KİK Kararı: 2013/UY.I-3135 (31 Temmuz 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/051
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 31.07.2013
Karar No : 2013/UY.I-3135
BAŞVURU SAHİBİ:
Koç İnşaat Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., BURHANİYE MAH. ATATÜRK BULVARI NO:80/104 DÜZCE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Düzce İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım Ve İnşaat Müdürlüğü, Şerefiye Mahallesi Şehitruhsar Cad. 1 81010 DÜZCE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/45778 İhale Kayıt Numaralı "Sancaklar 8 Derslikli, Şehit Yalçın Güzeller 8 Derslikli Ve Gümüşpınar 8 Derslikli Yeni Bina Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Düzce İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğütarafından 08.05.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sancaklar 8 Derslikli, Şehit Yalçın Güzeller 8 Derslikli ve Gümüşpınar 8 Derslikli Yeni Bina Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Koç İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 12.06.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.06.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.06.2013 tarih ve 21488 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.06.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2374 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 08.05.2013 tarihinde gerçekleştirilen “Sancaklar 8 Derslikli, Şehit Yalçın Güzeller 8 Derslikli ve Gümüşpınar 8 Derslikli Yeni Bina Yapım İşi” ihalesinin “Gümüşpınar 8 Derslikli Yeni Bina Yapım İşi” kısmı için süresi içerisinde idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının açıklama kapsamında sunulan metrajların idarece hesaplanan metrajlardan çok düşük olduğu gerekçesiyle uygun görülmediği ancak idarece metraj farkı olarak bildirilen hususların idarenin metraj hatasından kaynaklandığı, çevre düzenlemesi kapsamında yapılacak olan benzer imalatlar ile işin ana iş kalemini oluşturan imalatlar toplandığı için idarenin metrajları ile kendi metrajları arasında farklılıklar oluşturduğu, İdarece aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “Açıklama istenilmeyen iş kalemleri listesi” verilmediğinden benzer nitelikteki imalatların %80’lik iş kalemi içerisinde mi dâhil edildiği, yoksa %20’lik iş kalemleri içerisinde mi kaldığının anlaşılmadığı, bu nedenle ya hesap cetvelinde açıklama istenilmeyen iş kalemleri olarak belirlenen %20’lik iş kalemi içindeki benzer imalatların miktarlarının %80’lik iş kalemi içerisindeki imalat miktarlarına eklenmesi suretiyle yeterli olan metrajlarının kabul edilmesi veya idareye açıklama istenilen iş kalemleri listesi ile açıklama istenilmeyen iş kalemleri listesinden oluşan %100’lük imalat listesinin taraflarına verilmesi yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verilmesi gerektiği, idarece açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri de firmalarına verilmediği için yaklaşık maliyet hesabında %20’ye giren analiz girdileri ile %80’e giren imalat kalemleri için oluşturduğu analiz girdilerinden yola çıkılarak sonuca ulaşmanın mümkün olmadığı, Kamu İhale Kurumunun 2011/UY.II-4214, 2012/UY.I-5020, 2013/UY.1226, 2013/UY.II-2452 ve 2013/UY.I-2478 sayılı kurul kararlarının belirtildiği şekilde idarece usulüne uygun olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelemeye konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Sancaklar 8 Derslikli, Şehit Yalçın Güzeller 8 Derslikli ve Gümüşpınar 8 Derslikli Yeni Bina Yapım İşi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “ 19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar.

20.2.1. Kısmi teklif verilebilecek kısımların listesi ekte belirtilmiştir.

1. Kısım Sancaklar İlköğretim Okulu 8 Derslikli Yeni Bina Yapım İşi.

2. Kısım Şehit Yalçın Güzeller İlköğretim Okulu 8 Derslikli Yeni Bina Yapım İşi.

3. Kısım Gümüşpınar İlköğretim Okulu 8 Derslikli Yeni Bina Yapım İşi.” düzenlemeleri yer almakta olup şikâyete konu edilen kısmın 3. Kısım Gümüşpınar İlköğretim Okulu 8 Derslikli Yeni Bina Yapım İşi olduğu anlaşılmıştır.

Şikayete konu “3. Kısım Gümüşpınar İlköğretim Okulu 8 Derslikli Yeni Bina Yapım İşi” için ihale komisyonu tarafından 6 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirildiği ve 1.604.317,64 TL tutarında sınır değer belirlendiği, bu tutarın altında teklif veren Yurtkuran ve şikayetçi Koç İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden 09.05.2013 tarihli ve 3675 sayılı yazı ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerine ilişkin olarak açıklama talep edildiği, en düşük teklifi veren Yurtkuran Orman tarafından açıklama sunulmadığı ve bu gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, şikâyetçi tarafından öngörülen süre içerisinde açıklama sunulduğu ancak sunulan açıklamaların metraj düşüklüğü yapıldığı gerekçesiyle uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin belirlenen sınır değerin üzerinde teklif veren Fuat Erbişim üzerinde bırakıldığı 30.05.2013 tarihli ihale kararı ve eklerinden anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkılan incelemeye konu ihalede şikâyete konu 3. Kısım Gümüşpınar İlköğretim Okulu 8 Derslikli Yeni Bina Yapım İşi’ne ait yaklaşık maliyet hesap cetvelinin;

1. Betonarme betonu ve demir imalatları

2. Boya badana imalatları

3. Çatı imalatları

4. Çevre tanzimi

5. Duvar imalatları,

6. Elektrik tesisatı

7. Kalıp ve iskele imalatları,

8. Kalorifer tesisatı,

9. Kapı ve pencere doğrama imalatları,

10. Sıhhi tesisat,

11. Sıva ve kaplama imalatları,

12. Temel altı imalatları,

13. Yangın ve havalandırma tesisatı iş grubu olmak üzere toplam 13 iş grubu ve bu iş gruplarının da toplamda 292 iş kalemini içerdiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’inci maddesinde yer alan açıklama çerçevesinde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kaleminin yaklaşık maliyete oranının tespit edildiği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri listesi’nin oluşturulduğu ve yaklaşık maliyeti oluşturan toplam iş kalemlerinden 42’sinin sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemi olarak belirlendiği ve bu iş kalemleri listesi gönderilmek suretiyle isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği tespit edilmiştir.

Şikayetçi tarafından 15.05.2013 tarihinde idareye aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, idarece yaklaşık maliyetin tespitinde dikkate alınan tüm iş grupları ve bu iş gruplarını içeren iş kalemlerinin miktarları ve bu miktarlara ilişkin fiyatların belirtildiği listenin sunulduğu, idarece açıklama istenilen iş kalemleri için miktar karşılaştırmasının yapıldığı ve açıklama istenilen 12 iş kalemi için isteklinin miktarlarının yaklaşık maliyetin tespitinde dikkate alınan miktarlardan %7,47 ile %67,00 oranında değişen oranlarda düşük olduğunun tespit edildiği ve bu gerekçeyle şikayetçinin açıklamasının uygun görülmediği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddelerinde, ihale komisyonunun diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istemesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu hususa ilişkin olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’inci ve 45’inci maddelerinde yer verilen açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamalarda hangi kriterlerin esas alınacağına ilişkin belirlemelere yer verilmiştir.

Bu çerçevede, Tebliğin 38’inci ve 45’inci maddelerinde yer verilen açıklamalardan, idarelerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” (listesi) oluşturması, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlenmesi ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi, teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden istenecek açıklama yazısında açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmesi ve isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Tebliğ açıklamaları uyarınca idareler tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere her bir iş kalemine ilişkin sıralı analiz girdileri tablosunun (listesinin) düzenlenmesi ve bu tablolardikkate alınarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi,bu şekilde tespit edilen açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında belirtilmesi gerekmektedir.

İnceleme konusu ihalede idare tarafından aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılacak olan sıralı analiz girdileri tablosunun bazı iş kalemlerinde analiz girdilerini içerir şekilde hazırlanmadığı, özellikle aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesinde önem arz eden ve açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan özel imalat kalemlerine ilişkin ayrıntılı analizlerin hazırlanmadığı, bu aykırılık nedeniyle, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında bu iş kalemleri içerisinde yer alan açıklama istenilecek ve istenilmeyecek girdilerin tespit edilmediği, ayrıca ayrıntılı analiz hazırlanan iş kalemleri için de açıklanma istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmediği ve açıklama istenilen isteklilere gönderilmediği görülmüştür.

Bu itibarla, yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usul çerçevesinde gerçekleştirilmediği, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmeyen bir aşırı düşük teklif sorgulaması ile tekliflerin değerlendirilmesinin mümkün olmayacağı anlaşıldığından aşırı düşük tekliflerin sorgulanması ve değerlendirilmesi süreçlerinin usulüne uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, açıklama istenilen iş kalemlerinden özel pozlara ilişkin mevcut analizlerin anılan Tebliğ’e uygun olacak şekilde ayrıntılı analize dönüştürülerek Tebliğ’in 38 ve 45’inci maddesi doğrultusunda “sıralı analiz girdileri tablosu” ile açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmesi, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden açıklama istenilen iş kalemleri listesi yanında açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri listesi de gönderilmek suretiyle yeniden sınır değerin altında teklif veren isteklilerden açıklama istenilmesi ve isteklilerce sunulacak açıklamaların daha önce sunulan açıklamalar dikkate alınmaksızın değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi