KİK Kararı: 2013/UY.I-2478

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/041
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 12.06.2013
Karar No : 2013/UY.I-2478
BAŞVURU SAHİBİ:
Ertuğrul Çoşut, ADLİYE YANI ADALET İŞ MERKEZİ KAT:1 NO:1 MALATYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Malatya Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü, İnönü Mahallesi İnönü Caddesi No:218 MALATYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/36635 İhale Kayıt Numaralı "Adliye Otoparkı 2. Etap Düzenleme" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Malatya Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğütarafından 12.04.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Adliye Otoparkı 2. Etap Düzenleme” ihalesine ilişkin olarak Ertuğrul Çoşutnin 06.05.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.05.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.05.2013tarih ve 17206sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.05.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1860sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının 03.054/3, 03.054/1, 03.038/1, 03.038/2 poz nolu rayiçlere ilişkin açıklama sunulmadığı gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ancak kendilerine gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında anılan poz numaralı girdilerinin açıklanmasına gerek bulunmadığı şeklinde belirtildiği, idarenin söz konusu işleminin mevzuata uygun olmadığı, ayrıca Y.16.059/A poz nolu iş kaleminde 04.044/A nolu C25/30 beton harcı rayici için Kavuklar Beton Ltd. Şti.nden alınan proforma faturanın uygun olmadığı gerekçesiyle de açıklamanın uygun görülmediği, söz konusu proforma faturanın Tebliğin 45'inci maddesine uygun olduğu, anılan idari işleminde mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

02.05.2013 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararının incelenmesi sonucunda, şikâyete konu ihaleye 7 isteklinin teklif sunduğu, yapılan yeterlik değerlendirilmesi neticesinde 7 isteklinin de teklifinin geçerli bulunduğu, idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, süresi içerisinde Ertuğrul Coşut ve Fadıl Çiçek tarafından sunulan açıklamaların idare tarafından uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedildiği anlaşılmış olup sınır değerin üstünde teklif bedeli sunan Mehmet Karataş’ın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdari şartnamenin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “Adliye Otoparkı 2. Etap Düzenleme” yapım işi şeklinde belirtilmiş olup ihale dokümanı içerisinde gerekli teknik dokümanların da isteklilere verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde aşırı düşük tekliflerin ve açıklamaya konu edilmesi gereken iş kalemlerinin tespitinde, açıklamaların hazırlanmasında ve idareler tarafından değerlendirilmesi sürecinde uyulması gereken usul ve yöntemlere yer verilmiştir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, idare tarafından Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 ve 45’inci maddeleri gereğince sıralı iş kalemleri listesinin ve sıralı analiz girdileri tablolarının oluşturulduğu, söz konusu bilgi ve belgeler doğrultusunda 15.04.2013 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının düzenlendiği, anılan yazılar ekine açıklama istenilen iş kalemleri, açıklama istenmeyen analiz girdileri ve açıklanması istenilen analiz girdilerinin yer aldığı listelerin de eklendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.3’üncü maddesinde “İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklaması yer almakta olup, anılan Tebliğ maddesi gereğince aşırı düşük teklif sorgu yazıları ekinde yalnızca açıklaması istenilen iş kalemlerine ve açıklanmasına gerek bulunmayan analiz girdilerine yer verilmesinin zorunlu tutulduğu anlaşılmıştır. Ancak, idarenin bu iki listenin yanına açıklanması talep edilen analiz girdilerini de eklediği, açıklanması istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerini ayrı ayrı belirttiği tespit edilmiş olup idarenin iradesinin bu şekliyle istekliye tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan 19.04.2013 tarihli açıklama incelendiğinde, açıklaması istenilen 5 iş kalemine ilişkin olarak analizlerin sunulduğu, analizlerin içerisinde yer alan rayiçlerin piyasadan alınan proforma faturalar ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatlarla tevsik edildiği anlaşılmıştır.

İdarenin başvuru sahibinin açıklamasını KGM./60.200 poz nolu soğuk yol çizgi boyası ile yol çizgilerinin çizilmesi iş kalemine ilişkin olarak sunulan analiz içerisinde, KGM/03.554/1 ve KGM/03.554/3 poz nolu girdilerin açıklanmadığı gerekçesiyle uygun görmediği tespit edilmiştir.

İdarenin 15.04.2013 tarihli aşırı düşük teklif sorgu yazısı incelendiğinde, anılan analiz girdilerinin açıklanması istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri arasında belirtilmediği anlaşılmıştır.

Söz konusu çelişkili belgelerden dolayı idarenin analiz girdilerine ilişkin olarak Tebliğin 45.1.2.2’nci maddesinde yer alan “İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.”_açıklamasına uygun şekilde işlem tesis edip etmediği hususunda da inceleme yapılması gereği duyulmuştur.

Yaklaşık maliyet ekinde yer alan belgelerin incelenmesi neticesinde, KGM/60.200 poz nolu iş kaleminin kümülatif maliyet toplamında en yüksek 4’üncü kalem olduğu, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 2012 yılında yayınlanan birim fiyatın kullanılarak m2 başına 13,88 TL bedel öngörüldüğü, sıralı analiz girdileri tablosunda söz konusu kalem dışında diğer açıklaması talep edilen iş kalemlerine ait analizlere yer verilmesine rağmen KGM/60.200 poz nolu iş kalemine ilişkin analize yer verilmediği ve söz konusu kalem içerisinde yer alan analiz girdilerinin Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde değerlendirilmeye alınmadığı anlaşılmıştır.

Söz konusu iş kalemine ilişkin analiz girdilerinin gerek açıklaması talep edilen gerekse açıklanması istenilmeyen analiz girdileri arasında yer almadığı anlaşılmış olup idare tarafından sıralı analiz girdileri tablosunun mevzuata uygun şekilde oluşturulmadığı tespit edilmiştir.

İdarenin sıralı analiz girdileri tablolarını mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlemesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine gereğince isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep etmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, başvuru sahibi tarafından C25 hazır betonuna ilişkin olarak sunulan ve Kavuklar Beton İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturanın alt kısmında satışlar üzerinden açıklama yapıldığına ilişkin beyanın yer aldığı anlaşılmış olup söz konusu şirketin beton imalatı ile uğraştığı ve açıklamanın maliyet üzerinden yapılması gerektiği gerekçesiyle idare tarafından belgenin kabul edilmediği ve açıklamanın bu yönüyle de reddedildiği belirtilmiştir.

Kavuklar Beton İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.ne ait 16.12.2009 tarihli ve 7459 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde şirketin amacına ve faaliyet konularına ilişkin bilgilerine bakıldığında, beton imalatının, alım ve satım işlerinin yer aldığı belirtilmiş olup anılan kişinin satışlara dayalı olarak proforma fatura düzenleyebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, idarenin söz konusu kişinin yalnızca işin imalatı ile uğraştığına yönelik kanısının ne şekilde oluştuğu, söz konusu kişiye ilişkin olarak herhangi bir araştırma yapıp ve yapmadığına ilişkin bir bilgi veya belgenin de ihale işlem dosyası içerisinde yer almadığı anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesinde yer alan**“** Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir. İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” açıklaması gereğince, idarenin proforma faturada yer alan bilgilerde uyumsuzluk olduğu kanaatine varması durumunda SMMM’den tutanakları talep etmesi gerektiği, tutanakların mevzuata uygun olmadığı takdirde açıklamaların reddedilmesi gerekmekte olup idarenin söz konusu işlemleri gerçekleştirmeden proforma faturayı uygun bulmaması işlemi mevzuata aykırı bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden Fadıl Çiçek tarafından sunulan açıklamanın da KGM/60.200 poz numaralı iş kalemine ilişkin sunulan analizin uygun olmadığı gerekçesiyle kabul edilmediği ve teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır.

Ancak, Kararın A Bölümünde yer alan tespitler gereği söz konusu istekliden de yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, sıralı analiz girdileri tablolarının mevzuata uygun şekilde KGM/60.200 poz nolu iş kalemi içerisinde yer alan analizler de dahil edilmek suretiyle yeniden oluşturulması, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden mevzuata uygun hazırlanan tablolar doğrultusunda yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi