KİK Kararı: 2013/UY.I-2038

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/035
Gündem No : 63
Karar Tarihi : 06.05.2013
Karar No : 2013/UY.I-2038
BAŞVURU SAHİBİ:
Bahadır Ülger - Galata Mühendislik / Cihad Cangir , NAİLBEY MAH. YEŞİLDERE SOK. NO:21/9 ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Elazığ İl Özel İdaresi, Malatya Yolu Üzeri 3. Km. 23100 ELAZIĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/10676 İhale Kayıt Numaralı "24 Derslik Ş. Hayri İ.Ö.O Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elazığ İl Özel İdaresitarafından 27.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “24 Derslik Ş. Hayri İ.Ö.O Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Bahadır Ülger - Cihad Cangirİş Ortaklığı’nın 01.04.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.04.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.04.2013tarih ve 13496sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1504sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli dahil aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı,

Analizlerdeki işçilik ücretinin 4,35 TL’nin altında olamayacağı,

Rayiçlerdeki girdi miktarlarının değiştirilemeyeceği, analizlerdeki birim işçilik miktarlarının düşürülmesi halinde bu hususun belgeye dayalı olarak açıklanması gerektiği, özellikle sorgulamaya tabii tutulan 18.211/4, 18.465/1, 19.023/1, 22.009/3A, 26.006/087A, 26.008/021A, Y.23.014, Y.23.015, Y.23.176 ve Y.23.241 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin analizlerde zayiatlı miktarların alınıp alınmadığının incelenmesi gerektiği,

Proforma faturalar ile ekinde yer alan son geçici vergi beyan dönemine ait olması gereken alım-satım faturaları ile birim maliyet/satış tespit tutanaklarının meslek mensubundan istenilerek incelenmesi gerektiği, söz konusu belgelerdeki SMMM veya YMM onayındaki kaşenin SMMM Kaşe kullanma usul ve esasları Hakkındaki Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşe olup olmadığı, belgelerin her bir sayfasının imzalanıp imzalanmadığının, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci ve 3568 sayılı SMMM ve YMM Kanunu’nun şartlarına uygunluğunun incelenmesi gerektiği, fiyat tekliflerinin proforma faturaların anılan Tebliğ’in 45.1.4 ve devamındaki alt maddelerinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı,

Yaklaşık maliyette dikkate alınan miktarlarla teklif edilen miktarların dengeli olması gerektiği,

Pursantaj tablosunda yer alan iş gruplarına hesap cetvelinde yer verilip verilmediğinin incelenmesi gerektiği,

Teknik personel için TMMOB’nin 2013 yılı için belirlediği oda fiyatına göre 3 mühendisin aylık maliyetinin 8.100,00 TL olduğu, toplam iş süresi için ise 7 ay x 8.100,00 TL = 56.700,00 TL olduğu, bu maliyetin genel giderin %4,2 oranına tekabül ettiği, diğer giderler de eklendiğinde bu oranın %7,01 olduğu, isteklilerin kâr ve genel giderler için hangi oranın dikkate alındığının büyük önem arz ettiği,

Açıklama istenilmeyecek %20’lik oran içerisinde kalan iş kalemlerinde miktar ve fiyat düşüklüğü yapılarak avantaj sağlanmasının mümkün olamayacağı, belgelendirme yapılmayacak iş kalemleri için gayri ciddi fiyat teklif edilemeyeceği, bu durumun asgari ücretin altında işçi çalıştırılacağı anlamına geleceği, açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin toplam 285 iş kaleminden oluştuğu, bu kalemler için verilen tekliflerle işin fen ve sanat kuralları ile teknik şartnameye uygun olarak yapılıp yapılamayacağının değerlendirilmesi gerektiği,

Açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan 21.011 ve 25.015/1 poz numaralı iş kalemlerinin açıklama istenilmeyen iş kalemleri içerisinde de yer aldığı, hesap cetvelinde yer alan benzer nitelikteki iş kalemleri için verilen tekliflerin birbiriyle uyumu olması gerektiği, açıklama istenilmeyen iş grubunda yer alan Y.16.056/A poz numaralı iş kaleminin fiyatının açıklama istenilen iş grubunda yer alan Y.16.055/A poz numaralı iş kalemine ilişkin fiyattan kesinlikle yüksek olması gerektiği,

Tesisat iş grubu içerisinde yer alan 105-612, 165-708, 904-224, 950-108 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin fiyat tekliflerinin malzeme bedeli ve montaj bedelini içerecek şekilde düzenlenmemiş olmasının Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesine aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmış olup anılan maddenin dördüncü fıkrasında,

“Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü yer almaktadır.

Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin 8’inci fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddialarından “Tesisat iş grubu içerisinde yer alan 105-612, 165-708, 904-224, 950-108 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin fiyat tekliflerinin malzeme bedeli ve montaj bedelini içerecek şekilde düzenlenmemiş olmasının Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesine aykırı olduğu” yönündeki iddiasının haricindeki diğer iddialarında 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde idarenin hangi işleminin hangi nedenlerle hukuka aykırı olduğu hususlarına yer verilmediği ve delilleri ile de ortaya konulmadığı, isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde yeniden incelenmesi yönünde talebinin olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin açıklamalarının hangi yönüyle mevzuata aykırı olduğu noktasında somut bir iddiada bulunulmadığı görülmüştür.

Başvurunun itirazen şikâyet başvurusu niteliğinde olabilmesi için öncelikle bir hukuka aykırılık iddiası içermesi gerektiği gibi anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde iddianın gerekçe ve delilleri ile de ortaya konulması gerekmekte olup başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda yer alan iddialarından “Tesisat iş grubu içerisinde yer alan 105-612, 165-708, 904-224, 950-108 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin fiyat tekliflerinin malzeme bedeli ve montaj bedelini içerecek şekilde düzenlenmemiş olmasının Tebliğin 45.1.7’nci maddesine aykırı olduğu” yönündeki iddiasının haricindeki diğer iddialarının bu hali ile anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi ile anılan Yönetmelik’in 8’inci maddesinin (ç) bendine aykırı olduğu ve 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

“Tesisat iş grubu içerisinde yer alan 105-612, 165-708, 904-224, 950-108 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin fiyat tekliflerinin malzeme bedeli ve montaj bedelini içerecek şekilde düzenlenmemiş olmasının Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesine aykırı olduğu” yönündeki somut iddiasının incelenmesi neticesinde ise,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İncelemeye konu ihaleye 19 isteklinin katıldığı, idare tarafından yapılan değerlendirme neticesinde 17 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirildiği ve 1.348.355,81 TL tutarında sınır değer belirlendiği, bu tutarın altında teklif veren 6 istekliden 28.02.2013 tarihli yazılar ile teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklama istenilen iş kalemleri listesi ile açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri listeleri gönderilmek suretiyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 3 istekli tarafından idareye açıklama sunulduğu, açıklamada bulunmayan 3 isteklinin teklifinin açıklamada bulunulmadığı gerekçesiyle, açıklamada bulunan 1.294.000,00 TL tutarında teklif veren Selim AKSOY’un açıklamalarının, Y.23.014 pozu için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatının kullanıldığı belirtilmesine rağmen analiz fiyatının kullanıldığı, Y.23.015 pozu için analiz sunulmadığı, 19.055/A3, 21.011, 21.054, 25.015/1, 25.020/1, 25.048/2 ve 27.525 poz numaralı iş kalemleri için hesap cetvelinde teklif edilen fiyatın analizlerdeki fiyattan daha düşük olduğu gerekçeleriyle uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve açıklamada bulunan diğer iki isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülerek tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlendiği 23.01.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ve eklerinden anlaşılmıştır.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle (İdari Şartname’nin 19’uncu maddesi) ihaleye çıkılan incelemeye konu ihalede idare tarafından toplam 38 adet iş kaleminin sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri olarak belirlendiği, incelemeye konu tesisat iş grubu içerisinde yer alan 105-612, 165-708, 904-224 ve 950-108 poz numaralı iş kalemlerinin de açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer aldığı ve 38 iş kalemi için belgeye dayalı açıklama istenildiği tespit edilmiştir.

1.333.000,00 TL tutarında teklif veren ve ihale üzerinde bırakılan Besu İnş. Taah. Ürt. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 15.03.2013 tarihinde idareye Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.3’üncü maddesinin (a) bendinde yer alan açıklamaya uygun olarak toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine (İdarece açıklama istenilen 38 iş kalemi dahil) ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, açıklama istenilen her bir iş kalemi için “birim fiyat poz numarası”, o poza ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış 2012 yılı “kâr ve genel gider dahil birim fiyatlar”, 2012 yılı birim fiyatlarının 1,0245 katsayısı ile çarpılması sonucu bulunan fiyat, bu fiyattan %25 kâr oranının düşülmesi sonucu bulunan birim fiyat ve bu fiyatın üzerinde teklif edilen birim fiyatların yer aldığı listenin sunulduğu, söz konusu liste Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.5’inci maddesinde yer alan açıklamaya birebir uygun olmamakla birlikte istekli tarafından her bir iş kalemi için 2012 yılı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kâr ve genel gider hariç birim fiyatlarına yaklaşık %6 kâr oranı eklemek suretiyle bulunan fiyatların teklif edildiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sadece Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.3’üncü maddesinin (a) bendi ile 45.1.5’inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ilişkin hesap cetveli ile açıklama istenilen iş kalemleri için 2012 yılı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kâr ve genel gider hariç birim fiyatların üzerinde yaklaşık % 6 kâr oranı eklemek suretiyle bulunan fiyatların teklif edildiğine dair listenin sunulduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ ihale üzerinde bırakılan istekli dahil aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı, analizlerdeki işçilik ücretinin 4,35TL’nin altında olamayacağı, rayiçlerdeki girdi miktarlarının değiştirilemeyeceği, analizlerdeki birim işçilik miktarlarının düşürülmesi halinde bu hususun belgeye dayalı olarak açıklanması gerektiği, özellikle sorgulamaya tabii tutulan 18.211/4, 18.465/1, 19.023/1, 22.009/3A, 26.006/087A, 26.008/021A, Y.23.014, Y.23.015, Y.23.176, ve Y.23.241 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin analizlerde zayiatlı miktarların alınıp alınmadığının incelenmesi gerektiği, proforma faturalar ile ekinde yer alan son geçici vergi beyan dönemine ait olması gereken alım-satım faturaları ile birim maliyet/satış tespit tutanaklarının meslek mensubundan istenilerek incelenmesi gerektiği, söz konusu belgelerdeki SMMM veya YMM onayındaki kaşenin SMMM Kaşe kullanma usul ve esasları Hakkındaki Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşe olup olmadığı, belgelerin her bir sayfasının imzalanıp imzalanmadığının, kamu İhale genel tebliğinin 45.1.13.11’inci ve 3568 sayılı SMMM ve YMM Kanunu’nun şartlarına uygunluğunun incelenmesi gerektiği, fiyat tekliflerinin proforma faturaların kamu İhale genel tebliğinin 45.1.4 ve devamındaki alt maddelerinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, yaklaşık maliyette dikkate alınan miktarlarla teklif edilen miktarların dengeli olması gerektiği, pursantaj tablosunda yer alan iş gruplarına hesap cetvelinde yer verilip verilmediğinin incelenmesi gerektiği, teknik personel için TMMOB’nin 2013 yılı için belirlediği oda fiyatına göre 3 mühendisin aylık maliyetinin 8.100,00TL olduğu, toplam iş süresi için ise 7 ay x 8.100,00TL = 56.700,00 TL olduğu, bu maliyetin genel giderin %4,2 oranına tekabül ettiği, diğer giderler de eklendiğinde bu oranın %7,01 olduğu, isteklilerin kar ve genel giderler için hangi oranın dikkate alındığının büyük önem arz ettiği, açıklama istenilmeyecek %20’lik oran içerisinde kalan iş kalemlerinde miktar ve fiyat düşüklüğü yapılarak avantaj sağlanmasının mümkün olamayacağı, belgelendirme yapılmayacak iş kalemleri için gayri ciddi fiyat teklif edilemeyeceği, bu durumun asgari ücretin altında işçi çalıştırılacağı anlamına geleceği, açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin toplam 285 iş kaleminden oluştuğu, bu kalemler için verilen tekliflerle işin fen ve sanat kuralları ile teknik şartnameye uygun olarak yapılıp yapılamayacağının değerlendirilmesi gerektiği, açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan 21.011 ve 25.015/1 poz numaralı iş kalemlerinin açıklama istenilmeyen iş kalemleri içerisinde de yer aldığı, hesap cetvelinde yer alan benzer nitelikteki iş kalemleri için verilen tekliflerin birbiriyle uyumu olması gerektiği, açıklama istenilmeyen iş grubunda yer alan Y.16.056/A poz numaralı iş kaleminin fiyatının açıklama istenilen iş grubunda yer alan Y.16.055/A poz numaralı iş kalemine ilişkin fiyattan kesinlikle yüksek olması gerektiği, tesisat iş grubu içerisinde yer alan 105-612, 165-708, 904-224, 950-108 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin fiyat tekliflerinin malzeme bedeli ve montaj bedelini içerecek şekilde düzenlenmemiş olmasının Tebliğin 45.1.7’nci maddesine aykırı olduğu ” şeklinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi ” başlıklı 45’inci maddesinde, “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…..

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

45.1.15. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

İncelemeye konu ihaleye 19 isteklinin katıldığı, idare tarafından yapılan değerlendirme neticesinde 17 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirildiği ve 1.348.355,81 TL tutarında sınır değer belirlendiği, bu tutarın altında teklif veren 6 istekliden 28.02.2013 tarihli yazılar ile teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklama istenilen iş kalemleri listesi ile açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri listeleri gönderilmek suretiyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 4 istekli tarafından idareye açıklama sunulduğu, açıklamada bulunmayan 2 isteklinin teklifinin açıklamada bulunulmadığı gerekçesiyle, açıklamada bulunan 1.294.000,00 TL tutarında teklif veren Selim AKSOY’un açıklamalarının, Y.23.014 pozu için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatının kullanıldığının belirtilmesine rağmen analiz fiyatının kullanıldığı, Y.23.015 pozu için analiz sunulmadığı, 19.055/A3, 21.011, 21.054, 25.015/1, 25.020/1, 25.048/2 ve 27.525 poz numaralı iş kalemleri için hesap cetvelinde teklif edilen fiyatın analizlerdeki fiyattan daha düşük olduğu gerekçeleriyle uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve açıklamada bulunan diğer iki isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülerek tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlendiği 23.01.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ve eklerinden anlaşılmıştır.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle (İdari Şartname’nin 19’uncu maddesi) ihaleye çıkılan incelemeye konu ihalede idare tarafından toplam 38 adet iş kaleminin sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri olarak belirlendiği ve bu kalemler için belgeye dayalı açıklama istenildiği tespit edilmiştir.

Açıklama istenilen her bir iş kalemi için “ birim fiyat poz numarası ”, o poza ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış 2012 yılı “kar ve genel gider dahil birim fiyatlar”, 2012 yılı birim fiyatlarının 1,0245 katsayısı ile çarpılması sonucu bulunan fiyat, bu fiyattan %25 kar oranının düşülmesi sonucu bulunan birim fiyat ve bu fiyatın üzerinde teklif edilen birim fiyatların yer aldığı listenin sunulduğu, söz konusu listenin Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45.1.5 inci maddesinde yer alan açıklamaya birebir uygun olmamakla birlikte istekli tarafından her bir iş kalemi için teklif edilen fiyatların 2012 yılı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider hariç birim fiyatlarına yaklaşık %6 kar oranı eklemek suretiyle bulunan fiyatların teklif edildiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sadece Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45.1.3 maddesinin (a) bendi ile 45.1.5 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ilişkin hesap cetveline ile 2012 yılı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider hariç birim fiyatların üzerinde yaklaşık % 6 kar oranı eklemek suretiyle bulunan fiyatların teklif edildiğine dair liste sunulduğu görüldüğünden başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirttiği aşırı düşük açıklamasında bulunan isteklilerin açıklamalarına ilişkin iddialardan

“Analizlerdeki işçilik ücretinin 4,35TL’nin altında olamayacağı,

Rayiçlerdeki girdi miktarlarının değiştirilemeyeceği, analizlerdeki birim işçilik miktarlarının düşürülmesi halinde bu hususun belgeye dayalı olarak açıklanması gerektiği, özellikle sorgulamaya tabii tutulan 18.211/4, 18.465/1, 19.023/1, 22.009/3A, 26.006/087A, 26.008/021A, Y.23.014, Y.23.015, Y.23.176, ve Y.23.241 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin analizlerde zayiatlı miktarların alınıp alınmadığının incelenmesi gerektiği,

Proforma faturalar ile ekinde yer alan son geçici vergi beyan dönemine ait olması gereken alım-satım faturaları ile birim maliyet/satış tespit tutanaklarının meslek mensubundan istenilerek incelenmesi gerektiği, söz konusu belgelerdeki SMMM veya YMM onayındaki kaşenin SMMM Kaşe kullanma usul ve esasları Hakkındaki Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşe olup olmadığı, belgelerin her bir sayfasının imzalanıp imzalanmadığının, kamu İhale genel tebliğinin 45.1.13.11’inci ve 3568 sayılı SMMM ve YMM Kanunu’nun şartlarına uygunluğunun incelenmesi gerektiği, fiyat tekliflerinin proforma faturaların kamu İhale genel tebliğinin 45.1.4 ve devamındaki alt maddelerinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı,

Tesisat iş grubu içerisinde yer alan 105-612, 165-708, 904-224, 950-108 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin fiyat tekliflerinin malzeme bedeli ve montaj bedelini içerecek şekilde düzenlenmemiş olmasının Tebliğin 45.1.7’nci maddesine aykırı olduğu yönündeki” iddiaları yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirttiği diğer iddialardan “Yaklaşık maliyette dikkate alınan miktarlarla teklif edilen miktarların dengeli olması gerektiği,

Pursantaj tablosunda yer alan iş gruplarına hesap cetvelinde yer verilip verilmediğinin incelenmesi gerektiği,

Teknik personel için TMMOB’nin 2013 yılı için belirlediği oda fiyatına göre 3 mühendisin aylık maliyetinin 8.100,00TL olduğu, toplam iş süresi için ise 7 ay x 8.100,00TL = 56.700,00 TL olduğu, bu maliyetin genel giderin %4,2 oranına tekabül ettiği, diğer giderler de eklendiğinde bu oranın %7,01 olduğu, isteklilerin kar ve genel giderler için hangi oranın dikkate alındığının büyük önem arz ettiği,

açıklama istenilmeyen iş grubunda yer alan Y.16.056/A poz numaralı iş kaleminin fiyatının açıklama istenilen iş grubunda yer alan Y.16.055/A poz numaralı iş kalemine ilişkin fiyattan kesinlikle yüksek olması gerektiği” yönündeki iddiaların incelenmesi neticesinde,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan hesap cetvelinde yaklaşık maliyetin tespitinde dikkate alınan ve pursantaj oranları belirlenen her bir iş kaleminin fiyatlandırıldığı, gerek açıklama istenilen iş kalemleri için gerekse açıklama istenilmeyen iş kalemleri için isteklinin miktarlarının yaklaşık maliyetin tespitinde dikkate alınan miktarlardan her bir iş kalemi için yaklaşık % 8 - 9 oran aralığında daha düşük olduğu, söz konusu miktar düşüklüğünün Kurulun emsal kararları dikkate alındığında kabul edilebilir seviyede olduğu, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin teklif edilen birim fiyatlarının 2012 yılı karsız birim fiyatlarının yaklaşık % 6 oranında daha yüksek olduğu, bu haliyle istekli tarafından genel giderler ve kar için 2012 yılı birim fiyatları haricinde bir bedel öngörüldüğü, ihale konusu işin yürütülmesi aşamasında yüklenici bünyesinde çalışacak teknik personel giderinin genel giderler içerisinde sayılacağı, açıklama istenilmeyen iş kalemleri mevzuat gereği belgelendirmeye konu edilmeyen iş kalemleri olup bu kalemler için teklif edilen fiyatların irdelenmesinin mümkün olmayacağı, kaldı ki ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilmeyen iş kalemleri için teklif edilen fiyatların ve miktarların istekliye fiyat avantajı sağlayacak nitelikte düşük ve başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde beyan ettiği gibi gayri ciddi olmadığı, Y.16.056/A poz numaralı iş kalemi ile Y.16.055/A poz numaralı iş kaleminin her ikisinin de beton santralinde üretilen veya satın alınan betonun dökülmesi iş kalemi olmakla birlikte betonun basınç dayanımı sınıfının farklı olduğu, 2012 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyat listesinde basınç dayanım sınıfı C 12/15’in fiyatının basınç dayanım sınıfı C 8/10den daha yüksek olduğu ancak isteklilerce Y.16.056/A poz numaralı iş kalemi için Y.16.055/A poz numaralı iş kaleminden mutlaka yüksek fiyat teklif edilmesini gerektiren herhangi bir zorunluluk bulunmadığı değerlendirilmiş olup başvuru sahibinin söz konusu iddiaları yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer verdiği iddialardan “ Açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan 21.011 ve 25.015/1 poz numaralı iş kalemlerinin açıklama istenilmeyen iş kalemleri içerisinde de yer aldığı, hesap cetvelinde yer alan benzer nitelikteki iş kalemleri için verilen tekliflerin birbiriyle uyumu olması gerektiği” yönündeki iddiasının incelenmesi neticesinde,

İncelemeye konu 24 derslikli okul inşaatı işine ait Sözleşme Tasarısı’nın 9.2’nci maddesinde ihale konusu işin süresinin yer teslim tarihinden itibaren 210 gün olduğu belirtilmiştir.

Yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin ihale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden söz konusu işin 83 iş kaleminden oluşan bina inşaatı ve 17 iş kaleminden oluşan çevre inşaatı olmak iki alt iş grubundan oluşan inşaat iş grubu, makine tesisatı iş grubu ve elektrik tesisatı iş grubu olmak üzere 3 ana iş grubundan oluştuğu, inşaat iş grubu içerisinde yer alan bina inşaatı ve çevre inşaatı iş grubunu oluşturan iş kalemlerinden 15.140/4, 21.011, 25.015/1, Y.16.055/A, Y.16.056/A ve Y.23.176 poz numaralı iş kalemlerinin her grupta da yer aldığı, bu kalemlerden 21.011, 25.015/1, Y.16.055/A ve Y.23.176 poz numaralı iş kalemlerinin açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer aldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif kapsamında idareye bina inşaatı, çevre inşaatı, makine tesisatı ve elektrik tesisatı iş grubunun her biri için hesap cetveli sunulmuştur. Söz konusu hesap cetvellerinden bina inşaatına ilişkin hesap cetvelinde incelemeye konu iş kalemlerinden açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan 21.011 poz numaralı iş kalemi için bina inşaatına ilişkin hesap cetvelinde birim fiyatı 15,71 TL/m2 olmasına karşın çevre inşaatına ilişkin hesap cetvelinde 8,00 TL/m2, 25.015/1 poz numaralı iş kalemi için bina inşaatına ilişkin hesap cetvelindeki birim fiyatın 8,54 TL/m2 olmasına karşın çevre inşaatına ilişkin hesap cetvelinde 5,00 TL/m2 olmak üzere düşük fiyat teklif edildiği, diğer iki poz için ise her iki hesap cetvelinde yer alan birim fiyatların aynı olduğu, (Y.16.055/A poz numaralı iş kalemi için 76,33 TL/m3, Y.23.176 poz numaralı iş kalemi için 4,12 TL/kg)

Açıklama istenilmeyen iş kalemleri içerisinde yer alan ortak diğer iş kalemlerinden 15.140/4 poz numaralı iş kalemi için bina inşaatına ilişkin hesap cetvelindeki birim fiyatın 2,00 TL/m3 olmasına karşın çevre inşaatına ilişkin hesap cetvelinde ise 2,50 TL/m3 olmak üzere, Y.16.056/A poz numaralı iş kalemi için de bina inşaatına ilişkin hesap cetvelindeki birim fiyat 50,00 TL/m3 olmasına karşın çevre inşaatına ilişkin hesap cetvelinde ise 79,52 TL/m3 olmak üzere daha yüksek fiyat verildiği görülmüştür.

Bu haliyle 7 aylık iş süresi içerisinde yapılacak 24 derslikli okul inşaatı için inşaat iş grubu içerisinde yer alan aynı poz numaralı iş kalemleri için (bina inşaatı iş grubu ve çevre inşaatı iş grubu için) farklı fiyatlar teklif edildiği, isteklilerce aynı nitelikli iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların aynı olması gerektiği, aksi halde tekliflerin sağlıklı ve gerçekçi hazırlandığından ve sağlıklı bir rekabet ortamından bahsedilemeyeceği değerlendirilmiş olup ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının söz konusu gerekçeyle uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirtiği aşırı düşük açıklamasında bulunan isteklilerin açıklamalarına ilişkin iddialarından “Analizlerdeki işçilik ücretinin 4,35TL’nin altında olamayacağı,” yönündeki iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesine göre;

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Alper TUTAK tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.3’üncü maddesinin a bendinde yer alan açıklamaya uygun olarak toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli, açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin olarak teklif edilen birim fiyatların tevsiki için anılan tebliğin yukarıda aktarılan 45.1.5’inci maddesinde yer alan açıklamaya uygun (kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış 2012 yılı birim fiyatları, 2012 yılı karsız birim fiyatlar ile karsız fiyatların üzerine %4 kar oranı eklenmek suretiyle teklif edilen birim fiyatların yer aldığı listeye yer verdiği sunulan belgelerin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

Açıklama istenilen iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların tevsiki için anılan tebliğin yukarıda aktarılan 45.1.5’inci maddesinde yer alan açıklamaya uygun liste sunulması halinde bu kalemler için ayrıca analiz sunulmasına gerek bulunmadığı halde anılan istekli tarafından açıklama kapsamında ayrıca açıklama istenilen her bir iş kalemi için analizlerin de idareye sunulduğu, analizlerin 2012 yılı karsız birim fiyatlarına ilişkin girdiler ve miktarlarla birebir aynı olduğu, sadece kar ve genel giderler için % 25 yerine % 4 kar oranının eklenerek hazırlandığı, söz konusu analizlerin 2012 yılı birim fiyatlarına ilişkin olduğu için işçilik girdisi içeren analizlerde düz işçi için saatlik ücrete ilişkin bilginin 4,25 TL/saat olduğu, sunulan analizler dikkate alınması halinde işçilik girdileri için teklif edilmesi gereken ücretin anılan tebliğin yukarıda aktarılan 45.1.9.’uncu maddesinde yer alan açıklama çerçevesinde işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan 4,35 TL/saatlik asgari ücretin altında olamayacağından sunulan analizlerin bu yönüyle uygun olmadığı, ancak istekli tarafından açıklama istenilen her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların tevsiki için sunulan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış 2012 yılı birim fiyatları, 2012 yılı karsız birim fiyatlar ile karsız fiyatların üzerine %4 kar oranı eklenmek suretiyle teklif edilen birim fiyatların yer aldığı liste yeterli olduğu ve analizlerin 2012 yılı karsız birim fiyatlarının açıklaması olduğu dikkate alındığında aynı konuyu tevsiki için sunulan belgelerdeki bilgilerin esasa etkili sonuç doğuracak nitelikte olmadığı değerlendirilmiştir.

Diğer iddialar açısından yapılan inceleme neticesinde herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin, aşırı düşük teklif açıklamalarının 7 aylık iş süresi içerisinde yapılacak 24 derslikli okul inşaatı için inşaat iş grubu içerisinde yer alan aynı poz numaralı iş kalemleri için (bina inşaatı iş grubu ve çevre inşaatı iş grubu için) farklı fiyatlar teklif edildiği gerekçesiyle uygun görülmeyerek değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi huşularında “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2013/UY.I-2038

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin