KİK Kararı: 2013/UY.I-2352

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/040
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 05.06.2013
Karar No : 2013/UY.I-2352
BAŞVURU SAHİBİ:
Hisar İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti., ÇINAR MAH. YEŞİLTEPE SOK. HİSAR İŞ MERKEZİ NO:21 KÜÇÜKYALI/ İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gençlik Ve Spor Bakanlığı- Spor Genel Müdürlüğü - Tesisler Dairesi Başkanlığı, Örnek Mah. Oruç Reis Cad. No:13 Kat:8 06030 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/201999 İhale Kayıt Numaralı "Sivas- Merkez 4000 Seyircili Spor Salonu İnşaatı Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğü Tesisler Dairesi Başkanlığı tarafından 19.01.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sivas - Merkez 4000 Seyircili Spor Salonu İnşaatı Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Hisar İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin 14.02.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.02.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.02.2013 tarih ve 7083 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.02.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/864 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonu tarafından uygun bulunmamasına ilişkin gerekçelerin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye 51 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca 18.12.2012 tarihli ve 2012/UY.I-4841 sayılı, 18.12.2012 tarihli ve 2012/UY.I-4842 sayılı Kurul kararları üzerine sınır değerin altında kalan Sitaş Müt. Müş.ve Müh. Ltd. Şti., Aslanlar İnş. Tic. ve Turz. Ltd. Şti. ve Hisar İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.den yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, Aslanlar İnş. Tic. ve Turz. Ltd. Şti. ve Sitaş Müt. Müş. ve Müh. Ltd. Şti.nin teklifinin süresinde açıklama sunulmadığı gerekçesiyle, başvuru sahibi Hisar İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle reddedildiği ve ihalenin teklifi sınır değerin üstünde olan Aras İnş. Taah. Yapı Malz. Tic. San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

18.12.2012 tarihli ve 2012/UY.I-4841 sayılı ve 18.12.2012 tarihli ve 2012/UY.I-4842 sayılı Kurul kararları ile açıklama istenen inşaat iş kalemlerinden;

1- 16.035/1/MK nolu Basınç Dayanımı C 16/20 (Bs.16) Olan Demirsiz Beton (Granülometrik Kum ve Çakıl İle),

2 - ÖBFA.01 nolu 60cmx60cm Doğal Granit Döşeme Kaplama Yapılması,

3 - ÖBFA.05 nolu 30cmx10cm Seramik Duvar Kaplaması Yapılması,

4 - ÖBFA.06 nolu Elyaf Takviyeli Çimentolu Levha Kaplama Yapılması,

5- ÖBFA.07 nolu Teleskopik Tribün Yapılması,

6- ÖBFA.13 nolu Buz Sahası Üzeri Örtü Panel Kaplama Yapılması,

7- ÖBFA.14 nolu Kenetli Sistem Çatı Kaplama Yapılması,

8-ÖBFA.15 nolu Alüminyum Kenetli Sistem Çatı-Cephe Kaplaması Yapılması,

9 - ÖBFA.16 nolu Alüminyum Kompozit Panel Kaplama Yapılması,

10-ÖBFA.31 nolu Alüminyum Cam Giydirme Cephe Yapılması inşaat iş kalemlerinde ve açıklama istenen tesisat iş kalemlerinde analiz girdilerinin tespit edilmediğinin anlaşılması üzerine sıralı analiz girdileri listesinin oluşturmasının ardından açıklanması istenen iş kalemleri, anılan kalemlerdeki açıklanması istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin belirlenerek teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması hususu düzeltici işlem olarak belirlenmiştir.

Söz konusu Kurul kararları üzerine yukarıda bahsi geçen hususlarla ilgili olarak idarece tesis edilen işlemlere ilişkin tüm bilgi ve belgeler Kurumun 27.03.2013 tarihli ve 802 sayılı yazısı ile idareden talep edilmiştir.

İdarenin 28.03.2013 tarihli ve 3420 sayılı yazısı eki “Sıralı Analiz Girdi Tabloları” incelendiğinde ÖBFA.06 nolu Elyaf Takviyeli Çimentolu Levha Kaplama Yapılması, ÖBFA.07 nolu Teleskopik Tribün Yapılması, ÖBFA.13 nolu Buz Sahası Üzeri Örtü Panel Kaplama Yapılması iş kaleminde, ÖBFA.14 nolu Kenetli Sistem Çatı Kaplama Yapılması, ÖBFA.15 nolu Alüminyum Kenetli Sistem Çatı-Cephe Kaplaması Yapılması, ÖBFA.16 nolu Alüminyum Kompozit Panel Kaplama Yapılması, ÖBFA.31 nolu Alüminyum Cam Giydirme Cephe Yapılması inşaat iş kalemlerinde analiz girdilerinin belirlenmediği ve “girdi no” olarak fatura ibarelerine yer verildiği görüldüğünden idarece Kurul kararlarının gereklerinin tümüyle yerine getirilmediği anlaşılmıştır.

Kurumun 08.05.2013 tarihli ve 1170 sayılı yazısı ile idareden analiz girdilerinin belirlenmeme gerekçesinin somut olarak bildirilmesi ve yaklaşık maliyet tutarının hesabında dikkate alınan fatura örnekleri talep edilmiştir.

İdarenin 14.05.2013 tarihli ve 5323 sayılı yazısı ve eki belgeler incelendiğinde Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “ İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.” hükmüne istinaden bu kalemlerin bedellerinin iş kalemi bazında piyasa araştırması yapılmak suretiyle tespit edildiği, Yönetmelik hükmüne istinaden faturaların alt analizinin yapılmadığı, faturaları veren kişilerin de analiz hazırlamayı uygun görmediği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyat ve tariflerinde iş kalemi olarak yer almayan söz konusu imalatların proforma faturalarını serbest piyasada faaliyet gösteren kişilerin analizli olarak verme zorunluluğu bulunmadığı, bu kişilerin iş kalemlerine piyasaya verdikleri gibi birim maliyet bazında fiyat teklifi verdikleri, bu hususun da Yönetmelikte düzenlediği ve yaklaşık maliyetin bu duruma göre hazırlandığı ifade edilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddelerinde, ihale komisyonunun diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istemesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu hususa ilişkin olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’inci ve 45’inci maddelerinde yer verilen açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamalarda hangi kriterlerin esas alınacağına ilişkin belirlemelere yer verilmiştir.

Bu çerçevede, yukarıda aktarılan Tebliğ maddeleri uyarınca, idarelerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” (listesi) oluşturması, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlenmesi ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi, teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden istenecek açıklama yazısında açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmesi ve isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede de aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi noktasında yukarıda değinilen Tebliğ açıklamalarının göz önünde bulundurulması gerektiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları uyarınca idareler tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere her bir iş kalemine ilişkin sıralı analiz girdileri tablosunun (listesinin) düzenlenmesi ve bu tablolar dikkate alınarak tutarı k â _r ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi,_bu şekilde tespit edilen açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında belirtilmesi gerekmektedir.

İnceleme konusu ihalede idare tarafından aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılacak olan sıralı analiz girdileri tablosunun bazı iş kalemlerinde analiz girdilerini içerir şekilde hazırlanmadığı, özellikle aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesinde önem arz eden özel imalat kalemlerine ilişkin ayrıntılı analiz hazırlanmadığı, bu aykırılık nedeniyle, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında bu iş kalemleri içerisinde yer alan açıklama istenilecek ve istenilmeyecek girdilerin tespit edilmediği görülmüştür.

Bu itibarla, yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usul çerçevesinde gerçekleştirilmediği anlaşılarak, usulüne uygun yapılmayan bir aşırı düşük teklif sorgulaması ile tekliflerin değerlendirilmesinin mümkün olmayacağı ve aşırı düşük tekliflerin sorgulanması ve değerlendirilmesi süreçlerinin usulüne uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklaması vermeyen istekliler dâhil olmak üzere ve yapılan mevcut açıklamalar dikkate alınmaksızın teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalara uygun olarak yeniden aşırı düşük teklif açıklamalarının istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Açıklama istenen bazı iş kalemlerine ilişkin olarak sıralı analiz girdileri tablosunun analiz girdilerini içerir şekilde hazırlanmaması suretiyle 18.12.2012 tarihli ve 2012/UY.I-4841 sayılı, 18.12.2012 tarihli ve 2012/UY.I-4842 sayılı Kurul kararlarının gereklerinin tümüyle yerine getirilmediği anlaşıldığından bu hususun, gerekli inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere Gençlik ve Spor Bakanlığı’na bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinin yerinde olmadığı yönündeki iddialarının incelenmesi sonucunda, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usul çerçevesinde gerçekleştirilmediği, usulüne uygun yapılmayan bir aşırı düşük teklif sorgulaması ile tekliflerin değerlendirilmesinin mümkün olmayacağı ve aşırı düşük tekliflerin sorgulanması ve değerlendirilmesi süreçlerinin usulüne uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçeleri ile Kurul çoğunluğunca, “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Söz konusu ihalede, Kurulun 18.12.2012 tarihli ve 2012/UY.I-4841 sayılı, 18.12.2012 tarihli ve 2012/UY.I-4842 sayılı kararları ile sıralı analiz girdileri listesinin oluşturmasının ardından açıklanması istenen iş kalemleri, anılan kalemlerdeki açıklanması istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin belirlenerek teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması hususu düzeltici işlem olarak belirlendiğinden, ihale komisyonu tarafından yeniden yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sırasında, ihalenin ilk aşamasında aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan Aslanlar İnş. Tic. ve Turz. Ltd. Şti. ve Sitaş Müt. Müş. ve Müh. Ltd. Şti.nin tekliflerine ve aşırı düşük teklif açıklaması sunmuş olan ve ihale komisyonu tarafından, açıklamalarında imalat miktarlarının bir kısmının idarenin yaklaşık maliyetine göre %8,9 ile %17 arasındaki oranlarda düşük olduğu, bir iş kaleminin metrajının ise %91 oranında düşük olduğu tespit edilen başvuru sahibi Hisar İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifine ilişkin olarak yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, Aslanlar İnş. Tic. ve Turz. Ltd. Şti. ve Sitaş Müt. Müş. ve Müh. Ltd. Şti.nin yine aşırı düşük teklif açıklaması sunmadıkları, başvuru sahibi Hisar İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ikinci kez sunduğu açıklamaların ihale komisyonunca incelenmesi ve açıklanması neticesinde, söz konusu isteklinin daha önce 28.08.2012 tarihinde sunduğu açıklamalar kapsamında öngörülen metrajların, idarece yapılan tespitler dikkate alınarak, yaklaşık maliyetteki miktarlara yaklaştırıldığı, bu nedenle imalat miktarlarının gerçekçi olmadığı, imalat miktarlarının bir kısmının %6,29 - %10,71 oranında düşük olduğu, ÖBFA-01 ve SO.2 poz no lu analizlerde firma kaşesinin bulunmadığı, bazı iş kalemlerinin fiyatlarının gerçekçi olmadığı, kar ve genel gider için ön görülen %0,012 oranındaki tutarın bu giderleri karşılamasının mümkün olmadığı gerekçeleri ile değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği ve ihalenin teklifi sınır değerin üstünde olan Aras İnş. Taah. Yapı Malz. Tic. San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İncelenen ihalede, Kurulun 18.12.2012 tarihli ve 2012/UY.I-4841 sayılı, 18.12.2012 tarihli ve 2012/UY.I-4842 sayılı kararlarında verilen düzeltici işlem kararının, açıklanması istenen iş kalemleri ile söz konusu kalemlerdeki açıklanması istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin belirlenmesine ilişkin olduğu ve daha önce aşırı düşük teklif açıklaması vermeyen isteklilerin bu sebeplerle vermemiş olabileceği ihtimali nedeniyle bu isteklilerden yeniden açıklama istenilmesine ilişkin olduğu, düzeltici işlem kararının ihale konusu işin kapsamında yer alan iş kalemlerinin miktarlarının belirlenmesi ile bir ilgisinin bulunmadığı görülmektedir.

Bu itibarla, her ne kadar söz konusu kurul kararlarında açıkça ifade edilmemiş olsa da, işin doğası gereği bir istekli tarafından düzeltici işlem kararı öncesinde idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında öngördüğü metrajların, düzeltici işlem kararının gereklerinin yerine getirilmesi aşamasında sunulan açıklamalarda, ihale komisyon kararında yer alan tespitler doğrultusunda düzeltilmesinin mümkün olmadığı ve daha önce öngörülen miktarların değiştirilmemesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Somut olayda, başvuru sahibi istekli tarafından 28.08.2012 tarihinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonu tarafından değerlendirildiği ve yapılan karşılaştırmalarla idarece yaklaşık maliyet hesabında esas alınan metrajlara göre ne kadar eksikliklerin olduğunun belirlendiği, söz konusu isteklinin idarenin kararındaki miktarları görerek, 15.01.2013 tarihinde sunduğu açıklamalarında iş kalemlerindeki miktarları idarenin rakamlarına yaklaştırdığı, örneğin, 880-3192 poz nolu imalat miktarı daha önce 100 mt. iken bu defa 1100 mt., 18-470 poz nolu imalat miktarı 16.000 m2 iken 18.000 m2, 21.061 poz nolu imalat miktarı 5500 m3 iken 6150 m3 olarak değiştirildiği anlaşılmıştır.

Bu haliyle, başvuru sahibi istekli tarafından ikinci kez sunulan açıklamalarda yapılan bu değişiklikle, daha önce uygun olmayan bir teklifin uygun hale getirilmesi sonucunun ortaya çıkacağı ve bu hususun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan temel ilkeler açısından mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmektedir.

Yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde, Kurulun düzeltici işlem kararı sonrasında ikinci kez yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına istinaden yine sadece başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, söz konusu açıklamaların da uygun bulunmadığı ve ihalenin sınır değerin üzerindeki ilk teklif üzerinde bırakılmasına karar verildiği göz önüne alındığında, bu aşamadan sonra aşırı düşük teklif sorgulamasına daha önce cevap vermiş olan istekliye bir kez daha aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası hakkında “itirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle,Kurul çoğunluğunca alınan “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki Kurul kararına katılmıyoruz.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi