KİK Kararı: 2013/UY.I-2913 (17 Temmuz 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/048
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 17.07.2013
Karar No : 2013/UY.I-2913
BAŞVURU SAHİBİ:
Panama İnşaat Taah. Tur San. Ve Tic. Ltd. Şti, 6060 SK. PARK APT. NO : 9 D : 1 SOĞUKKÖY İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Bandırma Bor Ve Asit Fabrikaları İşletme Müdürlüğü, 600 Evler Mah. Atatürk Cad: No:70 10200 BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/43541 İhale Kayıt Numaralı "Muhtelif Ebatlardaki Çelik Taşıyıcı Kirişlerin Ve 5 Adet Tankın Kumlama Ve Boyanması İle Boru Köprülerin Taşıyıcı Beton Direklerinin Yüzey Tamiratının Yapılarak Boyanması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Bandırma Bor ve Asit Fabrikaları İşletme Müdürlüğütarafından 07.05.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Muhtelif Ebatlardaki Çelik Taşıyıcı Kirişlerin ve 5 Adet Tankın Kumlama ve Boyanması ile Boru Köprülerin Taşıyıcı Beton Direklerinin Yüzey Tamiratının Yapılarak Boyanması” ihalesine ilişkin olarak Panama İnşaat Taah. Tur San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 31.05.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.06.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.06.2013 tarih ve 20411 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.06.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2227 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen isteklilerin; Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesi gereğince sorgulamaya konu iş kalemlerine ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, bu belgelerin tam olarak sunulmadığı, Tebliğin 45.1.8'inci maddesi çerçevesinde sundukları analizlerin ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye, ihale dokümanında verilen işçilik saatleri ve malzemelerin özellikle iskele ve boya için verilen malzeme miktarları ve işçilik saatlerinin verilen pozlardaki miktarlara uygun olmasının mümkün olmadığı, Tebliğin 45.1.19'uncu maddesi çerçevesinde iş kalemlerine ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarını ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında verdikleri, Tebliğin 45.1.5'inci maddesi çerçevesinde kâr ve genel tutarını yazmak suretiyle liste halinde vermediği, kâr ve genel giderin yeterli düzeyde olması gerektiği, Tebliğin 45.1.13 ila 45.1.13.16 maddelerinde şartları yerine getirmedikleri gerekçesi ile aşırı düşük teklif açıklamalarının Kurum tarafından yeniden incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin “Muhtelif ebatlardaki çelik taşıyıcı kirişlerin ve 5 adet tankın kumlama ve boyanması ile boru köprülerin taşıyıcı beton direklerinin yüzey tamiratının yapılarak boyanması” olduğu belirtilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde de, tekliflerin birim fiyat üzerinden verileceği düzenlenmiştir.

Başvuruya konu ihaleye 15 isteklinin teklif verdiği, iki isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonunca geçerli kabul edilen 13 teklif üzerinden hesaplanan aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin altında teklif verdiği anlaşılan Doğuş Boya ve Kimya San. Koll. Şti., Nizam Yapı Malzemeleri İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi Nakliyat Ticaret İthalat ve İhracat Limited Şirketi, Dolunay Kimya Temizlik Plastik Sağlık Ürünleri İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri Nakliye Gıda Turizm Eğitim Hayvancılık Konfeksiyon Dayanıklı Tüketim Madencilik Elektrik ve Elektronik Petrol Otomotiv Orman Ürünleri Yemek İthalat İhracat Ticaret Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Tbs Enerji Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi – Kent Yapı Ortak Girişimi, Uyarlar İnşaat Makine-Çelik Konstrüksiyon Tesisat İmalat Montaj Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Bilgehan Bektaş, Karhan Müteahhitlik Demirçelik Sanayi Tic. Ltd. Şti. ve Orkun Atuğ’un aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Doğuş Boya ve Kimya San. Koll. Şti., Nizam Yapı Malzemeleri İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi Nakliyat Ticaret İthalat ve İhracat Limited Şirketi ve Tbs Enerji Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi – Kent Yapı Ortak Girişiminin tekliflerinin süresinde açıklama sunulmadığı gerekçesiyle, Uyarlar İnşaat Makine-Çelik Konstrüksiyon Tesisat İmalat Montaj Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Orkun Atuğ ile Dolunay Kimya Temizlik Plastik Sağlık Ürünleri İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri Nakliye Gıda Turizm Eğitim Hayvancılık Konfeksiyon Dayanıklı Tüketim Madencilik Elektrik ve Elektronik Petrol Otomotiv Orman Ürünleri Yemek İthalat İhracat Ticaret Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin tekliflerinin ise açıklamaları uygun olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, sorgulamaya verilen cevapları uygun görülen isteklilerden Bilgehan Bektaş’a ihalenin bırakıldığı, Karhan Müteahhitlik Demirçelik Sanayi Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibinin ise sınır değerin üstündeki ilk istekli olduğu anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1.İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde, “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamalarından; idare tarafından yaklaşık maliyetin hazırlanması aşamasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibariyle küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanacağı, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazı ekinde de, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin liste ile “açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin” de isteklilere verileceği anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede de aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi noktasında yukarıda değinilen Tebliğ açıklamalarının göz önünde bulundurulması gerektiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

İnceleme konusu ihalede idare tarafından yaklaşık maliyetin, iş kalemlerine ilişkin olarak piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilerden alınan proforma faturalar esas alınarak tespit edildiği görülmüştür. İhaleye ait ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda; ihale onay belgesi ile yaklaşık maliyet tutanağı ve ekleri proforma faturalara yer verildiği ancak sıralı iş kalemleri/grupları listesi ve sıralı analiz girdileri tablosuna yer verilmediği tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, aşırı düşük teklif açıklama istem yazısı incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelindeki üç iş kaleminden iki tanesine ilişkin açıklama istendiği, yazı ekinde “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi”, iki iş kalemine ait “Sıralı analiz girdileri tablosu” ile analiz formatının isteklilere gönderildiği, bu belgeler arasında açıklama istenmeyecek analiz girdilerine ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği tespit edilmiştir.

Bu tespit üzerine Kurumun 02.07.2013 tarihli ve 1677 sayılı yazısı ile idareden,

1. İhale öncesi ihaleye hazırlık aşamasında Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde ifade edilen işlemlerin tesis edilip edilmediği,

2. İhale sürecinde aynı Tebliğ’in “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45.1.2, 45.1.2.1, 45.1.2.2, 45.1.2.3’üncü maddelerinde ifade edilen işlemlerin tesis edilip edilmediği,

3. Yukarıda ifade edilen işlemler gerçekleştirildi ise bu hususlara ilişkin belgeler,

4. Aşırı düşük teklif açıklama istem yazısı ekinde isteklilere gönderilen iki iş kalemine ait sıralı analiz girdileri tablosundaki girdilerin miktar ve birim fiyatları talep edilmiştir.

İdarenin 04.07.2013 tarihli ve 4973 sayılı yazısı ve ekleri incelendiğinde idarece ihale işlem dosyasında var olan belgelerin tekrar gönderildiği, dört madde halinde istenen bilgi ve belgelere yer verilmediği, analiz girdi miktarları Teknik Şartname’de tarif edilen miktarla uyumlu olduğu görülen isteklilerinin açıklamalarının kabul edildiği ifadesine yer verildiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklama istem yazısı ekinde isteklilere gönderilen iki iş kalemine ait “Sıralı analiz girdileri tablosu”ndaki girdiler dikkate alındığında bahse konu Teknik Şartname’de açıklama istenen iş kalemlerinden “Betonarme Boru Taşıyıcı Sistemi Boyanması” iş kaleminin analiz girdilerinden sadece astar boya ve akrilik dış cephe girdilerinin metrekareye düşen miktarına yer verildiği, bu kalemin diğer girdileri ile açıklama istenen diğer iş kaleminin girdilerinin miktarına yer verilmediği tespit edilmiştir.

Bu itibarla, yaklaşık maliyetin hazırlanması aşamasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibariyle küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanmadığı, bu aykırılık nedeniyle, yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usul çerçevesinde gerçekleştirilmediği anlaşılarak, usulüne uygun yapılmayan bir aşırı düşük teklif sorgulaması ile tekliflerin değerlendirilmesinin mümkün olmayacağı ve aşırı düşük tekliflerin sorgulanması ve değerlendirilmesi süreçlerinin usulüne uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kamu İhale Genel Tebliği'nin yukarıda anılan 38.1’inci maddesi uyarınca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibariyle küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun düzenlenerek anılan Tebliğ'in 45’inci maddesi uyarınca açıklama istenecek iş kalemleri/grupları listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin aşırı düşük teklif sorgulama yazıları ekinde isteklilere gönderilmesi ve bu suretle teklifi aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi