00

25,64

Özel-1

Ad.

41,00

41,00

0,00

0

Özel-9

Ad.

4,00

4,00

0,00

0

Özel-10

Ad.

4,00

6,00

-2,00

-50,00

Özel-14

Ad.

4,00

4,00

0,00

0

694-1002

Ad.

7,00

7,00

0,00

0

694-1102

Ad.

7,00

7,00

0,00

0

742-606

Ad.

5,00

5,00

0,00

0

791-311

M

3.950,00

3.200,00

750,00

18,99

791-419

M

785,00

785,00

0,00

0

261-151

M2

356,00

800,00

-444,00

-124,72

261-152

M2

564,00

450,00

114,00

20,21

261-752

M2

151,00

120,00

31,00

20,53

261-753

M2

324,00

250,00

74,00

22,84

265-603

M2

632,00

600,00

32,00

5,06

25.116/A12

M2

798,20

904,01

-105,81

-13,26

25.048/5

M2

642,00

2.212,90

-1.570,90

-244,69

MSB.414/A1

M2

798,20

921,47

-123,27

-15,44

Y.23.244/E

Kg.

1.250,00

577,19

672,81

53,82

18.138/D3

M2

330,364

561,49

-231,13

-69,96

Anılan isteklinin idare tarafından belirlen miktarlardan, MTA-018 poz numaralı iş kalemi için % 25,64, 791-311 poz numaralı iş kalemi için % 18,99, 261-152 poz numaralı iş kalemi için % 20,21, 261-752 poz numaralı iş kalemi için % 20,53, 261-753 poz numaralı iş kalemi için % 22,84 ve Y.23.244/E poz numaralı iş kalemi için % 53,82 oranında daha az miktar öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan bir ihalede, imalat miktarlarının ihale dokümanı içerisinde isteklilere verilememesi sebebiyle, isteklilerin tekliflerine esas metrajı, ihale dokümanı içerisinde verilen proje ve ekleri üzerinde yapılan hesaplamalara dayandırdığı, bu itibarla istekliler tarafından hesaplanan miktarların idare tarafından hesaplanan miktarlarla bire bir uyuşmamasının ve isteklilerin birbirlerinden farklı miktarlar önermesinin olağan olduğu, bazı imalat kalemlerine ilişkin fiyat ve miktarların idarece tespit edilen fiyat ve miktarlardan düşük olabileceği gibi bazı imalat kalemlerine ilişkin fiyat ve miktarların idarece tespit edilen fiyat ve miktarlardan fazla olabileceği, dolayısıyla anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan işlerde, idarece tespit edilen imalat miktarlarıyla isteklilerce tespit edilen imalat miktarları arasındaki fark işin yapımını etkileyecek ölçüde olmadığı sürece teklifin kabul edilebilir bir teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Agcs Mühendislik İnş. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu hesap cetvelindeki iş kalemi miktarlarının idarece yaklaşık maliyet hesabında esas alınan miktarlardan oldukça düşük belirlendiği ve eksik belirlenen miktarların makul kabul edilemeyecek ölçüde olduğu sonucuna varılmıştır. Bu itibarla anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” açıklamaları yer almaktadır.

Anılan Tebliğ açıklamalarından isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kar ve genel gider içermeyen cari yıl birim fiyatlarını veya bu fiyatlardan yüksek fiyatları teklif etmeleri ve hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını belirtmeleri halinde analiz düzenlemelerinin gerekli olmadığı, ayrıca ilan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatı yayımlanmamışsa, önceki yılın birim fiyatlarıyla yapılan açıklamaların da kabul edileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde kalan Faruk Şeker ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Agcs Mühendislik İnş. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarında bazı iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine kendi belirledikleri kâr ve genel giderleri ilave ederek belirledikleri birim fiyatları kullanmak suretiyle açıklama yaptıkları görülmüştür. Bu çerçevede, yapılan açıklamaların mevzuata uygun olduğu, bundan dolayı ayrıca analiz sunmalarına gerekli olmadığı, dolayısıyla saatlik işçiliğe ilişkin herhangi bir açıklamada bulunulması gerekmediği belirlendiğinden başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yeni Doğan Yataklı Bölüm Ünitesi Mekanik Tesisat Şartnamesi’nde "Havalandırma Tesisatı

1

MTA-01

Paket Hijyenik Klima Santrali (PHKS2) V=10.100 m3/h,Qısı=161,9 kw,Qsoğ=95,4 kw,Asp=10.100 m3/h

Adet

Teknik Tarifi: Malzemenin temini montajı ve çalışır vaziyette teslimi,

2

MTA-02

Paket hijyenik klima santrali (PHKS1-3) v=7.000 m3/h,Qısı=110,3 kw,Qsoğ=70.8 kw,ASP=7.000 m3/h

Adet

Teknik Tarifi: Malzemenin temini montajı ve çalışır vaziyette teslimi,

3

MTA-03

Paket hijyenik klima santrali (PHKS-4) v=4.650 m3/h,Qısı=74,7 kw,Qsoğ=44.8 kw,ASP=5.850 m3/h

Adet

Teknik Tarifi: Malzemenin temini montajı ve çalışır vaziyette teslimi,

…” düzenlemesine yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir...” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Faruk Şeker’in MTA-01, MTA-02 ve MTA-03 poz numaralı iş kalemleri için Korkmaz Havalandırma Ltd. Şti. tarafından 26.02.2013 tarihinde düzenlenen, malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı gösterilen proforma faturaların sunulduğu, anılan proforma fatura üzerine “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin ilgili meslek mensubu tarafından yazılarak imzalandığı, söz konusu faturada yer alan bedellerin birim fiyat analizine malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı olacak şekilde yansıtıldığı ve %25 oranında kâr ve genel giderler karşılığı belirlendiği, sunulan proforma fatura ve analizin mevzuata uygun olarak düzenlendiği, proforma faturada yazan özelliklerin Teknik Şartname’deki özelliklerle aynı olduğu, dolayısıyla anılan iş kalemleri fiyatlarının mevzuata uygun olarak tevsik edildiği tespit edilmiştir.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Agcs Mühendislik İnş. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin söz konusu iş kalemlerine ilişkin açıklamaları incelendiğinde;

- MTA-01 “Paket Hijyenik Klima Santrali (PHKS-2) V=10.100 m3/h, Qısı=161,9 kw, Qsoğ=95,4 kw, Asp=10.100 m3/h” iş kalemi için 02.03.2013 tarihinde düzenlenen, malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği bir proforma fatura sunulduğu, anılan proforma faturanın üzerine yazılması gereken ibarenin ilgili meslek mensubu tarafından yazılarak imzalandığı, söz konusu belgede yer alan bedellerin birim fiyat analizine malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı olacak şekilde yansıtıldığı ve yaklaşık % 2 oranında kâr ve genel giderler karşılığı belirlendiği, ancak sunulan proforma fatura ve analizdeki teknik özellikler incelendiğinde “Paket Tip Isı geri Kazanımlı Klima Santrali Pks-2 Hava debisi, Vant:10.100 m3/h – 1500 Pa / Asp:10.100m3/h – 800 Pa Qı:161kw/h/Qs:95,4 kw” şeklinde belirtildiği, belirtilen teknik özelliklerin idare tarafından Mekanik Tesisat Şartnamesi’nde belirlenen teknik kriterlere uygun olmadığı,

- MTA-02 “Paket Hijyenik Klima Santrali (PHKS1-3) v=7.000 m3/h, Qısı=110,3 kw, Qsoğ=70.8 kw, Asp=7.000 m3/h” iş kalemi için 02.03.2013 tarihinde düzenlenen, malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği bir proforma fatura sunulduğu, anılan proforma faturanın üzerine yazılması gereken ibarenin ilgili meslek mensubu tarafından yazılarak imzalandığı, söz konusu belgede yer alan bedellerin birim fiyat analizine malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı olacak şekilde yansıtıldığı ve yaklaşık % 2 oranında kâr ve genel giderler karşılığı belirlendiği, ancak sunulan proforma fatura ve analizdeki teknik özellikler incelendiğinde “Paket Tip Hijyenik Klima Santrali PHKS-1/3 Hava debisi, Vant:7.400 m3/h – 1500 Pa / Asp:5.900 m3/h – 800 Pa Qı:73,4 kw/h/Qs:50 kw/h” şeklinde belirtildiği, belirtilen teknik özelliklerin idare tarafından Mekanik Tesisat Şartnamesi’nde belirlenen teknik kriterlere uygun olmadığı,

- MTA-03 “Paket hijyenik klima santrali (PHKS-4) v=4.650 m3/h,Qısı=74,7 kw, Qsoğ=44.8 kw, ASP=5.850 m3/h” iş kalemi için Acs Klima Ltd. Şti. tarafından 02.03.2013 tarihinde düzenlenen, malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı gösterilen proforma fatura sunulduğu, anılan proforma faturanın üzerine yazılması gereken ibarenin ilgili meslek mensubu tarafından yazılarak imzalandığı, söz konusu faturada yer alan bedellerin birim fiyat analizine malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı olacak şekilde yansıtıldığı ve yaklaşık % 2,5 oranında kâr ve genel giderler karşılığı belirlendiği, ancak sunulan fiyat teklifi ve analizdeki teknik özellikler incelendiğinde “Paket Tip Isı geri Kazanımlı Klima Santrali Pks-4 Hava debisi, Vant:10.100 m3/h – 1500 Pa/Asp:10.100m3/h – 800 Pa Qı:161kw/h/Qs-95,4 kw” şeklinde belirtildiği, belirtilen teknik özelliklerin idare tarafından Mekanik Tesisat Şartnamesinde belirlenen teknik kriterlere uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla ihalede en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Agcs Mühendislik İnş. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Ameliyathane İzole Güç Beslemesi Teknik Şartnamesi’nde Grup 2 odalarının beslemesi TS IEC 60364-7-710 standardına uygun olarak İzole güç sistemi ve Acil transfer sistemi olmak üzere iki temel ünite üzerinden yapılacak ve herhangi bir izolasyon arızasının hızlı tespiti için hata tespit sistemi ile donatılacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapı İşleri Kuvvetli Akım İç Tesisatı Birim Fiyat ve Tarifleri Kitabı’nda yayımlanan 742-600 Koruma ve Güvenlik İzolasyon Güç Sistemi birim fiyat tarifinde ilgili malın hata tespit sisteminin bulunduğu görülmüştür.

Diğer taraftan idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi için Faruk Şeker ve Agcs Mühendislik İnş. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.ne gönderilen 20.02.2013 tarihli ve 135-1114, 137-1116 sayılı yazının ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesinde anılan iş kalemi için 742-606 poz numarasına da yer verildiği, isteklilerin de açıklamalarını bu poz numarasına göre yaptığı, ihale üzerinde bırakılan Faruk Şeker’inanılan iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca yayımlanan kâr ve genel gider hariç birim fiyatlara %20 kâr ilave etmek suretiyle açıklamada bulunduğu, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Agcs Mühendislik İnş. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ise anılan iş kalemi için Samel Elektrik Müh. Ltd. Şti. tarafından 05.03.2013 tarihinde düzenlenen proforma fatura sunmak suretiyle anılan iş kalemini açıkladığı belirlenmiştir.

Bu çerçevede anılan isteklilerce yapılan açıklamada söz konusu iş kalemi için öngörülen malın Teknik Şartname’de istenen şartları sağladığı ve yapılan açıklamaların mevzuata uygun olduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

  1. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

451.13…Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiası anılan Tebliğ açıklaması çerçevesinde değerlendirildiğinde, otomatik fotosel kapı imalatının inşaat alanı dışında yapıldığı ve inşaat alanında yalnızca kapının montajının yapılmasının gerekli olduğu, dolayısıyla söz konusu imalat için analiz sunulmasının zorunlu olmadığı ve yalnızca malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği proforma fatura veya fiyat teklifleriyle yapılacak açıklamaların kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Faruk Şeker’in Özel-10 “Otomatik Kapı 120-220 cm (Şifreli-Fotoselli)” iş kalemi için Bekçioğlu Elek. İletişim-Mehmet Bekçi tarafından 29.02.2013 tarihinde düzenlenen, malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı gösterilen proforma fatura sunulduğu, anılan proforma fatura üzerine “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin ilgili meslek mensubu tarafından yazılarak imzalandığı, söz konusu faturada yer alan bedellerin birim fiyat analizine (Ek-Y.2 analiz formatı) malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı olacak şekilde yansıtıldığı ve %22 oranında kâr ve genel giderler karşılığı belirlendiği, sunulan proforma fatura ve analizin mevzuata uygun olarak düzenlendiği tespit edilmiştir.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Agcs Mühendislik İnş. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin Özel-10 “Otomatik Kapı 120-220cm (Şifreli-Fotoselli)” iş kalemi için Arat Otomasyon-Murat Yurt tarafından 04.03.2013 tarihinde düzenlenen, malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı gösterilen proforma fatura sunulduğu, anılan proforma faturanın üzerine “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80 altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin ilgili meslek mensubu tarafından yazılarak imzalandığı, söz konusu faturada yer alan bedellerin birim fiyat analizine (Ek-Y.2 analiz formatı) malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı olacak şekilde yansıtıldığı ve %2,5 oranında kar ve genel giderler karşılığı belirlendiği, sunulan proforma fatura ve analizin mevzuata uygun olarak düzenlendiği belirlenmiştir.Bu itibarla başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalede en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Agcs Mühendislik İnş. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmeyerek teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla

Kaynak: karar_kik

Taranan Tarih: 28.01.2026 03:46:05

Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim