KİK Kararı: 2013/UY.I-2357

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/040
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 05.06.2013
Karar No : 2013/UY.I-2357
BAŞVURU SAHİBİ:
Celal Sevim, MEYDAN MAH. 2000 İŞ MERKEZİ KAT:3 NO:304 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Batman İl Özel İdaresi, Gültepe Mahallesı Sılvan Yolu 7.Km Mevkii 72060 BATMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/9158 İhale Kayıt Numaralı "Batman Merkez Gültepe Mah. 2 (Kazım Karabekir) 6 Derslikli Anaokulu Yapım İnşaatı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Batman İl Özel İdaresitarafından 18.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Batman Merkez Gültepe Mah. 2 (Kazım Karabekir) 6 Derslikli Anaokulu Yapım İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Celal Sevim’in 09.04.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.04.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.04.2013 tarih ve 13953 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.04.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1532 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan açıklamaların uygun görülmesi işleminin mevzuata aykırı olduğu, söz konusu isteklilerin analizlerinin uygun olmadığı, iş kalemleri ve analiz içerisindeki girdi miktarlarının kabul edilemeyecek şekilde düşürüldüğü, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu, piyasadan alınan proforma faturaların uygun olmadığı, ilgili vergi dairelerinden bilgi ve belge isteyerek değerlendirilmesi gerektiği, iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihaleye 42 isteklinin teklif sunduğu, yapılan yeterlilik değerlendirmesi sonucunda 40 isteklinin teklifinin geçerli bulunduğu, hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan 14 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, süresi içerisinde 4 isteklinin açıklamasını idareye sunduğu, isteklilerden Ramazan Genç’in açıklamasının analiz ve belgelendirilmiş fiyatlar arasındaki uyumsuzluk nedeniyle uygun görülmediği, Tuana Müşavirlik İnş. Gıda Tur. Pet Taah.Nak.San.Tic. Ltd. Şti., Kumruoğulları İnşaat Boya Petrol Gıda Ziraat Tic. Ltd. Şti. ve Özde-Mir Yapım Temizlik İnşaat Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamaların uygun görüldüğü ve en düşük teklif sahibi Tuana Müşavirlik İnş. Gıda Tur. Pet Taah.Nak.San.Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “Batman Merkez Gültepe Mah. 2 (Kazım Karabekir) 6 Derslikli Anaokulu Yapım İnşaatı İşi” şeklinde belirtilmiş olup, ihale dokümanı içerisinde mahal listesinin, pursantaj tablolarının ve projelerin isteklilere verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde, aşırı düşük teklif açıklamaların hazırlanmasında ve değerlendirilmesinde uyulması gereken usul ve esaslara yer verilmiştir.

İdarenin iadeli taahhütlü posta yoluyla isteklilere gönderdiği 18.02.2013 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazıları ekinde, açıklanması talep edilen iş kalemleri listesinin, açıklama istenilmesine gerek bulunmayan analiz girdilerinin ve analiz formatının yer aldığı görülmüş olup toplam 33 iş kaleminin isteklilerce açıklanması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklama incelendiğinde, 9 adet iş kalemine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2012 yılında yayınlanan kârsız birim fiyatların öngörüldüğü anlaşılmış olup anılan kalemlere ilişkin açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Geriye kalan 24 iş kalemine yönelik olarak analizler sunulmuş olup sunulan analizler içerisinde yer alan analiz girdileri miktarlarının yaklaşık maliyette yer alan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizleri ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Analiz girdileri içinde yer alan işçilik ücretlerine saatlik 4,35 TL bedel öngörüldüğü anlaşılmış olup söz konusu bedelin ihale tarihi itibariyle saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu ve işçilik giderine ilişkin yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Analizler içeriğinde 2012 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan rayiç bedellerinin kullanıldığı, piyasadan alınan fiyatlar için sunulan proforma faturalarında Tebliğin 45’inci maddesinde belirlenen kriterlere uygun olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi dilekçesinde, sunulan proforma faturaların mevzuata uygun olmadığı, proforma faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenerek tekrar incelenmesi gerektiği, söz konusu tutanakların son geçici vergi beyannamesi dönemine ait olmadığı iddialarına yer vermiştir.

Mevzuat gereği başvuru sahiplerinin itirazen şikâyet başvurularında öne sürdükleri iddialarını somut delillere dayandırmaları gerekmekte olup, proforma faturaları düzenleyen kişilerin veya SMMM’lerin ad ve unvanları belirtilmediğinden anılan iddiaların soyut olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Tebliğin 45’inci maddesi gereğince SMMM onaylı proforma fatura ve fiyat teklifleri asgari olarak yeterli görüldüğünden yapılan inceleme ve değerlendirmenin de bu asgari yeterlik şartları üzerinden yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmış olup soyut iddiaların şekil yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklama içerisinde yer alan nakliye analizleri incelendiğinde, kum çakıl, çimento, hasır çelik, demir, profil ve sac, tuğla, taş ve kiremit nakliyelerinin her biri için ayrı hesaplamaların yapıldığı, K katsayısının mevzuata uygun şekilde 176 alındığı, malzeme farklılıklarına göre değişik yoğunluk katsayılarının alındığı anlaşılmış olup bu değerlerin yaklaşık maliyetin içerisinde yer alan nakliye analizleri ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli nakliye analizlerini Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan rayiç bedelleri kullandığı iş kalemlerinde oluşturmuş olup, nakliye dahil proforma fatura aldığı malzemeler için herhangi bir analiz yapmadığı, anılan proforma faturalarda yer alan nakliye bedellerinin ne kadar olduğu ve bu bedellerin analizler içerisinde gösterilmediği de anlaşılmış olup bu durumun mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklaması talep edilen iş kalemleri metrajları incelendiğinde, yaklaşık maliyette yer alan ve açıklama içerisinde hesaplanan metraj farklılıklarının Kurul’un istikrar kazanmış kararlarında da belirtildiği üzere %10’u aşmadığı ve kabul edilebilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Ancak, nakliye analiz formülleri incelendiğinde, 10 km altı ve üstünde mesafeler için farklılaştığı, yaklaşık maliyete esas analizler içerisinde mesafelerin 0,5 km ile 156 km arasında değiştiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ise tüm mesafeleri 8 km olarak belirttiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, aşırı düşük tekliflerin kural olarak reddedilmesi gerektiği, ancak isteklinin avantajlı koşullarını ve giderlerini mevzuata uygun şekilde açıklaması sonucunda teklifin kabul edilebileceği hüküm altına alınmış olup, gider kalemlerinin anlaşılabilir şekilde açıklanması ve belgelendirme sorumluluğunun teklifi aşırı düşük bulunan isteklide olduğu mevzuat gereğidir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin, nakliye analizlerinde hangi gerekçeyle 8 km yi esas aldığını belgeleriyle aşırı düşük teklif açıklaması içerisinde sunması gerektiği, şantiye alanına 8 km mesafede bütün bu malzemeleri temin edebileceği bir deponun, üreticinin veya dağıtıcının olduğunu belgeleriyle açıklamada ispatlaması gerektiği, hiçbir açıklayıcı belge olmaksızın 8 km lik mesafenin tüm nakliye analizlerinde kullanılması işleminin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Anılan aykırılık nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin reddedilmesi gerekirken, idare tarafından söz konusu açıklamanın uygun görülmesi işlemi mevzuata aykırı bulunmuştur.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Kumruoğulları İnşaat Boya Petrol Gıda Ziraat Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklama incelendiğinde;

8 adet iş kalemine yönelik olarak 2012 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan kârsız birim fiyatların kullanıldığı, anılan iş kalemlerine ilişkin olarak analiz sunulmasının gerekli olmadığı anlaşılmış olup söz konusu 8 kaleme ilişkin sunulan açıklama uygun bulunmuştur.

Geriye kalan 25 iş kalemine yönelik olarak ayrıntılı analizlerin sunulduğu, analizler içerisinde 2012 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlan rayiç bedellerinin veya piyasadan alınan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin kullanıldığı anlaşılmış olup, piyasadan alınan belgelerin Tebliğin 45’inci maddesinde yer alan asgari şekil şartlarına uygun olduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca, analizler içerisinde yer alan işçilik maliyetlerinin ihale tarihi itibariyle geçerli olan saatlik asgari işçilik ücretinin altında olmadığı da görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamada tespit edilen nakliye analizlerine ilişkin aykırılıklar Kumruoğulları İnşaat Boya Petrol Gıda Ziraat Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklama içerisinde de tespit edilmiş olup, nakliye analizlerinde belirtilen mesafelerin ne şekilde hesaplandığına ilişkin olarak herhangi bir belgelendirme veya açıklama yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, Y.16.055/A, Y.16.056/A, Y.16.058/1A ve Y.16.059/A poz nolu iş kalemlerine ilişkin sunulan analizler incelendiğinde, beton harçlarına ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan rayiçlerin kullanıldığı tespit edilmiş olmakla birlikte anılan rayiçlerin nakliyesine ilişkin olarak herhangi bir hesaplama yapılmadığı, söz konusu iş kalemlerinin nakliye dahil şeklinde öngörüldüğü anlaşılmış olup bu durum mevzuata aykırı bulunmuştur.

Söz konusu isteklinin de nakliyeye ilişkin açıklamalarında tespit edilen aykırılıklardan dolayı açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin reddedilmesi gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır

Açıklaması uygun görülen Özde-Mir Yapım Temizlik İnşaat Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklama incelendiğinde, nakliyeye ilişkin olarak yaptığı hesaplamaların idarenin yaklaşık maliyette kullandığı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan nakliye formülleriyle bağdaşmadığı, mesafe bilgilerinin verilmediği tespit edilmiş olup anılan nakliye analizlerinin mevzuata uygun olarak açıklanmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, Y.16.055/A, Y.16.056/A, Y.16.058/1A ve Y.16.059/A poz nolu iş kalemlerine ilişkin sunulan analizler içeriğinde nakliye bedellerine veya ayrı hazırlanmış nakliye analizlerine yer verilmediği anlaşılmış olup söz konusu kalemlere ilişkin yapılan açıklamalarında mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bununla birlikte, yaklaşık maliyette yer alan metrajlar ile istekli tarafından açıklama içerisinde sunulan metrajlar arasındaki farklar incelendiğinde, kümülatif toplama göre bedel olarak yaklaşık maliyette 3 ve 4’üncü sırada bulunan Y.23.015 ve Y.16.059/A poz nolu iş kalemleri metrajlarında %12 ve %15 lik farklılıkların bulunduğu, kabul edilebilir sınırın %10 olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda anılan iki kaleme ilişkin açıklamanın bu gerekçe ile de uygun görülmemesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Tuana Müşavirlik İnş. Gıda Tur. Pet Taah.Nak.San.Tic. Ltd. Şti., Kumruoğulları İnşaat Boya Petrol Gıda Ziraat Tic. Ltd. Şti. ve Özde-Mir Yapım Temizlik İnşaat Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamaların uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi