KİK Kararı: 2013/UY.I-2122

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/037
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 15.05.2013
Karar No : 2013/UY.I-2122
BAŞVURU SAHİBİ:
Sapan Yapı Haf. İnş. Elk. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., NUR CAD. HAKAN APT. KAT : 2 NO : 1 BİTLİS

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adilcevaz Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Orta Mahalle Durak 1. Cadde 15 13500 BİTLİS

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/12682 İhale Kayıt Numaralı "Adilcevaz Belediyesi İş Merkezi Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adilcevaz Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğütarafından 28.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Adilcevaz Belediyesi İş Merkezi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Sapan Yapı Haf. İnş. Elk. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 26.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.03.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.04.2013tarih ve 12540sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1407sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhaleye katıldıkları, kesinleşen ihale kararı ile ihalenin Sabay İnş. San ve Dış. Tic. Ltd. Şti.-Neynik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde kaldığının bildirildiği, ihalede sınır değerin altında sadece kendilerinin kaldığı, idarece istenilen aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin açıklamaları 15.03.2013 tarihinde idareye sundukları, açıklamalarının iş kalemlerine/iş gruplarına ilişkin metrajlar ile idarenin yaklaşık maliyet hesabında yer alan metrajların örtüşmediği gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ihale konusu işin 289 iş kaleminden oluştuğu, açıklama istenilen iş kalemlerinin ise 48 kalemden oluştuğu, açıklama istenilen 48 pozdan 38 adeti için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 1 adet iş kalemi için Tedaş 2012 yılı kârsız birim fiyatı üzerinden açıklama yaptıkları, diğer iş kalemleri için analiz ve alt analizler ile proforma fatura sunarak açıklama yaptıkları, açıklama istenilen % 80’lik iş kalemlerinin metrajlarında toplamda % 8 oranında fark olduğu, bunun kabul edilebilir bir oran olduğu,

2. İhaleye istekli olarak katılan Haşim Çetinkaya’nın dosyasında bilanço, eşdeğer belgeleri ve KİK024.1/Y standart form nolu matbu formu sunduğu, idarenin Haşim Çetinkaya’nın sunduğu matbu formu inceleyerek tabloda yer alan değerlerin İdari Şartnamede yer alan değerleri sağlamadığı gerekçesiyle istekliden belge istediği, Haşim Çetinkaya’nın faks aracılığıyla bu belgeyi idareye ulaştırdığı, Haşim Çetinkaya’nın sunduğu belgeler üzerinden değerlendirme yapılmasının mümkün olduğu, bu isteklinin sunduğu bilançolar incelendiğinde öngörülen yeterlik kriterlerini sağladığının görüleceği, ancak idarece bunların değerlendirmeye alınmadığı ve isteklinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu nedenle kendilerinin sınır değer tutarının altında kaldıkları, bu isteklinin teklifinin geçerli sayılması halinde sınır değer tutarının altında kalmayacakları ve aşırı düşük teklif açıklaması yapılmayacağı, bu isteklinin teklifinin geçerli sayılarak ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın kendilerine verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihale Adilcevaz Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından yapılan “Adilcevaz Belediyesi İş Merkezi Yapımı” işidir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen bahse konu ihalede 13 adet ihale dokümanı satın alınmış olup 28.02.2013 tarihinde yapılan ihaleye 11 istekli katılmıştır.

İhalede geçerli teklifler esas alınarak yapılan hesaplamada sınır değer 4.449.373,95 TL olarak belirlenmiş ve teklif fiyatı sınır değer tutarının altında kalan başvuru sahibi Sapan Yapı Harf İnş. Elekt. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nden teklif fiyatına ilişkin açıklama istenilmiştir.

Başvuru sahibi Sapan Yapı Harf İnş. Elekt. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasını sunması üzerine ihale komisyonunca “istekli tarafından hesaplanan iş kalemleri/iş gruplarına ilişkin metrajlar ile idarenin yaklaşık maliyet hesabında yer alan metrajların örtüşmediği görülmüştür. Söz konusu miktar farklılıklarının olası hesap farklılıklarından kaynaklanabileceği, birebir örtüşmesinin beklenilmediği, ancak imalat kalemlerindeki eksik ve fazla miktar farklılıklarının belli bir ölçüde birbirini dengelemesi ve işin maliyet boyutunu değiştirecek mahiyette olmaması gerekmektedir. Yapılan incelemede açıklama istenilen istekli Sapan Yapı Harf İnş. Elekt. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan hesap cetvelindeki metrajların önemli iş kalemlerinin birçoğunda idarece hazırlanan ve yaklaşık maliyet hesabında yer alan metrajlardan eksik olduğu, her bir iş kalemine ait eksik ve fazla miktar farklılıklarının yüzde cinsinden değerinin ilgili iş kaleminin parasal tutarının isteklinin teklifi içindeki payı ile ağırlıklandırılarak hesaplanan ortalama sapmanın yaklaşık % 8,50 oranında fazla olduğu, yaklaşık maliyete oranının ise % 6,50 civarında olduğu, dolayısıyla eksik ve fazla miktar farklılıklarının birbirini dengelemediği anlaşılmaktadır.” gerekçesiyle açıklaması yeterli bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılmıştır.

İhale komisyon kararından başvuru sahibi istekli Sapan Yapı Harf İnş. Elekt. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu açıklamanın metraj farkından dolayı uygun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihale anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmiş olup idarece teklif fiyatı sınır değer tutarının altında bulunan Sapan Yapı Harf İnş. Elekt. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nden 48 adet iş kalemine ilişkin açıklama istenilmiştir.

Açıklama istenilen 48 adet iş kalemine ilişkin olarak isteklinin açıklamasında sunduğu miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyet hesabında esas aldığı miktarların karşılaştırılması sonucunda, istekli tarafından yapılan açıklamada, açıklama istenen bir kısım iş kaleminde idarenin miktarlarına göre daha fazla miktarlar beyan edildiği, bununla birlikte 15.140/5, 18.071/1, 19.055/C1, 21.066, 26.195/5, 26.211, 27.531, 27.560/7, 27.581/MK, İNŞ-ÖZ.02, İNŞ-ÖZ.04, İNŞ-ÖZ.06, Y.15.006/2B, Y.23.014, Y.23.152, Y.23.176, Y.23.241, Y.23.244/L, 791.415, 833.500, 921.403 ve 923.201 poz nolu iş kalemlerinde önemli oranlarda metraj eksikliği olduğu, dolayısıyla istekli tarafından yapılan açıklamada öngörülen metrajların idarenin metrajları ile uyumlu olmadığı, bu durumda ihale komisyonunca tesis edilen “açıklamaların uygun bulunmaması” işleminin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.14’üncü maddesinde yer alan “… açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” hükmüne uygun olduğu anlaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Bahse konu ihalede 13 adet ihale dokümanı satın alınmış ve 28.02.2013 tarihinde yapılan ihaleye 11 istekli katılmıştır.

İhale komisyonu ihaleye katılan isteklilerden Güzeller Müh. Taş. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Cayhan İnşaat Yıldırım Cayhan & Zehra Tekstil Hay. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Tunç Öz İnş. Elk. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif zarfında idarenin açık adresinin yazılı olmadığı gerekçesiyle zarfların açılmadan iade edilmesine karar vermiştir.

İhale komisyonu ihaleye katılan isteklilerden Hamza Yapı Mad. İth. İhr. Hafr. Nak. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Befat İnş. Mad. Gıda Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın “Banka referans mektubu olmadığı” gerekçesiyle, Haşim Çetinkaya’nın ise bilanço oranlarının yeterlik kriterlerini sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına, diğer isteklilerin tekliflerinin geçerli olduğuna karar vermiştir.

Başvuru sahibi ihaleye katılan isteklilerden Haşim Çetinkaya’nın bilanço belgelerinin ve bilanço değerlerinin yeterli olduğunu, bu isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması halinde sınır değerin değişeceğini ve teklif fiyatının aşırı düşük tekliflere ilişkin sınır değer tutarının üzerinde kalacağını ileri sürmektedir.

İdarece şikayet başvurusuna ilişkin alınan kararda “Haşim Çetinkaya’nın sunduğu Bilanço Oranları Tablosunda cari oranın 1,2497 olarak, özkaynak oranı ise 0,2429 olarak belirtilmiştir. Ancak bilanço yeterlilik hesaplama tablosunda hesaplamalar yapılmış ve cari oran 1,0477 olarak hesaplanmış, özkaynak oranı ise 0,7986 (0,15’ten küçük olması nedeniyle yetersiz) olarak hesaplandığından firmanın sunmuş olduğu tabloda hesaplama hataları olduğu tespit edilmiş ve teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır…” açıklamasına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4’üncü maddesinde yer alan,

“7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50?den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” düzenlemesi ile ekonomik ve mali yeterlik kriteri olarak bilanço veya eşdeğer belgeleri istenilmiştir.

İstekli Haşim Çetinkaya’nın idarece gönderilen ihale belgelerinin incelenmesi neticesinde; adı geçen isteklinin ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini karşılamak üzere teklif mektubu ekinde “Bilanço Hesaplama Değerleri, SMMM onaylı 2011 yılı bilanço bilgilerini içeren Bilanço Bilgileri Tablosu, 2010 ve 2011 yılı bilanço bilgilerinin yer aldığı SMMM onaylı 2011 yılı Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi, SMMM onaylı 2012 yılı 4. Dönem Geçici Vergi Beyannamesi, SMMM onaylı 30.09.2012 tarihi itibariyle Genel Mizan” belgelerini sunduğu görülmektedir.

İhale komisyonunca Haşim Çetinkaya’nın bilanço değerlerinin hesaplamasında ek bir belge istenilmeden istekli tarafından sunulan SMMM onaylı 2011 yılı bilanço bilgilerini içeren “Bilanço Bilgileri Tablosu” esas alınmış ve oranların yeterlik kriterlerini karşılamadığı belirlenerek isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. Ancak istekli tarafından sunulan SMMM onaylı “2011 Yılı Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi” belgesinde yer alan 2010 ve 2011 yılı ayrıntılı bilanço bilgileri dikkate ve değerlendirmeye alınmamıştır.

Haşim Çetinkaya tarafından sunulan SMMM onaylı 2011 Yılı Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesinde isteklinin 2010 ve 2011 yılı ayrıntılı bilanço bilgileri yer almakta olup, belgede yer alan bilanço değerlerine göre cari oran 1,1174, özkaynak oranı 0,2544 ve kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranı ise 0,0000 olarak ortaya çıkmakta olup bu haliyle bilanço oranlarının istenilen yeterlik kriterlerini karşıladığı, isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin sınır değer hesaplamasının yeniden yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Haşim Çetinkaya’nın teklifinin değerlendirmeye alınması ile aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin sınır değer hesaplamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi