KİK Kararı: 2013/UY.I-3072 (24 Temmuz 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/049
Gündem No : 78
Karar Tarihi : 24.07.2013
Karar No : 2013/UY.I-3072
BAŞVURU SAHİBİ:
Sinan Çelik, AĞAÇ İŞLERİ SANAYİ CICILİ SOK. NO:12 KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karatay Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Akçesme Mah. Garaj Cad. 5 42020 KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/53201 İhale Kayıt Numaralı "Karatay Akabe Mahallesi Ticaret Merkezi İnşaatı Yapımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karatay Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğütarafından 27.05.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Karatay Akabe Mahallesi Ticaret Merkezi İnşaatı Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Sinan Çelik’in 21.06.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.06.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.07.2013tarih ve 22011sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.07.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2426sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) Aşırı düşük teklif açıklamasında toplam 39 kez kullandıkları 01.501 poz nolu düz işçi ücreti için bir kez sehven 18.071/2MK poz nolu iş kaleminde 3,90 TL ücret göstermiş oldukları ve onsekiz iş kaleminde yuvarlamadan kaynaklanan 1-2 kuruşluk aritmetik hataları olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamaları uygun kabul edilmeyerek tekliflerinin reddedildiği, söz konusu durumların sehven yapılmış olduğu, genel icmalde çok küçük farklılık oluşacağından kâr kalemlerinde gösterilen bedel ile çok rahatlıkla karşılanabileceği,

2 ) İsteklilerin sunduğu teklif mektuplarının şartname ekinde bulunan standart forma uygun olup olmadığının yeniden incelenmesi, uygun olmayanların değerlendirme dışı bırakılması ve bunun sonucunda sınır değerin yeniden belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği,

3 ) İdare tarafından 31.05.2013 tarihinde tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının ekinde verilen "Açıklama İstenmeyen Analiz Girdileri" listesinde bulunan 03.027(Y), 03.102(Y), 03.151(Y), 04.002/3, 04.015 ve 04.275/2 poz nolu analiz girdilerinin hiç birinin açıklama istenen iş kalemleri analizlerinde yer almadığı, idarenin hazırladığı açıklama istenmeyen analiz girdileri listesinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesine aykırı olduğu, aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yeniden yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece belirlenen sınır değerin (1.336.531,39TL) altında teklif veren Hülya Yarar, Mehmet Akif Özdemir ve Sinan Çelik’ten 30.05.2013 tarihli yazılar ile Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, yazıda açıklama istenecek iş kalemleri ve analiz girdilerinin gönderildiği,

İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan Hülya Yarar, Mehmet Akif Özdemir’in teklifinin reddedildiği, Sinan Çelik’in sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının “ 18.071/2MK poz nolu iş kaleminin analizinde 01.501 rayiçli düz işçi birim fiyatına 3,90 yazıldığı, yürürlükte olan asgari işçilik maliyeti 4,35 TL’den düşük olduğu, 18.071/2MK, 18.233/6A, 19.023/2, 19.023/3, 19.053/2, 21.061, 23.243/20, 25.136, 25.137, 26.041/MK, 26.206/C1, 27.525/BMK, 27.535/MK, 27.581/MK, KYB.İ.032, KYB.İ.055 ve Y.23.176 nolu pozlarda bulunan tutarların teklif edilen fiyatlardan yüksek olması nedeniyle aritmetik hataların olduğu, bazı iş kalemlerinde de metrajların idarenin hesapladığı orana göre düşük olduğu, 19.053/2 poz nolu iş kalemi analizinde 04.612/4C-2b1 nolu rayiç yerine 04.612/4C-2A nolu rayiç kullanıldığı, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8 ve 45.1.9’uncu maddelerine uygun olmadığı ” gerekçesiyle teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı Düşük Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 45’inci maddesinde yapım ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin açıklamalara yer verilmiş olup, anılan Tebliğ maddesinde “…45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz … ” açıklamaları yer almaktadır.

Sinan Çelik’in sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının itirazen şikâyet başvurusunda yer verdiği hususlarla sınırlı incelenmesi sonucunda,

18.071/2MK poz nolu iş kaleminin analizinde 01.501 rayiçli düz işçi birim fiyatının 3,90 TL gösterildiği, ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan bir saatlik asgari ücretin 4,35 TL olduğu, anılan iş kaleminde gösterilen işçilik ücretinin yürürlükteki asgari ücretin altında olduğu,

18.071/2MK, 18.233/6A, 19.023/2, 19.023/3, 19.053/2, 21.061, 23.243/20, 25.136, 25.137, 26.041/MK, 26.206/C1, 27.525/BMK, 27.535/MK, 27.581/MK, KYB.İ.032, KYB.İ.055 ve Y.23.176 poz nolu iş kalemleri analizlerinin tutar hesabında aritmetik hata yapılmak suretiyle birim fiyatın düşük gösterildiği,

Dolayısıyla Sinan Çelik’in sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı, belirtilen nedenlerle Sinan Çelik’in teklifinin idarece reddedilme işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde başvuru konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” in dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında olduğu hükme bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin idareye verdiği 21.06.2013 tarihli şikâyet dilekçesinde ikinci iddia ile ilgili olarak “ Karatay Akabe Mahallesi Ticaret Merkezi İnşaatı Yapımı işi ile ilgili verilen teklif mektuplarının İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesi (c) bendi gereğince Şartname ekinde yer alan standart forma uygun olmaması bakımından tekrar incelenmesi ” ifadesine yer verdiği, hangi istekliye/isteklilere ait teklif mektubunun hangi şartları taşımadığına dair somut iddialara dayanmayan, teklif mektuplarının tamamen yeniden incelenmesi talep edilen soyut ve mesnetsiz hususlara yer verildiği, bu nedenle, başvuru sahibinin iddialarının yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne uygun olmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddialarla ilgili olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda yer verdiği üçüncü iddiasına idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer verilmediği ve idarenin şikâyete verdiği cevapta da bu iddiaya ilişkin herhangi bir hususun yer almadığı belirlenmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler”başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “...İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasında “Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir...” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, idareye şikâyet başvurusunda yer verilmeyen ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda yer almayan üçüncü iddianın itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından, başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle, “İsteklilerin sunduğu teklif mektuplarının şartname ekinde bulunan standart forma uygun olup olmadığının yeniden incelenmesi, uygun olmayanların değerlendirme dışı bırakılması ve bunun sonucunda sınır değerin yeniden belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği ,”şeklinde belirtilen iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca alınan karar ile, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddedilmesine ilişkin “ başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesi çerçevesinde istenilen bilgi ve belgeler ile ön inceleme raporunun incelenmesi sonucu;

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, diğer isteklilerin teklifi ile ihale dosyasında sunulan bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından, itirazen şikayet başvurularında ileri sürülen bu yöndeki iddiaların somutluğu açısından konunun geniş yorumlanması gerekmektedir. Aksi bir kabul, Kanunda zorunlu bir başvuru yolu olarak öngörülen itirazen şikayet başvurusu işlevinin yerine getirilmemesine ve kişilerin hak arama hürriyetinin kullanılmasının zorlaştırılmasına sebebiyet vereceğinden anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilere itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından (başvuru sahibi tarafından, isteklilerin teklif mektuplarının içeriği ayrıntılı olarak bilinemeyeceğinden) , itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen ve kararda ikinci sırada yer alan iddiasının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci ve üçüncü iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesi çerçevesinde istenilen bilgi ve belgeler ile ön inceleme raporunun incelenmesi sonucu; belirtilen iddia kapsamında başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesi ve içeriğinin, ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmadığı ve dilekçe ve içeriğinin, 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, başvuru sahibinin, isteklilerin sundukları teklif mektuplarının içeriğini bilemeyecek durumda bulunduğu ve bu nedenle başvuruya konu iddiası ile ilgili detaylı deliller sunmasının mümkün olamayacağı hususu dikkate alındığında, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği ikinci iddiasının, yukarıda yer verilen mevzuatın öngördüğü şekil şartlarını taşıdığı değerlendirildiğinden, belirtilen iddianın somut olarak ele alınarak esastan incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle,bu iddiaya ilişkinKurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi