KİK Kararı: 2013/UY.I-2119

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/037
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 15.05.2013
Karar No : 2013/UY.I-2119 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
İbrahim Bektaş, ŞİRİNTEPE MAH. BURSA SOK. NO:74 ESKİŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Odunpazarı Belediye Başkanlığı, Yenidoğan Mah. Çamkoru Sok. No: 4 26000 ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/27492 İhale Kayıt Numaralı "Vadişehir Mah 2. Etap Ve Orhangazi Mah Hobi Bahçeleri Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Odunpazarı Belediye Başkanlığıtarafından 29.03.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Vadişehir Mah 2. Etap ve Orhangazi Mah. Hobi Bahçeleri Yapımı” ihalesine ilişkin olarak İbrahim Bektaş’ın 15.04.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.04.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.04.2013tarih ve 14296sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1568sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin sınır değerin altında teklif sunan Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmasının mümkün olamayacağı,

1- Anılan isteklinin tenzilatının yaklaşık %31,32 olduğu, bu tenzilat oranı ile anılan işin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmasının mümkün olmadığı,

2-Sorgulamaya tabi tutulan 11 iş kaleminde saatlik ücretin 2013 birinci yarı yılı için 4,35 TL’nin altında analizlere yansıtılmış olabileceği, bu hususun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine aykırı olduğu,

3-Sorgulamaya tabi tutulan 11 iş kalemi analizlerinde proforma fatura ve teklif alma yazısı ile açıklama yaptı ise bu belgelerde yer alan hususların mevzuata uygun düzenlenmemiş olabileceği,

4-Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri miktarı ile bunlara ait birim fiyatların yer aldığı hesap cetvelinin sunulmamış olabileceği gibi iş kalemi miktarlarının idarece hazırlanan iş kalemi miktarlarından kabul edilebilir orandan daha düşük alınmış olabileceği, analiz girdi miktarlarının azaltıldığı ve çarpımlarda yuvarlamanın mevzuata uygun olarak yapılmadığı, bunun anılan Tebliğin 45.1.3.a maddesine aykırı olduğu,

5-İş kalemi analizlerinde yer alan Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış rayiçlerin liste halinde sunulmadığı, bunun Tebliğin 45.1.6 maddesine aykırı olduğu,

6-Sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinden 17.150/MK, 23.260/İB-1, 37.092/2 ve 17.170/MK poz nolu analizlerde nakliye giderinin analize ve birim teklif fiyatına yansıtılmadığı, bu durumun yapım şartlarına uygun olmadığı,

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 1, 2, 3’üncü ve 4’üncü iddiasının bir kısmına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmış olup anılan maddenin dördüncü fıkrasında,

“Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü yer almaktadır.

Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin 8’inci fıkrasında “(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde 4734 sayılı Kanunun 54’ üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklinin aşırı düşük açıklamasının hangi yönüyle mevzuata aykırı olduğu noktasında somut bir iddiada bulunulmadığı, başvuruda açıklamanın mevzuata uygun olmasının mümkün olmadığı, saatlik ücretin analizlere 2013 birinci yarı yılı için 4,35 TL’nin altında yansıtılmış olabileceği, sorgulamaya tabi tutulan 11 iş kalemi analizlerinde proforma fatura ve teklif alma yazısı ile açıklama yaptı ise bu belgelerde yer alan hususların mevzuata uygun düzenlenmemiş olabileceği, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri miktarı ile bunlara ait birim fiyatların yer aldığı hesap cetvelinin sunulmamış olabileceği şeklinde beyanlarda bulunduğu görülmüştür.

Başvurunun şikâyet başvurusu niteliğinde olabilmesi için öncelikle bir hukuka aykırılık iddiası içermesi gerektiği gibi anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde iddiaların gerekçe ve delilleri ile de ortaya konulması gerekmektedir. Bahse konu iddiaların bu hali ile anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi ile anılan Yönetmeliğin 8’inci maddesinin (ç) bendine aykırı olduğu ve şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasının bir kısmı ile 5, 6 ve 7’nci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin yapım işlerinde “(Değişik: 30/07/2010 -27657 RG/ 2. md.) Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

….

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)(Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

….

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklaması yer almaktadır.

Bahse konu ihale “Vadişehir Mah. 2. Etap ve Orhangazi Mah. Hobi Bahçeleri Yapımı” işi olup anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle 29.03.2013 tarihinde yapılan ihaleye 3 istekli tarafından teklif verilmiş olup idarece tüm teklifler geçerli teklif olarak tespit edildikten sonra sınır değer 427.611,55 TL belirlenerek bu sınır değerin altında teklif veren Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden 29.03.2013 tarih ve 3922 sayılı yazı 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi gereğince 11 iş kaleminde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuştur. Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihale bu istekli üzerinde bırakılmıştır.

Anılan isteklinin 04.04.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde;

Bahse konu ihalede açıklama istenilen iş kalemleri, idare ve Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin bu iş kalemlerine ilişkin metrajları aşağıdaki gibidir.

Sıra No

Açıklama istenilen iş kalemleri Poz no

İş kalemi Tanımı

İdarenin metrajları

Turhan Ltd. Şti.nin metrajları

21.251

Çam kerestesi ile yapı karkası yapılması

188

21.267

Birinci sınıf çam kerestesi ile ahşap karkas olarak yapılan bina iskeletinin dış duvar kaplamasının yapılması.

1110

1200

25.062/03

Zemin seviyesi üstündeki her türlü ahşabın CBC tipi suda çözünen malzeme ile emprenye yapılması Çam kerestesi (Sınıf: 1,2), yuvarlak yapı odunu (Sınıf:2)

220

225

21.225

Çatı örtüsü altına bir yüzeyi rendeli ve yarım bindirme tahtalarla kaplama yapılması (mevcut mertekler üzerine)

1200

1100

23.260 İB-1

2 63 m yüksekliğinde betonarme direkli kafes teli ile himaye Çiti yapılması

460

470

18.260/İB-1

Fiberglas donatılı, okside veya modifiye bitümden üretilmiş ve üzerine çeşitli renklerde granüle ile kaplanmış (Asphalt shınge) malzeme ile çatı örtüsü yapılması

1200

1300

17.150/MK

6 cm yüksekliğinde beyaz çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması (Her renk ve her ebatta)

1220

1300

17.170/MK

50 x 20 x 10 cm boyutlarında beyaz çimentolu buhar kürlü beton bordür döşenmesi (pahlı, her renk) (Karekteristik eğilme dayanımı 3,5 MPa)

2430

2500

Y.16.058/1A

Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 20/25 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)

234,30

240

22.009

I.sınıf beyaz çam kerestesinden iki yüzü, sun'i tahta (odun lifi levha) presli iç kapı kanadı yapılması ve yerine konulması

280

300

37.092/2

Bitkisel toprağın temini

965

960

Anılan istekli tarafından anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle yapılan ihalede aşırı düşük teklif açıklaması ekinde icmalin, teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait poz numaraları, miktarlar ve bunlara ait kar ve karsız birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin, maliyet keşif cetvelinin, açıklama istenilen 11 iş kalemine ilişkin analizin sunulduğu, söz konusu iş kalemleri analiz girdisine ilişkin 4 adet proforma faturanın sunulduğu, proforma faturalarda satışlar üzerinden açıklama yapıldığı ve proforma fatura üzerinde SMMM veya YMM tarafından Tebliğde öngörülen beyana yer verildiği, proforma fatura ekinde Maliyet/Satış tutarı Tespit Tutanağı (EK.O5)’in sunulduğu görülmüştür.

-Anılan Tebliğin 45.1.5. maddesi uyarınca isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

Bahse konu ihalede anılan isteklinin 17.150/MK poz nolu, 21.225 poz nolu, 21.251 poz nolu, 21.267 poz nolu, 22.009 poz nolu, 25.062/03 poz nolu ve 17.170/MK nolu iş kalemlerine ilişkin poz numaraları belirtilmek suretiyle analizlerin sunulduğu, 25.062/03 poz nolu iş kalemleri hariç diğer iş kalemlerinde analiz düzenlenmesine rağmen analiz girdi ve miktarlarının belirtilmediği, ancak her ne kadar bahse konu iş kalemlerinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların birim fiyat poz numaralarının bir liste halinde sunulması gerekmekte ise de anılan isteklinin söz konusu kalemlerde analiz fiyatının ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarından daha yüksek olduğu ve analizlerde poz numaralarının da belirtildiği görüldüğünden bu kalemlerde yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu,

-37.092/2 iş kalemine ilişkin analiz sunulduğu, söz konusu iş kaleminin maliyetinin tevsiki için Avcı Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada satışlar üzerinden açıklama yapılarak anılan Tebliğde yer alan beyana yer verilerek SMMM tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği, proforma ekinde söz konusu maliyet kalemine ilişkin olarak Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Tedarikçiden Alınan Proforma Faturayla Açıklama) EK-O5’in sunulduğu, isteklinin analiz formatının idarenin analiz formatına uygun olarak düzenlenmediği görülmekle birlikte Tutanak ekinde proforma faturanın içeriğine ilişkin işçilik ve maliyet kalemi girdilerine ayrı ayrı yer verildiği, söz konusu Tutanakta “Dönemin 2013” olarak yer aldığı, anılan Tebliğin 45.1.13.12 maddesi gereğince Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine veya bir önceki beyan dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerekirken 2013 yılına ilişkin düzenlediği, ihale tarihinin 29.03.2013 olduğu dikkate alındığında söz konusu tutanağın 2012 yılı 3 veya 4. Geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerektiği bu haliyle yapılan belgelendirmenin anılan Tebliğ hükmüne uygun olmadığı,

Sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, bahse konu ihalede anahtar teslimi götürü bedel teklif alınması nedeniyle anılan istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemlerinde metrajlarının idarenin metrajlarıyla birebir örtüşmesinin ve/veya isteklilerin birbirlerinden farklı metrajlar öngörmesinin mümkün olduğu, bununla birlikte ihale üzerinde bırakılan isteklinin metrajlarının 8 iş kaleminde idarenin metrajlarından daha yüksek olduğu, 2 iş kaleminde ise idarenin metrajlarına çok yakın olduğu, ancak, 21.251 poz nolu “Çam kerestesi ile yapıkarkası yapılması” iş kaleminde idarenin ve isteklinin metrajlarının birbirinden çok farklı olduğu, söz konusu farklılığın fen ve sanat kuralları dikkate alındığında açıklanabilir tarafı bulunmadığından bu haliyle yapılan açıklamanın anılan mevzuat hükümlerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, anılan isteklinin analizlerinde aritmetik hata bulunmadığı, analizlerde yer alan girdilerin poz numaraları belirtilmek suretiyle oluşturularak kamu kurumu rayiçleri esas alınarak oluşturulduğu, analizlerde yer alan işçilik girdilerinin saatlik asgari işçilik ücretinin üzerinde olduğu görülmüştür.

Diğer taraftan, İdarece 11 adet analiz formatı düzenlenmiş olup anılan formatta analiz girdilerinin poz numaraları ile girdi miktarlarının yer aldığı, bunun Tebliğin 45.1.4.b maddesine aykırı olduğu, iddia edilmekte ise de açıklama istenilen iş kalemleri analizleri ihale dokümanı kapsamında tüm isteklilere verilmiş olup analizlerde de girdi miktarlarının yer aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü yer almakta,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin**“** Başvuru ehliyeti” başlıklı 5 inci maddesinde;

“(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir…” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7 nci maddesinde;

“(1) Süreler;

…

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır .

Bahse konu ihalede açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizler ihale dokümanı kapsamında ihale dokümanını satın alan/EKAP üzerinden e-imza kullanmak suretiyle indirilen tüm isteklilere verilmiştir.

Anılan mevzuat hükümleri uyarınca ihale dokümanına ilişkin şikayetler 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği, ayrıca ihaleye teklif veren isteklilerin ancak tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler hakkında şikayet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alındığından başvuru sahibinin ihaleye teklif vermesi nedeniyle ihale dokümanı kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerde analiz girdi ve miktarlarının belirtilmesi hususunda şikayet ehliyeti olmadığı gibi aynı zamanda başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin şikayet başvuru süresi ihale dokümanını satın alındığı tarihte başlayacağından ihale dokümanına ilişkin şikayetler 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceğinden başvuru sahibinin 28.03.2013 tarihinde ihale dokümanını satın aldığı, ihalenin de 29.03.2012 tarihinde yapıldığı, başvuru sahibinin bahse konu iddiaya ilişkin olarak 15.04.2013 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu dikkate alındığında aynı zamanda başvuru sahibinin başvuru süresini de kaçırdığı görüldüğünden başvurunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle bu iddiaya ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şikâyet başvurusunun ehliyet ve süre yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle , “ ihalenin sınır değerin altında teklif sunan Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmasının mümkün olamayacağı,

1- Anılan isteklinin tenzilatının yaklaşık % 31,32 olduğu, bu tenzilat oranı ile anılan işin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmasının mümkün olmadığı,

3-Sorgulamaya tabi tutulan 11 iş kalemi analizlerinde proforma fatura ve teklif alma yazısı ile açıklama yaptı ise bu belgelerde yer alan hususların mevzuata uygun düzenlenmemiş olabileceği,

4-Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri miktarı ile bunlara ait birim fiyatların yer aldığı hesap cetvelinin sunulmamış olabileceği gibi iş kalemi miktarlarının idarece hazırlanan iş kalemi miktarlarından kabul edilebilir orandan daha düşük alınmış olabileceği, analiz girdi miktarlarının azaltılmış ve çarpımlarda yuvarlamanın mevzuata uygun olarak yapılmadığı, bunun anılan Tebliğin 45.1.3.a maddesine aykırı olduğu,

5-İş kalemi analizlerinde yer alan Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış rayiçlerin liste halinde sunulmadığı, bunun Tebliğin 45.1.6 maddesine aykırı olduğu,

7-İdarece 11 adet analiz formatı düzenlenmiş olup anılan formatta analiz girdilerinin hem poz numaraları hem de girdi miktarlarının yer aldığı, bunun Tebliğin 45.1.4.b maddesine aykırı olduğu ” şeklinde ifade edilen iddialarından, 1, 2, 3 ve 4 üncü iddialarının bir kısmı hakkında Kurul çoğunluğunca; 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddedilmesine ilişkin “ başvurunun reddi ” yönünde; diğer iddialara ilişkin olarak ise, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddiaları kapsamında, Kurul çoğunluğunca “..incelemenin sınırlarının, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasında belirlendiği, bu çerçevede Y.16.058/1A ve 18.260/İB1 poz numaralı iş kalemleri ile 23.260/İB1 poz numaralı iş kalemine ilişkin (analiz haricindeki) aykırılık tespitleri iddia konuları arasında yer almadığından inceleme kapsamının dışında kaldığı ” gerekçesine dayanılarak iddialar ilesınırlı yönde inceleme yapılarak karara dayanak teşkil edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilere itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından (başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik sunulan bilgi ve belgelerin içeriği ayrıntılı olarak bilinemeyeceğinden) , itirazen şikâyet başvurusu aşama itibariyle ve kapsamda kalan konular bir bütün olarak incelenmelidir.

Kurumda aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialar, iş kalemi bazında sınırlı olarak değil de, açıklamanın Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden eşit muamele, güvenirlik ve kamuoyu denetimini ilkelerinin bir arada ön planda çalıştırılmasının temini açısından sorgulamaya konu iş kalemlerinin bir bütünlük içinde incelenerek karar verilmesi gerektiği, şayet itirazen şikayete konu iddiaların tamamına yönelik inceleme yapılmadığında, örneğin, isteklinin aşırı düşük açıklamalarında belirttiği sadece özel pozlara ilişkin iş kalemleri bazında inceleme yapılarak teklifin bu açıdan uygun kabulü durumunda, mevzuat uyarınca aşırı düşük açıklanması gereken diğer iş kalemlerinin de incelenmemiş olacağı, mevzuat anlamında eksik inceleme olarak tanımlanabilecek bu durumun da, aşırı düşük açıklama sunan veya aşırı düşük açıklamanın zor olduğu mantığı ile açıklama sunmayan istekliler nezdinde 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden “ eşitlik ” ilkesinin büyük ölçüde zedelenmesine sebep olacağı ve ihale mantığı açısından “ kamu düzeninin ” bu açıdan bozulmasına neden olunacağı durumun oluşturulmasına sebep olunacaktır. Bu yönde yapılan incelemeye dayanak tesis edilen işlemlerin, her zaman idari açıdan sağlıklı bir denetimden yoksun bir şekilde bünyesinde büyük oranda “ eşitsizlik ” içereceği ve içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesindeki kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin tam olarak gerçekleşmemesine sebep olacağı değerlendirildiğinden, konunun bu yönde ele alınarak çözüme kavuşturulmasıhukuki bir yaklaşım olamayacağı gibi, kamu düzeni ve sağlığı açısından da son derece kifayetsiz ve sakıncalı bir durum meydanagelmesine sebep olunacağı yönündeki düşünceden hareketle,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesine konu ettiği ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulanaşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin1, 2, 3 ve 4 üncü iddialarının kapsamında kaldığı değerlendirilenY.16.058/1A ve 18.260/İB1 poz numaralı iş kalemleri ile 23.260/İB1 poz numaralı iş kalemine yönelik yapılan incelenme sonucunda;

Y.16.058/1A poz no’lu iş kaleminin analizinin girdi ve miktarlarının idarenin analiz formatına uygun olarak oluşturulduğu, analiz girdisi olarak yer alan “ C20/25 betonarme harcının ” maliyetinin tevsiki için Küpeliler A. Ş. tarafından düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada satışlar üzerinden açıklama yapılarak anılan Tebliğde yer alan beyana yer verilerek YMM tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle imzalandığı ve mühürlendiği, proforma ekinde söz konusu mala ilişkin olarak Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Tedarikçiden Alınan Proforma Faturayla Açıklama) EK-05 in sunulduğu, söz konusu Tutanakta “ Dönemin 2013 ” olarak yer aldığı, anılan Tebliğin 45.1.13,12 maddesi gereğince Maliyet/Satış Tutan Tespit Tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine veya bir önceki beyan dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerekirken 2013 yılına ilişkin düzenlediği, ihale tarihinin 29.03.2013 olduğu dikkate alındığında söz konusu tutanağın 2012 yılı 3 veya 4. Geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerektiği bu haliyle yapılan belgelendirmenin belirtilenTebliğ açıklamasına uygun olmadığı,
18.260/İB-1 poz nolu iş kaleminin analizinin girdi ve miktarının analiz formatına uygun olarak oluşturulduğu, analiz girdisi olan “fiberglas dobatılı, okside veya modifiyebitümden üretilmiş asphalt shingle malzeme” maliyetinin tevsiki için Kafkas Yapı Malzemeleri Nurullah Şen firması tarafından düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada satışlar üzerinden açıklama yapılarak anılan Tebliğ’de yer alan beyana yer verilerek SMMM tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle imzalandığı ve kaşelendiği, proforma ekinde söz konusu mala ilişkin olarak Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Tedarikçiden Alınan Proforma Faturayla Açıklama) EK-05’in sunulduğu, söz konusu Tutanakta “ Dönemin 2013 ” olarak yer aldığı, anılan Tebliğin 45.1.13.12 maddesi gereğince Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine veya bir önceki beyan dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerekirken 2013 yılına ilişkin düzenlediği, ihale tarihinin 29.03.2013 olduğu dikkate alındığında söz konusu Tutanağın 2012 yılı 3 veya 4. geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerektiği bu haliyle yapılan belgelendirmenin belirtilen Tebliğ açıklamasına uygun olmadığı,
23.260/İB1 poz no’luiş kaleminin maliyetinin tevsiki için Nur Tel Abdulkadir Akbutut firması tarafından düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada satışlar üzerinden açıklama yapılarak anılan Tebliğde yer alan beyana yer verilerek SMMM tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle imzalandığı ve kaşelendiği, proforma ekinde söz konusu mala ilişkin olarak Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Tedarikçiden Alman Proforma Faturayla Açıklama) EK-O.5’in sunulduğu, söz konusu Tutanakta “ Dönemin 2013 ”olarak yer aldığı, anılan Tebliğin 45.1.13.12 maddesi gereğince Maliyet/Satış Tutan Tespit Tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine veya bir önceki beyan dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerekirken 2013 yılına ilişkin düzenlediği, söz konusu Tutanakta “ mamulün ağırlık ortalama birim maliyetine ” yer verilmesine ve satışlar üzerinden açıklama yapılmasına rağmen “ ağırlıklı ortalama birim satış tutarına ”yer verilmediği,ihale tarihinin 29.03.2013 olduğu dikkate alındığında söz konusu Tutanağın 2012 yılı 3 veya 4. geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerektiği, ayrıca açıklama istenilen iş kaleminin tamamına ilişkinaçıklamanın söz konusu proforma fatura ile yapıldığı, söz konusu imalatın bir iş kalemi olduğu dikkate alındığında malzeme ve işçilik maliyetinin ayrı ayrı ayrı gösterilen fiyat teklifi ile açıklanması gerektiği,bu haliyle yapılan belgelendirmenin belirtilen Tebliğ açıklamasına uygun olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; itirazen şikâyet başvurusu incelemesinde tek tek isimleri belirtilmese de, anılan pozların da aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirildiğinden, yukarıdaki tespitlerin de kararda yer alması gerektiği düşüncesiyle düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin karara katılıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

1- Anılan isteklinin tenzilatının yaklaşık % 31,32 olduğu, bu tenzilat oranı ile anılan işin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmasının mümkün olmadığı,
2-Sorgulamaya tabi tutulan 11 iş kaleminde saatlik ücretin 2013 birinci yarı yılı için 4,35 TL’nin altında analizlere yansıtılmış olabileceği, bu hususun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine aykırı olduğu,

4-Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri miktarı ile bunlara ait birim fiyatların yer aldığı hesap cetvelinin sunulmamış olabileceği gibi iş kalemi miktarlarının idarece hazırlanan iş kalemi miktarlarından kabul edilebilir orandan daha düşük alınmış olabileceği, analiz girdi miktarlarının azaltılmış ve çarpımlarda yuvarlamanın mevzuata uygun olarak yapılmadığı, bunun anılan Tebliğin 45.1.3.a maddesine aykırı olduğu,

5-İş kalemi analizlerinde yer alan Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış rayiçlerin liste halinde sunulmadığı, bunun Tebliğin 45.1.6 maddesine aykırı olduğu,

7-İdarece 11 adet analiz formatı düzenlenmiş olup anılan formatta analiz girdilerinin hem poz numaraları hem de girdi miktarlarının yer aldığı, bunun Tebliğin 45.1.4.b maddesine aykırı olduğu ” şeklinde ifade edilen iddialarından, 1, 2, 3 ve 4 üncü iddialarının bir kısmı hakkında Kurul çoğunluğunca alınan karar ile, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddedilmesine ilişkin “ başvurunun reddi ” yönünde; diğer iddialara ilişkin olarak ise, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “ İhalelere yönelik başvurular ” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmış olup, anılan maddenin dördüncü fıkrasında,

“Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. ”hükmü yer almaktadır.

Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “ Başvuruların şekil unsurları ” başlıklı8 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “başvuruların şekil unsurları” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “(1) Şikayet başvurularının taşıması gereken şekil unsurları Kanunun 54 üncü maddesi ile Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılmıştır. Buna göre dilekçede; başvuru sahibinin ve varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı, adresi, varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası ile imzası, ihaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası, başvuru konusunun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller belirtilmelidir. ”açıklaması yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Kurum, itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönlerinden inceler.”hükmü,

Anılan Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “…(2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.”açıklaması,

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, Kuruma yapılacak bir başvurunun itirazen şikâyet başvurusu niteliğinde olabilmesi için, idarenin hukuka aykırı bir işlemi sonucu bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklinin, Kanun hükümlerine uygun olmadığı belirtilerek düzeltilmesi istenilen durumları delilleri ile bildirerek Kuruma başvuruda bulunması gerekmekte olup, Kurumun da, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açısından sınırlı inceleme yapması gerekmektedir.

Başvuru sahibi “ ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük açıklamaların kamu ihale mevzuatının bu hususa ilişkin öngörülen kriterleri karşılamadığı, bu sebeple anılan isteklinin teklifinin reddedilerek ihalenin en ekonomik ve uygun teklifi sunan firmamız üzerinde bırakılması gerekir. ” iddiası ile idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idarenin de başvuruyu “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklaması uygun görülmüştür.” Gerekçesiyle uygun bulmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin Kuruma itirazen şikayet başvurusu dilekçesindeki 6 ve 7’inci iddialarının somut olduğu değerlendirilmekle birlikte, idareye yaptığı başvuruda bu hususlara açıkça yer vermediği, dolayısı ile bu hususta idareye şikayet başvurusunda bulunmadığı, bu hususa Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda yer verdiği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin 6 ve 7’nci iddialarının anılan Tebliğin 12’nci maddesi gereği dikkate alınmaması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin somut olmakla birlikte 6 ve 7’nci iddialarına idareye yapılan şikayet başvurusunda yer verilmediğinden 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince “ başvurunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, bu hususa yönelik Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Kazım ÖZKAN

II. BAŞKAN

KARŞI OY

1- Anılan isteklinin tenzilatının yaklaşık % 31,32 olduğu, bu tenzilat oranı ile anılan işin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmasının mümkün olmadığı,

4-Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri miktarı ile bunlara ait birim fiyatların yer aldığı hesap cetvelinin sunulmamış olabileceği gibi iş kalemi miktarlarının idarece hazırlanan iş kalemi miktarlarından kabul edilebilir orandan daha düşük alınmış olabileceği, analiz girdi miktarlarının azaltılmış ve çarpımlarda yuvarlamanın mevzuata uygun olarak yapılmadığı, bunun anılan Tebliğin 45.1.3.a maddesine aykırı olduğu,

5-İş kalemi analizlerinde yer alan Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış rayiçlerin liste halinde sunulmadığı, bunun Tebliğin 45.1.6 maddesine aykırı olduğu,

7-İdarece 11 adet analiz formatı düzenlenmiş olup anılan formatta analiz girdilerinin hem poz numaraları hem de girdi miktarlarının yer aldığı, bunun Tebliğin 45.1.4.b maddesine aykırı olduğu ” şeklinde ifade edilen iddialarından, 1, 2, 3 ve 4 üncü iddialarının bir kısmı hakkında Kurul çoğunluğunca alınan karar ile, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddedilmesine ilişkin “ başvurunun reddi ” yönünde; diğer iddialara ilişkin olarak ise, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin 1, 2, 3 ve 4 üncü iddialarının bir kısmı haricindeki diğer iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

“Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. ”hükmü yer almaktadır.

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümlerinden, Kuruma yapılacak bir başvurunun itirazen şikâyet başvurusu niteliğinde olabilmesi için, idarenin hukuka aykırı bir işlemi sonucu bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklinin, Kanun hükümlerine uygun olmadığı belirtilerek düzeltilmesi istenilen durumları delilleri ile bildirerek Kuruma başvuruda bulunması gerekmekte olup, Kurumun da, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açısından sınırlı inceleme yapması gerekmektedir.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından, “ ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük açıklamaların kamu ihale mevzuatının bu hususa ilişkin öngörülen kriterleri karşılamadığı, bu sebeple anılan isteklinin teklifinin reddedilerek ihalenin en ekonomik ve uygun teklifi sunan firmamız üzerinde bırakılması gerekir. ” iddiası ile idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu,

Anılan şikayet başvurusunun reddine ilişkin idarece verilen karar da, “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklaması uygun görülmüştür.” denildiği,

Hususları ile başvuru sahibinin Kuruma verdiği itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları birlikte irdelendiğinde, idareye yapılan şikâyet başvurusunda,4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklinin aşırı düşük açıklamasının hangi yönüyle mevzuata aykırı olduğu noktasında somut bir iddiasının bulunmadığı ve delillerinin somut bir şekilde ortaya konmadığı ve idarece şikayet başvurusunun esastan incelenmediği anlaşılmakla birlikte, Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusunda ise, söz konusu aykırılığın neler olduğunun maddeler halinde belirtildiği görülmüştür.

Başvurunun şikâyet başvurusu niteliğinde olabilmesi için öncelikle bir hukuka aykırılık iddiası içermesi gerektiği gibi anılan Kanunun 54 üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde iddianın gerekçe ve delilleri ile de ortaya konulması gerekmektedir. İdareye yapılan şikayet başvurusunda soyut gerekçeler ileri sürüldüğü, mevzuata aykırılık yönünde somut bir iddiasının bulunmadığı hususu dikkate alındığında, başvurunun bu hali ile, anılan Kanunun 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi ile anılan Yönetmeliğin 8 inci maddesinin (ç) bendine aykırı olduğu ve şekil yönünden reddedilmesi gerektiği ve bu haliyle soyut ve Kurulca incelenecek nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusunda,4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklinin aşırı düşük açıklamasının hangi yönüyle mevzuata aykırı olduğu noktasında somut bir iddiasının bulunmadığı ve delillerinin somut bir şekilde ortaya konmadığı ve idarece şikayet başvurusunun esastan incelenmediği, Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusunda ise, söz konusu aykırılığın neler olduğunun maddeler halinde belirtileniddiaların bu hali ile anılan Kanunun 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi ile anılan Yönetmeliğin 8 inci maddesinin (ç) bendine aykırı olduğu ve şekil yönünden reddedilmesi gerektiği ve bu haliyle başvurunun soyut ve Kurulca incelenecek nitelikte olmadığı değerlendirildiğinden söz konusu iddialara yönelik olarak, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince “ başvurunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu hususa yönelik Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Mahmut GÜRSES

BAŞKAN

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2013/UY.I-2119

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin