KİK Kararı: 2013/UY.I-2031

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/035
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 06.05.2013
Karar No : 2013/UY.I-2031
BAŞVURU SAHİBİ:
Begsa Enerji İnş. Elk. Gıda Pet. San. Ve Tic. Ltd. Şti., AHMET YESEVİ MAH. AÇIKSU CAD. NO : 179/A ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (15. Bölge Müdürlüğü), Hamidiye Mah. Emniyet Cad. 63300 ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/163441 İhale Kayıt Numaralı "Günışık Enh İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 15. Bölge Müdürlüğütarafından 04.12.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Günışık ENH İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Begsa Enerji İnş. Elk. Gıda Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 30.01.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.02.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.02.2013tarih ve 5464sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.01.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/716sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Bahse konu ihalenin taraflarına tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında ihalenin Ali Pesen üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak Çay Mühendislik-Serhat Çay’ın belirlendiğinin bildirildiği, şirketlerinin vermiş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında açıklama istenilen iş kalemleri/iş gruplarından “GENH-001~033 No.lu Betonarme Direklerin Temini ve Montajı” isimli iş grubunda malzeme, montaj bedeli ve nakliye bedelinin bu fiyata dâhil olduğu, idarece açıklamalarında nakliye gideri için herhangi bir fiyat öngörülmediğinden bahisle aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi gereğince TEDAŞ Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış cari yıl birim fiyatları kitabının birim fiyatları kullanılarak yapıldığı, bahse konu kitabın genel açıklamalar kısmında “montaj bedellerine nakliye bedeli dahildir” denildiği, TEDAŞ Genel Müdürlüğü ve bağlı dağıtım şirketleri ile bağlı müdürlüklerince yapılan ihalelerin nakliyenin kitabın montaj kısmında gösterilen birim fiyatın içinde olduğu dikkate alınarak yapıldığı, nakliye için bir gider hesaplanmadığı,

2. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.3’üncü maddesinde; "ihale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/iş grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de belirtecektir." denilmekte olup, idarenin açıklama istenilmeyecek analiz girdilerini belirtmeyerek anılan Tebliğ hükmüne aykırı savunma istediği,

3. İhale CD’si içerisinde yer alan Özel Teknik Şartname ve Ekleri (GENH) dosyasındaki ÖTŞ ve Yapım Şartları incelendiğinde TEDAŞ Birim Fiyat Kitabına göre yaklaşık maliyet ve mahal listelerinin hazırlandığının anlaşıldığı, idarenin şikayet başvurusunu reddettiğine ilişkin yazısında da yaklaşık maliyetin TEDAŞ Genel Müdürlüğü Birim Fiyat Kitabına göre hazırlandığını beyan ettiği, TEDAŞ Genel Müdürlüğü Proje ve Tesis Dairesi Başkanlığının idareye yazmış olduğu 04.02.2013 tarih ve 514 sayılı yazısında betonarme direklerin nakliye bedellerinin TEDAŞ Birim Fiyat Kitabının 5.6.6’daki pozdan ayrıca ödeneceğinin belirtildiği, dolayısıyla idarenin yaklaşık maliyeti oluştururken TEDAŞ Birim Fiyat Kitabını kullanarak beton direk nakliyesi için bir bedel öngördüyse ve şirketlerinin açıklama istenilen iş kalemleri/iş grupları listesinde nakliye iş kaleminin olmamasının nakliyenin açıklama istenilmeyen iş kalemleri/iş grupları listesi içerisinde olduğu anlamına geldiği, açıklama istenilmeyen bir iş kalemi/iş grubu için açıklama istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde,

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

1. İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3. Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde,

“45.1.2**.** Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

_45.1.2.2**.** İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. _

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

…

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9.__(Değişik: 20 /8 _/_2011 _-28031 R.G./ 16 md.)_İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

….

45.1.13.

…

…Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2**.** İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.6**.** İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7**.** İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8**.** İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

…

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.…” açıklaması bulunmaktadır.

Bahse konu ihale “Günışık ENH İnşaatı” olup, anahtar teslim götürü bedel teklif almak suretiyle 04.12.2012 tarihinde yapılan ihaleye 12 istekli tarafından teklif verildiği, bir isteklinin geçici teminatının bulunmadığı, bir başka isteklinin ise iş deneyim belgesinin yetkili makam tarafından onaylı olmadığı gerekçeleriyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer tekliflerin geçerli olduğu, idarece geçerli teklifler üzerinden sınır değerin belirlenerek bu sınır değerin altında teklif veren Kaya Yapı Elekt. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve Begsa Enerji İnş. Elk. Gıda Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.12.2012 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi gereğince aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutuldukları görülmüştür. İdarenin aşırı düşük teklif olarak belirlediği isteklilere gönderdiği yazıda, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri/iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile yazı ekindeki iş kalemleri/iş gruplarına ilişkin analizler ile analizlere dayanak teşkil eden tüm bilgi ve belgeler istenilmiştir.

İdarece 3 iş kaleminde açıklama yapılması istenilmiş ve söz konusu yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi ile analiz formatına yer verilmiştir.

17.01.2013 tarihli ihale komisyonu kararıyla; aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan Kaya Yapı Elekt. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklamada bulunmadığından, Begsa Enerji İnş. Elk. Gıda Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise GENH-031~033 No.lu iş grubunda nakliye bedelini ayrıca belirtmediği ve bu nedenle anılan isteklinin yaptığı açıklamaların Özel Teknik Şartname ve Yapım Şartları’na uygun olmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Şikâyete konu edilen Begsa Enerji İnş. Elk. Gıda Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

Açıklama istenilen iş grupları arasında yer alan GEN-001’den 033’e kadar olan Betonarme Direkler’in yapım şartları Günışık ENH İnşaatı Yapım İşi Özel Teknik Şartname’de,

I- YAPIM ŞARTLARI

Sıra No 1

Poz No GEN-001~033

Tanım Betonarme Direkler (Santrifüj, Standart ve Değişken Torsiyonlu veya Vibra Beton Direkler)

Birim ADET

Kitap TEDAŞ

Tarifi a) Malzeme: Her Boy ve her tepe kuvvetinde şartnamesine ve standardına uygun standart

torsiyonlu santrifüj veya vibra direk.

Nakliye: Direklerin fabrikasından bedelleri 20 tonluk treylere esas alınarak tespit edilmiştir.

Hesaplar her 20 ton için ayrı ayrı yapılacak ve 10 tona kadar (10 ton dâhil) sabit bedel, 10 tonu

aşan ve 20 tonu geçmeyen (20 ton dâhil) 10 tondan sonraki beher ton için sabit bedel ve

bunlara ek olarak TonxKm bedeli ödenecektir.

Montaj: Santrifüj veya vibra betonarme direğin istiften çukur başlarına nakli, yatay ve düşey

taşımalar, her cins kaplama ve zeminde çukur kazılması, çukurlardan çıkacak toprak ve taşın

idarece gösterilecek yere atılması, direklerin projesine uygun dikilmesi, C16 betonla temel

yapılması, bu betonun her türlü nakliyesi, direklerin projesine göre numaralandırılması ve ölüm

tehlikesi işaretinin silinmez boya ile gereken yüksekliğe yapılması, bozulan yerlerin eski

hale getirilmesi.

şeklindedir.

İdarece yaklaşık maliyetin tespitinde, açıklama istenilen söz konusu iş grubu için farklı çaplardaki ve ağırlıktaki 33 adet beton direk için malzeme birim fiyatlarının ayrı ayrı belirtildiği, bu fiyatlar içerisinde sadece malzeme fiyatının belirtildiği, direğin montaj ve nakliye bedelinin belirtilmediği görülmüştür. Yaklaşık maliyet hesabında 33 adet direk için malzeme bedeli toplamının 254.463,13 TL, montaj bedelinin 455.847,12 TL, nakliye bedelinin 11.051,98 TL ve ek nakliye bedelinin 278.529,20 TL olmak üzere toplam bedelin 999.891,43 TL olduğu anlaşılmıştır.

Begsa Enerji İnş. Elk. Gıda Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenilen iş grupları için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi uyarınca TEDAŞ Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış fiyatların kullanıldığının belirtildiği, açıklama ekinde listenin sunulduğu görülmüştür. İdarece yapılan değerlendirmede, sunulan listede GENH-031~033 No.lu iş grubu için nakliye bedeline yer verilmediği gerekçesiyle anılan isteklinin açıklamalarının uygun bulunmadığı belirtilmiştir.

Begsa Enerji İnş. Elk. Gıda Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idareye şikayetinde açıklamalarının TEDAŞ Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış cari yıl birim fiyatları kitabının birim fiyatları kullanılarak yapıldığı, söz konusu kitabın genel açıklamalar kısmında “montaj bedellerine nakliye bedeli dahildir” denildiğinden nakliye gideri montaj fiyata dahil olarak aşırı düşük teklif açıklamasının hazırlandığı belirtilmiştir.

Şikayet üzerine idarenin TEDAŞ Genel Müdürlüğü Proje ve Tesis Daire Başkanlığına yazdığı 31.01.2013 tarih ve 560 sayılı yazıda, bahse konu ihalenin aşırı düşük teklif kapsamındaki iş kalemleri içerisi betonarme direklerin de yer aldığı, TEDAŞ Genel Müdürlüğü Birim Fiyat Kitabı’nın “2012 Yılı Elektrik Birim Fiyat Kitabına ait Genel Açıklamalar” bölümünün 6 No.lu bendinde,

“Kitapta yer alan ödeme sütunlarının açıklaması:

b) Montaj bedellerine nakliye bedeli dahildir.”

denildiği, söz konusu betonarme direklerin nakliye dahil birim fiyatlarının hesaplanmasının genel açıklamalar içinde mi değerlendirileceği, yoksa TEDAŞ Genel Müdürlüğü Birim Fiyat Kitabı'nda gösterilen betonarme direkler için kitap içerisinde ayrıca hesaplanan nakliye birim fiyatının da eklenmesinin gerekip gerekmediği, betonarme direk birim fiyatlarına nakliye bedelinin dahil olup olmadığı hususunda görüş sorulmuştur.

TEDAŞ Genel Müdürlüğü Proje ve Tesis Daire Başkanlığın idareye yazdığı 04.02.2013 tarih ve 2410 sayılı yazıda, Birim Fiyat Kitabında betonarme direklerin nakliye bedellerinin montaj fiyatına dâhil olmadığı hususunun bahse konu Kitabın Ek-1’inin 5 ve 6. sayfalarında açıklandığı, TEDAŞ Birim Fiyat Kitabı poz 5.6.6’daki pozdan ayrıca ödendiği belirtilmiş olup, yazı ekinde Kitabın ilgili sayfaları yer almıştır.

İnceleme kapsamında Kurumumuz tarafından idareye yazılan 07.03.2013 tarih ve 4337 sayılı yazıda, ihale dokümanı içerisinde yer alan “Özel Teknik Şartname ve Yapım Şartları” başlıklı dokümanda açıklama yapılması istenilen GENH-031~033 betonarme direkler iş kalemlerine ilişkin tarif bölümünde malzeme, nakliye ve montaj bilgilerine yer verildiği, açıklama istenilen 33 kalem beton direk için yaklaşık maliyet hesap cetvelinde ise beton direk malzeme bedeli fiyatlarının ayrı ayrı gösterilmesine rağmen montaj ve nakliye bedellerinin tamamı için tek satır açıldığı, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklinin ise nakliye bedeline ilişkin olarak açıklamada bulunmadığı gerekçesiyle uygun bulunmadığı anlaşılmış olup, açıklama istenilen bahse konu 33 adet beton direk iş kalemlerinin her biri için malzeme bedeli, montaj bedeli ve nakliye bedelini gösteren liste istenilmiştir.

İdarenin Kurumumuza yazdığı 17.03.2013 tarih ve 150224 sayılı yazıda, 2012 TEDAŞ 3. Bölge Birim Fiyatları Kitabına göre hazırlanan yaklaşık maliyet hesaplarında betonarme direklerin temini, nakliyesi ve montajının tek bir iş grubu olarak değerlendirildiği, sıralı iş kalemlerinde bu hususun belirtildiği, TEDAŞ nakliye fiyatları hesaplanırken bir adet beton direğe göre nakliye fiyatının hesaplanamadığı, hesaplama yapılırken 10 ton betonarme direk için sabit bir bedel ve her 10-20 ton betonarme direk için ayrı bir sabit bedel hesaplanması gerektiği, bu nedenle yaklaşık maliyet içerisinde yer alan betonarme direk ağırlıkları 3,56-6,59 ton arasında değişmekte olup, söz konusu direklerin nakliyesinin toplu olarak yapıldığından ilk 20 ton için ödenen sabit bedelin tek tek direklerin nakliyesine oranlanamadığı, dolayısıyla her bir betonarme direğe ayrı bir nakliye bedelinin hesaplanmasının mümkün ve uygun olmadığı, bu haliyle yapılan yaklaşık maliyet hesabının TEDAŞ Birim Fiyatlarında belirtilen nakliye hesaplarına uygun bulunduğu, montaj bedelinin ise TEDAŞ Birim Fiyatlarına göre toplam direk ağırlığı üzerinden hesaplandığı, ayrıca TEDAŞ Genel Müdürlüğünün 04.02.2013 tarih ve 2410 sayılı yazıda da “betonarme direklerin nakliye bedellerinin montaj fiyatına dâhil olmadığı, birim fiyat tarifler kitabının 5. ve 6. sayfasında açıklanmış olup; TEDAŞ Birim Fiyat Kitabı poz no 5.6.6 dan ayrıca ödenmektedir” denildiği hususları belirtilmiştir.

Begsa Enerji İnş. Elk. Gıda Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklama yazısında, TEDAŞ Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış cari yıl Birim Fiyatları Kitabının birim fiyatlarının kullanıldığı ve birim fiyat poz numarası da yazılmak suretiyle listenin sunulduğu belirtilmiştir. Açıklama yazısı ekinde yer alan listede GENH-031den 033 e kadar beton direklerin her biri için bedel öngörüldüğü, ancak nakliye giderine ilişkin bir bedelin yer almadığı anlaşılmıştır. İdarenin TEDAŞ Genel Müdürlüğü Proje ve Tesis Daire Başkanlığı ile yapmış olduğu yazışma neticesinde betonarme direklerin nakliye bedellerinin montaj fiyatına dâhil olmadığının ifade edildiği, nitekim bu hususun birim fiyatların yer aldığı Birim Fiyat Kitabı’nda da açıkça belirtildiği görülmüştür. Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında, TEDAŞ Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış cari yıl Birim Fiyatları Kitabının birim fiyatlarının kullanıldığı belirtildiğinden anılan isteklinin açıklamalarını sunarken bu hususu dikkate alarak açıklamasını yapması gerektiği, ancak betonarme direklerin nakliye giderlerinin bahse konu açıklamalarda yer almadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca bu hususa ilişkin olarak idareye yazılan yazımız üzerine idarenin cevabında, TEDAŞ nakliye fiyatları hesaplanırken bir adet direk için nakliye fiyatının hesaplanamadığı, bahse konu direklerin nakliyesinin toplu olarak yapıldığı, yaklaşık maliyet hesabının da TEDAŞ birim fiyatlarında belirtilen nakliye hesaplarına uygun olduğu, bu nedenle nakliye bedellerinin montaj fiyatına dâhil olmadığı hususu açıkça belirtilmiştir.

Her ne kadar idare tarafından yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında beton direklerin nakliye bedelleri ayrı bir iş kalemi olarak belirlenerek yaklaşık maliyete dahil edildiği anlaşılmış olmakla birlikte istekliler tarafından bu konunun bilinemeyeceği, ayrıca teklif fiyatlarını ihale dokümanı kapsamındaki birim fiyat tariflerine göre oluşturmaları gerektiği, tekliflerinin idare tarafından aşırı düşük olarak değerlendirilmesi durumunda ise sunacakları aşırı düşük açıklamaların birim fiyat tariflerine uygun olarak hazırlanması gerektiği de açıktır. Şikayet konu iş kalemlerinin de birim fiyat tarifinde yukarıda bahsedildiği gibi nakliye bedelinin birim fiyata dahil olacağı hususu belirtilmiştir.

Bu haliyle, Begsa Enerji İnş. Elk. Gıda Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında GEN-001~033 No.lu iş grubunda nakliye bedelini ayrıca belirtmediği gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının anılan Tebliğ’in 45’inci maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle idarece teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık görülmediğinden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiaları yerinde bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında “İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü yer almaktadır.

Anılan hükümlerden, şikâyet başvurusunun şikâyete konu işlemin ya da eylemin farkına varıldığı tarihten itibaren Kanun’da belirtilen süreler içerisinde idareye yapılması gerektiği açıktır.

İncelemeye konu ihalede idarece yaklaşık maliyetin 04.02.2012 tarihinde isteklilerce teklif edilen fiyatlarla birlikte açıklandığı, başvuru sahibinin yaklaşık maliyeti bu tarih itibariyle öğrendiği ancak bahse konu tarihten itibaren yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığına ilişkin olarak süresi içerisinde idareye şikâyet başvurusunun olmadığı,

Aynı şekilde idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerini belirtmediği hususunu ise başvuru sahibinin 26.12.2012 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ile öğrendiği, ancak süresi içerisinde bir şikayet başvurusunun bulunmadığı görülmüştür. Bu haliyle, başvuru sahibinin bahse konu iki iddiasının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi